Egyptische oudheid

ARCHEOLOGIE  antropologie   :  

°

http://www.pinterest.com/kayaschipaanboo/roem-examen/

°

Egyptische  mummies vaak  in   meerdere kisten

 27 augustus 2013 3

mummie

De Egyptische elite werd in een kist ter ruste gelegd. Die kist werd weer in een andere kist gelegd. En soms werd die tweede kist weer in een derde kist geplaatst. Toetanchamen werd zo zelfs door acht kisten omringd. Een nieuw onderzoek stelt nu vast welke gedachte daarachter zat. Met de verschillende kisten verzekerde men zich ervan dat de dode de transformatie van mens naar god zou maken.

Een kist in een kist. Het doet denken aan de russische matroesjka’s: een flinke houten pop met daarin allemaal dezelfde, maar kleinere poppen. “Voor mannen en vrouwen die deel uitmaakten van de elite waren drie of vier kisten niet ongebruikelijk,” stelt onderzoeker Anders Bettum.

Statussymbool
Lang werden die kisten als een statussymbool gezien. Maar er zit meer achter, zo schrijft Bettum in zijn thesis. “De kisten speelden ook een belangrijke rol in het proces dat de overledene in contact bracht met zijn voorouders: Osiris, de god van het hiernamaals en Amon-Ra: de zonnegod.”

Osiris
Op de verschillende kisten staan de rituelen en mythes die rondom de dood en begrafenis van een Egyptenaar een rol speelden, symbolisch afgebeeld. “Op de buitenste kist wordt de overledene afgebeeld als Osiris, met een gemummificeerd lichaam, een blauwgestreepte pruik en een bleek, plechtig gezicht. Deze kist was geel geverfd en van een vernislaag voorzien en moet dus als goud geschitterd hebben. De hele rijke Egyptenaren gebruikten voor deze kist zelfs bladgoud. De keuze voor deze kleuren is geen toeval: de kleuren vertegenwoordigen het licht en de bron ervan: de zon. Dat de figuur van Osiris in zonlicht baadt betekent mijns inziens maar één ding. De versiering doet denken aan een bekend mythisch beeld: wanneer de zonnegod in het zesde uur van de nacht bij Osiris arriveert en de twee elkaar vergezellen. Volgens de Egyptenaren was het samengaan van deze twee de bron van alle regeneratie in de natuur en dat was ook het moment en de plaats waar de overledene voor eeuwig wilde zijn.”

Zonnegod
De buitenste kist staat met die kleuren en afbeeldingen in schril contrast met de binnenste kisten. Hierop staat de overledenen als mens afgebeeld. “De beelden die zich continu herhalen komen veelvuldig voor in de kunst en literatuur. In de Egyptische kisten symboliseren ze het eeuwige en het leven gevende heen en weer reizen van de zonnegod tussen de hemel en aarde: een proces waar de oude Egyptenaren in het hiernamaals deel van uit wilden maken.” De kisten laat niet alleen iets zien van die transformatie, ze beschermden de dode ook. “De verschillende kisten rondom de mummie dienden als herhaalde beelden van de overledene, maar ook als beschermende capsules, net zoals een pop een larf beschermt terwijl deze tot een vlinder transformeert.

Dat belangrijke oude Egyptenaren in meerdere kisten begraven werden, is velen onbekend. Dat komt omdat we in musea maar zelden meerdere kisten van één persoon tentoongesteld zien worden. De kisten die in één graf zijn teruggevonden zijn door de jaren heen namelijk over verschillende musea verspreid.

Bronmateriaal:
One mummy – many coffins” – UIO.no
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door Réunion des Musées Nationaux.

°

De  vervormde    mythische  betekenis  van dit  matroescka -idee   vind men terug in  allerlei  afgeleide  vormen van  esoterie  , bijgeloof , Magisch denken (=”  Oude Wijsheid ” ) en is  in die kringen  als geinterpreteerd feit  , al    lang  ” bekend ” .
De verschillende  kisten zijn  (volgens die esoterische tradities ) o.a.   een   “weergave van de verschillende bewustzijnslichamen-toestanden  van een mens,”van het meest goddelijke innerlijk ( de binnenste sarcofaag) tot de uiterlijke mens (de buitenste sarcofaag), opgedeeld in 3, 5, 7, 10 of 12 sarcofagen:  al naar gelang de  gehanteerde   indeling.

Het christendom kent bijvoorbeeld alleen de grove  tee-(in)deling van geest /ziel en lichaam/stof .)  Deze is in het westen het meest bekend.

°

Vernietiging  van  mummies ?

1.-onlangs bewijs gevonden dat de keel van een Egyptische mummie tijdens een coup werd doorgesneden                                                       2. -“Mummie-poeder ” werd door alle soorten (volkse) bijgelovige toverdoktors en oplichters    beschouwd als een magisch en duur  geneesmiddel

ancient egyptian mummies.docx (1.7 MB) 

PATHOLOGIEEEN

The mummy of an Egyptian nobleman undergoes CT scanning as part of a study of ancient disease.

Aderverkalking ook vroeger heel gewoon.

Onderzoek in mummies laat zien dat  alle  oude beschavingen veel last hadden van vernauwende aderen.

Amerikaanse wetenschappers van het Saint Luke’s Mid America Heart Institute in Kansas City deze week in The Lancet. ….. hebben ontdekt dat ook zeer oude mummies uit verschillende gebieden wereldwijd aan aderverkalking leden. Het wijst erop dat aderverkalking – een belangrijke doodsoorzaak in de ontwikkelde wereld – niet alleen het resultaat is van ons vette eten en gebrek aan beweging.

Onderzoekers onderwierpen 137 mummies aan een CT-scan. De mummies waren afkomstig van vier continenten.

Ook waren het mummies van  (relatief ) oudere  mensen(volgens de normen van die tijd )  :

Ongeacht waar de mummies vandaan kwamen: de onderzoekers vonden in elke bestudeerde populatie wel sporen van aderverkalking terug. “Dit is geen ziekte die enkel onder moderne omstandigheden kan ontstaan,” concludeert onderzoeker Caleb Finch. Aderverkalking lijkt in plaats daarvan simpelweg bij het ouder worden te horen. “Zelfs een man uit de Bronstijd, die zo’n 5000 jaar geleden leefde had verkalkte aderen,” benadrukt Finch, verwijzend naar de overbekende IJsman Ötzi.

mummie

Foto: ANP

Bij aderverkalking slibben de aderen langzaam dicht doordat vettige substanties zich ophopen tegen de wanden van de aderen.

Dat leidt uiteindelijk tot een sterk verhoogde kans op onder andere hart- en herseninfarcten. De aandoening wordt vooral gezien als een moderne ziekte, die het gevolg is van slechte eetgewoontes en te weinig bewegen.

Mummies

Maar mensen uit oude beschavingen blijken er net zoveel last van gehad te hebben als huidige aardbewoners.

De Amerikaanse wetenschappers onderzochten de aderen van mummies uit Egypte, Peru en Alaska en vonden bij een derde van alle mummies tekenen van aderverkalking. Net als nu hadden vooral veel oudere mensen er last van.

Omdat de onderzochte mummies uit drie verschillende werelddelen komen, denken de Amerikanen dat het niet het dieet is dat zorgde voor de verkalking, ook al is dat wel de meest gangbare theorie bij de moderne mensVeel van de onderzochte mummies van “gewone mensen “waren   jagers en verzamelaars., veel gebrek aan beweging hadden ze dus niet gehad   

Toch werden  overal tekenen van aderverkaliking aangetroffen  .. maar of dat iets met de levenstijl te maken had ? Daarvoor was de levensstijl van de drie volkeren simpelweg te verschillend. De onderzoekers concluderen daarom dat aderverkalking blijkbaar een inherent gegeven is voor de ouder wordende mens en dat er wellicht minder aan te doen is dan gehoopt.

De onderzoekers hopen de mummies in de toekomst verder te onderzoeken. Wellicht kunnen ze zo achterhalen welke rol chronische infecties, ontstekingen en genen spelen als het gaat om aderverkalking.

(bron ) Compilatie  van

NU.nl/Hidde Boersma

11 maart 2013 om 10:09 uur door 1

Bronmateriaal:
Mummy CT scans show preindustrial hunter gatherers had clogged arteries” – University of Southern California (via Eurekalert.org).

Egyptenaren
Het is niet voor het eerst dat onderzoekers aderverkalking bij mummies aantreffen. Eerder bestudeerden wetenschappers al Egyptische mummies.

Toen moesten ze ook concluderen dat deze aan aderverkalking leden.

Het probleem met de Egyptenaren is echter dat zij over het algemeen alleen mensen uit de koninklijke familie en hoge ambtenaren mummificeerden. Dit onderzoek kon dus geen antwoord geven op de vraag of aderverkalking in alle lagen van de bevolking voorkwam.

Zelfs de machtigste en rijkste Egyptenaren hadden bijzonder

slechte gezondheid

 07 maart 2013   1

tombes

Niet alleen de gewone oude Egyptenaren, maar ook de rijke, machtige inwoners van Egypte hadden een verbazingwekkend slechte gezondheid en stierven jong. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek.

Wetenschappers bestudeerden een tombe op zo’n 1000 kilometer afstand van Caïro. De tombe kwam tussen 1939 en 1760 voor Christus tot stand en doet dienst als de laatste rustplaats voor hoogwaardigheidsbekleders uit de regio. In de tombe troffen de onderzoekers meer dan 200 skeletten en mummies aan.

Gouverneurs
De onderzoekers bestudeerden de stoffelijke resten en konden zo conclusies trekken over de levensstijl en gezondheid van de overledenen. “De resten laten zien dat de algemene populatie en de gouverneurs – de hoogste sociale klasse – in omstandigheden leefden waarin hun gezondheid bijzonder kwetsbaar was,” vertelt onderzoeker Miguel Botella Lopez.

Stoffelijke resten die in de tombe zijn teruggevonden. Foto: Universiteit van Granada.

Stoffelijke resten die in de tombe zijn teruggevonden. Foto: Universiteit van Granada.

Problemen
De oude Egyptenaren hadden met tal van problemen te maken, zo stellen de onderzoekers. Onder meer ondervoeding en maag- en darmproblemen door het drinken uit de vervuilde Nijl. De levensverwachting was beperkt: mensen werden zelden dertig jaar oud. In de tombe vonden de onderzoekers heel veel stoffelijke resten terug van mensen die tussen de zeventien en 25 jaar oud waren toen ze stierven. Ook hebben de onderzoekers veel resten van kinderen teruggevonden.

Het onderzoek wijst erop dat de hoogste sociale klasse in slechtere omstandigheden leefde dan gedacht. Ook de gouverneurs en hun familie vielen ten prooi aan infectieziekten. En ook deze rijke en machtige families leden honger, aten ongezond en stierven jong.

Toch werden tekenen van aderverkalking aangetroffen in egyptische mummies van ” ouderen ”

Het bleef  echter  lang   onduidelijk of aderverkalking vroeger wereldwijd een probleem was.

Om daar meer over te weten te komen, verzamelden de onderzoekers  dus  mummies uit culturen waarin ook de gewone man werd gemummificeerd. Bovendien waren de mummies afkomstig uit vier verschillende klimaten en hielden ze er totaal verschillende diëten op na.

Eén van de onderzochte mummies. Deze mummie is afkomstig uit Peru. Foto: Thompson et al, published Online First in The Lancet, 10 March, 2013.

Eén van de onderzochte mummies. Deze mummie is afkomstig uit Peru.

Foto: Thompson et al, published Online First in The Lancet, 10 March, 2013.


egypt.docx (3 MB)

Image Gallery: Amazing Egyptian Discoveries
°
Dynastieën van de
Egyptische oudheid
°
°

Oude Rijk

http://nl.wikipedia.org/wiki/Chufu

Eerste Tussenperiode

°

Middenrijk

Tweede Tussenperiode

Graf van onbekende farao ontdekt in Abydos

a© belga.
Archeologen hebben in de Egyptische necropolis van Abydos het graf van een tot nog toe onbekende farao uitgegraven. De wetenschappers vermoeden dat het om koning SENEBKAIuit de” Tweede Tussentijd” gaat, die rond 1650 v. Chr. zou geleefd hebben. Zijn naam werd aangetroffen op een wand van de graftome in de dodenstad op de Westelijke Nijloever.

 17 januari 2014   3

farao

Wetenschappers hebben in Egypte de tombe en stoffelijke resten van een tot voor kort onbekende farao ontdekt. De farao – die de naam Woseribre Senebkay droeg – stierf rond 1650 voor Christus.

De tombe van de farao telt vier kamers. De grafkamer is beschilderd met afbeeldingen van verschillende godinnen. Op de muren van de grafkamer ontdekten de onderzoekers de naam van de onbekende farao. Hij wordt er beschreven als ‘koning van Opper- en Neder- Egypte, Woseribre, de zoon van Re, Senebkay’.

De resten van de farao. Afbeelding: Penn Museum.

De resten van de farao. Afbeelding: Penn Museum.

Waarschijnlijk heeft de tombe van de farao heel lang geleden al bezoek gehad van grafrovers. En die gingen niet halfslachtig te werk. Ze haalden de mummie uiteen en namen heel wat kostbaarheden mee. Ondanks dat is het skelet van de farao toch goed bewaard gebleven. Een analyse van de resten wijst erop dat de farao ongeveer 1.75 meter lang was en tussen zijn 45e en 50e stierf.Abydos dynastie
Met de ontdekking van deze farao komen de onderzoekers een hele nieuwe dynastie op het spoor. Archeologen vermoeden al langer dat er gelijktijdig met de vijftiende en zestiende dynastie sprake was van een onafhankelijke derde dynastie: de Abydos dynastie. Het bestaan van deze dynastie is met de vondst van deze farao bewezen. Senebkay is waarschijnlijk één van de eerste koningen uit deze dynastie.

Wellicht vraagt u zich af hoe we deze dynastie uit het oog zijn verloren. De onderzoekers kunnen dat wel verklaren. Dit koninkrijk lag in het zuidelijke deel van Midden-Egypte, tussen twee grotere koninkrijken in. Het lag daarmee economisch gezien vrij geïsoleerd en de middelen van het koninkrijk waren beperkt.

Dat blijkt ook wel uit de tombe van Senebkay. Deze is qua omvang bescheiden en de kist waarin Senebkay rustte was uit de tombe van een andere farao gehaald en als het ware ‘gerecycled’.

Het is niet verwonderlijk dat dit bescheiden koninkrijk in de geschiedenis vrij snel vergeten is.

—> Zal verdere  studie  van (en toekomstige vondsten in verband met  ) van deze  pharaoh  een(mogelijk) licht werpen op  de  raadsels rond de  HYKSOS   ….en haar opponenten  ??? °De archeologen van de Universiteit van Pennsylvania hebben in het Boven-Egyptische Abydos pas enkele dagen geleden het graf van farao Sebekhotep I ontdekt, een andere heerser uit de Tweede Tussentijd.– Archäologen der Universität von Pennsylvania haben im ägyptischen Abydos ein Grab entdeckt, in dem Pharao Sebekhotep I. beigesetzt worden sein soll.Arbeiter stehen in Abydos, Ägypten, am Eingang zum Grab von König Sebekhotep I. der um 1735 vor Christus lebte.

Arbeiter stehen in Abydos, Ägypten, am Eingang zum Grab von König Sebekhotep I. der um 1735 vor Christus lebte.http://www.hainanwel.com/en/unusual-world/4003-pharaoh-sebekhotepa.html

http://es.wikipedia.org/wiki/Sebekhotep_I

  • Sobekhotep I is een koning van de 13e dynastie uit de Egyptische oudheid. Zijn naam betekent: Sobek is tevreden! en zijn tweede naam: Levende incarnatie van Re. Wikipedia
  Scarab of King Sekhemre Sewadjtawy Sebekhotep

3600 jaar oude mummie in unieke en kleurrijke kist ontdekt

14 februari 2014

Spaanse onderzoekers hebben in Egypte een intacte mummie in een bijzonder kleurrijke kist teruggevonden. Het zou gaan om een man – genaamd Neb – die zo’n 1600 jaar voor Christus leefde. De kist waarin de mummie ter ruste werd gelegd is vrij uniek: in deze stijl zijn maar een beperkt aantal kisten vervaardigd.

De kist is ongeveer 180 centimeter lang en 60 centimeter breed en nog in uitstekende staat. Vooral de heldere kleuren en decoraties op de kist zijn opvallend.

“De sarcofaag dateert van de 17de dynastie (ca.1640-1550 voor Christus)”, zegt Ali el-Asfar, de directeur van het faraonisch departement van het ministerie. “Aan de hand van de eerste voorbereidende analyses van de sarcofaag en zijn inscripties, denken we dat het zou kunnen gaan om een belangrijk staatsman.”

De kist is in de  typische stijl van de zeventiende dynastie versierd.

Kenmerkend zijn bijvoorbeeld de vleugels die op het lichaam van de overledene lijken te rusten. “Alsof een gevleugelde god hem van achteren omhelst en dus beschermt in het hiernamaals,” vertelt onderzoeker José Manuel Galán. “Deze stijl is zeldzaam, omdat deze tijdens een beperkte periode gebruikt werd. ..Er zijn maar enkele van deze kisten op hun originele plek teruggevonden.”

“De ontdekking van een sarcofaag gedecoreerd met zulke tekeningen is erg zeldzaam”, onderlijnt minister van Antiquiteiten Mohamed Ibrahim.

De veren die op de sarcofaag zijn afgebeeld, symboliseren Maat, de Egyptische godin van het recht, die volgens de mythologie de harten van overledenen woog tegenover een veer, om hun status in het hiernamaals te bepalen.

Het Spaanse team werkt al dertien jaar in Luxor.Vorig jaar ontdekten ze nog  een houten sarcofaag van een vijfjarig jongetje uit de 17de dynastie.

Afbeelding: CSIC.

Neb
In de kist bevindt zich de mummie van een man. Die mummie lijkt eveneens nog in goede staat te zijn. Een inscriptie op de kist suggereert dat de man de naam Neb droeg.

Afbeelding: CSIC.

Een houten sarcofaag de in Egypte uit de grond wordt gehaald. © afp.

Afbeelding: CSIC.

Intact
De onderzoekers ontdekten de mummie in een grafkamer. Aangezien de ingang tot de grafkamer perfect gesloten was, is het heel aannemelijk dat deze tijdens de begrafenis van Neb voor het laatst door mensen werd bezocht.

Het graf bevindt zich in de necropolis Dra’Abu el-Naga. Hier werden leden van de zeventiende dynastie of belangrijke mensen werkzaam aan het hof van de zeventiende dynastie begraven.

Bronmateriaal:
Descubierto un ataúd intacto de la dinastía XVII del Antiguo Egipto” – CSIC.es
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door CSIC.

°

Nieuwe Rijk

18e Dynastie –

Hatsjepsoet

  • regeerperiode  :   regeerde in een periode van het Nieuwe Rijk, nl. vanaf 1479 v. Chr. tot ongeveer 1458 v.Chr.
    • Hatsjepsoet is zowel de eerste vrouw van farao Thoetmosis II als een farao van de 18e Dynastie van het Oude Egypte. Bijzonder aan haar was dat ze een van de zeldzame vrouwelijke farao’s was. Wikipedia
      Hatsjepsoet

°Wanneer haar echtgenoot, Toetmosis II, stierf, was zijn zoon (de zoon van een bijvrouw,niet van Hatsjepsoet!) nog jong. Daarom nam Hatsjepsoet de macht over en wilde ze niet meer beschouwd worden als vrouw/koningin. Ze gedroeg zich als een mannelijke farao door mannenkledij te dragen.Bij iedere officiële gelegenheid droeg ze die kleding en op vrijwel ieder reliëf, iedere schildering, ieder beeld werd ze als een man voorgesteld.
Door haar toch wel ongewone gedragingen kreeg ze veel bewonderaars en aanhangers.
Hatsjepsoet werd geroemd en was berucht om haar besluitvaardigheid, onverzettelijkheid, intelligentie en machtswellust.
Ze voerde wel geen veroveringstochten zoals zovele farao’s voor haar.
Ze stuurde wel mensen naar het buitenland om daar over producten te gaan handelen bv. naar het land van Poent (= het huidige Somalië) voor wierook, apen, giraffen, jachtluipaarden, goud en ivoor, struisvogelveren en zwarten om als bedienden aan het hof te werken.
Ook liet ze allerlei gebouwen in haar land neerplanten waaronder de wereldberoemde  tempel van Deir el-Bahari.

Deir el-Bahari

Hoe Hatsjepsoet uiteindelijk gestorven is, is een raadsel.
Er zijn verschillende theorieën rond, bv. dat ze vermoord zou zijn bijvoorbeeld.
Wat wel zeker is, is dat haar stiefzoon Thoetmosis III de meeste beelden van de koningin liet schrappen en haar naam op monumenten liet verwijderen.
Ook werd ze in de officiële overzichten van de dynastieën niet meer vermeld omdat ze als niet-officiële heerseres werd beschouwd.

Zeldzaam houten beeld van farao ontdekt

 13 maart 2012  0


Een bijzondere vondst in Egypte vertelt ons meer over de rituele activiteiten van de oude Egyptenaren tijdens het Osirisfestival.

Een team van de University of Toronto heeft een kapel teruggevonden waarin de god Osiris vereerd werd. In de kapel werd een houten beeld van een koning ondekt. Ook vonden de onderzoekers een monument met daarin de overblijfselen van meer dan 80 dierlijke mummies. Het houten beeld stelt mogelijk de vrouwelijke koning Hatsjepsoet voor. Het zou gebruikt zijn tijdens een ceremonie die deel uitmaakte van een festival waarbij het hiernamaals van Osiris centraal stond. Tijdens de ceremonie droegen priesters houten beelden van koninklijke voorouders en goden naar kistjes in de kapel.

Festival
Veel oude Egyptenaren, van alle rangen en standen, bouwden kapellen en monumenten langs de route die de stoet tijdens het festival liep. Dit deden zij om hun deelname aan het feest en hun band met Osiris te vereeuwigen. Er mocht echter niet te dicht bij de route gebouwd worden, anders riskeerde men de doodstraf. De onderzoekers denken dat de elite wel toestemming had om dicht langs de route te bouwen. De gevonden offerkapel, die dateert uit ergens tussen 1990 en 1650 voor Christus, staat namelijk zeer dicht tegen de weg aan. Volgens onderzoeker Pouls Wegner laat de vondst zien dat minimaal één zo’n soort kapel in het dichtbebouwde gebied mocht staan en zelfs na 800 jaar na de constructie ervan, offers ontving.

Hatsjepsoet
Hatsjepsoet werd in stenen beelden vaak weergegeven als man. De farao kleedde zich waarschijnlijk ook zo. Dit deed zij omdat de Egyptische farao een zoon zou zijn van de god Amon-Ra. Het houten beeld dat gevonden is, heeft echter een smallere taille dan normaal en een fijne kaaklijn. Kenmerken die haar vrouwelijkheid weergeven. Het is één van de weinig koninklijke houten beelden die er bestaat.

In een offer kapel in Abydos in Egypte is een houten beeld van een koning gevonden. Mogelijk stelt het beeld de vrouwelijke farao Hatsjepsoet voor. De foto is gemaakt door Mary-Ann Pouls Wegner van de University of Toronto.

Dieren
Het team vond ook een veel groter gebouw dat waarschijnlijk dienst deed als een tempel of een koninklijke kapel uit de Ramessidische periode (1200-1050 v.Chr.). De onderzoekers denken dat het gebouw, lang na zijn aanvankelijke constructie, opnieuw werd gebruikt als depot voor mummies van dieren tijdens het festival. Zij vonden namelijk een hoop dierlijke botten en resten van linnen. Er werden twee katten, drie schapen of geiten en minstens 83 honden ontdekt. Een aantal dieren leek hersteld te zijn van verwondingen. Dit wijst erop dat de oude Egyptenaren de dieren verzorgden alvorens deze aan de god Wepwawet werden geofferd. Wepwawet speelde een belangrijke rol tijdens het Osirisfestival: hij was de leider van de stoet en de beschermer van de begraafplaats.

De vondst, die gedaan werd in Abydos in Egypte, is bijzonder. Het geeft nieuw inzicht in hoe de oude Egyptenaren het hiernamaals van de god Osiris vierden. Ook het houten beeld dat mogelijk farao Hatsjepsoet voorstelt, is een zeldzame vondst. Eerder werden slechts een klein aantal van zulke beelden gevonden.

Bronmateriaal:
Statue, chapels and animal mummies found in Egypt by U of T team” – utoronto.ca
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door Rama (cc via commons.wikimedia.org).

 

Graf van koninklijke stalmeester ontdekt in Egypte

Belga /opgravingen in   Luxor 

di 04/03/2014 – Luc De Roy

Archeologen hebben toevallig het 3.500 jaar oude graf ontdekt van Maai, een belangrijke ambtenaar uit de 18e dynastie. Maai was stalmeester, wat betekent dat hij aan het hoofd stond van de stallen van het leger, en daarnaast de leiding had over de koninklijke boerderijen en opslagplaatsen voor voedsel.

Het waren Egyptische, Italiaanse en Spaanse archeologen die het graf vonden terwijl ze een ander graftombe aan het opgraven waren op de westelijke Nijl-oever van Luxor. Volgens het Egyptische ministerie van Oudheden werd het graf ontdekt toen gravers een gat maakten in de muur van de andere graftombe.

“De inscripties op de muren van de tombe zijn zeer belangrijk omdat ze details blootgeven over het dagelijks leven van de eigenaar van het graf, zijn familierelaties en de levensstijl van de belangrijke staatsmannen uit die tijd”, zei Abdel Hakim Kara, een ambtenaar bij het ministerie van Oudheden.

Een van de scenes op de muren toont Maai en zijn vrouw Nefret, en andere mannen en vrouwen bij een banket, en een derde toont het geven van offers.

Luxor, in het zuiden van Egypte, heeft zo’n 500.000 inwoners en is beroemd voor zijn faraonische tempels op de oevers van de Nijl.

Belga

De hoge ambtenaren uit de 18e dynastie hadden prachtig versierde graven, zoals dit graf van Mennah, een schrijver onder farao Thoetmoses IV. Dit tafereel stelt landmeters voor die een graanveld opmeten in aanwezigheid van de eigenaar en zijn vrouw.

 

19e Dynastie

20e Dynastie

Derde Tussenperiode

21e Dynastie – 22e Dynastie

23e Dynastie – 24e Dynastie

Late periode

25e Dynastie  – 26e Dynastie – 27e Dynastie

28e Dynastie – 29e Dynastie –30e Dynastie – 31e Dynastie

Ptolemaeën

°

Oude Rijk

4e Dynastie van het Oude Egypte.

Chronologie

Wereldwonder =de piramide

 04 december 2011 5
°
U kunt de piramides en het plateau van Gizeh  ,  nu ook virtueel bezoeken.
Giza3D hier of duik hier direct de piramiden of tempels in. 
(je moet natuurlijk de ” player” downloaden )

                         Mycerinos             Kefren                                                  Cheops 

Het is niet alleen het oudste, maar ook het enige wereldwonder dat vandaag de dag nog bestaat: de piramides van Cheops / Kefren en Mycerinos  op het plateau van Gizeh .  De andere zes wereldwonderen  zijn  ;   de tempel van Artemis, de kolossus van Rhodos, het mausoleum van Halicarnassus, het beeld van Zeus, de hangende tuinen van Babylon en de vuurtoren van Alexandrië .

De enorme piramide van Cheops  maakt ook nu nog op veel mensen een enorme indruk. Moet u zich eens voor proberen te stellen hoe dat was toen de piramide verrees: zo’n 4500 jaar geleden.

http://www.kennislink.nl/publicaties/de-grote-piramide-en-het-orionmysterie

De piramide van Cheops

Cheops
De piramide werd gebouwd in opdracht van farao Cheops. Het bouwwerk was bedoeld als zijn laatste rustplaats. Of hij er ook daadwerkelijk ter ruste is gelegd, is onduidelijk.

Hij was niet zo’n vriendelijke heerser en vergde ontzettend veel van zijn onderdanen. Het lichaam van de farao is nooit aangetroffen en sommigen denken dan ook dat het volk hem uit wraak niet in de door hen gebouwde en gefinancierde tombe wilde leggen. Of dat echt zo is, is twijfelachtig.

Mogelijk werd Cheops wel in de tombe ter ruste gelegd, maar werd zijn lichaam door grafrovers gestolen. Of misschien ligt het nog wel in de piramide: de binnenkant van het bouwwerk vormt namelijk tot op de dag van vandaag een raadsel voor ons.

Schitteren
Hoewel de piramide nog in redelijk goede staat is, zag die er 4500 jaar geleden toch wel iets anders uit. Boven op de huidige buitenkant van de piramide bevond zich een laag kalksteen. Volgens mensen die de piramide in volle glorie hebben mogen aanschouwen, zorgde deze laag ervoor dat de piramide stond te schitteren in de zon.

De maten
De piramide heeft een perfecte vierkante basis met zijden van 230 meter lang. Het bouwwerk is 146 meter hoog. Naar schatting zijn voor de bouw van de piramide meer dan twee miljoen stenen gebruikt. Die stenen wogen gemiddeld zo’n 2500 kilo. Maar er zijn ook stenen die het veelvoudige daarvan wegen. De bouw zou zo’n twintig jaar in beslag hebben genomen.

 

Hoe hebben de Egyptenaren dit immense bouwwerk met hun relatief primitieve bouwvaardigheden kunnen doen verrijzen? Eén van de mensen die zich daar volop mee bezighoudt, is de architect Jean-Pierre Houdin. Hij vroeg zich af hoe de arbeiders de enorme stenen naar de top hadden gesleept.

Er zijn reeds meerdere theorieën: zo zou een helling zijn aangelegd die naar de top voerde. Of er zou een soort steiger om de piramide zijn geplaatst. Maar daar zijn nooit bewijzen van teruggevonden.

Houdin besloot dan ook verder te kijken. En hij komt met een nieuwe oplossing. Er was wel een helling, maar die bevond zich in de piramide. De helling zou er nog steeds zijn, maar simpelweg nog niet zijn ontdekt. Het onderzoek naar die helling loopt nog steeds.

28 januari 2011   6

Architect Jean-Pierre Houdin is ervan overtuigd dat zich in het hartje van de beroemde piramide van Cheops twee geheime kamers bevinden. Hij baseert zijn conclusies op basis van een 3D-simulatie van de piramide en gegevens van egyptoloog Bob Brier. In de kamers zouden meubels gestaan hebben die farao Cheops in het hiernamaals kon gebruiken, zo vertelde Houdin tijdens een persconferentie.

“Ik ben ervan overtuigd dat er twee voorkamers in deze piramide zitten,” stelde Houdin. “Wat ik wil doen, is ze vinden.”

Theorie
Het is niet de eerste keer dat de architect zich over piramides uitspreekt. In 2007 kwam hij met een heel nieuwe theorie over de bouw van piramides: ze zouden van binnenuit zijn gebouwd, met aan de binnenkant een spiraalvormige helling. De theorie is in strijd met de oorspronkelijke theorie die stelt dat de piramide van buitenuit gebouwd werd en dat de helling om het bouwwerk heen stond.

Alsnog een expeditie
Houdin wilde zijn theorie in 2007 bewijzen door een expeditie te starten waaraan ook Egyptenaren deelnamen. Het idee werd afgewezen. Maar wellicht wordt later dit jaar meer duidelijk. Een Canadees expeditieteam probeert de piramide dan van binnenuit te onderzoeken en kan de theorie dan toetsen.

Bewijs
Houdin is er stellig van overtuigd dat de twee kamers er zijn. Hij verwijst onder meer naar de piramide van Cheops vader waarin zich ook dergelijke kamers bevinden. Het is aannemelijk dat beide piramides op dezelfde manier tot stand zijn gekomen.

Daarnaast wijzen bepaalde blokken in de noordelijke muur van de piramide van Cheops erop dat archeologen een passage over het hoofd hebben gezien. Deze hal zou naar de twee kamers leiden en de mensen die de farao begroeven in staat hebben gesteld om de piramide weer te verlaten. 

Bronmateriaal:
Great pyramid may hold two hidden chambers” – News.discovery.com
Bekijk het zelf
Een kijkje nemen in de piramide van Cheops? Daarvoor hoeft u niet eens naar Egypte. Ga naar deze site en klik op Launch Interactive. Klik vervolgens op Old Kingdom en dan Khufu (Inside). U kunt dan in alle kamers rondkijken. Benieuwd naar het uitzicht vanaf de piramide? Klik dan op Khufu (Top).

Trucjes
Helling of niet: Cheops liet zijn architecten allerlei trucjes uithalen om maar te voorkomen dat hij na zijn dood door grafrovers gestoord zou worden. De ingang van de piramide zit bijvoorbeeld heel goed verborgen. En in de piramide bevinden zich meerdere kamers. De koningskamer – een grote kamer in het centrum van de piramide – doet vermoeden dat de farao hier begraven lag, maar dat is waarschijnlijk te voor de hand liggend: Cheops zou met deze kamer grafrovers het idee hebben willen geven dat het graf reeds leeggehaald was. Dan is er ook nog de koninginnenkamer. Wederom waarschijnlijk een afleidingsmanoeuvre.

De galerij in de piramide van Cheops. Foto: Peter Prevos (via Wikimedia Commons).

Galerij
Naast de konings- en koninginnekamer is er nog een opvallende ruimte in de piramide te vinden: de galerij. Deze biedt toegang tot de twee kamers. Het is een hele hoge gang die zich precies in het midden van de piramide bevindt.

Arabieren
De piramide doorstond de tand des tijds en jaren verstreken. Tot niemand eigenlijk meer precies wist waar de ingang van de piramide zich bevond. Het Egyptische rijk bestond toen al lang niet meer. Het was al in diverse handen overgegaan alvorens het in de zevende eeuw in het bezit van de Arabieren kwam. De Arabieren waren maar wat benieuwd naar de inhoud van de piramide. Maar zij konden de ingang niet vinden. Dus maakten ze er zelf één. Wat ze in de piramide aantroffen, is onduidelijk. Sommigen zeggen dat de Arabieren de tombe en enkele schatten van Cheops vonden. Anderen menen dat de piramide leeg was.

Tunnel
De fascinatie voor de piramide van Cheops is altijd gebleven. En ook nu bezorgt de piramide wetenschappers nog heel wat hoofdbrekens. Hoe meer ze er naar kijken, hoe vaker ze moeten erkennen dat ze heel veel niet weten. Zo zijn de afgelopen jaren mysterieuze schachten gevonden. De tunnels lopen vanuit de koninginnenkamer en zijn niet veel groter dan twintig bij twintig centimeter. Opvallend genoeg worden de schachten onderbroken door een deur. Achter die deur lopen de tunnels verder naar buiten.

Achter de deur
Maar wat bevindt zich achter die deur? Eerder dit jaar nam een kleine robot een kijkje en deze ontdekte een kleine kamer achter de eerste deur. Waar de schachten en het kleine kamertje voor dienen, is nog steeds onduidelijk. Mogelijk waren de tunnels bedoeld voor de ziel van Cheops: deze kon de piramide zo verlaten.

Geheime gangen, mysterieuze kamers, grafrovers en een verdwenen mummie: de piramide lijkt alle ingrediënten voor een goed verhaal in huis te hebben. Vele wetenschappers verbazen zich nog steeds over de vele losse eindjes.

…een robot  nam  in mei    een kijkje in de geheime kamers van de piramide van Cheops?

Eerste beelden uit geheime kamer van de grote  piramide

 26 mei 2011   6

Wetenschappers hebben de eerste foto’s die een robot van de geheime kamer van de Piramide van Cheops heeft gemaakt, vrijgegeven.

De piramide van Cheops telt drie kamers. Een koningskamer met enkele luchtschachten, een koninginnenkamer en een galerij. Opvallend genoeg zijn er nog twee tunnels die vanuit de koninginnenkamer vertrekken. De tunnels zijn twintig bij twintig centimeter en leiden naar stenen deuren, waarachter de tunnel weer verder loopt naar buiten.

Robot
Om te achterhalen waar de tunnels naartoe leiden hebben wetenschappers een robot gebouwd. Deze is onlangs in één tunnel gekropen en heeft foto’s gemaakt van wat zich achter de eerste deur bevindt. Het blijkt een kamertje te zijn. Een kamer waar niemand de afgelopen 4500 jaar is geweest. De eerste kiekjes zijn nu vrijgegeven.

De hiëroglyfen op de grond van de kamer. Foto: Djedi Team.

Foto
Op de foto’s zijn stukken steen met hiëroglyfen te zien. De tekens zijn geschreven met rood. Ook zijn er lijnen getekend. Mogelijk zijn deze door metselaars aangebracht. “Als deze hiëroglyfen kunnen worden ontcijferd kunnen ze de egyptologen helpen om uit te zoeken waarom deze mysterieuze tunnels gebouwd zijn,” merkt onderzoeker Rob Richardson op.

Betekenis
Maar wat zouden de hiëroglyfen kunnen betekenen? “Met rood geverfde nummers en graffiti zijn heel normaal rondom Giza,” weet expert Peter Der Manuelian. “Het zijn vaak aantekeningen van metselaars of arbeiders en staan voor nummers, data of zelfs de namen van de gangen.”

Een compositiefoto van de vloer van de geheime kamer. Foto: Djedi Team.

Belangrijke deur
De robot kan om hoeken kijken en was dus ook in staat om de achterkant van de deur waardoor hij keek te bestuderen. Deze is mooi gepolijst en moet dus belangrijk zijn geweest. “Het ziet er niet uit als een ruw stuk steen dat gebruikt werd om puin uit de tunnels te weren,” merkt onderzoeker Shaun Whitehead op. Aan de voorkant van de deur zitten metalen pinnen die aan de achterkant in mooie rondingen eindigen. Dat wijst erop dat de pinnen vooral een decoratieve functie hadden.

Een compositiefoto van de achterkant van de deur. De pinnen zijn hier mooi gebogen. Foto: Djedi Team.

Symbolisch?
Andere experts denken dat de tunnels meer een symbolische waarde hebben. “De tunnels van de koninginnenkamer zijn noord-zuid en niet oost-west georiënteerd, dus ik verwacht dat hun functie symbolisch is en te maken heeft met de sterren en niet met de zon,” vertelt egyptoloog Kate Spence. Mogelijk waren de tunnels bedoeld om de geest van Cheops op te laten stijgen en de reis naar het hiernamaals te laten maken. De koninginnenkamer heeft namelijk nooit het lichaam van een koningin bevat: de vrouwen van Cheops liggen begraven in drie andere piramides.

Zahi Hawass overziet het hele project in de piramide en is optimistisch dat er nog grote geheimen zullen worden blootgelegd. Mogelijk zelfs een tweede geheime kamer. “De koningskamer kan een neppe kamer zijn geweest, want de oude Egyptenaren vonden het heel belangrijk dat de grafkamer werd verstopt. Er is een legende die vertelt hoe magiër Djedi Cheops ontmoet. Cheops was op zoek naar de god Thoth zodat hij het geheim van het verbergen van zijn piramide kon achterhalen. Gebaseerd op die legende zou je zeggen dat er iets verborgen zit in de piramide.”

Bovenstaande foto is gemaakt door Berthold Werner (via Wikimedia Commons).

Bronmateriaal:
First images from Great Pyramid’s chamber of secrets” – Newscientist.com
Bronmateriaal:
Great Pyramid Mystery to Be Solved by Hidden Room?” – Nationalgeographic.com
Ancient Egyptian Chambers Explored” – Nationalgeographic.com
Boek: The Seven Wonders of the Ancient World. Door: Edgar James Banks.
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door Berthold Werner (via Wikimedia Commons).
…in de piramide van Cheops   lagen  ook twee boten begraven  ?
 Deze moesten de farao vervoeren.

Archeologen halen farao’s boot boven

 24 juni 2011   3

Archeologen zijn begonnen met het bovenhalen van de boot van farao Cheops. De boot ligt begraven in de beroemde piramide van Cheops.

De boot ligt al zo’n 4500 jaar in een ondergrondse kamer aan de zuidelijke kant van de piramide. Dat zich hier een boot bevond, werd al in 1954 gesuggereerd. Maar pas in 1987 konden archeologen het met zekerheid vaststellen.

Gestart
En nu is het dan eindelijk zover: opgravingen naar de boot zijn gestart. “Het is één van de meest belangrijke archeologische projecten van de wereld,” stelt archeoloog Zahi Hawass.

Eerste stukken
Voorafgaand aan de opgravingen werd met behulp van een camera een kijkje in de kamer genomen.

De archeologen zijn ervan overtuigd dat ze in staat zijn om de boot – die als een soort doe-het-zelf-pakket in stukjes ligt opgeslagen – boven te halen. De eerste stenen zijn inmiddels verwijderd en de eerste stukken hout zijn veiliggesteld. De opgravingen gaan zeker enkele maanden in beslag nemen en leveren naar verwachting ongeveer 600 stukken hout op.

Tweede boot
De boot waar nu naar gegraven wordt, is overigens niet de enige boot die de farao meekreeg op zijn reis naar het hiernamaals. In 1954 werd ook al een boot aangetroffen. Deze was ook reeds ontmanteld en bestond uit 1224 onderdelen. De boot was ongeveer 43 meter lang.

De eerste boot die is opgegraven. Foto: Guido A.J. Stevens (cc via Flickr.com).

Reizen
De twee boten hadden een duidelijk doel, zo stelt Hawass. De oude Egyptenaren dachten dat de zon van oost naar west reisde in een Mandjet (een boot voor overdag) en vervolgens met de Mesektet (een boot voor ‘s nachts) naar de onderwereld terugkeerde. “De tweede boot was bedoeld om de koning overdag te vervoeren, terwijl de tweede bedoeld was om hem ‘s nachts te verplaatsen.” Dat de boot als een IKEA-pakket werd afgeleverd moet geen probleem zijn geweest. “De zonnegod wist hoe hij de boot in elkaar moest zetten. Daarom hebben ze deze schepen uit elkaar gehaald en in een kamer begraven.”

Zodra ook de tweede boot helemaal boven is gehaald, zal deze gerestaureerd worden. En zo’n bouwpakket is nog niet zo gemakkelijk als het lijkt. De vorige keer deden experts er dertien jaar over: maar liefst vier keer zetten ze de boot verkeerd in elkaar. Als de boot af is, krijgt deze een plekje in het museum.

Bovenstaande foto is gemaakt door Darren Krape (cc via Flickr.com).

Bronmateriaal:
Dig for pharaoh’s boat begins” – News.discovery.com
°
5de  DYNASTIE

Chronologie

6de dynastie

Chronologie

Op ZOEK   NAAR     OESERKARE  

Wsr – kA – Ra    
“Rijk begiftigd met ka- kracht door/van Ré”
“manifestatie van Ra “
” Ra ’s  ka-kracht “
29 maart 2010   0

Farao Oeserkare lijkt wel uit de geschiedenis te zijn geschrapt; zijn tombe werd nooit gevonden. Een wetenschapper veronderstelde  te weten waar de tombe zicvh bevind (of bevond ) :

De zesde dynastieD beslaat de periode tussen 2322 en 2151 voor Christus. De tombes van de farao’s uit die tijd liggen in Saqqara: de dodenstad van Egypte

.
….. hoewel de piramides van de zesde  dynastie in sakkara  in eerste instantie niet met elkaar lijken samen te hangen, doen ze dat wel, zo beweert onderzoeker Giulio Magli.

De graftomben uit de zesde dynastie liggen in   lijnen .Op elk kruispunt van die lijnen staat een piramide.

Maar er is één afwijking…

Volgens Saqqara-deskundige Vassil Dobrev, die zelf al jaren opgraaft in dit gebied, is  de theorie  van Magli heel goed mogelijk  en  zeker   op satellietbeelden goed  toepasbaar, maar is er van het vermeende rooster vanaf de grond niets te zien.
Dobrev denkt zelf dat de piramide van Oeserkare zich in het gebied van Tabbet el-Guesh ( in het zuidelijke gedeelte van de sakkara necropolis ) bevindt, waar hij op dit moment graaft.

Raster
Magli meent dat Saqqara feitelijk bestaat uit onzichtbare lijnen met op elk kruispunt een tombe.

“We hebben het dan over meridianen en diagonale lijnen,” legt hij uit.

Het hele raster klopt. Behalve op één punt dan. En daar komt de verdwenen farao om de hoek kijken.

Duistere jaren
Oeserkare is enkel bekend van de lijsten met daarop alle Egyptische koningen. Hij greep nadat Teti was vermoord( door een priester ? )  de macht.(Ursupator of regent ipv  de te jonge Pepi I )  Wellicht had hij de coup zelf uitgedokterd.

Oeserkare regeerde kort. Al snel werd hij opgevolgd door Pepi I, de zoon van Teti.

“Toen Pepi I enkele jaren later de macht greep, verdween Oeserkare uit de geschiedenis. (tombe en mummie werden als straf vernietigd ? ) Het vinden van de (eventuele ) tombe van Oeserkare  kan ons helpen om deze duistere jaren te begrijpen.

De muren van zijn tombe zullen waarschijnlijk   ook intacte kopieën van de piramideteksten (hebben) bevat(ten ) ”

Magli refereert met dit laatste aan de oudste religieuze teksten ter wereld die ten tijde van de vijfde en zesde dynastie op muren van uitsluitend de koningsgraven  werden geschreven.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Piramideteksten

http://www.touregypt.net/featurestories/pyramidtext.htm

Pyramid Text from the Pyramid of Unas Pyramid Text from the Pyramid of Teti Pyramid Text from the Pyramid of Ankhesenpepi II, a Queen of Pepi I

http://www.pyramidtextsonline.com/

Meridiaan
Magli liet zijn lijnentheorie eerder al los op andere piramides.

De lijnen uit de zesde dynastie zijn echter anders.

“In Giza, Abusir en het centrum van Saqqara waren het diagonale lijnen, dus van noordoost naar zuidwest. Maar bij sommige koningen uit de zesde dynastie is er sprake van een ander patroon. Hun grafmonumenten in het zuiden van Saqqara lijken aan de hand van een meridiaan, dus van noord naar zuid te zijn gepland.”

Lijnenspel
Volgens het patroon van Magli ligt de piramide van Pepi I (derde koning van de zesde dynastie) op één lijn met die van Oeserkaf (eerste koning van de vijfde dynastie) en ligt de piramide van Merenre (vierde koning van de zesde dynastie) op één lijn met die van Oenas (laatste koning van de vijfde dynastie).

“Het is moeilijk om aan te nemen dat dit toeval is.” Toch klopt het patroon niet helemaal.

“Geen enkele piramide ligt op dezelfde lijn als de piramide van Djoser, veruit de meest belangrijke en vereerde piramide van Saqqara.”

En dat is vreemd, want op dit moment is er alle ruimte om op dezelfde lijn als de piramide van Djoser te bouwen. Maar: “Er kan een simpele verklaring zijn: de positie op de lijn met de piramide van Djoser was niet vrij; Oeserkare’s complex stond er.

De piramide van deze mysterieuze farao zou in dat geval midden op de lijn tussen de tombe van Pepi I en de diagonalen van de piramide van Merenre hebben gestaan en op één lijn met de piramide van Djoser zijn gebouwd. Uit opgravingen moet blijken of Malri gelijk heeft.

A photograph taken from the area immediately
south of the Unas pyramid, visible in the foreground.
Giulio Magli
 
Pyramid of Unas in foreground is near suspected site of Userkare’s tomb.
°

Werd klimaatverandering de piramidebouwers fataal?

29 augustus 2012       7

Na de Maya’s lijken ook de bouwers van de piramides uiteindelijk (deels) door klimaatverandering ten onder te zijn gegaan. Wetenschappers hebben bewijs gevonden van een extreme droogte in Egypte en die droogte valt samen met het einde van het Oude Rijk.

De onderzoekers trekken die conclusie nadat ze pollen en houtskool afkomstig uit sedimenten in de Nijldelta bestudeerden. De pollen laten goed zien welke planten in een bepaalde periode veelvuldig of juist minder groeiden. Houtskool getuigt van branden: en die kwamen weer vaker voor in periodes van droogte. De onderzoekers verwachtten dat in periodes van droogte de pollen van planten die in drassige gebieden groeiden, zouden afnemen. De hoeveelheid houtskool zou in zo’n periode juist toenemen.

Pollen en houtskool
En ze bleken het bij het juiste eind te hebben. Een afname in pollen en toename in houtskool vond tussen 6000 en 3000 jaar geleden zo’n vier keer plaats. Een droogte die er in het bijzonder uitspringt, is die van zo’n 4200 jaar geleden. Deze trad vrij abrupt op en was bijzonder ernstig.

“De reactie van de vegetatie (op de droogte, red.) bleef in vergelijking met andere bewijzen van deze droogte aanzienlijk langer hangen, dat wijst er mogelijk op dat de droogte lang invloed had op de vegetatie in de delta,” vertelt onderzoeker Christopher Bernhardt.

Einde piramidebouwers
Waarschijnlijk leidde de droogte tot honger en speelde deze ook een rol in het einde van het Oude Rijk en dus het einde van de piramidebouwers. “Zelfs de machtige bouwers van de oude piramides werden meer dan 4000 jaar geleden het slachtoffer toen ze niet in staat waren om op het veranderende klimaat te reageren,” stelt onderzoeker Marcia McNutt. “Dit onderzoek illustreert dat de beschikbaarheid van water de achilleshiel van Egypte was.”

Droogtes
De extreme droogte van zo’n 4200 jaar geleden valt dus samen met het einde van het Oude Rijk. Kan het toeval zijn?

Opvallend genoeg vallen ook andere droogtes waarvan de onderzoekers middels pollen en houtskool bewijzen vonden, samen met een grote politieke gebeurtenis. Zo was er 5000 jaar geleden ook een grote droogte. Deze valt samen met de eenwording van Opper- en Neder-Egypte en de ineenstorting van het koninkrijk van Uruk.

De droogte die ongeveer 3000 jaar geleden optrad, viel samen met onder meer de val van het koninkrijk Oegarit.

“De geologische studie laat zien dat het ontcijferen van oude klimaten, pollen en andere micro-organismen en houtskool archeologische vermeldingen kan weerleggen of bevestigen of dat deze (pollen, het houtskool, red.) zelf als bewijs kunnen dienen wanneer andere informatie niet bestaat,” vertelt onderzoeker  Benjamin Horton.

Het onderzoek is echter niet alleen interessant voor geologen. Ook vandaag de dag kunnen we er ons voordeel mee doen. De onderzoekers wijzen erop dat een tekort aan water ook tegenwoordig de achilleshiel van onze planeet is.

Bronmateriaal:
Climate and Drought Lessons from Ancient Egypt” – USGS.gov
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door Kamenatehla .sk (cc via Flickr.com).
°

  

Kamose                                                                 Ahmose

 

Eén van de oudste weerrapporten ter wereld verandert Egyptische tijdlijn

03 april 2014 Caroline Kraaijvanger13

 

http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/2006.270

http://www.metmuseum.org/collections/search-the-collections/547950

 

°AHMOSE  I  

> Wetenschappers hebben één van de oudste weerverslagen ter wereld vertaald.

°

De sarcofaag van ahmose I

http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/wetenschap/1.1931236

 

De sarcofaag van farao Ahmose I.  2008928189

 

Het 3500 jaar oude verslag, gevonden in Egypte, getuigt van heel bijzonder weer dat waarschijnlijk het resultaat was van een vulkaanuitbarsting. Het verslag suggereert bovendien dat farao Ahmose zo’n dertig tot vijftig jaar eerder regeerde dan onderzoekers dachten.

Het weerverslag telt veertig regels en staat geschreven op een blok van calciet. Het maakt melding van regen, duisternis en een storm die niet ophield en luider was dan het geschreeuw van een mensenmassa. Onderzoekers van de universiteit van Chicago stellen nu dat het beschreven bijzondere weerpatroon waarschijnlijk het gevolg was van een enorme vulkaanuitbarsting op het huidige eiland Santorini. Hoewel dat eilandje een flink stuk van Egypte verwijderd is, is het aannemelijk dat een uitbarsting zelfs het weer boven het land van de farao’s beïnvloedde.

Als de inscriptie inderdaad de naweeën van die vulkaanuitbarsting beschrijft, zou dat betekenen dat farao Ahmose dertig tot vijftig jaar eerder regeerde dan gedacht. Want we weten dat de inscriptie uit de regeerperiode van deze farao stamt en ook de datum waarop de vulkaan op Santorini uitbarstte, is bekend. De ontdekking dat Ahmose waarschijnlijk tientallen jaren eerder regeerde, is belangrijk. Archeologen plaatsen gebeurtenissen in het Nabije Oosten namelijk in chronologische volgorde aan de hand van een lijstje met Egyptische farao’s. “En deze ontdekking kan die data doen verschuiven,” legt onderzoeker Nadine Moeller uit.

Het onderzoek kan bovendien verklaren hoe Ahmose erin slaagde om zijn macht aanzienlijk uit te breiden. De uitbarsting van de vulkaan op Santorini en de daaropvolgende tsunami moet ervoor gezorgd hebben dat de Hyksos – een bevolkingsgroep die Neder-Egypte in hun bezit had – hun havens vernietigd zagen worden. Daarop verzwakten ze, waardoor Ahmose ze gemakkelijk onder de voet kon lopen.

Bronmateriaal:

 

 

World’s oldest weather report could revise Bronze Age chronology” – Uchicago.edu
fotos Metropolitan Museum of Art.

 

ahmos

 

  Head of Ahmose I

 

http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/2006.270

http://www.metmuseum.org/collections/search-the-collections/547950

 

 

 

 

 

 

 

Nieuwe Rijk

18e Dynastie –

http://www.sciencedaily.com/releases/2011/05/110517121824.htm

Egyptische prinses is oudste mens met hartziekte

Afbeelding

18 april 2011  0

De Egyptische prinses Ahmose Meryet Amon is de oudste mens met een aantoonbare hartziekte. Dit beweren onderzoekers op basis van recente scans van de mummie.

 

mummy  prinses  Ahmose  meryet amon 

 

Daaruit blijkt dat de helft van de aderen van de prinses verkalkt zijn. De wetenschappers zeggen  dat Ahmose Meryet Amon leed aan coronaire atherosclerose, een aandoening waarbij arteriële plaque kan leiden tot een hartaanval of beroerte.

Ahmose Meryet Amon leefde 3.500 jaar geleden en stierf voor haar vijftigste verjaardag. Ze is bijgezet in de Deir el-Bahri-tempel in Luxor  langs de Nijl.

http://www.yare.org/essays/The%20Tomb%20of%20Queen%20Meryet.htm

Tijdmachine
“Als de prinses nu uit een tijdmachine zou komen, dan zou ik haar vertellen dat ze zo snel mogelijk moet afvallen”, vertelt professor Gregory Thomas van de universiteit van Californië in Irvine. “Nadat ze gewicht heeft verloren, moet ze een hartoperatie ondergaan. Ze zou namelijk een dubbele bypass (vaatomleiding, red.) nodig hebben.”

Elite
De dochter van farao Sequenenre Tao II (17de dynastie) ,werd later waarschijnlijk ook farao en uiteindelijk een  echtgenote van thoetmosis III  ,behoorde tot de elite, waardoor ze altijd eten tot haar beschikking had. Daarnaast werkte ze waarschijnlijk nooit, waardoor ze minder calorieën verbruikte dan de gemiddelde Egyptenaar. Het is dus niet gek dat ze erg dik werd.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Ta%27a_II_(Seqenenre)

sequenenre_tao

http://ib205.tripod.com/sequenenre_tao.html

sequenenre Tao II

Erfelijk?
De onderzoekers vonden meer mummies met beschadigde aderen. Hoewel deze mensen waarschijnlijk de dupe zijn geworden van een slecht dieet en weinig beweging, sluiten wetenschappers niet uit dat de hartziekte een genetische aandoening is. Er is meer onderzoek nodig om met zekerheid vast te stellen of de hartziekte erfelijk is of niet.

Bronmateriaal:
Egyptian Princess Mummy Had Oldest Known Heart Disease” – National Geographic


The Outer Anthropoid Coffin (Reeves, 2000: p. 176)

FRANCE-SCIENCE-EGYPTOLOGY-MUMMY

Heart disease: Researchers delved into the mummy of Princess Ahmose-Meryet-Amon using a computerised tomography (CT) scanner. Picture: Michael Miyamoto Source: AFP

19e Dynastie

20e Dynastie

 

 De  negentiende dynastie  

Chronologie

RAMSES   I 
Paramessu.  MenPehyre
ca. 1307 – 1306 v.Chr.
°

– Seti I ( zoon van Ramses I ) was  de vader van Ramses II

SETI I  / Sethos I 

ca. 1306 – 1290 v.Chr.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Seti_I

Abydos
http://egypte-info-site.nl/seti-I-tempel.html
°
RAMSES  II
Rameses II.
Abu simbel tempel 

An overview of Ramesses II's Temple at Abydos from the side    

De dodentempel van Ramses II in Abydos

Bronmateriaal:
Egypt: Ramesses II temple unearthed in Upper Egypt” – Adnkronos.com

Tempel van Ramses II gevonden

 16 juli 2010   0

Archeologen hebben in het Egyptische Beni-Sueif de restanten van een 3000 jaar oude tempel gevonden. De tempel zou in opdracht van farao Ramses II zijn gebouwd en ook alleen voor deze machtige farao bedoeld zijn geweest. Nabij de tempel vonden archeologen beelden, aardewerk en potten.

“In de resten van de tempel hebben archeologen tien cartouches (troonsnamen, red.) van Ramses II gevonden,” vertelt expert Sabri Abdel Aziz. “En daaronder een reliëf waarin stond dat de heerser deze tempel voor zichzelf had laten bouwen.”

Nabij de tempel vonden archeologen tevens de restanten van verschillende gebouwen die uit de vierde of vijfde eeuw stamden. Ook doken er terracottabeelden van Isis, Aphrodite en Horus op.

Ramses II regeerde Egypte van 1279 tot 1213 voor Christus en was de zoon van Seti I, wiens tombe met geheime tunnel in juni werd blootgelegd. Ramses II wordt gezien als één van de machtigste farao’s van Egypte. Hij liet ook heel wat indrukwekkende werken achter. Zo werden de tempels van Abu Simbel en het Ramesseum tijdens zijn regeerperiode gebouwd. Ook liet hij een complete stad uit de grond stampen: Pi-Ramses. Dit werd de hoofdstad van Egypte en hier zouden ook de tien plagen van Egypte hebben plaatsgevonden.

Piramide van minister van Ramses II ontdekt

27 februari 2013 0

ramses II

Belgische archeologen hebben in Egypte een piramide ontdekt. In de piramide ligt de vizier van farao Ramses II begraven. De taak van deze hooggeplaatste functionaris was vergelijkbaar met die van onze minister-president.

01

Archeologische site in Luxor waar het graf van Khay werd opgegraven © epa

De onderzoekers ontdekten de piramide op de Cheikh Abd el-Gourna-heuvel. De piramide heeft zijden van twaalf meter lang en moet ooit vijftien meter hoog zijn geweest. Vandaag de dag is er niet veel meer van over: de piramide is in de zevende of achtste eeuw grotendeels vernield en omgetoverd tot een Koptische hermitage.

Aanwijzingen
Dat de piramide aan een hoge functionaris van farao Ramses II toebehoort, weten de onderzoekers dankzij de muren van de piramide. Hierop werden namelijk aanwijzingen gevonden dat de piramide toebehoorde aan Khay, een vizier van Opper- en Neder-Egypte. Khay zou deze taak vijftien jaar vervuld hebben, onder het gezag van farao Ramses II. Deze farao heerste in de dertiende eeuw voor Christus over Egypte.

Belangrijk
Voor archeologen is de ontdekking van deze piramide heel belangrijk. In documenten hebben archeologen namelijk tal van verwijzingen naar deze vizier gevonden.

Een beeld van Khay  bevindt zich in het Louvre

File:Egypte louvre 112 statue.jpg

English: Block-statue of Khâÿ, scribe for the general staff, holding a chapel to Thot-Djehuty, titulary god of scribes.
Limestone, New Kingdom period.
The scribe’s name is made of: Kh’-i-(determ-Man)-y(ii, for ee). The hieroglyphs are: rising sun-Arm-(determ-man-(adoring))-2-reeds(ii).
Français : Statue-bloc de Khâÿ, scribe d’état major, tenant une chapelle à Thot-Djehuty, patron des scribes. Calcaire, époque du Nouvel Empire
Caire CG 42166

Caire CG 42166

Caire CG 42165

Caire CG 42165

Ook zijn er twee beelden (in het museum van cairo )van deze vizier bekend.

Maar waar hij begraven lag, was altijd onduidelijk. Tot nu.

Khay speelde een belangrijke rol in het rijk van Ramses II. Zo overzag hij onder meer de bouw van de koninklijke tombes in de Vallei der Koningen en Koninginnen. Als minister-president vervulde hij bovendien de hoogste functie die een burger kon vervullen.

°

20 ste dynastie 

Chronologie

RAMSES  III 

… bewijs is gevonden dat de keel van Ramses III werd doorgesneden tijdens een coup

 keel van farao werd doorgesneden

18 december 2012  2
 “de samenzwering van de harem”, een van de somberste episodes uit de tijd van de farao’s is misschien opgelost  . Ramses III  , die regeerde van circa 1194 tot 1155 voor Christus, wordt in de geschiedschrijving “de laatste grote farao” genoemd.
De samenzwering die werd uitgebroed in de harem van de farao werd al in een document uit de antieke tijd vermeld, met name ‘De Gerechtelijke Papyrus’ die bewaard wordt in het Italiaanse Turijn                                                        
Daarin wordt melding gemaakt van de poging tot samenzwering van koningin Tiyi, een van de vrouwen van farao Ramses III.Troon
Tiyi wilde namelijk haar zoon Pentaour(Pentaware) op de troon krijgen, maar de wettige erfgenaam van het rijk van Ramses III was de zoon van Ramses III en Isis, (= de mummie  E-man ? . ) de eerste vrouw van de farao.
Tiyi  kon  gebruik maken van de maatschappelijke onvrede die op dat ogenblik in Egypte heerste: terwijl de farao in luxe leeft, worden de arbeiders niet langer betaald en groeit de hongersnood. De onvrede zou uitgelopen zijn op wat volgens de onderzoekers de eerste staking in de geschiedenis van de mensheid wordt.Complot
Hoewel ze opgesloten zit in de harem, slaagt Tiyi er in om contact te leggen met de buitenwereld en een complot op te zetten in samenwerking met militaire bevelhebbers en een priester. Hoewel de details niet bekend zijn, lijkt het doel van de operatie zeer simpel: Ramses III uitschakelen tijdens een nacht van plezier in de harem.Putsch
Volgens officiële documenten uit het oude Egypte, heeft de putsch zich afgespeeld in 1156 voor Christus en werd een dertigtal verdachten veroordeeld. Maar de teksten bleven onduidelijk over het lot van Ramses III zelf, die toen ongeveer 65 jaar oud was. Zijn mummie werd pas op het einde van de 19de eeuw gevonden. Radiografieën uit de jaren 60 leverden geen bewijzen van levensgevaarlijke verwondingen op.

ramses III

Wetenschappers hebben ontdekt dat farao Ramses III waarschijnlijk de dood vond tijdens een staatsgreep: zijn keel blijkt doorgesneden te zijn. En daarmee is er eindelijk bewijs dat de coup waarover in oude Egyptische documenten gesproken wordt, niet alleen echt plaatsvond, maar ook succesvol was.

Farao Ramses III regeerde van 1186 tot 1155 voor Christus.

Twee mummies
Om een antwoord op die vraag te vinden, bestudeerden onderzoekers twee mummies, zo meldt het blad British Medical Journal. De mummie van Ramses III en de mummie van de zogenoemde Man E, een onbekende man die vermoedelijk de zoon van Ramses III was. De onderzoekers maakten CT-scans en analyseerden de mummies zowel vanuit forensisch als antropologisch oogpunt.

Amulet

In de diepe wond in de hals van Ramses III bevindt zich een amulet met daarop afgebeeld een Horusoog. Waarschijnlijk stopten de Egyptenaren die amulet in de wond toen ze Ramses III balsemden. Het amulet moest er waarschijnlijk voor zorgen dat de wond zou helen en Ramses III er in het hiernamaals geen last meer van zou hebben.

Dat zo lang verborgen kon blijven dat Ramses III werd vermoord, komt doordat zijn nek bedekt is met doeken. De steekwond is daardoor niet te zien en alleen met moderne technieken bloot te leggen. Afbeelding: G. Elliot Smith (via Wikimedia Commons).

© epa.

Dat zo lang verborgen kon blijven dat Ramses III werd vermoord, komt doordat zijn nek bedekt is met doeken. De steekwond is daardoor niet te zien en alleen met moderne technieken bloot te leggen. Afbeelding: G. Elliot Smith (via Wikimedia Commons).

Steekwond
Uit de CT-scan van de mummie van Ramses III blijkt dat hij een hele brede en diepe wond in zijn hals heeft. Waarschijnlijk is de wond veroorzaakt door een zeer scherp mes. Het is zeer aannemelijk dat de wond direct tot de dood van de farao heeft geleid. “Ramses III is vermoord,” zo stellen de onderzoekers. Hij stierf op ongeveer 65-jarige leeftijd.

Maar was het ook de staatsgreep die tot zijn dood leidde?

Indirect bewijs wijst daar wel op.

Dat indirecte bewijs vonden de onderzoekers in die andere mummie: Man E.

Man E
De onderzoekers analyseerden de mummie. Ze ontdekten dat deze man ongeveer achttien tot twintig jaar oud moet zijn geweest. Een genetische analyse wijst erop dat de man zijn genetische materiaal voor vijftig procent deelt met dat van Ramses III. De twee zijn dus in ieder geval familie en hoogstwaarschijnlijk vader en zoon. Of ze echt vader en zoon waren, weten de onderzoekers niet zeker: daarvoor zouden ze ook de mummie van de moeder(koningin Isis ?  ), moeten bestuderen. Deze mummie is echter nooit teruggevonden.

Gemummificeerd
Een andere opvallende conclusie is dat de onbekende mummie niet op de gebruikelijke manier gemummificeerd is. Het lichaam is bedekt met de huid van geiten. Die huid werd als onrein gezien.

Ook zijn de organen en hersenen van de man niet verwijderd. Mogelijk is deze niet-koninklijke manier van mummificeren dan ook als straf bedoeld. (…..  of werd de man gemumificeerd door niet-egyptische  amateurs   )

In de nek van de onbekende mummie vonden de onderzoekers een vreemde huidplooi terug. Deze en andere aanwijzingen suggereren dat de man gewurgd werd….. Of dat hij zichzelf heeft vermoord door ophanging.

Het zou zomaar kunnen dat deze onbekende mummie één van de mannen was die terecht stond voor de moord op Ramses III.
Uit de processtukken weten we namelijk dat verdachten de kans kregen om zelfmoord te plegen en zo aan heftige straffen in het hiernamaals te ontsnappen. Wellicht heeft deze man – die in dat geval  dan  hoogstwaarschijnlijk Pentawere is – die kans gegrepen.
En daarmee werpt dit onderzoek een nieuw licht op het levenseinde van Ramses III.
De coup was succesvol en Ramses III vond de dood, maar Pentawere heeft daar hoogstwaarschijnlijk niet lang van kunnen genieten.
http://anubis4_2000.tripod.com/UnknownManE/ManE.htmhttp://www.touregypt.net/featurestories/humansac.htmBody of Unknown Man 'E'
The contorted features of Unknown Man E have inspired imaginative speculations for over a century.
Photo Source: National Geographic Society

 
By using modern CT technology and the methods of forensic science,
Dr Caroline Wilkinson was able to reconstruct the facial features of
the enigmatic Unknown Man E.
Photo Sources: (L) METRO.co.uk. (R) Mirror.co.uk


Unknown Man E awaiting a recent re-examination by Dr. Bob Brier.
Photo Source: National Geographic Society


The uninscribed coffin of Unknown Man E with inset photo of interior.
Photo Source: Pat Remler/www.archeology.org.
WIST U DAT…
…onlangs met behulp van satellietbeelden nog zeventien verloren gewaande piramides zijn gevonden?
…archeologen dit jaar de tombe van Toetanchamons vrouw hopen te vinden?

EXOPLANETEN

INHOUD COSMOS 

°exoplaneten.docx (2.5 MB)<–archief 

°

25 april 2014

Exoplaneten zijn planeten die niet rond onze zon draaien.
De afgelopen jaren zijn er honderden van deze exoplaneten ontdekt.
Een filmpje van Tom Hands, student aan de universiteit van Leicester , brengt ze (bijna allemaal) in kaart en laat prachtig zien hoe ze over ons sterrenstelsel verdeeld zijn.
Hoe compacter een planetenstelsel is, hoe later het in dit filmpje opduikt.. Tom wil met het filmpje inzicht geven in de distributie van exoplaneten.

Zoals gezegd laat het filmpje niet alle exoplaneten zien.
Het beperkt zich tot de exoplaneten die om één ster draaien. Dubbelstersystemen zijn dus even buiten beschouwing gelaten.

°

 

°

 

kepler

NASA / Ames / JPL-Caltech.

Hoe werkt Kepler?

Kepler bestudeert sterren en het licht dat zij afgeven. Wanneer het licht dimt, zou het kunnen dat een planeet voor de ster langs beweegt. Wanneer Kepler zo’n signaal drie keer heeft waargenomen, gaat zo’n signaal de boeken in als een kandidaat-planeet.
Nader onderzoek moet dan uitwijzen of het echt om een planeet gaat.
Kepler heeft reeds 2740 kandidaat-planeten ontdekt. Wetenschappers hebben van 105 kandidaat-planeten inmiddels kunnen bevestigen dat het echt planeten zijn.(10 januari 2013)
Bronmateriaal:
NASA Exoplanet Archive” – Caltech.edu
NASA’s Kepler Mission Discovers 461 New Planet Candidates” – NASA.gov
Formalhaut-BGLIESE 581

 

Kepler ziet eerste exoplaneten

 04 januari   0
Bronmateriaal:
Kepler space telescope finds its first extrasolar planets” – Sciencenews.org

TRONOMIE Pas zes weken gebruikten wetenschappers de Kepler-telescoop, maar dat was lang genoeg om exoplaneten te ontdekken. Wetenschappers hebben vijf nieuwe exoplaneten gevonden. Een Neptunus-achtige planeet en vier lichte Jupiters. Maar dat is niet alles.

Kepler heeft er nog veel meer ontdekt.

Kepler kijkt naar het licht van een ster. Als het licht iets verzwakt, is dat een teken dat een object voor de ster zweeft, bijvoorbeeld een planeet. Op deze manier heeft Kepler – die begin 2009 werd gelanceerd nu al vijf exoplaneten ontdekt. En de verwachting is dat de telescoop de komende drie jaar nog veel meer exoplaneten gaat ontdekken. Misschien wel aardachtige exoplaneten.

De minst massieve exoplaneet heet Kepler-4b. Deze planeet is 43 keer zwaarder Neptunus, maar is wel ongeveer even groot. Kepler-4b wordt bestookt met 800.000 keer meer straling dan Neptunus, omdat de exoplaneet veel dichter bij de moederster staat dan Neptunus. Dit betekent dat Kepler-4b dichter of harder is dan Neptunus, anders had de planeet al haar gas allang verloren. Een mogelijkheid is een hogere ratio steen of water, of een lagere ratio waterstof of helium.

De vier Jupiterachtige planeten zijn vier gasplaneten. Van de planeten is Kepler-7B één van de luchtigste exoplaneten ooit ontdekt: 0,17 gram per kubieke centimeter. Ter vergelijking: Jupiter heeft een dichtheid van 1,33 gram per kubieke centimeter; net iets hoger dan de dichtheid van water. Dit is opvallend, want hoe kan de dichtheid van Kepler-7B zo laag zijn? De planeet draait dichter om haar moederster dan Jupiter om de zon.

Wetenschapper William Borucki van NASA’s Ames onderzoekscentrum in Mountain View (Californië) heeft naast de ontdekking van vijf exoplaneten nog meer goed nieuws.

Kepler heeft al honderd objecten ontdekt die mogelijk planetaire lichamen zijn. Een groot deel hiervan zal de komende maanden bevestigd worden. Dat zijn er een heleboel.

In december 2009 waren er in totaal 415 exoplaneten bekend.

 

 

 

 

Archiefbeeld: 
Corot-95, de eerste ‘normale’ exoplaneet die in detail bestudeerd kon worden en die regelmatig verschijnt voor een zonachtige ster © afp.

 

 2011

exoplaneten  2011

 

Kleine exoplaneet (zo groot als Mars) en kleinste

zonnestelsel

12 januari 2012   1

De Kepler-telescoop heeft de drie kleinste exoplaneten  ontdekt.

De kleinste is net zo groot als Mars.

De drie planeten draaien allemaal om dezelfde ster heen: KOI-961. Dit is een rode dwerg die zo’n zeventig procent groter is dan bijvoorbeeld Jupiter en een diameter heeft die één/zesde van de diameter van onze zon uitmaakt.

“Dit is het kleinste zonnestelsel dat we tot op heden gevonden hebben,” vertelt onderzoeker John Johnson.

“Het lijkt qua schaal meer op Jupiter en zijn manen dan op elk ander planetair systeem.”

Het regent de laatste tijd ontdekkingen à la deze. Zo vond Kepler onlangs de eerste aardachtige exoplaneet. En nog niet zolang geleden werd de eerste exoplaneet kleiner dan onze aarde ontdekt.

Een klein zonnestelsel  met drie  kleintjes
De ene exoplaneet heeft een straal die vergelijkbaar is met 0.78 keer de straal van de aarde. Voor de andere planeten gaat het om stralen van 0.73 en 0.57 keer die van de aarde.

Het kleinste exoplaneetje is daarmee qua grootte vergelijkbaar met Mars.

De ontdekte planeten zijn net als de aarde rotsachtig. “Een planeet vinden die zo klein is als Mars, dat is geweldig,” vindt onderzoeker Doug Hudgins. “Het wijst erop dat er overal om ons heen nog een overvloed aan rotsachtige planeten is.”

Geen leven
De kans dat we op de kleine planeetjes leven gaan aantreffen, is te verwaarlozen. De planeten hebben minder dan twee dagen nodig om rond hun ster te draaien. Die korte omlooptijd wordt veroorzaakt door het feit dat ze heel dicht bij de ster staan. Het is op de planeten dus bijzonder warm: te warm voor leven.

De onderzoekers bestudeerden gegevens van Kepler die al publiekelijk waren gemaakt. Toen ze de planeten hadden ontdekt, was het nog een kwestie van de grootte van de planeten vaststellen. Dat deden ze door eerst de ster waar de planeten omheen draaien te bestuderen. Zodra een planeet dan tussen de ster en de waarnemers kwam te staan, konden ze iets zeggen over de grootte van de planeet.

 

Bronmateriaal:
NASA’s Kepler Mission Finds Three Smallest Exoplanets” – NASA.gov
De afbeelding bovenaan dit artikel is gemaakt door NASA / JPL-Caltech.
°
°
11  planetenstelsels

Kleinste planeet buiten ons zonnestelsel ontdekt

door:     

http://www.scientias.nl/kleinste-exoplaneetje-ooit-ontdekt/80995

Astronomen hebben de tot nu toe kleinste planeet rond een andere ster dan onze Zon ontdekt, zo bericht een team rond Thomas Barclay van de NASA in het wetenschappelijke vakblad Nature.
Barclay en co stelden met de Kepler-telescoop van de NASA vast dat er rond ster Kepler-37 een mini-planeet en twee compagnons draaien.
Het gaat om de tot nog toe kleinste planeet die ooit buiten ons zonnestelsel is ontdekt:  kleiner dan Mercurius: het kleinste planeetje in ons zonnestelsel.
De diameter van het ding bedraagt slechts  iets meer dan  de 3.800 km  diameter van onze Maan
Met die beperkte omvang is het opmerkelijk dat Kepler het kleine planeetje überhaupt heeft opgemerkt. “Zelfs Kepler kan zo’n kleine wereld alleen ontdekken rond de helderste sterren die deze observeert,” stelt onderzoeker Jack Lissauer
De Kepler telescoop bestudeert de helderheid van zo’n 150.000 sterren.Wanneer een planeet voor een ster langs beweegt, verandert de helderheid van de ster. Een fluctuerende helderheid wijst er dus op dat er een planeet om een ster draait. Om de grootte van de planeet vervolgens te kunnen bepalen, moet Kepler eerst vaststellen hoe groot de ster is. Daarvoor bestuderen astronomen de geluidsgolven die ontstaan door de kokende beweging onder het oppervlak van de ster. Die geluidsgolven veroorzaken trillingen die Kepler ziet als snelle veranderingen in de helderheid van de ster. Net zoals kleine klokken hoge en grote klokken lagere tonen genereren, creëren kleinere sterren hogere geluiden (hogere frequentie trillingen) dan grotere sterren.De ontdekking van Kepler-37b smaakt naar meer, vertelt Lissauer. “Het feit dat we de kleine Kepler-37b hebben gevonden, suggereert dat kleine planeten veel voorkomen en dat er naarmate we verder gaan zoeken en gegevens gaan analyseren nog meer planetaire verrassingen op ons wachten.”
Kepler-37b van dichtbij gezien. Artistieke impressie: NASA / Ames / JPL-Caltech.Kepler-37b van dichtbij gezien. Artistieke impressie: NASA / Ames / JPL-Caltech.De planeet draait rond Kepler-37 met twee andere planeten waarvan één nog wat kleiner en de andere duidelijk groter is. Vermoedelijk gaat het om  warme  werelden  van gesteente, zonder lucht en water,….
Diversiteit
De astronomen benadrukken dat de vondst nog maar eens bewijst dat verre planetaire systemen duidelijk van het onze kunnen verschillen.De vraag is echter of het pas ontdekte hemellichaam  zijn status van planeet zal kunnen behouden.

  • met een diameter kleiner dan Mercurius komt het pleneetje  al aardig dicht in de buurt van Pluto.

In 2006 legde de Internationale Astronomische Unie (IAU) strenge omschrijvingen voor het begrip ‘planeet’ vast, waardoor de kleine Pluto tot dwergplaneet werd gedegradeerd.

°  Strikt genomen geldt de normering van de IAU evenwel enkel voor ons eigen zonnestelsel en worden planeten daarbuiten  ” exoplaneten”  genoemd.

 

kepler-37b in vergelijking met onder meer de maan en de aarde

NASA / Ames / JPL-Caltech.

Kepler 37

Alledrie de planeten staan dichter bij hun ster dan Mercurius bij de zon staat. Dat wijst erop dat ze alledrie zeer warm zijn en dat leven er onmogelijk is.

Kepler-37b is hoogstwaarschijnlijk rotsachtig, maar mist een atmosfeer. De planeet staat heel dicht bij de ster: in slechts dertien dagen voltooit deze een rondje rond de ster.Het is er waarschijnlijk superwarm: meer dan 800 graden Fahrenheit, oftewel warm genoeg om een zinken muntje direct te doen smelten.

Kepler-37c is ietsje kleiner dan Venus en doet er 21 dagen over om een rondje rond de ster te voltooien.

Kepler-37d is ongeveer twee keer zo groot als de aarde en doet 40 dagen over een rondje rond de ster. Dat schrijven de onderzoekers in het blad Nature.

Leven (zoals we het kennen ) is er dus  waarschijnlijk  niet mogelijk.

°
55  CANCRI f
55 Cancri f
°
het regent ontdekkingen   1het regent ontdekkingen   2het regent ontdekkingen   3
°
AARDSE  EXOPLANETEN  

Eerste  “leefbare”(1) exoplaneet met zelfde omvang als aarde ontdekt

 

Belga

vr 18/04/2014 –

Een internationaal team van astronomen heeft de eerste planeet buiten het zonnestelsel met een vergelijkbare omvang als de aarde ontdekt, waarop water in vloeibare vorm zou kunnen bestaan. De planeet bevindt zich in de “leefbare zone”(Goldilock zone (2) , de afstand tot een ster waarbij op een planeet in een baan rond die ster water, wat leven mogelijk maakt, kan bestaan.

“Het is de eerste exoplaneet met de omvang van de aarde aangetroffen in de leefbare zone van een andere ster”, beklemtoonde Elisa Quintana, de astronoom die het onderzoek leidde.

“Wat deze vondst zo interessant maakt is dat deze aarde-achtige planeet, een van de vijf die rond de ster – die koeler is dan de zon – cirkelen, zich in een gematigd gebied bevindt waar water in vloeibare vorm kan bestaan”,

aldus de astronoom van het Search for Extraterrestrial Intelligence-instituut (SETI), dat onderzoek uitvoert bij het Ames-centrum van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA.

Volgens Fred Adams, fysica- en astronomieprofessor bij de Universiteit van Michigan, gaat het om een

“belangrijke stap in de queeste om een exoplaneet identiek aan de aarde te vinden”, wat het doel is van Kepler, de ruimtetelescoop van de NASA. Volgens wetenschappers versterkt de ontdekking de kans op het vinden van zusterplaneten van de aarde in ons sterrenstelsel.

“Eerder neef van de aarde, dan als aarde-tweeling”

Dat de planeet in de leefbare zone is, “betekent niet dat we weten dat deze planeet leefbaar is”, aldus Thomas Barclay, co-auteur van het onderzoek.

“De temperatuur is sterk afhankelijk van wat soort atmosfeer de planeet heeft. Kepler-186f kan beter beschouwd worden als een neef van de aarde, dan als een aarde-tweeling. Het heeft heel wat eigenschappen die lijken op de aarde.”

De door de telescoop ontdekte planeet cirkelt rond de rode dwergster genaamd Kepler-186, op zowat 500 lichtjaren verwijderd van de Cygnus-constellatie, ook wel bekend als de Zwaan. De planeet kreeg de naam Kepler-186f.

Kepler 186f werd al in 2009 gevonden met de Kepler-telescoop. Dankzij de Kepler-telescoop zijn er al bijna duizend exoplaneten ontdekt. Daarnaast zijn er nog duizenden kandidaat-exoplaneten die graag ook erkend willen worden, maar waarvoor nog meer data nodig is.

 

  • HOE VINDT KEPLER EXOPLANETEN?   :  De Kepler-ruimtesonde vindt exoplaneten door goed te kijken naar het licht van de moederster. Wanneer een planeet voor de moederster langs beweegt, ontstaat er een dipje in de lichtcurve. Stel, hetzelfde dipje is iedere 365 dagen te detecteren, dan is dat mogelijk het bewijs dat een exoplaneet iedere 365 dagen om de ster draait.

 

dipje-300x154

 

 

Dit is het topje van de ijsberg”, zegt co-auteur Jason Rowe van het SETI-instituut aan de LA Times. “Op dit moment wordt er veel data geanalyseerd, maar we kunnen wel aannemen dat er meer soortgelijke exoplaneten ontdekt gaan worden.”

 

  • Kepler 186f is de beste kandidaat voor “leven”op een exoplaneet  ( tot nu toe)

De pas ontdekte exoplaneet is op dit moment de beste kandidaat voor (microscopisch) leven. Toch zijn er de afgelopen jaren al veel andere mogelijke broedplaatsen ontdekt, zoals Gliese 581 g, HD 28185, GJ 1214 en 55 Cancri f.

 

  • GLIESE 581 G  :  In september 2010 vonden wetenschappers de eerste aardachtige exoplaneet: Gliese 581g. Alhoewel, dat dachten zij toen. Een paar maanden later daalde de kans dat Gliese 581g bestond naar 0,01 procent. Een domper voor veel wetenschappers.

 

In 2011 werd de ontdekking van Kepler 22b aangekondigd. Deze planeet is 2,4 keer groter dan de aarde en bevindt zich in de leefbare zone van de moederster. Wetenschappers zijn er echter nog niet uit of Kepler 22b een rotsachtige planeet of een gasplaneet is. Op een rotsachtige planeet is leven mogelijk, op een gasplaneet – zoals Jupiter – is dit iets onwaarschijnlijker.

  • Geen plezierige moederster
    Het voordeel van Kepler 22b is dat deze planeet om een zonachtige ster draait.

Kepler 186f draait om een rode dwergster. Rode dwergsterren zijn een stuk kleiner en koeler dan gele dwergsterren zoals de zon, maar hierdoor verbruiken ze minder snel energie en gaan ze langer mee dan zonachtige sterren. Toch kleven er ook   grote nadelen aan het wonen op een exoplaneet bij een rode dwerg. Jonge rode dwergen hebben een heftige jeugd, die miljarden jaren duurt. Een puberende rode dwerg produceert grote stellaire vlammen en slingert veel ultraviolette straling het heelal in. Planeten als Kepler 186f moeten dus tegen een stootje kunnen.

 

The diagram compares the planets of the inner solar system to Kepler-186, a five-planet system about 500 light-years from Earth in the constellation Cygnus. The five planets of Kepler-186 orbit a star classified as a M1 dwarf, measuring half the size and mass of the sun. The Kepler-186 system is home to Kepler-186f, the first validated Earth-size planet orbiting a distant star in the habitable zone—a range of distances from a star where liquid water might pool on the surface of an orbiting planet. The discovery of Kepler-186f confirms that Earth-size planets exist in the habitable zone of other stars and signals a significant step closer to finding a world similar to Earth. Kepler-186f is less than ten percent larger than Earth in size, but its mass and composition are not known. Kepler-186f orbits its star once every 130-days and receives one-third the heat energy that Earth does from the sun, placing it near the outer edge of the habitable zone. The inner four companion planets all measure less than fifty percent the size of Earth. Kepler-186b, Kepler-186c, Kepler-186d, and Kepler-186e, orbit every three, seven, 13, and 22 days, respectively, making them very hot and inhospitable for life as we know it. The Kepler space telescope, which simultaneously and continuously measured the brightness of more than 150,000 stars, is NASA’s first mission capable of detecting Earth-size planets around stars like our sun. Kepler does not directly image the planets it detects. The space telescope infers their existence by the amount of starlight blocked when the orbiting planet passes in front of a distant star from the vantage point of the observer.

The artistic concept of Kepler-186f is the result of scientists and artists collaborating to help imagine the appearance of these distant

Credit: NASA Ames/SETI Institute/JPL-CalTech

 

 

  • Een vergelijking van ons eigen zonnestelsel en het zonnestelsel van Kepler 186f.

Het is goed te zien dat Kepler 186f zich dichter bij zijn moederster bevindt. Kepler 186f draait in 130 dagen om de rode dwergster en ontvangt dan eenderde van de energie van wat de aarde ontvangt. Kortom, het is hoogstwaarschijnlijk niet erg warm op Kepler 186f. De andere vier binnenste planeten – Kepler 186b, Kepler 186c, Kepler 186d en Kepler 186e – zijn veel kleiner dan de aarde en draaien in vier, zeven, dertien en 22 dagen om hun moederster. Deze exoplaneten zijn dus bloedheet!

  • Grote stap…..We kennen één planeet waar leven is: de aarde. Wanneer we op zoek gaan naar leven buiten onze aarde, is het logisch dat we eerst zoeken naar planeten zoals onze eigen planeet”, vertelt Elisa Quintana, een onderzoekswetenschapper aan het SETI-instituut. Zij is auteur van het paper dat in het wetenschappelijke journaal Science verschijnt. “Het is dus een grote stap dat we een planeet vinden in de leefbare zone, die ook nog eens even groot is als onze eigen aarde.”
  •  ‘Sterke’ atmosfeer  ….Als er leven is op Kepler 186f, dan heeft deze planeet mogelijk een atmosfeer die straling van de moederster filtert. Dit is buitengewoon interessant. Door goed te kijken naar 186f leren wij wellicht hoe wij onszelf beter kunnen beschermen tegen straling, bijvoorbeeld wanneer we Mars gaan koloniseren. Sterker nog: dit betekent dat leven nog hardnekkiger is dan wij al denken en dus op de meeste extreme plekken kan ontstaan.
  • In 2018 wordt de James Webb-telescoop gelanceerd. Deze telescoop hoopt bijproducten van organismen te kunnen detecteren  op potentiële leefbare exoplaneten.

 

 

 

(1)    Op de bijna 1.800 exoplaneten die de voorbije twintig jaar zijn ontdekt, cirkelt een twintigtal rond hun ster in de leefbare zone. Die planeten zijn echter veel groter in omvang dan de aarde en daardoor is het moeilijk vast te stellen of ze uit gas bestaan dan wel rotsachtig zijn.Volgens wetenschappers is de ideale omvang voor een leefbare planeet iets kleiner dan 1,5 keer de omvang van de aarde. De nieuw ontdekte planeet, zou een straal hebben die 1,1 keer die van de aarde is.

(2)    Kepler 186f bevindt zich in de zogenoemde Goldilocks-zone. Dit is een gebied om een ster waar water in vloeibare vorm voor kan komen.                                                                                    Ook onze planeet bevindt zich in de Goldilocks-zone van de zon. Mars bevindt zich net buiten deze zone: hier is het te koud, waardoor water bevriest. Op Venus is het weer te warm, waardoor hier water direct verdampt. De Goldilocks-zone is nooit op dezelfde plek.

Bij een grote reuzenster is deze leefbare zone verder verwijderd van de ster, dan bij een kleinere dwergster.

CONFIRMED

April 17, 2014

Source:Gemini Observatory

  • Summary:  The first Earth-sized exoplanet orbiting within the habitable zone of another star has been confirmed by observations with both the W. M. Keck Observatory and the Gemini Observatory.
  • The initial discovery, made by NASA’s Kepler Space Telescope, is one of a handful of smaller planets found by Kepler and verified using large ground-based telescopes.
  • It also confirms that Earth-sized planets do exist in the habitable zone of other stars.

http://www.sciencedaily.com/releases/2014/04/140417141946.htm

 

°

NESSI is klaar om de geheimen van exoplaneten te ontrafelen

 

exoplaneet

 

Geschreven op 22 april 2014 Caroline Kraaijvanger5

Het New Mexico Exoplanet Spectroscopic Survey Instrument (NESSI) richt  deze zomer  de blik zomer  op verre exoplaneten  om ons meer te kunnen vertellen over hun samenstelling en atmosfeer.

“Planetenjagers hebben duizenden exoplaneten ontdekt, maar wat weten we nu van deze planeten?” vraagt onderzoeker Michele Creech-Eakman zich hardop af. “NESSI gaat ons helpen om meer te weten te komen over hun atmosferen en samenstellingen.”

Pollux
NESSI opende zijn ogen begin deze maand en bestudeerde toen de ster Pollux. Alle instrumenten bleken naar behoren te werken en NESSI is nu klaar voor het echte werk. Deze zomer zal deze beginnen aan zijn onderzoek naar zo’n honderd exoplaneten: van superaardes tot gasreuzen.

JAMES WEBB RUIMTETELESCOOP

Eén van de ruimtetelescopen waar we in de toekomst veel van mogen verwachten, is James Webb. Lees er hier alles over.

 

Ruimtetelescoop
Eerder bestudeerden ruimtetelescopen Hubble en Spitzer – hoewel ze er niet voor gebouwd zijn – op vergelijkbare wijze al exoplaneten. Omdat zij zich in de ruimte bevinden, ondervinden zij geen hinder van de aardse atmosfeer. Hoewel NESSI daar wel mee te maken heeft, heeft zo’n instrument op aarde toch ook voordelen. Zo kunnen onderzoekers de instrumenten gemakkelijker updaten en is de bouw van NESSI aanzienlijk minder duur dan de bouw van een ruimtetelescoop.

In de toekomst zullen telescopen met NESSI’s vaardigheden het luchtruim kiezen en de ogen richten op planeten die sterk op onze aarde lijken. Zij gaan op zoek naar leefbare planeten en wellicht zelfs buitenaards leven. Tot die tijd moeten we het echter met NESSI doen. En hopelijk geeft het instrument ons tot de lancering van zijn opvolgers genoeg stof tot nadenken.

Bronmateriaal:
Exoplanets Soon to Gleam in the Eye of NESSI” – NASA.gov
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door David Aguilar / Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics.

 

°

°

buitenaards

°Buitenaards LEVEN.docx (4.3 MB)CHNOPS.docx (488.6 KB)  http://sandwalk.blogspot.be/2013/02/reviewing-arseniclife-paper.html  B4.RANDVOORWAARDEN-BIOCHEMIE-VAN-LEVENDE-MATERIE-IN-HET-HEELAL[1]

 

 

°

Vorige week ontdekten NASA-wetenschappers de meest Aarde-achtige planeet ooit. Mocht er leven op die planeet bestaan, is dat slecht nieuws voor ons, schrijft wetenschapssite Ars Technica. Als we nog geen buitenaards leven gevonden hebben – of andersom – betekent dat dat intelligent leven uitsterft vooraleer het ander intergalactisch leven kan bereiken.

De pas ontdekte planeet, die Kepler-186f gedoopt werd, is ongeveer even groot als de aarde. De planeet bevindt zich op zo’n afstand van dwergster Kepler-186 dat er mogelijk vloeibaar water en leven aanwezig is. “Het is de eerste exoplaneet met de omvang van de Aarde die is aangetroffen in de leefbare zone van een andere ster”, zei astronoom Elisa Quintana, die het onderzoek leidde. Maar volgens co-auteur Thomas Barclay “betekent dat niet dat we weten of die planeet leefbaar is”.

Uitsterven
Deze ontdekking bewijst wel dat we steeds meer mogen geloven in dat we in de nabije toekomst zelf zullen uitsterven door het concept van ‘De Grote Filter’, dat de Fermi-paradox probeert op te lossen.

Het stelt de vraag waarom we nog geen buitenaards leven gevonden hebben, of andersom: waarom buitenaards leven ons nog niet gevonden heeft. Er bestaan namelijk honderden miljarden andere zonnestelsels naast het onze.

‘Flessenhals’
Door het uitblijven van contact met buitenaards leven lijkt het steeds waarschijnlijker dat het onmogelijk is om te transferen naar een intergalactische bevolking. De afwezigheid van contact met andere beschavingen zou te wijten kunnen zijn aan het feit dat er erg weinig intelligent leven bestaat in ons heelal, of dat dat leven uitsterft alvorens het ander intelligent leven kan vinden. Deze ‘flessenhals’ wordt ook ‘De Grote Filter’ genoemd.

Er wordt al vijftig jaar heftig gediscussieerd over wat die ‘flessenhals’ precies veroorzaakt. De schaarste aan Aarde-achtige planten kan er bijvoorbeeld een van zijn. Er zijn bovendien een reeks perfecte omstandigheden nodig voor de evolutie tot complex leven. Dan denken we aan de perfecte afstand van de zon, dat het sterrenstelsel ver genoeg verwijderd moet zijn van het centrum van het heelal om verwoestende straling te vermijden of de aanwezigheid van onze ongewoonlijk grote maan die ons onze verschillende seizoenen schenkt. Dat zijn nog maar enkele van de talrijke omstandigheden die nodig zijn om complex leven te doen ontstaan.

Radicale veranderingen
Het ontbreken van contact met buitenaards leven zou er aan de andere kant ook kunnen op wijzen dat het niet lang genoeg weet te overleven. Gedurende 200.000 jaar heeft de mensheid supervulkanen, de inslag van asteroïden en pandemieën weten te overleven. Maar we hebben nog maar enkele decennia overleefd in de aanwezigheid van nucleaire wapens, en het is nog maar de vraag of we andere radicale technologische veranderingen die deze eeuw met zich zal meebrengen zullen overleven.

Zo menen gerenommeerde wetenschappers, zoals bijvoorbeeld astronoom Martin Rees, die aan het Cambrigde Centre for the Study of Existential Risk werkt, dat de ontwikkelingen van de biotechnologie mogelijk catastrofaal zullen uitdraaien. Ook wetenschappers als Stephen Hawking hebben hun bezorgdheid al uitgedrukt over de uitbouw van superintelligente machines, waarvan de gevolgen volgens hen te weinig onderzocht worden.

Slecht nieuws
De schaarste aan leefbare planeten wordt steeds meer ontkracht, aangezien er nu de technologie is om steeds meer exoplaneten te ontdekken. Elke ontdekking van een planeet als Kepler-186f maakt het waarschijnlijker dat de Aarde niet de enige planeet is die intelligent leven huisvestigt. Mocht er effectief leven zijn op de planeet, dan is dat heel slecht nieuws voor de mensheid en onze buitenaardse vrienden.

In het geval van Kepler-186f zijn er nog steeds veel redenen om te geloven dat er zich geen leven bevindt op de planeet. Door een te dunne atmosfeer is het mogelijk dat de planeet bevriest, of bij een synchrone rotatie zou er een te statisch milieu zijn om leven te ontwikkelen.

Een ontdekking van een van deze vijandelijke omstandigheden zou de reden zijn voor een feest, meent Ars Technica, die filosoof Nick Bostrom citeert: “De stilte van de nacht is goud waard… in de zoektocht naar buitenaards leven is geen nieuws goed nieuws. Het belooft een mogelijk grootse toekomst voor de mensheid.”

http://arstechnica.com/science/2014/04/habitable-exoplanets-are-bad-news-for-humanity/

Andrew Snyder-Beattie works at the University of Oxford. This article was originally published on The Conversation.

°

Buitenaards leven is moeilijker te vinden dan gedacht

exomaan

De zoektocht naar leven op planeten buiten ons zonnestelsel is veel ingewikkelder dan gedacht. Nieuw onderzoek toont aan dat een levenloze planeet zich heel gemakkelijk voor kan doen als een planeet waarop leven te vinden is.

Tot op heden zijn er 1774 exoplaneten – oftewel planeten buiten ons zonnestelsel – ontdekt. En dat worden er alleen maar meer: naar verwachting zijn er alleen in onze Melkweg al honderd miljard planeten te vinden. De grote vraag is: is er op die planeten leven? Om dat te achterhalen, kunnen onderzoekers naar de atmosfeer van planeten kijken. De aanwezigheid van verschillende stofjes in die atmosfeer – bijvoorbeeld methaan en zuurstof – kunnen op de aanwezigheid van leven wijzen. Zulke chemische aanwijzingen voor buitenaards leven worden ook wel ‘biosignatuur’ genoemd.

Exomaan
Maar een nieuw onderzoek toont nu aan dat de atmosfeer van exoplaneten ons gemakkelijk kan beduvelen. Een levenloze planeet met een levenloze maan kan door onze huidige telescopen heel gemakkelijk worden aangezien als een planeet met een biosignatuur, oftewel leven. Hoe dan? De onderzoekers gaan ervan uit dat wetenschappers zich niet bewust zijn van de aanwezigheid van de exomaan (tot op heden hebben onderzoekers nog nooit met zekerheid een exomaan kunnen ontdekken). Wanneer die wetenschappers vervolgens hun telescopen op de exoplaneet waar de exomaan bijhoort, richten, denken ze alleen te kijken naar de planeet en zijn atmosfeer. Maar in werkelijkheid oefent de maan en zijn atmosfeer ook invloed uit op de resultaten. “Je zou niet in staat zijn om onderscheid te maken tussen deze twee (de exomaan en exoplaneet, red.), omdat ze zo ver weg zijn dat je beiden in één spectrum ziet,” vertelt onderzoeker Hanno Rein. Zo kan een levenloze exoplaneet met een (nog niet ontdekte) exomaan een biosignatuur produceren dat te vergelijken is met de biosignatuur die een exoplaneet waarop daadwerkelijk leven te vinden is, laat zien.

“EEN LEVENLOZE PLANEET MET EEN LEVENLOZE MAAN KAN DOOR ONZE HUIDIGE TELESCOPEN HEEL GEMAKKELIJK WORDEN AANGEZIEN ALS EEN PLANEET MET EEN BIOSIGNATUUR, OFTEWEL LEVEN”

Grote telescoop
Het betekent dat we de biosignatuur die we met de huidige telescopen ontdekken, niet kunnen vertrouwen. Pas met een veel betere resolutie kunnen we daadwerkelijk conclusies gaan trekken. “Een telescoop zou onrealistisch groot moeten zijn,” stelt Rein. Hij denkt dan aan een ruimtetelescoop van zo’n honderd meter groot. “Deze telescoop bestaat niet en er zijn geen plannen om deze binnenkort te gaan bouwen.”

Zullen we op korte termijn dan wel in staat zijn om buitenaards leven te vinden? Rein denkt van wel. “Maar misschien niet op een aardachtige planeet rond een zonachtige ster.” Hij benadrukt dat het ontdekken van buitenaards leven in ons eigen zonnestelsel een prioriteit moet blijven. “En wat exoplaneten betreft: we moeten onze zoektocht verbreden en planeten bestuderen rond sterren die koeler en minder helder zijn dan onze zon. Een voorbeeld is de recent ontdekte planeet Kepler-186f, die om een dwergster draait.”

 

 

Bronmateriaal:
Search for life on exoplanets more difficult than thought” – Utoronto.ca
De afbeelding bovenaan dit artikel is gemaakt door NASA. 

Leven op exomanen net zo waarschijnlijk als leven op exoplaneetLeven op exomanen net zo waarschijnlijk als leven op exoplaneetOp zoek naar buitenaards leven moeten we onze pijlen niet alleen op exoplaneten richten, zo blijkt uit nieuw…
Water vinden op exoplaneten hoeft niet moeilijk te zijnWater vinden op exoplaneten hoeft niet moeilijk te zijnOm water te vinden op een aardachtige exoplaneet hebben we toch een krachtig ruimtetelescoop nodig, zoals de toekomstige…

 

 

HET ZONNESTELSEL

INHOUD COSMOS 

 

KERNWOORDEN EN LINKS  

KENNISLINK // Het zonnestelsel

, , , , , , , , , , , , ,

WIKIPEDIA // Het zonnestelsel

Alle objecten · Zon   Planeten:Mercurius · Venus · Aarde · Mars · Jupiter · Saturnus · Uranus · Neptunus

Dwergplaneten:Pluto · Ceres · Haumea · Makemake · Eris

Manen van:Aarde · Mars · Jupiter · Saturnus · Uranus · Neptunus · Pluto · Eris

Planetoïden:Planetoïdengordel · planetoïdemanen · Centaurs

Diversen:meteoroïden · TNO’s (Kuipergordel/Scattered disk object) · kometen (Oortwolk)

°

EVODISKU

°Zonnestelsel.docx (7.1 MB)  <—archief file 

_________________________________________________________________________________________________

http://www.kennislink.nl/publicaties/het-zonnestelsel

Het zonnestelsel

2011

Voor opzienbarende astronomie hoef je niet ver van huis te zijn: in ons eigen zonnestelsel komen genoeg spannende en verrassende verschijnselen voor. In dit dossier gaan we op reis van de kern van de zon naar de grens van zijn invloedsgebied.

Wat is het zonnestelsel?

Voor de oude Grieken was het heelal een stuk kleiner dan voor ons. Je had de aarde, de sterrenhemel, en een klein aantal lichamen dat ten opzichte van de sterrenhemel bewoog: de dwaalsterren of planetes. MercuriusVenusMarsJupiter en Saturnus werden rustig op één hoop gegooid met de zon en de maan. De aarde had een spilfunctie als middelpunt van het geheel.

Ptolemaicsystem-small

Het geocentrische heelalmodel dat door de oude Grieken werd ontwikkeld is tot en met de Middeleeuwen gebruikt. Het heliocentrische model van Copernicus, met de zon als middelpunt, heeft dit model vervangen.

Sindsdien is er nogal wat veranderd. De aarde heeft zijn plaats afgestaan aan de zon, de maan is een plekje gedaald in de rangschikking. Er zijn nog twee planeten bij gevonden, en tientallen manen bij de planeten. We hebben gordels van steen- en ijsklompen ontdekt,tientallen dwergplaneten en een aardig aantal kometen. Dat geheel noemen we het zonnestelsel. Bovendien blijken de sterren niet slechts lichtende puntjes, maar zonnen zoals de onze, met in veel gevallen hun eigen planetenstelsel. Ook dat blijkt maar het topje van de ijsberg: sommige ‘sterren’ zijn namelijk complete Melkwegstelsels, waarin miljarden sterren in alle soorten en maten ons toeschijnen.

Het heelal bleek dus een stuk groter te zijn dan de oude Grieken hadden voorzien. Tegenwoordig noemen we de zon en alle voorwerpen die een baan daaromheen beschrijven bij elkaar ons zonnestelsel. In dit dossier maken we op een reis van binnen naar buiten kennis met de bijzondere buren waar we ons stukje heelal mee delen.

De zon

Zon

De zon met hete gebieden en een uitgestoten gaswolk gezien door een speciaal (Helium-II) filter.

99,86% van de massa van ons zonnestelsel bestaat uit één hemellichaam: de zon. De zon is een middelgrote ster, van de klasse die door astronomen gele dwerg wordt genoemd. Naar schatting ontstond de zon zo’n 4,59 miljard jaar geleden uit een wolk stof en gas. Waarschijnlijk is er een supernova-explosie in de buurt geweest die voor een schokgolf in die wolk zorgde. De schokgolf duwde de stof- en gaswolk in elkaar, waardoor de zwaartekracht grip kreeg op een steeds sneller rondtollend klompje van die wolk. De zon – en de planeten die eromheen draaien –was geboren.

De zon is het enige voorwerp in ons zonnestelsel dat licht geeft. Dat licht ontstaat in de kern van de zon, waar de kernen van waterstofatomen onder hoge druk op elkaar gepakt zitten. Die kernen kunnen met elkaar fuseren, waarbij straling en deeltjes vrijkomen. De straling maakt onderweg naar de buitenkant van de zon nog veel meer straling los: lichtdeeltjes (fotonen) die onze planeet en de rest van het zonnestelselvan licht en warmte voorzien.

Van binnen naar buiten neemt de temperatuur van de zon af van 15 miljoen graden tot zo’n 6000 graden. Buiten het oppervlak van de zon, in de chromosfeer en de corona, neemt de temperatuur echter weer toe tot een paar miljoen graden. Hoe dat komt was tot voor kort een mysterie, maar lijkt nu eindelijk opgehelderd.

600px-sun_diagram

De samenstelling van de zon

  1. Kern
  2. Stralingszone
  3. Convectiezone
  4. Fotosfeer
  5. Chromosfeer
  6. Corona
  7. Zonnevlek
  8. Granule
  9. Protuberans

Mercurius

Mercurius_god

Mercurius, bij de Grieken bekend als Hermes, is de boodschapper van de Goden. Hij is bovendien de God van handel, reizigers en winst.

De kleinste planeet van ons zonnestelsel heet Mercurius. Hij dankt zijn naam aan de Romeinse boodschappergod die, met zijn gevleugelde helm, razendsnel berichten heen en weer bracht tussen de weerbarstige Olympiërs. Omdat Mercurius erg dicht bij de zon staat is hij alleen vlak voor zonsopkomst en vlak na zonsondergang soms te zien. Toch was hij al in de Oudheid bekend.

De middellijn van Mercurius is 2,6 keer zo klein als die van de aarde. De relatief grote kern neemt 42% van het volume van de planeet in beslag. Het oppervlak is rotsachtig en bekraterd: van dichtbij lijkt Mercurius verrassend veel op onze maan. Van een atmosfeer kun je nauwelijks spreken, vandaar ook dat de temperatuurverschillen tussen dag en nacht er bijzonder groot zijn. De maximumtemperatuur ligt rond de 430°C, ’s nachts daalt het kwik er tot -180°C.

Mercurius

De kleine, hete planeet Mercurius lijkt erg op onze maan. NASA

Mercurius draait in 88 dagen om zijn zon en in 58 dagen om zijn as. Die combinatie zorgt ervoor dat een etmaal op Mercurius ruim 176 aardse dagen duurt. Een stuk langer dan een Mercuriusjaar dus! Een opvallend kenmerk van Mercurius is zijn sterke magnetische veld. De aanwezigheid van dat veld betekent dat de kern van Mercurius vloeibaar moet zijn, of in ieder geval lange tijd vloeibaar is geweest.

Ongeveer eens in de tien jaar komt Mercurius vanaf de aarde gezien voor de zon langs. We kunnen hier dan een kleine zwarte stip langzaam over de zonneschijf zien bewegen. De eerstvolgende Mercuriusovergang is op 9 mei 2016.

Bepicolombo

Artistieke weergave van BepiColombo. ESA/JAXA

Hoewel er nog nooit een ruimtevaartuig geland is op Mercurius zijn er wel twee dicht in de buurt geweest om de planeet te fotograferen. De eerste was Mariner 10, in 1974 en 1975. Mariner 10 fotografeerde 45% van de planeet. Pas in 2008 werd de rest van de planeet vastgelegd door de MESSENGER-sonde. Die sonde bereikte begin 2011een baan om Mercurius, waar hij metingen aan de samenstelling, de atmosfeer en het magnetische veld van de planeet zal doen. Japanse en Europese ruimtevaartorganisaties werken aan een nieuwe missie naar Mercurius, BepiColombo, die in 2013 gelanceerd moet worden.

Venus

Venusdemilo

Venus, bij de Grieken bekend als Aphrodite, is de Godin van de liefde. Ze wordt gezien als symbool voor vrouwelijkheid.

Op de zon en de maan na is de planeet Venus het helderste object dat aan onze hemel te zien is. Omdat de planeet zo mooi en helder te zien is, als morgenster of avondster, kreeg hij de naam van de Romeinse liefdesgodin Venus. Veel later zou blijken dat de planeetverre van rustig en lieflijk is: de planeet is een snelkookpan waar verzengende hitte en zwavelregens iedere vorm van leven onmogelijk maken.

De middellijn van Venus is maar iets kleiner dan die van de aarde. Het oppervlak bestaat uit twee hoogvlaktes met daartussenin een aantal grote dieptes. Op een uitzondering na zijn alle geologische structuren op Venus vernoemd naar vrouwelijke wetenschappers en kunstenaars. De dichte atmosfeer van Venus bestaat voor het grootste deel uit koolstofdioxide (CO2). De druk is er ongeveer 90 keer zo hoog als op aarde. Dat levert een sterk broeikaseffect op, waardoor Venus met een gemiddelde temperatuur van 480°C nog een stuk heter is dan Mercurius.

Venus-real

Venus in ware kleuren, zoals ruimtesonde Mariner 10 hem zag. NASA

Vanaf de aarde gezien heeft Venus, net als de maan, verschillende fases. In zijn perigeum (het punt waarop Venus het dichtst bij de aarde staat) is de planeet volledig donker. Er is dan wel een halo om de planeet heen te zien, waar zonlicht door de dichte atmosfeer valt.

Ongeveer twee keer per eeuw passeert Venus vanaf de aarde gezien de zon, steeds met een tussenpoos van acht jaar. De Venusovergang is een prachtig zichtbaar verschijnsel waarbij een zwarte cirkel langzaam over de zon kruipt. Op 8 juni 2004 kwam Venus voor het laatst over de zon heen, op 6 juni 2012 zal er weer een Venusovergang plaatsvinden. Pas op 11 december 2117 gebeurt dat nog een keer.

Venus_express

 ESA

Het is lastig om veel over Venus te weten komen zonder er daadwerkelijk meetapparatuur heen te sturen. Dat komt door de dichte atmosfeer die bijna alle straling blokkeert. Totaan de jaren ’60 van de 20e eeuw was er dan ook heel weinig bekend over het onze buurplaneet.

Mariner 2 was de eerste ruimtesonde die kon zien dat er onder het relatief koele wolkendek van de planeet een gloeiend heet oppervlak zit. De Russische Venera 3 was de eerste sonde die op Venus zou landen. De sonde overleefde zijn landing echter niet. Sindsdien zijn er meer sondes op de planeet geland, waarvan sommige met meer succes. Toch houdt geen enkele sonde het meer dan een half uur vol in de Venusiaanse snelkookpan.

De meest recente Venusmissie is de Venus Express, die sinds 2006 in een baan om de planeet draait. Deze ESA-missie richt zich vooral op de atmosfeer en het wolkendek van Venus, en probeert bovendien een temperatuurkaart van het planeetoppervlak te maken.

Lees ook: Venus Express komt aan bij Venus
Lees ook: Venus Express is aangekomen
Lees ook: Motor Venus Express succes
Lees ook: Venus Express wordt in lagere baan gebracht
Lees ook: Atmosfeer van Venus verder ontrafeld

°Venus.docx (530.8 KB)  <–doc 

Aarde

Moonearth_580

De aarde vanaf de maan. NASA

De grootste van de vier rotsachtige planeten in ons zonnestelsel is de aarde, op een gemiddelde afstand van zo’n 150 miljoen kilometer van de zon. Met een middellijn die iets groter is dan die van Venus en een gemiddelde temperatuur van een aangename 15°C is het de enige planeet in het zonnestelsel waarop vloeibaar water kan bestaan. De atmosfeer van stikstof en zuurstof houdt de warmte redelijk binnen, zonder het snelkookpaneffect van Venus te benaderen. Door de gematigde omstandigheden op aarde is het niet heel verrassend dat juist hier leven bestaat.

600px-full_moon

Onze maan is heel belangrijk voor de omstandigheden op aarde.

Onze planeet is de eerste die niet alleen is, maar begeleid wordt door een maan. Verhoudingsgewijs is onze maan veruit de grootste van het zonnestelsel, en hij heeft een onmisbaar effect op de omstandigheden op aarde. Denk alleen maar aan eb en vloed, maar de maan heeft ook veel invloed op het klimaat. Waarschijnlijk is de maan kort na de geboorte van de zon ontstaan, bij een botsing tussen de aarde en een object ter grootte van Mars.

Hoewel er geen enkele planeet is waar we meer over weten dan over de aarde zijn er nog een paar onopgeloste raadsels. De precieze samenstelling van de kern blijft bijvoorbeeld verborgen, zodat we over het gedrag van het aardmagnetisch veld weinig accurate voorspellingen kunnen doen. Ook de beweging van de tektonische platen, die verantwoordelijk is voor de vorming van het reliëf op aarde, voor vulkanisme en aardbevingen, is wel redelijk begrepen maar slecht op kleine schaal voorspelbaar.

Atrain

 NASA

De eerste aardobservatiesatelliet was Landsat, die in 1972 werd gelanceerd. Inmiddels wordt onze planeet voortdurend in de gaten gehouden door een batterij aan satellieten met uiteenlopende meetinstrumenten. In de afgelopen jaren werden er satellieten gelanceerd die onder meer het zwaartekrachtveld van de aarde, desamenstelling van de atmosfeer en het effect van zonlichtop de atmosfeer in kaart moeten brengen.

Door de verschillen tussen de aarde en de andere planeten in ons zonnestelsel te bestuderen, kunnen we erachter komen wat de vereisten zijn voor het bestaan van leven op een planeet. Die kennis is nuttig bij de zoektocht naar buitenaards leven, momenteel aangejaagd door de vondst van honderden exoplaneten.

Mars

Mars_ares

De oorlogsgod Mars, door de Grieken Ares genoemd, stond bekend om zijn bloeddorst. Waar zijn zus Athena door strategen werd aanbeden, werd Mars geroemd door de strijders op het slagveld.

Op de aarde na is Mars de planeet waar we het meest van weten. Met een middellijn die ongeveer twee keer zo klein is als die van de aarde is het een kleine planeet. Hoewel hij groter is dan Mercurius is zijn dichtheid lager, met als gevolg dat de zwaartekracht op Mars het kleinst is van alle planeten in ons zonnestelsel. Aan het oppervlak van Mars komt veel ijzer(III)oxide voor. De planeet is dus verroest, waardoor hij zijn kenmerkende rode kleur krijgt. Die kleur heeft hem ook zijn naam opgeleverd: het vurige rood werd geassocieerd met Mars, de Romeinse god van de oorlog.

Als Mars aan de hemel te zien is lijkt hij op een heel heldere rode ster. Enkel Jupiter en Venus zijn duidelijker zichtbaar. Doordat Mars zo dichtbij staat is met een verrekijker al eenvoudig te zien dat het geen ster is, maar een schijfje. Mars heeft twee kleine maantjes, Phobos en Deimos. Dat zijn planetoïden die door het zwaartekrachtsveld van de planeet zijn ingevangen. De maantjes zijn zo klein dat ze pas aan het einde van de 19eeeuw ontdekt werden.

Mars01

De rode planeet heeft poolkappen. Waarschijnlijk is er vroeger ook vloeibaar water geweest.

Toen Mars net was ontstaan was er waarschijnlijk vloeibaar water op de planeet. Daar wijzen kleideeltjes op die door Marslanders zijn gevonden. Tegenwoordig zijn de omstandigheden op Mars niet meer geschikt voor vloeibaar water: op veel plaatsen komt de temperatuur niet boven het vriespunt uit, en als dat wel gebeurt dan verdampt het ijs direct. De ijle atmosfeer staat het bestaan van vloeibaar water niet meer toe.

De veranderingen in de omstandigheden op Mars komen voor een deel door perioden van sterk vulkanisme. De atmosfeer is in de loop der tijd minder dicht geworden, waardoor de planeet geen vloeibaar water meer vast kan houden. Als er ooit leven was op Mars, dan was het waarschijnlijk in de jonge jaren van de planeet toen er nog rivieren en zeeën waren.

Spiritonmars_610x457

Marsrover Spirit heeft in zeven jaar tijd een schat aan informatie over Mars opgegraven. NASA/JPL

Dat we zoveel over Mars weten komt deels door het ontbreken van een atmosfeer, waardoor we het oppervlak van de planeet vanaf aarde goed kunnen zien. Voor een ander deel komt het door de grote hoeveelheid missies die naar de planeet toe zijn gestuurd. Mars is de enige planeet in ons zonnestelsel waarop vanaf de aarde gelanceerde sondes zijn geland en ook afzienbare tijd hebben kunnen functioneren.

De eerste sonde die langs Mars vloog was de Mariner 4, in 1965. Mariner 9 was in 1971 de eerste sonde die in een baan om een andere planeet dan de aarde terecht kwam. In 1971 landden ook de eerste sondes op Mars, twee Russische missies die geen van beide de landing overleefden. De Amerikaanse Viking 1 in 1976 had wel succes, en maakte de eerste, inmiddels wereldberoemde, panoramafoto’s van Mars. Na Viking 1 en 2 volgden Sojourner, Phoenix, Spirit en Opportunity. De laatste missie is marsrover Curiosity, die lange tijd op de planeet moet gaan rondrijden en onderzoek doen.

Victoria_crater__cape_verde-mars

De Victoriakrater op Mars, gefotografeerd door Mars rover Opportunity. De foto is samengesteld uit drie weken aan fotomateriaal NASA

Planetoïdengordel

Asteroid460

Planetoïden bestaan in tal van vormen en formaten. NASA

Na Mars blijft het een hele tijd leeg in ons zonnestelsel. De afstanden tussen de zon, Mercurius, Venus, de aarde en Mars zijn steeds ongeveer gelijk, maar tussen Mars en Jupiter zit twee keer zoveel ruimte als tussen de zon en Mars. Ongeveer op één derde van die ruimte treffen we de planetoïdengordel aan. Het woord planetoïde betekent planeetachtige. In sommige (met name uit het Engels vertaalde) artikelen worden ze ook wel asteroïde genoemd. Dat betekent sterachtige, en is dus een verkeerde term.

De planetoïden zijn kleiner dan planeten en manen en niet bolvormig. Dat komt doordat ze zo klein zijn: grotere voorwerpen nemen onder invloed van hun eigen zwaartekracht een bolvorm aan. Over het ontstaan van de planetoïdengordel zijn verschillende theorieën. De meest waarschijnlijke grijpt terug op de manier waarop planeten gevormd worden. Kleine brokstukken, planetesimalen genoemd, klonteren samen en vormen zo een planeet. De planetoïdengordel bestaat uit zulke planetesimalen, maar door de kracht die Mars en met name Jupiter erop uitoefenen was hun eigen zwaartekracht nooit sterk genoeg om tot een planeet samen te klonteren. Ondertussen zijn de brokstukjes verspreid geraakt door het zonnestelsel of opgeslokt door Jupiter, zodat alle planetoïden bij elkaar nog net genoeg zouden zijn voor de vorming van een dwergplaneet.

Asteroid_5535_annefrank

Planetoïde 5535 Annefrank, in beeld gebracht door het ruimteschip Stardust in 2002.

Hoewel het gebruikelijke beeld van de planetoïdengordel een zone is waarin talloze brokstukjes je om de oren vliegen, zou je er in werkelijkheid weinig van merken als je er doorheen vloog. De hoeveelheid materiaal in de gordel is namelijk erg klein. Toch is het in de afgelopen decennia gelukt om een aantal planetoïden van dichtbij te bestuderen.

Er worden nog vaak nieuwe planetoïden ontdekt en het is dan gebruikelijk om ze te vernoemen naar een historische figuur. Dat kunnen wetenschappers en andere helden zijn, maar soms krijgen zelfs nog levende personen hun eigen planetoïde. Zo werd planetoïde 14282 onlangs naar Johan Cruijff vernoemd.

Jupiter

Jupiter_nasa

Jupiter met linksonder de Grote rode vlek. NASA/JPL/USGS

Reuzenplaneet Jupiter is in zijn eentje 2,5 keer zo zwaar als alle andere planeten in het zonnestelsel bij elkaar. Het is de eerste gasreus, een planeet die zo zwaar is dat zijn mantel uit dikke lagen ijskoud gas bestaat. Met een simpele telescoop is de rode kleur van Jupiter al te zien, en als het helder is, zie je de typische banden die over de planeet heenlopen. Het stormt op Jupiter, en dat is het duidelijkst waar te nemen in de grote rode vlek. Deze vlek is eigenlijk een (anti-)cycloon, die al minstens 300 jaar onverminderd woedt.

God_jupiter

Jupiter is de oppergod in de Romeinse mythologie, maar ook god van de hemel en het onweer.

Toen de Grieken Jupiter naar hun oppergod vernoemden, konden ze nog niet weten hoe terecht die naam zou zijn. Doordat de planeet zo massief is, draait hij niet simpelweg rondjes om de zon, zoals de andere planeten dat doen. De zon en Jupiter draaien samen om een middelpunt heen, dat buiten het oppervlak van de zon ligt. Een waarnemer uit een andere zonnestelsel zou de schommeling van de zon als gevolg van Jupiter kunnen meten! Als de planeet nog iets groter was, dan zou de druk in de kern zelfs groot genoeg zijn voor kernfusie. Jupiter zou dan geen planeet zijn, maar een kleine ster.

Een groot voorwerp heeft een sterk zwaartekrachtveld. Objecten die door ons zonnestelsel bewegen, krijgen daar allemaal mee te maken. Meteoroïden en kometen worden door Jupiter aangetrokken. Meestal verandert hun baan daardoor, maar soms is de aantrekking zo sterk, dat ze uiteindelijk op Jupiter neerstorten. Waarschijnlijk is die ‘stofzuigerwerking’ van Jupiter heel gunstig voor ons op aarde. Een groot deel van de objecten die mogelijk hier neer hadden kunnen storten, vindt al op Jupiter zijn einde.

Jupiter_met_telescoop

Dit moet Galileo Galilei ongeveer gezien hebben toen hij in 1609 zijn telescoop op Jupiter richtte. Je ziet de planeet met de vier grootste manen. astronomyonline.org

Grote planeten hebben vaak veel manen, en dat is zeker bij Jupiter het geval. De vier grootste manen werden al in 1610 ontdekt, door Galileo Galilei. IoEuropa, Ganymedes en Callisto werden vernoemd naar vier van Jupiter’s vele geliefden, en werden later bekend als de Galileïsche manen van Jupiter. Inmiddels weten we dat de planeet niet vier, maar meer dan zestig manen heeft.

Als Jupiter zichtbaar is, is hij één van de helderste ‘sterren’ aan de nachthemel. Met een verrekijker is al te zien dat hij geen ster is maar een planeet, en met een beetje telescoop zijn minstens vier van zijn manen zichtbaar.

Saturnus

De tweede gasreus Saturnus is een stuk minder groot dan Jupiter (ongeveer een derde van de massa), maar dankzij zijn imposante ringenstelsel is hij minstens even indrukwekkend. Hij draagt de naam van de Romeinse god van de landbouw, en is net als Jupiter, Mars, Venus en Mercurius al sinds de oudheid bekend. Saturnus is de enige planeet met een lagere dichtheid dan water: in een voldoende groot zwembad zou deze planeet blijven drijven!

Saturnus

Saturnus heeft het meest imposante ringenstelsel in ons zonnestelsel.

De grote ringen van Saturnus bestaan grotendeels uit ijsklompen, variërend van een paar centimeter tot een paar kilometer in doorsnede. IJs weerkaatst licht erg goed, en daarom zijn de ringen zo mooi zichtbaar. Galilei zag ze al, maar begreep nog niet wat die twee ‘handvatten’ van de planeet waren. In 1655 bekeek Christiaan Huygens de planeet met een betere telescoop, en hij beschreef dat de ‘handvatten’ van Galilei in werkelijkheid een ringenstelsel waren.

Vier_manen_van_saturnus_nasa

Dit spectaculaire plaatje stuurde NASA-ruimtesonde Cassini in 2011 naar de aarde. De sonde die sinds 2004 rond Saturnus draait wist de manen Dione, Pandora, Pan en Titan (op de achtergrond) op één foto vast te leggen, evenals een stuk van de ringen. NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute

Net als Jupiter heeft ook Saturnus veel begeleidende manen. De reusachtige maan Titan is veel groter dan onze maan, en zelfs iets groter dan het kleinste planeetje Mercurius. Bijzonder is dat deze maan al eens bezoek heeft gehad van een aardse sonde. De veel kleinere maan Enceladus is voor astronomen een interessant studieobject. Op de ijzige maan komen geisers voor, en onder het oppervlak moet het knap warm zijn vergeleken met de rest van Saturnus’ omgeving. Het is goed mogelijk dat er diep onder de ijslaag van de maan een oceaan van vloeibaar water stroomt.

Uranus

Uranus is een zogenoemde ijsreus en is na de twee gasreuzen Jupiter en Saturnus de grootste planeet in ons zonnestelsel. De planeet is vernoemd naar de Griekse God van de Hemel en heeft tot zover bekend 27 manen.

Uranus_nasa

Wolken zijn zelden zichtbaar op de egaal blauwe planeet. NASA/JPL

Er is iets vreemds aan de hand met Uranus. De as waar de planeet om tolt ligt namelijk in hetzelfde vlak als de baan van de planeet om de zon. Geen andere planeet in ons zonnestelsel heeft dat. Wetenschappers denken dat dit door inslagen van grote hemellichamen is gekomen. Dat zou meteen het grote aantal manen kunnen verklaren omdat zo’n grote botsing veel brokstukken zou hebben opgeleverd.

De sterke kanteling heeft grote invloed op de seizoenen op de ijsreus. Uraanse ‘winters’ zijn pikdonker, in de zomer is er onafgebroken zon. En dan te bedenken dat elk seizoen op Uranus zo’n 21 aardse jaren duurt.

Uranus is met het blote oog net niet te zien vanaf de aarde. Als je weet waar je moet kijken dan kun je hem spotten met een verrekijker, het is dan een groen schijfje. Die kleur komt van het methaan, waar relatief veel van in de atmosfeer van Uranus aanwezig is.

Voyager2_nasa

Voyager 2 werd in 1977 gelanceerd. NASA

Uranus heeft een aantal ringen die in 1977 per ongeluk werden ontdekt. Astronomen zagen dat sterren een aantal keer zwakker leken te worden als Uranus voorbij kwam. Dat bleek te komen door de dertien ringen die het licht van de achterliggende sterren steeds heel even verduisterde. Doordat Uranus ‘op zijn kant ligt’ lijken de ringen over de polen van de planeet te lopen.

Er is tot nu toe slechts één ruimtesonde bij deze planeet geweest. De Voyager 2-sonde passeerde de blauwe gasbol in 1986.

Neptunus

Neptunus lijkt erg op Uranus. Het is ook een blauwe ijsreus. Alleen is Neptunus wat zwaarder en dat komt omdat hij misschien een andere planeet heeft opgegeten. Neptunus is vernoemd naar de Romeinse god van de zee.

God_neptunes

Neptunus is de god van de zee uit de Romeinse mythologie, hier afgebeeld met zijn drietand.

De planeet is het enige hemellichaam die door afwijkingen in andere planeetbanen is ontdekt. De ontdekking staat op naam van Urbain Le Verrier, John Couch Adams en Johann Galle en vond in 1846 plaats, alhoewel Galileo Galilei al een ‘ster’ had waargenomen die hij niet aanzag voor de planeet. Veel van wat we weten van Neptunus komt de de passage van Voyager 2 in 1989, dat is het enige bezoek vanaf de aarde geweest.

De sonde zag bijvoorbeeld zeer actieve stormen op het oppervlakte van de planeet. Neptunus heeft net als de andere reuzenplaneten geen vast oppervlak, de buitenste tien tot twintig procent van de planeet is gas. Als je al op Neptunus zou kunnen verblijven zou het er niet aangenaam zijn. Het is er zo’n 200 graden onder nul. Voyager zag ook dat de planeet minstens vijf complete ringen heeft, deze zijn echter erg donker.

Neptunus_nasa

Foto van Neptunus gemaakt in 1989 door NASA’s ruimtesonde Voyager 2. NASA

Triton is een bijzondere maan van Neptunus. De samenstelling lijkt op die van Pluto en daarom vermoeden astronomen dat Triton ook afkomstig is uit de verder naar buiten gelegen Kuipergordel en gevangen is door de zwaartekracht van Neptunus. Dat kan ook verklaren waarom Triton de ‘verkeerde’ kant op draaien (manen draaien normaal gesproken in dezelfde richting als de planeet om zijn eigen as). Triton is zal er overigens niet ‘zo heel lang’ meer zijn. Berekend is dat hij over ongeveer 100 miljoen jaar zal neerstorten op het blauwe oppervlakte van Neptunus.

Pluto en de Kuipergordel

Pluto_nasa_esa

De beste foto van Pluto. Je ziet de dwergplaneet met de manen Charon, Nix en Hydra. NASA/ESA

Pluto is een dwergplaneet. Maar wel een bijzondere, want hij mocht zo’n 75 jaar lang als een volwaardige planeet door het leven gaan. Pluto moest deze titel in 2006 inleveren. Na een lange discussie besloten astronomen dat het officieel een dwergplaneet is. En dat is misschien maar goed ook, want er zijn sinds de ontdekking van Pluto in 1930 verschillende zogenoemde plutino’s gevonden die even groot of zelfs groter zijn dan Pluto. Als Pluto een planeet is, waarom zouden zij dat dan niet zijn? Het gevolg zou alleen nog maar meergetouwtrek zijn over objecten die wel of geen planeet zouden moeten zijn.

God_pluto

Pluto, god van de onderwereld.

Pluto is vernoemd naar de Romeinse god van de onderwereld. Een duister figuur en dat komt wel overeen met Pluto. Op de plek waar de dwergplaneet zich ophoudt is er nog maar een fractie van het zonlicht dat wij hier op aarde ontvangen.

NASA’s New Horizons-missie bestaat uit een sonde die in 2006 werd gelanceerd en nu op weg is naar Pluto en zijn relatief grote maan Charon. Als de sonde daar is aangekomen in 2015 zal dat een hoop informatie opleveren. Nu is er nog maar erg weinig bekend over Pluto. We vermoeden dat hij bestaat uit een rotsachtige kern met daaromheen een mantel van bevroren water. Na Pluto zal de New Horizons-sonde doorvliegen naar een ander Kuipergordelobject, waar hij pas in 2020 zal arriveren.

Kuipergordel

De Kuipergordel zou bestaan uit miljarden komeetachtige objecten van steen en ijs. astronomie.nl

Pluto maakt deel uit van de Kuipergordel, die vernoemd is naar de van oorsprong Nederlander Gerard Kuiper. Hij voorspelde in 1951 dat er zich voorbij de baan van Neptunus wel eens een grote hoeveelheid steen- en ijsklompen aanwezig zou kunnen zijn. In 1992 werd er een tweede groot object gevonden in de Kuipergordel en sindsdien zien er meerdere hemellichamen waargenomen die deel uitmaken van de gordel. Objecten zijn op deze afstand moeilijk waar te nemen omdat ze weinig licht reflecteren en er nauwelijks zonlicht doordringt tot deze buitenste delen van het zonnestelsel.

Oortwolk

We zijn aangekomen bij het laatste en verste onderdeel van ons zonnestelsel: de Oortwolk, bestaande uit miljoenen komeetachtige objecten, die nog net in het zwaartekrachtveld van de zon zitten. De wolk, vernoemd naar de Nederlandse astronoom Jan Hendrik Oort, lijkt enigszins op de Kuipergordel. Alleen is hij veel verder verwijderd van de zon. Zo’n 3.000 tot 100.000 keer de afstand van de zon naar de aarde, maar niemand weet eigenlijk echt tot hoe ver deze wolk strekt. De verste objecten zouden zelfs halverwege de afstand naar de dichtstbijzijnde ster (Proxima Centauri) kunnen staan!

Halebopp031197

De komeet Hale-Bopp vastgelegd in 1997.

Oort probeerde in 1950 een antwoord te vinden op de volgende vraag: waarom zijn er nog steeds actieve kometen? Als zo’n hemellichaam namelijk een aantal keren dicht bij de zon is geweest, zou al het omringende gas (wat voor de komeetstaart zorgt) verdwenen moeten zijn. Aangezien het zonnestelsel al miljarden jaren meegaat, zou er bijna geen enkele komeet meer over moeten zijn. Maar dat is niet zo, zoals de Hale-Bopp-komeet in 1997 bewees. Zelfs met het blote oog was die komeet ’s nachts duidelijk te zien.

De oplossing, zo stelde Van Oort, was een bijna oneindige verzameling kometen die zich ver buiten de baan van Neptunus zou moeten ophouden. Door de zwaartekracht van de grote buitenste planeten zou er zo nu een dan een komeet uit de wolk worden geplukt en naar de binnenste regionen van het zonnestelsel worden geslingerd. Maar het kan ook zijn dat er zich in de Oortwolk een grote ‘planeet’ bevindt die de boel van tijd tot tijd verstoort en kometen kan lanceren. De wolk zou daarnaast wel eens bezoek kunnen krijgen van eenandere ster.

Oortwolk

De Oortwolk is een grote verzameling komeetachtige objecten op grote afstand van de zon. De planetenbanen van ons zonnestelsel passen in het stipje in het midden.

Er zijn geen directe waarnemingen gedaan van de Oortwolk. Daarvoor is het vooralsnog te ver weg, en het licht dat objecten op deze afstand zouden weerkaatsen is te zwak. Maar vermoed wordt wel dat kometen als Hale-Bopp afkomstig zijn uit deze verste en donkere regio van ons zonnestelsel.

DE ZON  

Het begin :

http://library.thinkquest.org/C002416/sun/history.htm

http://hemel.waarnemen.com/FAQ/Zon/010.html
De Zon is een ster en zit dus ongeveer in elkaar als de andere sterren. Om te weten hoe de Zon is gevormd, kunnen we dus een kijkje nemen bij het ontstaan van sterren.

Sterren worden gevormd uit gaswolken die zich voornamelijk in de spiraalarmen van sterrenstelsels bevinden. Een bekend voorbeeld is de Orionnevel, waarin sterren met leeftijden tussen de 500.000 en 2 miljoen jaar (0,01-0,04% van de huidige leeftijd van de Zon, dus erg jong) worden gevonden en waar de stervorming nog steeds aan de gang is. Als zo’n gaswolk samentrekt ontstaan op verschillende plaatsen in de wolk gebiedjes waar zich een beetje meer gas bevindt dan gemiddeld. Doordat zo’n gebiedje meer massa heeft, heeft het ook een sterkere zwaartekracht en zal het gas uit de omgeving aantrekken. Dit extra gas maakt het gebiedje nog zwaarder, waardoor het nog meer zwaartekracht krijgt, enzovoort. 
Zo’n zwaarder gebiedje in de gaswolk zal onder z’n eigen zwaartekracht gaan samentrekken, waardoor het gas wordt verdicht en de temperatuur stijgt. Dit proces gaat door, totdat de temperatuur en druk in het centrum van de verdichting voldoende hoog zijn om kernfusie te laten plaatsvinden. Waterstofkernen worden gefuseerd tot heliumkernen en hierbij komt genoeg energie vrij om de het gas te laten stralen. De verdichting is nu in evenwicht en trekt niet langer samen: er is een stabiele ster gevormd. Sterren waarin de energieproductie wordt verzorgd door waterstoffusie in de kern worden hoofdreekssterren genoemd .

Figuur 1.

Verdichtingen in de Orionnevel, waar op dit moment sterren worden gevormd. Foto: Hubble telescope,

http://nl.wikipedia.org/wiki/Zonnenevel

KANT LAPLACE MODEL 

      

– Left – An artist’s rendition of how the galaxy formed. Dust swirled around and became planets. This is NASA’s current best scientific theory. 

Center &– Right – Immanuel Kant, Pierre Simon Lapolace     ……..”NASA Engineers ” ?  

NASA
De Zon is dus, net als andere sterren, uit een verdichting in een grote gaswolk ontstaan. De Zon heeft op dit moment ongeveer de helft van haar waterstof in de kern opgebruikt, en is dus nog steeds een hoofdreeksster. De leeftijd van de Zon is ongeveer 4,5 miljard jaar (4.500.000.000 jaar). Dit weten we door de datering van meteorieten, stukken steen die zijn gevormd toen het zonnestelsel ontstond. Over het algemeen wordt aangenomen dat het zonnestelsel ongeveer tegelijk met de Zon is ontstaan. De vorming van een planetenstelsel wordt ook bij andere jonge sterren waargenomen (zie: Hoe is ons zonnestelsel ontstaan?).

De Zon ontstond dus ongeveer 4,5 miljard jaar geleden en is nu ergens op de helft van haar leven. Het heelal is al ruim 13 miljard jaar oud. Dit betekent dat verschillende generaties sterren de Zon voorafgegaan zijn. Toen het heelal ontstond, bestond het gas in het heelal voornamelijk uit waterstof en helium. Als dat nu nog steeds het geval zou zijn, zou de Aarde niet hebben bestaan. Daarvoor zijn immers zwaardere atomen nodig, zoals koolstof, zuurstof, ijzer, nikkel en silicium. Al deze atomen zijn gemaakt in vroege generaties van sterren, die dus veel eerder dan de Zon zijn ontstaan, geëvolueerd, en weer vergaan. Bij het vergaan van een ster blaast deze een groot gedeelte van zijn gas de ruimte in. Het gas van de eerste sterren bevatte behalve waterstof en helium dus ook zwaardere elementen. Het gas dat werd uitgestoten door deze vroege sterren heeft zich vervolgens vermengd met het gas dat zich tussen de sterren bevindt, en uit zo’n gaswolk is later de Zon, en met haar het zonnestelsel en dus ook de Aarde, ontstaan.

Het is aardig om te bedenken dat het ontstaan van de Aarde, en dus van leven erop, alleen mogelijk was nadat er zware atomen waren aangemaakt in (de kernen van) sterren. Alle koolstofatomen, zuurstofatomen, en noem maar op in mijn lichaam hebben dus ooit deel uitgemaakt van een ster. Hiervan komt de kreet: “wij zijn gemaakt uit sterrenstof”.

HET  EINDE  ….

24 september 2009  

Wat is het lot van onze planeet?

Vier rampscenario’s:

  1. De mens
  2. Supernova
  3. Een botsing
  4. Het einde van de zon

Als je ’s nachts naar de sterren kijkt, lijkt het wel alsof de nachthemel een constante is waarin nooit iets beweegt. De sterren in een sterrenbeeld staan iedere avond weer op dezelfde plaats ten opzichte van elkaar. Het lijkt zo kalm en rustig. Maar schijn bedriegt. Als je de tijd vooruit spoelt, en niet met een tussenpoos van jaren maar van duizenden jaren kijkt, komen er tal van nieuwe sterren bij en verdwijnen er oude. Sterren die bij elkaar lijken te horen vanaf de aarde blijken bij verschillende sterrenstelsels te horen en drijven uit elkaar. Supernova-explosies lichten de hemel op, soms nog feller dan de zon.

Over ongeveer vijf miljard jaar is onze zon door zijn brandstof heen en zal hij opzwellen tot een rode reuzenster, die de aarde zal verzwelgen. Maar ook voor die tijd zijn er in het heelal tal van risico’s voor onze planeet. Hoe kan het leven op aarde eindigen?
↑ terug naar boven ↑

1. De mens

Veruit de grootste bedreiging voor het leven op aarde zijn we zelf. We vochten in het verleden bloederige oorlogen uit over bezit van land, en de aanleidingen voor conflicten worden alleen maar dwingender. Geloof, overbevolking, honger en grondstoffen drijven mensen bij elkaar in de haren. De wapens die gebruikt worden om die conflicten worden steeds krachtiger. Als er een grote oorlog uitbreekt tussen twee kernmachten kan dat de leefbaarheid van de aarde sterk inperken.

Oorlog is niet het enige risico. Een besmettelijke ziekte zou onze hele soort kunnen uitroeien, als de door de mens ingezette klimaatverandering niet eerst de planeet in een onleefbare broeikas verandert. Op astronomische schaal zijn dit allemaal risico’s die op de heel korte termijn spelen. Waarschijnlijk zou de aarde in deze gevallen niet vergaan, maar ze zouden wel het einde van de mensheid kunnen betekenen.
↑ terug naar boven ↑

2. Supernova

Hoewel we van de zon zeker weten dat hij niet plotseling en op explosieve wijze aan zijn einde zal komen, zijn er een hoop sterren waarvan we dat niet weten. Sterker nog, er zijn een aantal reuzensterren in ons Melkwegstelsel waarvan verwacht mag worden dat ze binnen enkele miljoenen jaren in een supernova-explosie aan hun einde zullen komen. Wat gebeurt er dan hier?

Neem Eta Carinae. Deze reuzenster is honderd keer zo zwaar als de zon, en vier miljoen keer zo helder. Hij staat minder dan 8000 lichtjaar van de zon – een flinke afstand voor de mens, een steenworp voor de sterrenkundige. En hij is aan het einde van zijn korte en krachtige levensduur. Als Eta Carinae implodeert, dan zal de supernovarest zo helder zijn dat je hem overdag kunt zien. ’s Nachts zul je kunnen lezen bij zijn licht. De hoeveelheid gammastraling die ons vanaf de supernova zal bereiken is dodelijk – ware het niet dat de aarde wordt beschermd door een magnetisch veld dat ons tegen straling beschermt.

Als je nu bedenkt dat er heel veel sterren nog veel dichterbij staan dan Eta Carinae, en datsupernova-explosies nog niet voorspeld kunnen worden, dan lijkt het niet zo onwaarschijnlijk dat zo’n explosie tot het einde van het leven op aarde zal leiden. De planeet zelf zal het waarschijnlijk wel overleven.
↑ terug naar boven ↑

3. Een botsing

Objecten in het heelal hangen niet stil, en soms leidt dat tot desastreuze ongelukken. Het ontstaan van de maan is volgens de huidige inzichten veroorzaakt door een object ter grootte van Mars dat op de aarde botste. Een meteoriet die in Mexico insloeg zou het uitsterven van de dinosauriërs op zijn geweten hebben. Volgens nieuwe berekeningen kan het zelfs dat een planeet uit ons zonnestelsel, zoals Venus of Mercurius, op de aarde botst – hoewel die kans er klein is. Hoe groot is het botsingsrisico, en kunnen we hier iets tegen doen?

Over ongeveer 1,4 miljoen jaar, zo weten we, zal Rode Dwergster Gliese 710 heel dicht langs de aarde scheren. Daarmee raakt hij niets, maar verstoort hij wel de talloze ruimterotsen in de Oortwolk die ons zonnestelsel begrenst. Daarmee zou er een enorme kometenregen kunnen beginnen, waar onze planeet niet tegen opgewassen is. Het gebeurt wel vaker dat kometen erg dicht bij de aarde komen, en daarom is de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA druk bezig om afweer tegen deze ruimterotsen te bedenken. Kleine projectielen, zo verwachten ze, kunnen met raketten stukgeschoten worden voordat ze in de dampkring komen. Grote kometen kunnen uit hun baan worden getrokken, bijvoorbeeld door een raket er tegenaan te schieten. Daar is NASA zelfs al mee bezig.

En dan is er nog een onafwendbare botsing: die van onze Melkweg op het naburige sterrenstelsel Andromeda. Dat duurt nog drie miljard jaar, en misschien merken we er wel helemaal niets van. De effecten van zo’n botsing zijn heel moeilijk in te schatten – en bovendien is er niets aan te doen.
↑ terug naar boven ↑

4. Het einde van de zon

Zelfs als we ons perfect indekken tegen alle dreigingen van buitenaf, en we niet de pech hebben om in een supernova-explosiegolf terecht te komen, zal het leven op aarde ooit eindigen. Dat gebeurt over ongeveer 5 miljard jaar, als de zon is opgebrand. Een ster die geen waterstof en helium meer heeft om aan fusie-energie te komen zal in intensiteit afnemen maar heel erg opzwellen. De zon zal naar schatting zo groot opgeblazen worden dat de aarde erdoor wordt verzwolgen.

Waarschijnlijk is het al voor die tijd onleefbaar geworden op aarde. We zijn voor ons voortbestaan afhankelijk van de energie die de zon uitstraalt. Fotosynthese zou bijvoorbeeld bij een afnemende zonne-intensiteit minder makkelijk plaats kunnen vinden, waardoor het lastig wordt om voedsel te produceren. Als we er tegen die tijd nog zijn, wordt het de hoogste tijd om ervandoor te gaan. Hopelijk in een interstellair sterrenschip dat we dan hebben ontwikkeld.
↑ terug naar boven ↑

http://www.cosmosmagazine.com/features/end-days-a-universe-ruins/

The end of the world: Five to seven billion years from now, the Sun will loom in our sky as a blazing ‘red giant’.

Credit: Photolibrary

ONDERTUSSEN  

Duizenden tornado’s houden zonneatmosfeer warm

 28 juni 2012   1

Zeker 11.000 tornado’s die vele duizenden malen sterker en groter zijn dan de tornado’s op aarde zorgen ervoor dat de hitte van de zon ook in de hoogste delen van de zonneatmosfeer doordringt.

Dat concluderen onderzoekers in het blad Nature. Op elk willekeurig moment bevinden zich zeker 11.000 enorme tornado’s op de zon. De tornado’s zijn zeker 1600 kilometer breed en draaien met een snelheid van meer dan 9500 kilometer per uur.

Energie
De tornado’s vervoeren de energie uit het energiereservoir onder het oppervlak van de zon naar de buitenste lagen van de atmosfeer. Die energie wordt vervoerd in de vorm van magnetische golven. En daarmee is één van de grote vraagstukken die onze zon omringde, beantwoord. “Eén van de grote vraagstukken in de moderne astrofysica is: waarom is de atmosfeer van een ster, zoals onze eigen zon, aanzienlijk warmer dan het oppervlak?” vertelt onderzoeker Robertus Erdélyi.

Bewijs
“Veel wetenschappers onderzoeken hoe de atmosfeer boven het oppervlak van de zon en andere sterren verhit wordt. Het is reeds duidelijk dat de energie van onder het oppervlak van de zon komt, maar hoe die enorme hoeveelheid energie naar de atmosfeer rondom de zon reist, is een mysterie. Wij hebben nu bewijs gevonden in de vorm van roterende magnetische structuren – zonne-tornado’s – die de benodigde energie om het zonneplasma te verwarmen, in de vorm van magnetische golven vervoert.”

Het onderzoek is niet alleen heel belangrijk voor astronomen. Ook wetenschappers die zich bezighouden met schone energie volgen deze studie ongetwijfeld op de voet. “Als we begrijpen hoe de natuur gemagnetiseerde plasma opwarmt, net zoals de tornado’s op de zon, dan zijn we op een dag misschien in staat om dat proces te gebruiken om de benodigde energie te ontwikkelen en apparaten te bouwen die gratis, schone en groene energie leveren.”

Prachtig!

Bekijk hier prachtige beelden van tornado’s op de zon.
Bronmateriaal:
Space tornadoes power the atmosphere of the Sun” – Sheffield.ac.uk
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door Wedemeyer-Böhm et al (2012).

Help, de zon wordt wakker!

 04 september 2010 15

Na tien jaar in een soort van winterslaap verkeerd te hebben, lijkt de zon langzaamaan te ontwaken. Een goede reden voor astronomen om op het puntje van hun stoel te gaan zitten. Want dit kan een zeer interessante zonnestorm worden. Dergelijke storm zorgden in 1859 al  voor wat  wereldomvattende chaos.

Wat staat ons nu te wachten?

NASA waarschuwde eerder dit jaar al dat het in 2012 of 2013 kan gaan spoken in de ruimte.

Elke elf jaar draait het magnetisch veld op de zon zich om. Voor een kort moment ontstaat daardoor een zwakker magnetisch veld en dat heeft grote invloed op de omgeving van de zon en dus ook op de aarde. En over twee of drie jaar is het zover.

Geen reden tot zorg?
Na die verklaring van NASA ontstond er wereldwijd tumult en nuanceerde NASA haar uitspraken enigszins door te stellen dat zo’n zonnestorm binnen honderd dagen, maar ook pas over honderd jaar kan volgen.

Kortom: astronomen wisten niet wanneer en wat er precies gebeuren zou, dus moesten we ons maar niet al teveel zorgen maken.

 

Vaststaat dat met  een zonnestorm nogal wat energie is  gemoeid: zo’n 6 x 10^25 joules. Dat is een biljoen keer sterker dan de nucleaire bom die op Hiroshima werd gegooid.

De grootste invloed    op aarde wordt echter gevormd door straling en geladen deeltjes.

1859
Het zijn allemaal scenario’s, maar of ze ook uit zullen komen, is onduidelijk. We weten alleen wat er in het verleden gebeurd is en verder is het koffiedik kijken. Zo weten we dat de situatie in 1859 flink uit de hand liep. Maar dat was ook een exceptioneel sterke storm, waarbij meerdere versterkende factoren samenvielen, zo legt onderzoeker Bruce Tsurutani uit.

“De plasma-bel die door de zon werd uitgestoten, raakte de aarde,” vertelt hij. Nu is dat niet zo heel bijzonder, maar de snelheid waarmee de bel toesloeg, wel.

“Het kostte de bel slechts zeventien uur en veertig minuten om van de zon naar de aarde te gaan.”

En dat terwijl zo’n bel er normaal twee tot vier dagen over doet om de 150 miljoen kilometer af te leggen.

“De magnetische velden in de bel – coronale massa-ejectie genoemd – waren heel intens.

En het vierde en meest belangrijke kenmerk was dat de magnetische velden van de bel het tegenovergestelde van de velden op aarde waren.”

Normaal beschermt het magnetisch veld van de aarde ons tegen de stroom geladen deeltjes, maar in 1859 werd de natuurlijke defensie overweldigd.

Telegraafdraden knapten waardoor er  chaos  was.

Nu
Uiteindelijk zal de geschiedenis zich herhalen. Maar of dat in 2012 of 2013 is?

Astronomen weten het niet. Vaststaat dat de schade in niets te vergelijken zal zijn met die van 1859.

Onze communicatiesystemen zijn veel geraffineerder en omvangrijker, maar ook kwetsbaarder.

En het is mogelijk dat de stroom uitvalt waardoor het hele leven (voor lange tijd) stil komt te liggen.

Wetenschappers voorspellen dat een zonnestorm zoals in 1859 voorkwam nu enkele triljoenen aan schade zou veroorzaken.

Maar het kan ook meevallen. Of tegenvallen.

“We weten dat het komt, maar we weten niet hoe erg het zal zijn,” concludeert NASA-onderzoeker Richard Fisher.

Inactief
Alles wijst erop dat de komende zonnecyclus de minst actieve in tachtig jaar is.

Dat beschermt ons echter niet tegen de zonnevlammen en deeltjes.

In 1859 was de zon ook relatief inactief.

Volgens Mike Hapgood is het een kwestie van afwachten.

Toch wil dat niet zeggen dat we helemaal niks kunnen doen. Wanneer wetenschappers een zonnestorm zien aankomen, kan er actie worden ondernomen om onze apparatuur te redden.

De enige echte bescherming is om alles uit te zetten,” vertelt Hapgood. “Maar als je dat doet dan sterven mensen. Er zullen ongelukken gebeuren omdat de stroom wegvalt en wat als de generatoren ook niet werken?”

Wetenschappers en overheden buigen zich op dit moment over het probleem.

Een probleem waarvan ze niet weten wanneer het komt en hoe heftig het is.

“De uitdaging is om geen paniek te zaaien en het niet te overdrijven,” merkt Hapgood op. “Maar we moeten het ook niet onderschatten.”

Bronmateriaal:
The Great Storm: Solar Tempest of 1859 Revealed” – Space.com
Will sun storms destroy civilization?” – Theweek.com
Sun storm to hit with ‘force of 100m bombs’” – News.com.au
Solar storm” – BBCfocusmagazine.com

(1)

Jeffrey Carels •

Het is geen giswerk dat zo’n gebeurtenis  (= 1859   Carrington Event)maar eens in de 500 jaar voorkomt maar een bewezen feit door te kijken naar C-14 & Be-10 concentraties in ijskernen.(*1)

* Dat is  niets anders  dan  gis werk en geen feit.

Het  vorige zonne maximum was al heviger dan de vorige, dus is het een beetje onverantwoord om te stellen, dat het maar om de zovele jaren voorkomt.
Met de vorige had de aarde het al vrij moeilijk, gelukkig was die ene gigantische x flare toen niet naar de Aarde gericht, het zou wel eens zware gevolgen gehad kunnen  hebben indien datr andrers was geweest .

Ons magnetisch veld was op dat moment, zover naar achteren gedrukt door eerder bombardement, zodat we daar weldeglijk goed zijn weg gekomen.
Door de bombardementen van de ene na de andere zware F flare, was ons magnetisch veld zo naar achteren gedrukt, dat wetenschappers bang waren dat het veld niet lang meer ging stand houden….stel u voor dat die gigantische en zware x flare, toen naar de Aarde was gericht.

Ondertussen na trouwens een onverwachte langdurige dip van activiteit, is ze zelfs bijna net zo actief als de vorige zonne maximum, dus stel u voor als ze op haar hoogte punt komt binnen 2-3 jaar van hier.

(Jeffrey Carels  vervolgt )

Aan de hand van deze gegevens kan men de activiteit van de zon over een periode van 10000 jaar aflezen!
De vorige zonnecylus 23 was trouwens zwakker dan cyclus 22.SC23 had een maximum van 121 terwijl SC22 een maximum had van 158!

De zonneuitbarsting waardoor de elektriciteit uitviel in Canada was in 1989 en niet in 1992 of 1996 en gebeurde tijdens SC22!(*2)
Dat zijn allemaal feiten en geen giswerk.

Het is misschien interessant om eens iets op te zoeken( ipv  allerlei nonsens te schrijven.)(***)

Ps.

er gebeuren dagelijks aardbevingen ….. Dat is misschien de reden waarom je er niets over leest in de media…(°°°°)

Verdere antwoorden  aan 

Jeffrey Carels

=(** * ) Iets opzoeken    , INDERDAAD  : 

-Hevige zonne activiteit tijdens ww2, verstoring van de toenmalige radio signalen, dit zowel in Europa als de VS.
– Hevige zonne activiteit tijdens de vorige zonne maximum (2000/2003) gelukkig was die X4-5 flare niet naar de Aarde gericht.

-(*2) 1989 in Canada, id niet 1992-1996 al was tijdens de jaren 1992-1996 het Canadese net nog steeds niet op haar sterkte als voor die stroom panne.

– Poollicht over heel de wereld in het jaar 1583…

– als ik nog wat verder zoek kom ik heel zeker nog een wel een paar datums tegen.

(*5)Dus ik zit al aan een 4-5 keer om de 500jaar  ,vergeleken met uw 1 om de 500jaar.

“Koolstof datering, C14 heeft een snellere verval dan die 50-60k dan voorheen werd gedacht, verwacht, geschat.
Het zou men niet verbazen moesten bepaalde radio isotopen zoals be10 ook een snellere verval kennen, afhangende van de omstandigheden. Oh ja, wat men uit de ijskernen haalt zijn indirecte dateringen en geen directe, zou me niet verbazen dat heel veel ijs monsters vervuild-besmet zouden zijn. (A) ”

Die zelfde ijs monsters dat ze gebruiken om het weer te voorspellen in het verleden, heden en toekomst…is opzich al een lachertje.

Zover dat ik weet en de gegevens laten zien, zijn de laatste zonne maximum van de voorbije 30 jaar om de 11-12 jaar heviger.

Er zijn niet meer zonnevlekken of uitbarstingen *al weet men dat niet met zekerheid* toch de hevigheid er van neemt weldegelijk toe…en blijft trouwens toenemen.

°°°° Er gebeuren dagelijks aardbevingen,

toch wederom sinds de jaren 80 neemt de hevigheid er van toe.
Voorheen waren het meestal bevingen van 5-6 nu zijn het der al van 6-9, deze komen trouwens vaker voor dan voorheen.

Vulkaan uitbarstingen zijn er altijd wel geweest, wederom neemt de hevigheid er van weldegelijk toe.
Onlangs nog een vulkaan wakker geworden, die maar liefst 400 jaar inactief is geweest.

De relatie zon-ster, Aarde/aardbevingen, Aarde vulkanen, Aarde klimaat is de laatste jaren aan een opmars bezig…….

Voorheen en nu nog zelfs, zijn er wetenschappers die  dom en arrogant zijn, en  die nog steeds beweren dat onze zon-ster geen invloed heeft op ons klimaat,( laat staan op aardbevingen en vulkaan uitbarstingen.)(A) 

– (tsjok)
 (A)- lijkt me toch  erg ” creationistisch  ” van insteek  … alarm …….Ja hoor ;…..het einde der tijden staat voor de deur
want
Wat kunnen we van de zon vóór de komst van Jezus Christus anders verwachten  volgens  de  heilige Bijbel
Allicht  …. en ook de maye kalender maakt weer zijn  opwachtigen
–  Dat de vervalperiode ( en   halveringstijd  )van een radiotief element afhankelijk zou zijn van de omstandigheden  ? lijkt me hoogst onwaarschijnlijke  en kompleet ondeskundige  volstrekte   prietpraat van een dilettaznt in de natuurkunde en kernfysica  …( nou ja arrogante wetenschap dus … spreekt vanzelf  dat bijb elaars en (hollandse )  leken het beter weten  ….)
°°° Bull shit is still a major force on the internet  ….
 

 filmpje bewijst dat de zon  wakker wordt

27 augustus 2012    8

Volgend jaar is het zover: dan breekt het zonnemaximum aan. Gedurende korte tijd is de zon dan superactief. Een nieuw filmpje laat zien dat de zon zich nu al opmaakt voor al die drukte.

In het filmpje zien we links hoe de zon zich in augustus 2009 gedroeg. De beelden laten zien dat de ster in die tijd vrij rustig was. Rechts zien we de zon in augustus van dit jaar. En op die beelden maakt de ster een hoop extra drukte.

Elf jaar
De zon kent een cyclus van elf jaar. In die elf jaar kent de zon een hoogtepunt (zonnemaximum) en een dieptepunt (zonneminimum). Het zonnemaximum staat voor 2013 gepland en is de periode waarin de zon het meest actief is.

Zonnevlam
Het magnetisch veld van de zon is tijdens het zonnemaximum zwakker, hierdoor kunnen gemakkelijker zonnevlammen ontstaan.

Deze zonnevlammen spugen geladen deeltjes in de ruimte. Die deeltje haasten zich onder meer naar de aarde. Wanneer ze in botsing komen met het magnetisch veld van onze planeet kan dat fraaie beelden opleveren.

Denk bijvoorbeeld aan het noorderlicht. Maar het kan ook anders uitpakken. Zo kunnen de deeltjes er ook voor zorgen dat apparatuur verstoord raakt. Zo kunnen satellieten kapot gaan of tijdelijk niet (goed) functioneren, waardoor communiceren en navigeren via satellieten lastig of onmogelijk wordt. Ook kan de stroom uitvallen.

1859
De laatste keer dat de zon voor echt grote problemen zorgde, was in 1859. Toen zorgde een sterke zonnestorm ervoor dat telegraafdraden knapten en er op diverse plekken kortsluiting en brand ontstond.

Een uitbarsting als in 1859 is (tot nu toe )  niet meer voorgekomen. Dat wil zeggen: een zonnevlam welke de Aarde raakte met dezelfde intensiteit– Bij de grote zonnevlam van 1859 was het noorderlicht blijkbaar zowat tot aan de evenaar te zien.

Niet alleen het filmpje – gemaakt door een observatorium van NASA – bewijst dat de zon wakker aan het worden is. De laatste tijd zijn ook steeds meer (sterke) zonnevlammen waargenomen.

Het is de opmaat voor een druk jaar op de zon.

Bronmateriaal:
YouTube
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door NASA.
Meer weten…

…over de cyclus van de zon en de risico’s die een zonnemaximum met zich meebrengt?
Lees dan dit artikel!
Dr. Diedeman 

Intense zonnevlammen (flares) en plasmawolken (coronal mass ejections) tijdens een periode van verhoogde zonneactiviteit kunnen een geomagnetische storm veroorzaken, waardoor met name satellieten, maar ook elektronica op aarde beïnvloed kunnen worden.

Er wordt zelfs af en toe voor gewaarschuwd in het nieuws (zoals afgelopen augustus nog). Grootschalige verstoring (uitval) van elektriciteitsnetwerken is namelijk al vaker voorgekomen (bijvoorbeeld in 1989 in de VS en Canada).

Het effect van zo’n zonne’storm’ is in feite beïnvloeding van het magnetische veld van de aarde, dus fysisch vindt er magnetische inductie plaats en de invloed hiervan beperkt zich tot (bedrading in) elektrische circuits, waaronder hoogspanningskabels. De werking van fotovoltaïca (zonnepanelen) op zichzelf wordt niet beïnvloed, maar aangezien een zonnecel altijd onderdeel is van een groter circuit, kan dit dus toch verstoord worden.

Meer informatie:
http://en.wikipedia.org/wiki/C…
http://en.wikipedia.org/wiki/G…

Zon wordt  echt  wakker

 28 november 2012   13

Wetenschappers roepen het al jaren: de zon wordt wakker, het zonnemaximum (waarin de zon het meest actief is) komt eraan! Maar ook op dit gebied geldt: een foto zegt meer dan duizend woorden en dus maakt NASA met twee prachtige foto’s de toegenomen zonneactiviteit zichtbaar.

De foto’s zijn gemaakt door het Solar Dynamics Observatory. Het observatorium houdt de zon nauwlettend in de gaten en onderzoekt onder meer het magnetische veld van onze ster. Ook maakt het observatorium heel veel foto’s: sinds de lancering in 2010 werden al meer dan 100 miljoen kiekjes gemaakt.

Actiever
En wanneer we sommige van die kiekjes naast elkaar leggen, krijgen we een prachtig beeld van hetgeen de zon nu bezighoudt. En dat is exact wat NASA nu heeft gedaan. De ruimtevaartorganisatie pakte er een foto uit oktober 2010 bij en legde deze naast een foto van oktober 2012. Het is heel goed te zien dat de zon een stuk actiever is dan twee jaar geleden.

 

Cyclus
De zon volgt een cyclus die ongeveer elf jaar duurt. Gedurende die cyclus neemt de activiteit op de zon toe (tot het zonnemaximum) en af (tot het zonneminimum).

Het laatste zonneminimum vond plaats in 2008, sinds januari 2010 begint de zon weer wakker te worden en het zonnemaximum staat gepland voor volgend jaar.

Zonnevlammen
Een zonnemaximum gaat vergezeld door meer zonnevlekken en die zijn op de foto rechts goed te zien. Soms komen uit die zonnevlekken ook zonnevlammen of coronale massa-ejecties voort. De laatste tijd horen we daar steeds vaker van. Zo produceerde de zon in juli van dit jaar nog de grootste zonnevlam sinds jaren. En in augustus spuugde de zon een stroom geladen deeltjes met extreme snelheid uit. Stuk voor stuk aanwijzingen dat de zon zich klaarmaakt voor nog meer spektakel.

Een actievere zon is dus een heel natuurlijk verschijnsel. Toch wil dat niet zeggen dat we er op aarde niets van meekrijgen. Geladen deeltjes die door de zon worden uitgespuugd kunnen botsen met het magnetisch veld van de aarde en dat resulteert in een fraai poollicht. Maar een actievere zon kan ook negatieve gevolgen hebben. Zo kunnen geladen deeltjes satellieten verstoren en ervoor zorgen dat communicatie- en elektriciteitsnetwerken uitvallen.

Zulke heftige zonnestormen zijn echter vrij zeldzaam.

Hoe de zon energie opslaat en loslaat: een primeur!

 24 januari 2013  2

zon

Wetenschappers hebben voor de allereerste keer waargenomen hoe de zon energie van het magnetisch veld naar de zonneatmosfeer verplaatst. Dat dit proces op de zon plaatsvindt, hadden onderzoekers al een tijdje gedacht, maar nu hebben ze het ook voor het eerst gezien.

“Wetenschappers proberen al decennialang te begrijpen hoe de dynamische atmosfeer van de zon tot miljoenen graden (Fahrenheit, red.) verhit kan worden,” vertelt onderzoeker Jonathan Cirtain. De nieuwe beelden die met behulp van de HI-C (High Resolution Coronal Imager) telescoop werden gemaakt, scheppen een hoop duidelijkheid. De onderzoekers richtten de telescoop op een actieve zonnevlek en lieten deze gedurende vijf minuten om de paar seconden foto’s maken.

Lichte plekken
Op de foto’s is goed te zien hoe het magnetisch veld zich ontwikkelt en hoe energie door activiteiten op de zon vrijkomt. Die vrijkomende energie is op de foto te herkennen aan het oplichtende plasma. Deze lichte plekken wijst erop dat de zonneatmosfeer hier enorm verhit wordt: 2 miljoen tot 4 miljoen graden Fahrenheit. “Nu we dit voor het eerst zien, kunnen we beter begrijpen hoe onze zon voortdurend de energie die nodig is om de atmosfeer te verhitten, genereert.”

Foto: NASA.

Foto: NASA.

Andere sterren
Astronomen vinden het belangrijk een beter beeld te krijgen van de wijze waarop het magnetisch veld van de zon de zonneatmosfeer verhit. Heel veel sterren in het heelal beschikken  over  een  krachtig  magnetisch veld.(Alles heeft een magnetisch veld …. maar grote massa’s  die dergelijke  hemellichamen zijn  , beschikking  over  een  naar verhouding  sterk zwaartekracht / magnetisch veld  )

Als we de werking ervan op de zon beter begrijpen, kunnen we ook de evolutie van al die andere sterren wellicht ook   beter begrijpen.

Ook hopen de onderzoekers op basis van de waarnemingen straks beter te kunnen voorspellen welk ruimteweer ( bijvoorbeeld zonnestormen ) we mogen verwachten. Ontwikkelingen ( en lokale fluctaties )  in het magnetische veld van de zon zijn namelijk de drijvende kracht achter erupties op de zon.

Deze erupties kunnen de aardse atmosfeer raken(noorderlicht )  en bijvoorbeeld satellieten die zich in een baan om de aarde bevinden, in hun  communicatie ( en  vooral  ook  ander  radioverkeer ) verstoren. Het is dan ook nuttig om te weten wanneer we zo’n eruptie kunnen verwachten.

Bronmateriaal:
NASA Telescope Observes How Sun Stores and Releases Energy” – NASA.gov
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door NASA.

21/02/13

De NASA heeft een filmpje vrijgegeven met verbluffend gedetailleerde beelden van de zon. “De beelden hebben ieders hoop en verwachtingen overtroffen”, staat op de website van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie te lezen. De foto’s en video’s zijn gemaakt met behulp van verschillende lichtgolflengten waardoor de verschillende samenstellingen en bewegingen van de zon kunnen worden vastgelegd.

Zon produceert in korte tijd een enorme zonnevlek

21 februari 2013   2

zonnevlek

Het Solar Dynamics Observatory is er getuige van geweest hoe een zonnevlek in 48 uur tijd uitgroeide tot een enorme vlek met een diameter die zes keer groter is dan die van de aarde!

De zonnevlek bestaat eigenlijk uit een gebied met daarin meerdere donkere vlekken. De twee onderste donkere vlekken die u op de foto hieronder ziet, maken deel uit van hetzelfde systeem en zijn zes keer breder dan onze aarde.

Een zonnevlek ontstaat wanneer het magnetisch veld van de zon verandert. De zonnevlek die u op de foto hierboven ziet, is het resultaat van een omringend magnetisch veld dat ten opzichte van het magnetisch veld in het midden (de donkere vlekken) precies in tegenovergestelde richting wijst.

Het systeem dat het Solar Dynamics Observatory op de foto hierboven vereeuwigd heeft, is heel instabiel. Het zou astronomen dan ook niet verbazen als het op korte termijn leidt tot uitbarstingen van straling, oftewel zonnevlekken.

Foto:

Foto: NASA / SDO / AIA / HMI / Goddard Space Flight Center.

Enorme zonnevlek – zes keer groter dan onze Aarde –

gevormd in jongste 48 uur


: 22/02/13  Bron: Daily Mail
© epa. 
Zonnevlekken zijn donkere vlekken op de zonneschijf die verschijnen als turbulente magnetische velden, ze herschikken de oppervlakte van de zon. De gigantische vlek vormde zich dinsdag en woensdag en ontwikkelde zich tot een erg onstabiele constellatie.Gevolgen
De zonnevlek bestaat uit verschillende donkere stukken op de oppervlakte van de zon die razendsnel samensmelten. Zonnevlekken ontstaan door intense magnetische activiteit en zijn kouder dan de rest van de zon. Deze kunnen leiden tot explosies van energie. Als die deeltjes de aardse atmosfeer binnendringen kunnen ze poollicht veroorzaken. De kans op poollicht is het grootst in jaren met veel zonne-activiteit, die onze radiocommunicatie kunnen verstoren. Wetenschappers van Nasa merkten de vorming van de vlek op via instrumenten in het station van de organisatie Solar Dynamics Observatory. Dit is een van de vele ruimteschepen die het “weer” op de Zon in de gaten houden.Moeilijke inschatting
“Wetenschappers merkten in de afgelopen 48 uur de vorming van een gigantische zonnevlek op”, aldus woordvoerster van Nasa Karen Fox. “Deze groeide uit tot iets wat zes keer de diameter van de aarde is, het is moeilijk om de volledige grootte exact in te schatten omdat de vlek zich vormde op een plek die niet vlak is. De vlek werd al snel een deltagebied, daarbij zenden de lichtere vlekken rond de zonnevlek magnetische velden uit die in de tegenovergestelde richting wijzen van die in het centrum, het zwarte gebied. Het is bewezen dat dit kan leiden tot zogenaamde ‘zonnevlammen’.”Impact op klimaat
De zon bereidt zich voor op de meest actieve fase van een 11-jarige solaire cyclus. De lijnen van de magnetische velden zijn op dit moment het meest verstoord door het magnetische veld op de zonne-equator die iets sneller roteert dan de solaire polen. Dit maakt dat er heel wat zonnevlekken ontstaan, hierdoor neemt de bestralingssterkte met ongeveer 0,1 procent toe.Deze toename van energie kan het klimaat op aarde beïnvloeden, recente studies hebben een verband aangetoond met lokale weerpatronen. Tijdens de solaire storm van 1859 was de zon zo actie dat het poollicht tot in Rome zichtbaar was.Verschillende voorspellingen
De laatste solaire storm was in 2000. Nasa voorspelde in 2006 een hoogtepunt van de solaire cyclus in 2010 of 2011, wetenschappers dachten toen dat deze de sterkste sinds 1958 zou kunnen worden. De meest recente voorspellingen zeggen echter dat het maximum in de herfst van 2013 op aarde merkbaar zou zijn en dat het om de kleinste sinds 1906 zou gaan.

Plasma op de zon

22 februari 2013  3

regen

Een “plensbui ” in de vorm van superhete plasma.

In een nieuwe video van het Solar Dynamics observatorium is te zien hoe plasma op het zonneoppervlak terugvalt . Dit observatorium draait sinds 2010 om de zon en houdt de ster nauwlettend in de gaten.

Het Solar Dynamisch observatorium heeft daarvoor allerlei instrumenten aan boord, die wetenschappers geregeld inzetten.

Tijdens een zonneuitbarsting in juli 2012 ontstonden enorme plasma-ringen, zoals in de de video te zien is.

In deze plasma-ringen begon het op een bepaald moment de  ‘coronale’ regen.

“Hete plasma in de buitenste atmosfeer van de zon (= de corona, red.) koelt af en condenseert”, vertelt ruimtevaartorganisatie NASA in het persbericht.

“Vervolgens volgt het plasma de magnetische velden in het gebied naar het zonneoppervlak. Magnetische velden zijn onzichtbaar, maar de plasma is genoodzaakt om de lijnen te volgen.

In de video lijkt het heel snel te regenen op de zon, maar schijnt bedriegt.

Iedere seconde in de video correspondeert met zes minuten in ‘echte tijd’.

Dit betekent dat er tussen iedere frame ongeveer twaalf seconden zit.

Bekijk snel de video hieronder en let ook op het schaalmodel van de aarde.

Wat is onze planeet toch enorm klein in vergelijking met de grote plasmaringen.

Bronmateriaal:
NASA’s SDO Shows A Little Rain On the Sun” – NASA

NASA kiekt 1,6 miljoen kilometer lange brug op de zon

Het Solar Dynamics Observatory heeft een prachtige foto gemaakt van een materiebrug in de atmosfeer van de zon. De materiebrug is ongeveer 1.600.000 kilometer lang, oftewel 100 keer groter dan de diameter van de aarde.

Het lijkt wel een slang: de materiebrug die het Solar Dynamics Observatory (SDO) gefotografeerd heeft. Van ‘kop’ tot ‘staart’ meet die ‘slang 1,6 miljoen kilometer. Als je de materiebrug recht zou kunnen neerleggen, zou deze bijna van de ene kant van de zon naar de andere kant van de zon reiken.

De materiebrug is eigenlijk een ‘wolk’ bestaande uit materiaal afkomstig van de zon. Indrukwekkende magnetische krachten geven de materiebrug zijn opmerkelijke vorm. Hoewel zulke materiebruggen vrij onstabiel zijn, kunnen ze soms toch enkele dagen of weken standhouden. Deze materiebrug hield het enkele dagen vol.

SDO fotografeerde de materiebrug in verschillende golflengtes. Elk van deze foto’s licht materiaal van verschillende temperaturen op de zon uit. Door materiebruggen op de zon in verschillende golflengtes (en dus verschillende temperaturen) te bestuderen, kunnen onderzoekers meer te weten komen over wat er aan deze indrukwekkende bruggen ten grondslag ligt.

Bronmateriaal:
NASA’s SDO Watches Giant Filament on the Sun” – NASA.gov

Mercurius zoals u de planeet nog nooit zag

25/02/13

Mercurius is de planeet in ons zonnestelsel die zich het dichtst bij de zon bevindt en dus minder tot de verbeelding spreekt dan ons buur Mars. NASA maakte echter een knappe video die aantoont dat deze erg hete planeet er best kleurrijk uitziet.

De korte video werd door wetenschappers van NASA samengesteld met beelden die de Messenger gemaakt heeft. Voor het menselijk oog zou Mercurius er wel minder kleurrijk uitzien dan op deze beelden, want de kleuren werd scherper gemaakt om de verscheidenheid van het oppervlak te benadrukken. Messenger heeft bijna twee jaar rond Mercurius gedraaid en zal meer dan 168.000 foto’s van de planeet gemaakt hebben. Met die beelden heeft NASA 99 procent van Mercurius in beeld kunnen brengen.

Zonnestorm pakt de maan mogelijk hard aan

 07 december 2011 1

Wetenschappers hebben ontdekt dat een zonnestorm de maan flink kan aantasten. De storm verwijdert veel los materiaal op de maan.

De atmosfeer van de maan stelt niet zo heel veel voor. Hierdoor kunnen de zonnestormen heel gemakkelijk flinke schade aanrichten. “Wanneer een enorme plasmawolk de maan raakt dan wordt de maan gezandstraald en verwijdert de storm heel gemakkelijk los materiaal van het oppervlak,” vertelt onderzoeker William Farrell.

Kiepwagens
Wanneer zo’n plasmawolk twee dagen lang op zijn sterkst is, kunnen er gemakkelijk tien kiepwagens vol met maanmateriaal van het oppervlak worden gehaald. Dat concluderen de onderzoekers op basis van modellen die laten zien welk effect de zonnestorm op de maan heeft.

 

LADEE
Of het model het bij het juiste eind heeft, moet nog blijken. De onderzoekers hopen daar in 2013 meer duidelijkheid over te krijgen. Dan gaat de orbiter Lunar Atmosphere And Dust Environment Explorer (LADEE) de lucht in.

Natuurlijk is de maan heus niet het enige hemellichaam dat door de zonnestorm wordt aangetast.

De aarde merkt er bijvoorbeeld ook iets van.

Het zuider- en noorderlicht is een gevolg van zonnestormen.

http://birdieguy.blogspot.be/2012/01/beautiful-aurora-over-iceland.html

IJSLAND

°

SATURNUS

http://whyevolutionistrue.wordpress.com/2013/02/22/a-monster-storm-on-saturn/

Storm op Saturnus stikt in zijn eigen staart

1 februari 2013 door
Picture 1
De superstorm in kwestie, gezien door Cassini
°
Noem het de Saturnus-versie van Ouroboros, de mythische slang die in zijn eigen staart beet. Wetenschappers van NASA hebben een uitgebreid onderzoek verricht naar een monsterlijke storm op Saturnus, die zich rond de gehele planeet wikkelde en uiteindelijk zijn eigen staart tegenkwam. Zodra de storm in zijn eigen staart beet, was het snel gedaan met de activiteit. Het is de eerste keer dat wetenschappers een storm zien die zichzelf uitdooft – waar dan ook.
°
Zelfs op Jupiter, waar superstormen algemeen zijn, is het nooit waargenomen.Orkanen op aarde voeden zich met warm zeewater, terwijl stormen op Saturnus zich voeden met warme lucht dat opwelt vanuit het binnenste van de planeet.
°
Zodra de storm losbarste, ontwikkelde zich een heldere, turbulente kop – vol met donder en bliksem. Deze kop is met grote snelheid westwaarts gaan bewegen. In de staart van de storm ontwikkelde zich een krachtige vortex of wervelstorm (ook vol met donder en bliksem), die veel langzamer westwaarts bewoog.Binnen enkele maanden had de kop zich om de gehele planeet gewikkeld, en had de storm een lengte (of breedte, net hoe je het bekijkt) van 300.000 kilometer – da’s even lang als de afstand tussen de aarde en de maan! Uiteindelijk kwam de kop de staart tegen: de kop stortte zich in de vortex en de storm was binnen de kortste keren voorbij.
°
Wetenschappers weten niet waarom de storm zo snel voorbij was nadat het in zijn eigen staart beet.
°
De onweersstorm op Saturnus was een absoluut beest. Zoals gezegd, bereikte de storm een lengte van 300.000 kilometer. Daarnaast duurde de storm maar liefst 201 dagen, veel langer dan iedere storm op aarde. Bovendien creëerde de storm de grootste vortex die ooit is waargenomen op Saturnus, met een diameter van 12.000 kilometer. Dat is even groot als een reuzenstorm op Jupiter, Oval BA genaamd.
°
Oval BA en Jupiter’s beroemdere storm, de Grote Rode Vlek, zijn echter geen onweersstormen. De stormen op Jupiter hebben namelijk een rustig centrum, in tegenstelling tot het geweld dat losbarst in het centrum van Saturnus’ stormen.
°
Wetenschappers weten niet waarom de stormen op Jupiter en Saturnus zo van elkaar verschillen.
°
°Storm Saturnus Kop Staart Vortex

De bovenste foto is gemaakt op 22 januari 2011, vlak na de start van de storm. De heldere kop van de storm staat niet ver van de vortex, met een onderlinge afstand van “slechts” 40.000 kilometer.

°
De tweede foto, gemaakt op 5 mei 2011, laat zien dat de kop van de storm om de planeet is gereisd en vanuit het oosten de vortex aan het benaderen is. De storm was toen 224.000 km lang en de kop was slechts 82.000 km van de vortex verwijderd. De foto laat ook zien dat de vortex over z’n hoogtepunt heen is, terwijl de kop nog steeds voortraast.

°
Op de derde foto is de kop van de storm slechts 14.000 km verwijderd van de vortex.

°

De onderste foto, gemaakt op 12 juli 2012, laat zien hoe de storm is uitgedoofd nadat de kop in de vortex had “gebeten”. De vortex is nog zichtbaar, maar de kop is geheel verdwenen.

°

Eind augustus was het voorgoed gedaan met de storm, hoewel in hogere delen van de atmosfeer nog altijd activiteit werd gemeten.
Bekijk de foto’s hier in hoge resolutie

Bron: NASA

°

 

METEORIETEN EN ASTEROIDEN

GEOLOGIE

INHOUD COSMOS

Komeet in de asteroïdengordel?

 19 januari 2010   0

In de asteroïdengordel hebben wetenschappers een object gevonden met de eigenschappen van een komeet. Zo heeft het object een lange staart van stof- en ijsdeeltjes. Maar hoe kan een komeet overleven in de asteroïdengordel, waar zonnewind ervoor zorgt dat het object snel haar staartje verliest? Er is een oplossing: er zijn onlangs twee asteroïden op elkaar gebotst.

De asteroïdengordel is bezaaid met kleine (en grote) stukken puin: planeetachtige rotsblokken die nooit zijn samengeklonterd tot grotere planeten, zoals bijvoorbeeld de aarde, Mars en Jupiter.

Nog nooit hebben astronomen een directe botsing van twee asteroïden gezien, maar er zijn bewijzen dat dit wel eens voorkomt. Het is dus slechts een kwestie van tijd voor wij er eentje te zien krijgen.

Wanneer een asteroïde op een andere asteroïde botst, verliest één van de twee asteroïden waarschijnlijk een stuk van haar uiterlijk. Vers materiaal komt bloot te liggen, zoals bijvoorbeeld ijs. Als zonnewind dit materiaal smelt, ontstaat er een komeetachtig uiterlijk.

Helaas leven zulke kometen niet lang. De invloed  van de  zon is zeer groot nabij de asteroidengordel. Zonnewind vernietigt het waterijs, waardoor er straks enkel een naakte kern overblijft. Andere kometen overleven de kracht van de zon langer, omdat ze verder van de zon verwijderd zijn en een elliptische baan hebben.

Bronmateriaal:
Mystery Object Behaves Both Like a Comet and Asteroid” – Discovery.com

Asteroïde met  staartje

22 februari 2013   1

mbc

Het komt niet vaak voor, maar soms hebben naast kometen ook asteroïden een staartje. Astronomen komen nu met twee mogelijke verklaringen voor het ontstaan van een asteroïde met een staartje.

Van kometen zijn we wel gewend dat ze een staartje hebben. Het ontstaat doordat de kometen te dicht bij een ster in de buurt komen, opwarmen en ijs en/of materie beginnen te verliezen. Bij asteroïden zien we het soms ook, maar aanzienlijk minder vaak: tot op heden zijn er slechts tien asteroïden waargenomen die op een bepaald moment een staartje hadden. Grote vraag is: hoe ontstaat dit staartje?

P/2012 F5
Astronomen beten zich in dat vraagstuk vast en bestudeerden de asteroïde P/2012 F5. Deze asteroïde – met staartje – werd in maart 2012 ontdekt. De astronomen bestudeerden de asteroïde in mei en juni vorig jaar en gebruikten vervolgens wiskundige modellen om te achterhalen hoe het staartje ontstond. “Onze modellen wijzen erop dat het veroorzaakt werd door een korte gebeurtenis die slechts enkele uren duurde en ergens rond 1 juli 2011, met een onzekerheid van twintig dagen, plaatsvond,” vertelt onderzoeker Fernando Moreno.

Twee verklaringen
Maar wat leidde ertoe dat het staartje ontstond? De onderzoekers komen met twee verklaringen. “Het zou kunnen zijn ontstaan door een botsing met een andere asteroïde.” Een andere optie is dat de asteroïde zo snel ronddraait dat er stukken vanaf vliegen, zo schrijven de onderzoekers in het blad The Astrophysical Journal Letters.

P/2012 F5 is een zogenoemde MBC, oftewel een Main-Belt Comet.

Deze objecten hebben een baan die bij een asteroïde hoort, maar hebben ook een staartje. Tot op heden zijn er zoals gezegd tien ontdekt. Onderzoekers verwachten in de komende jaren echter nog meer van dit soort objecten te ontdekken.

Bronmateriaal:
Discovering the birth of an asteroid trail” – FECYT (via Eurekalert.org).
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door SINC.

Kosmische  Biljart binnen het aard-maan stelsel

DE AARDE ZONDER MAAN

Stel je voor dat een kolossale asteroïde de aarde op een haar na mist. …
De aarde als planeet op zich is dan wel gered … maar stel je vervolgens voor dat de asteroïde crasht op de maan.

De mogelijkheid dat de maan door een of andere ramp de maan wordt vernietigd is niet groot
maar zeker niet onbestaande.
Enkele miljoenen jaren geleden was het bijna zover.
Een grote komeet sloeg neer op de maan en veroorzaakte de grootste(bekende ) krater van het hele zonnestelsel:
de Aitken Base,(Zuidpool-Aitken-bekken) 2500 kilometer breed op de zuidelijke maanpool.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Zuidpool-Aitken-bekken

http://en.wikipedia.org/wiki/South_Pole%E2%80%93Aitken_basin

 


LOLA instrument image centered on the South Pole Aitken Basin, the largest impact basin on the Moon

http://svs.gsfc.nasa.gov/vis/a000000/a003700/a003730/

 

 

 

Lola far hemisphere

 

 

The Far-Side of Earth’s Moon from LOLA Altimeter Data Showing the Huge Aitken Basin on the Southern Hemisphere

http://www.nasa.gov/mission_pages/LRO/multimedia/lroimages/lroc-20110126-boulders.html


Location of the boulder field within Aitken crater.
LROC WAC monochrome mosaic , image width is 160 km
[NASA/GSFC/Arizona State University].
http://www.nasa.gov/mission_pages/LRO/multimedia/lroimages/lroc-20110126-boulders.html

Zonder de maan… zijn wij gedoemd.

Niet veel mensen weten dat de maan onze planeet met alles erop en eraan allang in een min of meer stabiel evenwicht houdt.
Bovendien zou er zonder de maan op aarde van leven nauwelijks sprake zijn.

Stel dat de maan plots verdwijnt , wordt verplaatst of wordt gereduceerd tot kosmisch puin :

Om te beginnen trekt de maan aan de oceanen. Dat geeft ons de getijden. Zonder de maan zouden die ongeveer 2,5 keer minder sterk zijn.
Ze zijn er dan nog wel omdat de zon ook aan de oceanen trekt.
De gevolgen zijn echter dramatisch. De vruchtbare delta’s drogen op. Andere gebieden worden permanent overstroomd. Denatuur zou grondig veranderen. Over de hele wereld is er droogte, hongersnood, ziekten en oorlogen.
En dat is nog maar het begin.

De maan doet immers veel meer dan alleen maar de getijden veroorzaken.
De maan is ook de stabiliserende factor van de as waarrond de aarde draait. Als de maan verdwijnt, dan wijzigt de as –die nu op 23 graden ligt- voortdurend, voornamelijk door de aantrekkingskracht van andere planeten, Venus en Jupiter. Het ene moment ben je in Afrika, het volgende op de Noordpool.
Op lange termijn leidt dit tot onvoorspelbare gigantishe klimaatwijzigingen.
De aarde warmt op, koelt weer af en warmt opnieuw op.

Onze planeet kan evengoed overhellen en gedurende miljoenen jaren (of langer) op haar zij liggen. De ene helft van de aardbol ligt dan voortdurend in het zonlicht, de andere helft ligt in het eeuwige duister – en koude. Geen aangename plek om op te vertoeven.

Nu kan je denken dat het in de tussenzone aangenaam leven moet zijn.
Vergeet het. Die regio lijdt voortdurend onder gigantische eeuwigdurende stormen.
Tussen beide zijden is het temperatuursverschil immers zo groot dat er altijd een gigantische stroom van lucht van deene naar de andere zone gaat.

Maar dat is niet de grootste zorg.

Zonder de maan wordt de aarde een levensloze planeet.

-De atmosfeer gaat er volledig aan.

-Bovendien krijgt de aarde dan ook te maken met het puin dat de inslag op de maan heeft veroorzaakt en door de aantrekkingskracht op aarde terechtkomt.

Een parapluutje zou geen hulp brengen.

Maar er is ook goed nieuws?

Sommige doemvoorspellers zeggen dat onze planeet een pak sneller zou gaan beginnen te draaien zodat er maar vier tot acht uur in een dag zijn. Er zouden apocalyptische stormen zijn die alle steden en bossen tot de grond herleiden en
landbouw onmogelijk zou zijn.
Maar deze doemvoorspellers hebben het niet bij het rechte eind.

Door de maan is de aarde steeds trager beginnen te draaien. Mocht de maan er plots niet zijn, dan zou de aarde niet
plots sneller gaan draaien maar integendeel verder vertragen. En dat omwille van de aantrekkingskracht van de zon.

Een ander vaak gehoord maar compleet uit de lucht gegrepen verhaal is dat de maan op het punt staat ons voorgoed te verlaten, ook zonder inslag.
Wel, het klopt dat de maan van ons afdrijft, maar met een snelheid van niet meer dan 3,8 centimeter per jaar.
Dat betekent niet dat ze in een verre toekomst ons al verlaten.
Volgens berekeningen zal de baan van de maan zich binnen ongeveer 15 mijard jaar stabiliseren op een afstand van ongeveer 640.000 kilometer. Niet dat wij er dan nog zijn want binnen 5 miljard jaar slokt de zon ons mogelijk op wanneer ze nova wordt.
Maar dat is een ander verhaal.

Ten slotte nog dit:

ASTROLOGIE is wanneer je dit allemaal  leest ,  toch een beetje  geloofwaardiger dan normaliter voorgesteld ?
Maar  het is niet omdat de maan van zo’n cruciaal belang is voor het leven hier op aarde dat astrologen het bij het rechte eind hebben.
Astrologie is en blijft een pseudowetenschap die tot nader order pure nonsens is

Asteroïde Apophis scheert  langs de aarde

09 januari 2013  1

apophis

 …Apophis  is  vernoemd  naar de Egyptische god van het kwaad en de vernietiging die de eeuwigheid in totale duisternis doorbrengt 

de asteroide  Apophis vormde  geen enkele bedreiging voor de aarde, maar er is een heel kleine kans dat dat in de toekomst nog wel eens anders wordt.

Op de afbeelding boven aan dit artikel ziet u de baan van de aarde (de aarde staat boven, in het midden) en de baan van Apophis (rood). De afbeelding geeft de verwachte situatie in 2029 weer.

Apophis heeft een diameter van ongeveer 270 meter en kwam relatief dicht bij de aarde. Toch is de asteroïde niet helder genoeg om vanavond met een gewone telescoop waar te nemen. Maar dat wil niet zeggen dat het voorbijscheren van Apophis dan aan ons voorbij moet gaan. De veel sterkere Slooh-telescoop is wel in staat om de asteroïde waar te nemen en zendt de beelden   ier (vanaf donderdag 1.00 uur Nederlandse tijd) live uit.

Wellicht komt de naam Apophis u bekend voor ?  . De asteroïde werd in 2004 ontdekt en zorgde direct voor opschudding. De eerste observaties wezen er namelijk op dat er een kans van één op 45 was dat de asteroïde in 2029 de aarde zou raken. Inmiddels weten we wat meer over de asteroïde en is duidelijk geworden dat deze in 2029 geen gevaar voor de aarde oplevert.

Wel komt Apophis in dat jaar weer heel dicht bij onze planeet: de asteroïde scheert dan op een afstand van 30.000 kilometer langs de aarde. Ter vergelijking: de afstand tussen de maan en de aarde is zo’n 385.000 kilometer en de afstand tussen communicatiesatellieten en de aarde is 36.000 kilometer.

Astronomen blijven Apophis ondertussen goed in de gaten houden. Er is namelijk nog altijd een heel kleine kans dat deze in de nabije toekomst een gevaar voor de aarde gaat vormen.

WIST U DAT……het volgens wetenschappers haalbaar is om een asteroïde te ‘vangen’ in een baan om de maan te plaatsen?

Asteroïde Apophis blijkt stukje groter dan gedacht

10 januari 2013   23

apophis

Asteroïde Apophis zal in 2029 uitzonderlijk dicht langs de aarde scheren en zelfs dichterbij komen dan sommige satellieten. En nu blijkt dat de asteroïde een stukje groter is dan wetenschappers altijd dachten.

In de afgelopen dagen kwam Apophis al aardig dicht bij de aarde Voor astronomen de ultieme gelegenheid om de asteroïde nog eens goed te bestuderen. En ze moeten concluderen dat de asteroïde een diameter heeft die zo’n twintig procent groter is dan gedacht. En dat betekent dat ook de massa van de asteroïde aanzienlijk groter is.

Diameter
De onderzoekers trekken die conclusie op basis van waarnemingen van Herschel. Werd de diameter van de asteroïde eerder nog op zo’n 270 meter geschat, nu komen de onderzoekers uit op 325 meter.

“De twintig procent toename in diameter, van 270 naar 325 meter, is te vertalen naar een 75 procent toename in massa,” vertelt onderzoeker Thomas Müller.

Albedo
Herschel bestudeerde ook de warmte die Apophis afgaf. Zo konden de onderzoekers een beter beeld krijgen van de hoeveelheid licht die de asteroïde weerkaatst (het albedo).

En ook dat moet worden bijgesteld: de asteroïde heeft een albedo van 0.23 in plaats van 0.33. Dat betekent dat de asteroïde 23 procent van het zonlicht dat op de asteroïde valt, weerkaatst.

Dit is belangrijke informatie die wetenschappers weer kan helpen om de baan van Apophis beter te voorspellen: de thermale eigenschappen van een asteroïde geven een beeld van hoe de baan van de asteroïde wanneer deze verwarmd wordt door de zon, verandert.

Asteroïde Apophis houdt de gemoederen al vanaf het moment dat deze werd ontdekt (in 2004) flink bezig.

Kort na de ontdekking stelden wetenschappers namelijk dat de kans dat deze asteroïde in 2029 op aarde zou inslaan, groot was (2,7 procent).

Inmiddels weten we dat we in 2029 weinig van de asteroïde te vrezen hebben, maar astronomen blijven Apophis goed in de gaten houden.

”  In 2036 scheert deze namelijk weer langs en welke baan de asteroïde dan zal volgen is nog onduidelijk, mede doordat de baan van Apophis in 2029 wellicht flink zal worden aangepast. ” ….. 

______over 2036 bleven wetenschappers zich dus  toch zorgen maken: maar   nu rekenen  NASA   wetenschappers ook met dat doemscenario af. …..

“Asteroïde Apophis slaat in 2036 niet op aarde in”

 11 januari 2013     6

apophis

NASA sluit op basis van nieuwe informatie uit dat asteroïde Apophis in 2036 op aarde zal inslaan. De asteroïde scheert dan wel vrij dicht langs onze planeet, maar vormt geen gevaar.

 

De asteroïde vormt ook in 2036 geen gevaar voor de aarde. Ze trekken die conclusie op basis van nieuwe waarnemingen, waaronder waarnemingen die onlangs toen Apophis ook relatief dicht bij de aarde in de buurt kwam, werden gedaan. Uit de berekeningen blijkt nu dat de kans op een inslag kleiner is dan één op een miljoen.

“Daarmee kunnen we een inslag in 2036 met zekerheid uitsluiten,” stelt onderzoeker Don Yeomans.

Hoewel Apophis dus in de nabije toekomst geen gevaar vormt, zal de naam de komende decennia ongetwijfeld nog regelmatig vallen.

Niet in de laatste plaats vanwege hetgeen de asteroïde in 2029 gaat doen: dan vliegt Apophis op een afstand van slechts 31.300 kilometer langs de aarde. Daarmee komt de asteroïde dichter bij onze aarde dan sommige satellieten.

Rakelings langs scherende asteroïde 2012 DA14

14 februari 2013    2

asteroïde 2012 da14

 asteroïde 2012 DA14   scheert uitzonderlijk dicht langs de aarde. Geen reden tot zorg, wel interessant. 

Asteroïde 2012 DA14 werd vorig jaar ontdekt. De asteroïde is ongeveer 50 meter breed en scheert  op 15 februari  op een afstand van zo’n 27.680 kilometer langs de aarde. Daarmee is het een recordbrekende scheervlucht: nog nooit hebben astronomen sinds ze het heelal stelselmatig afspeuren naar asteroïden een steen van deze omvang zo dicht bij de aarde in de buurt zien komen. De asteroïde komt zelfs dichter bij de aarde dan sommige satellieten die zich in een geosynchrone baan om de aarde bevinden (zie de afbeelding hieronder).

Afbeelding: NASA.

Afbeelding: NASA.

Het is een bijzondere gebeurtenis. Maar  er onstaan ook  vaak misverstanden. Tijd om het één en ander over deze asteroïde op te helderen door vijf van de meest prangende vragen hieronder te beantwoorden!

1. Bestaat er een kans dat de asteroïde de aarde gaat raken?
Absoluut niet. Om met de woorden van astronoom Don Yeomans te spreken: “De baan van de asteroïde is ons(voldoende )  bekend genoeg om een inslag uit te sluiten.”

2. Bestaat er een kans dat de asteroïde een satelliet gaat raken?
Die kans bestaat, maar is bijzonder klein. In een baan rond de aarde zijn eigenlijk twee ‘banden’ satellieten te vinden. De ene band bevindt zich vrij laag (enkele honderden kilometers boven het aardoppervlak) en bevat de meeste satellieten. De tweede band bevindt zich aanzienlijk hoger: op zo’n 35.800 kilometer. De asteroïde beweegt precies tussen deze twee banden door. In die ruimte bevinden zich wel enkele satellieten, maar op de hoogte waar de asteroïde langs onze aarde scheert, bevinden zich vrijwel geen satellieten.

Hypothetisch

Nog één hypothetisch vraagje dan. Wat zou er gebeuren als 2012 DA14 toch op aarde inslaat?
De asteroïde zou in staat zijn om een hele regio te vernietigen. Waarschijnlijk zouden de gevolgen vergelijkbaar zijn met de gevolgen van de inslag van de Toengouska-asteroïde die in 1908  in Siberie  insloeg. :  een 1200 vierkante kilometer groot bos plat.

3. Kan ik de asteroïde zien?
De asteroïde mag dan dichtbij komen, de kans dat u deze met het blote oog kunt zien, is bijzonder klein. De asteroïde is namelijk niet zo helder. Met een telescoop zou het misschien wel lukken, maar dan zit u weer met een ander probleem: de snelheid van de asteroïde. Op het moment dat de asteroïde zich het dichtst bij de aarde begeeft, reist deze met een snelheid van 28.100 kilometer per uur, oftewel 7,82 kilometer per seconde. En dat maakt het lastig om deze goed in beeld te krijgen en te houden. Wie toch graag op de hoogte wil blijven van de verrichtingen van de asteroïde, kan bij NASA terecht.

hier

4. Heeft de asteroïde invloed op de aarde? Bijvoorbeeld op de rotatie of de getijden?
De zwaartekracht van de asteroïde heeft een ongelofelijk kleine invloed op de aarde. We zullen daar dus niets van merken.

 Het  is  best uniek is dat een asteroïde van deze grootte zo dicht bij de aarde in de buurt komt. Wetenschappers schatten dat dat maar één keer in de veertig jaar gebeurt. Overigens is 2012 DA14 op zichzelf niet zo zeldzaam: astronomen vermoeden dat er zo’n 500.000 asteroïden van deze omvang nabij de aarde terug te vinden zijn. Slechts één procent daarvan is tot op heden ontdekt. Wetenschappers zijn blij met 2012 DA14: zij hopen wanneer de asteroïde langs de aarde scheert een veel beter beeld van de steen te krijgen.

De asteroïde 2012DA14. © reuters.
 

NASA_Johnson Communications have been restored with the space station effective 11:34AM Central.about 1 hour ago · reply · retweet ·favorite

ISS_Research Read about the new Plant Habitat in work to grow #ISS_Researchon plants in space –nasa.gov/mission_pages/… @NASA@NASAKennedy2 hours ago · reply · retweet · favorite

NASA_Astronauts The #ISS is currently experiencing a comm loss with the ground. Crew and station are fine. More details at nasa.gov/mission_pages/…2 hours ago · reply · retweet · favorite

NASA [Image of the Day] Dragon Prepares to Resupply Stationgo.nasa.gov/YDSmHJ3 hours ago · reply · retweet · favorite

NASA If you missed #NOVApbs last week, take a look now online at the amazing ways #NASA sees our complex world.go.nasa.gov/114Vsf93 hours ago · reply · retweet · favorite

NASA Working on the fly: Antarctic peaks seen from NASA’s DC-8 research plane. twitpic.com/c53b1jgo.nasa.gov/climate365 #IceBridge4 hours ago · reply · retweet · favorite

WIST U DAT…  …een meteorietinslag de ozonlaag   kan beschadigen?

Zo scheerde asteroïde 2012 DA14 langs de aarde

 16 februari 2013  
Planetoïde 2012 DA14 (te zien in het vakje) schiet hier langs de stofnevel van Eta Carinae,
een niet met het blote oog zichtbare ster in het sterrenbeeld Kiel. © epa.

asteroïde

Gisterenavond was het dan eindelijk zover: asteroïde 2012 DA14 kwam recordbrekend dicht bij de aarde in de buurt. Hoe dat eruit zag? 

Onderstaande beelden laten zien hoe de asteroïde met flinke haast langs de hemel scheert. De beelden zijn gisterenavond rond een uur of zeven Nederlandse tijd gemaakt. De belichtingstijd was vijf seconden.

Asteroïde 2012 DA14 scheert langs de hemel. Beelden: E. Guido/N. Howes/Remanzacco Observatory.

Asteroïde 2012 DA14 scheert langs de hemel. Beelden: E. Guido / N. Howes / Remanzacco Observatory.

De asteroïde  ws  online live op tal van plekken te volgen.

Zo zond NASA live deze beelden van Gingin Observatory uit:

Hieronder zien we de asteroïde opduiken als een stipje. De beelden zijn afkomstig van La Sagra Sky Survey.

Beelden: La Sagra Sky Survey (via NASA).

Beelden: La Sagra Observatory (via NASA).

Omstreeks 20.15 uur passeerde 2012DA14 onze planeet, deze is een groter stuk steen dat als een kleine planeet rond de zon beweegt. De asteroïde beweegt nu weg van de aarde.      Uit de  nieuwe beelden  genomen tijdens de scheervlucht  , blijkt dat de planetoïde, ook wel 2012 DA14 genaamd, veertig meter lang was.

De planetoïde werd door de Deep Space Network-schotelantenne gedurende acht uur gevolgd. In die periode is de planetoïde één keer geroteerd, zo valt op radarbeelden te zien

Dat uitgerekend ook die dag  meteorieten (= de tsjebarkoel meteoriet )Rusland treffen, is zuiver toeval, aldus experts.

Er was geen botsing met de aarde en verliep zonder problemen of incidenten, zoals verwacht…..

Maar  na de inslag van meteoriet(en) in Rusland  ( zie hieronder )  wordt toch onrustig de vraag gesteld of dit iets met de asteroïde te maken heeft en of wetenschappers zich niet misrekend kunnen hebben.

De Britse astronoom Dr. Robert Massey stelt ons via The Daily Mail gerust:

“Zoals ik het begrepen heb, kwamen de meteorieten vanuit het oosten, terwijl de asteroïde vanuit het noorden komt. Er zit ook een tijdsverschil van twaalf uur tussen, dus de beide objecten bevonden zich op minstens een half miljoen kilometer van elkaar. Ze kunnen  niets met elkaar te maken hebben.”

Ook andere wetenschappers melden via Twitter dat er geen verband is tussen de meteorieten en de asteroïde.

Toch zijn er ook andere meningen. Simon O’Toole van het Australisch Astronomisch Observatorium zegt niet zo zeker te zijn dat ze niets met elkaar te maken hebben. “Het universum zit vol ongewone toevalligheden. Ze bevonden zich dan wel een half miljoen kilometer van elkaar, maar de asteroïde reist aan acht kilometer per seconde. Zou het niet kunnen dat een stuk is afgebroken en onze planeet nu al bereikt heeft?” Ook de Britse professor Ian Crawford zei aan Sky News dat het te vroeg is om conclusies te trekken.

meteoriet neergestort in Rusland

15 februari 2013      92

meteoriet

In het oosten van Rusland is vanmorgen naar alle waarschijnlijkheid een meteoriet neergestort. Tijdens de val richting de aarde spatte de meteoriet wellicht uiteen en zorgden kleinere brokstukken op tal van plekken voor schade en gewonden.

Gebroken ramen, enkele harde knallen en een lange streep rook tegen een blauwe hemel: de veronderstelde meteoriet heeft zijn sporen nagelaten. Dat meldt de Russische overheid. Ook zijn enkele foto’s van de streep rook die de veronderstelde meteoriet achterliet, vrijgegeven (zie hieronder).

meteoriet

Gewonden
Het lijkt er vooralsnog op dat een meteoriet het gebied met grote snelheid naderde, deels in de atmosfeer opbrandde en vervolgens in kleinere stukken op aarde viel. Op dit moment worden de gevolgen van de veronderstelde meteoriet nog in kaart gebracht. Volgens diverse Russische media zou er naast schade aan gebouwen, ook sprake zijn van gewonden.

Asteroïde
Sommigen zullen bij het horen van dit nieuws direct gedacht hebben aan 2012 DA14: een asteroïde die vandaag rakelings langs de aarde zal scheren.

Is er inderdaad een verband tussen die asteroïde en de gebeurtenissen in Rusland?

Vooralsnog kunnen we ervan uitgaan dat dat niet het geval is, aangezien deskundigen herhaaldelijk gesteld hebben dat de asteroïde geen enkel risico voor de aarde vormt.

Wat is het?
Een meteoriet is in feite niets anders dan een stuk puin uit de ruimte, vaak afkomstig van een komeet of een overblijfsel uit de begintijd van het zonnestelsel.

Zolang het stuk puin door de ruimte zweeft, noemen we het een meteoride. Zodra het puin door de atmosfeer van een planeet komt zetten, spreken we van een meteoor. Als de meteoor de heftige reis door de atmosfeer overleeft – en dus niet helemaal opbrandt – noemen we deze een meteoriet.

Het komt regelmatig voor dat een meteoriet op aarde neerstort.  (…..Heel vaak blijft het neerstorten van een meteoriet onopgemerkt. Simpelweg omdat deze in een dunbevolkt of onbewoond gebied valt, de streep rook schuil gaat in vele gevallen schuil   achter een wolkendek of de meteoriet  valt  in zeer kleine stukjes uiteen .)

Enige tijd geleden stortte  zo  nog    een ruimtesteen in Marokko neer.

meteorieten inslag <– DOC

meteoriet

Mogelijk eerste meteoriet afkomstig van Mercurius ontdekt

 04 februari 2013 0

Het komt regelmatig voor dat meteorieten op aarde neerploffen. Vaak zijn ze afkomstig van de maan. Soms van asteroïden of Mars. Maar een meteoriet van Mercurius: die hebben we nog niet mogen verwelkomen. Tenminste: dat dachten we.

Nieuw onderzoek wijst er namelijk op dat een meteoriet die in 2012 in Marokko neerplofte, toch afkomstig is van Mercurius. Dat schrijven onderzoekers – met enige voorzichtigheid – in dit paper.

Overeenkomsten
De onderzoekers bestudeerden fragmenten van de meteoriet en ontdekten onder meer dat deze bijzonder weinig ijzer en relatief veel magnesium bevatte. Deze en andere resultaten van hun analyse deed ze direct aan onderzoeksresultaten van MESSENGER – een sonde die Mercurius bestudeert – denken. MESSENGER stuitte tijdens het bestuderen van de korst van Mercurius op een vergelijkbare samenstelling.

Verschillen
Overigens komen de waarnemingen van MESSENGER en de meteoriet niet helemaal met elkaar overeen. Er zijn ook enkele verschillen. Maar dat wil nog niet zeggen dat deze meteoriet niet van Mercurius afkomstig is, zo benadrukken de onderzoekers. Ze wijzen erop dat het best mogelijk is dat de meteoriet dieper uit de korst van Mercurius afkomstig is en vrijkwam toen er een inslag op de planeet plaatsvond. Als de meteoriet inderdaad op zo’n gewelddadige wijze tot stand is gekomen, is het niet verwonderlijk dat deze ietsje anders is dan wat we nu op Mercurius aantreffen, zo schrijven de onderzoekers.

Als de meteoriet inderdaad afkomstig is van Mercurius, is dat een primeur. Nog nooit is op aarde een meteoriet van Mercurius teruggevonden. Maar, de onderzoekers houden nog even een slag om de arm. Ze pleiten in hun paper voor meer onderzoek en benadrukken dat pas echt duidelijk kan worden of de meteoriet van Mercurius afkomstig is als er monsters op Mercurius verzameld zijn en terug naar de aarde zijn gebracht.

Unieke vondst: bijzonder waterrijke Marsmeteoriet ontdekt

04 januari 2013        7
marsmeteoriet

Wetenschappers moeten na een grondige analyse concluderen dat een Marsmeteoriet die onlangs in de Sahara werd ontdekt, heel bijzonder is. Deze bevat veel meer water dan we van Marsmeteorieten gewend zijn.

De meteoriet is ongeveer 2,1 miljard jaar oud. En daarmee stamt deze uit het begin van het meest recente geologische tijdperk op Mars: het Amazonian.

Overeenkomsten
Hoewel de meteoriet zich in verschillende opzichten van andere meteorieten afkomstig van Mars, onderscheidt, zijn er ook overeenkomsten.

Zo bevat de meteoriet bijvoorbeeld ook organisch koolstof vergelijkbaar aan het organische koolstof in de andere meteorieten, zo schrijven de onderzoekers in het blad Science Express.

Verschillen
Al met al overheersen echter de verschillen tussen de pas ontdekte meteoriet en de andere meteorieten die met de verzamelnaam SNC worden aangeduid.

SNC staat voor drie Martiaanse meteorieten die uitvoerig bestudeerd zijn: de Shergotty-, Nakhla- en Chassigny-meteoriet.

“De textuur van de NWA-meteoriet (de pas ontdekte meteoriet, NWA staat voor Northwest Africa, red.) is niet te vergelijken met die van de SNC-meteorieten,”

vertelt onderzoeker Andrew Steele van hetCarnegie Institution for Science.

“Deze (nieuwe meteoriet, red.) bestaat uit gecementeerde fragmenten basalt, gesteente dat ontstaat uit snel afgekoeld lava, wordt gedomineerd door veldspaat en pyroxeen, waarschijnlijk afkomstig van vulkanische activiteit. Deze samenstelling is heel gebruikelijk voor monsters afkomstig van de maan, maar kennen we niet van andere Marsmeteorieten.”

Zuurstof

Ook bevat de meteoriet verschillende zuurstofisotopen, in verhoudingen die we niet van meteorieten op Mars gewend zijn. Mogelijk wijzen deze isotopen erop dat zich in de korst van Mars ooit reservoirs gevuld met zuurstof bevonden.

Korst
De onderzoekers denken de bijzondere samenstelling van de meteoriet wel te kunnen verklaren. “De ongebruikelijke samenstelling van de meteoriet suggereert dat deze afkomstig is van de Martiaanse korst.”

Een primeur. Het is voor het eerst dat een Marsmeteoriet in verband wordt gebracht met de korst van Mars.

Van de eerder ontdekte Marsmeteorieten weten we niet precies waar ze vandaan komen. Sterker nog: recent onderzoek van landers en orbiters op Mars wijst erop dat andere Marsmeteorieten in ieder geval niet afkomstig zijn van de korst van Mars.

“Het basaltisch gesteente in deze meteoriet (NWA, red.) is consistent met de korst of bovenmantel van Mars, zoals we die uit recente vondsten van Marsrovers en -orbiters kennen,” vertelt onderzoeker Carl Agee.

Eén van de meest opwindende conclusies uit het onderzoek naar deze meteoriet is wel dat deze bijzonder waterrijk is.

“De grote hoeveelheid water kan betekenen dat er een interactie was tussen het gesteente en oppervlaktewater,” vertelt Steele. Die interactie werd  mogelijk gemaakt door vulkanisch magma of mede mogelijk gemaakt door vloeistoffen afkomstig van kometen die in die tijd op Mars insloegen.

De onderzoekers blijven de meteoriet bestuderen en hopen dat deze nog wat meer verrassingen voor ze in petto heeft.

°meteorieten en leven.docx (1.5 MB) <—  DOC

Tsjebarkoel meteoriet 

“Explosie meteoor was even krachtig als kernbom”

Een meteoor van ongeveer tien ton is de atmosfeer binnengedrongen en is in het Russische luchtruim geëxplodeerd.

Door een spectaculaire ontploffing en inslag zijn vandaag in het Russische Oeral-gebied zo’n 1200 mensen gewond geraakt. In totaal raakten meer dan 3000 huizen in zes steden in de regio beschadigd, volgens een eerste schatting lopen de kosten van de schade tot 1 miljard roebel (250 miljoen euro) op.

Aard van verwondingen
Het is daarmee de grootste ramp door een vallend hemellichaam in de afgelopen 100 jaar. Experts vergelijken de impact van de explosie met die van een kernbom. De meeste slachtoffers zijn lichtgewond. Het merendeel is getroffen door fragmenten van scherven, anderen hebben snijwonden door gesprongen ramen. Sommigen zijn er slechter aan toe, met onder meer verwondingen aan het hoofd. Ongeveer 110 mensen liggen in het ziekenhuis. Onder de gewonden zijn ongeveer 200 kinderen. Ten westen van de stad Tsjeljabinsk zijn twee brokstukken terechtgekomen bij het Tsjerbakoel-meer. Op beelden was een groot gat te zien in het ijs op het meer. Tientallen kilometers verder naar het noordwesten is ook een fragment gevonden.De schaatsbaan van Tsjeljabinsk liep flinke schade op. In de stad vinden over 2 jaar de Europese kampioenschappen allround plaats. Russische wetenschappers denken dat het object enkele tientallen tonnen woog voordat het de atmosfeer binnenkwam en uit elkaar viel. De meeste fragmenten zijn verdampt, maar sommige raakten het aardoppervlak. Het zou een snelheid hebben gehad van 30 kilometer per seconde.Getuigenissen
“Het was een grote vallende vuurbal. Het duurde een paar seconden”, zei een bewoner van het gebied. Andere ooggetuigen spraken van flitsen, explosies en rookwolken in de lucht. Velen dachten dat een vliegtuig was ontploft. De staatstelevisie toonde beelden van mensen die in paniek hun huizen verlieten. Het kan ook gebeuren dat een meteoriet die plotseling de dampkring binnenvliegt, in Nederland neerstort.

Volgens Gerhard Drolshagen van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA vliegt er elke paar maanden wel een object uit de ruimte de atmosfeer binnen, “maar ze komen meestal in de zee terecht of op een onbewoond deel van de wereld.” De laatste keer dat er een echt grote explosie ontstond, was in 1908 in Siberië. Daardoor vielen bomen om in een gebied van 2000 vierkante kilometer. Het was de grootste inslag van een meteoroïde in de geschiedenis.

Er doken meteen beelden van het ongewone fenomeen op, omdat veel Russen op het dashbord van hun auto een camera hebben zitten. We zagen een helder object aan de hemel, dat de omgeving deed oplichten en aan een enorme snelheid door de lucht bewoog.

De meteoor woog zeker tien ton en bereikte de atmosfeer aan een snelheid van 53.000 kilometer per uur. Ongeveer 30 tot 50 kilometer boven de grond begon het gesteente af te brokkelen.

Een gat van acht meter in een dichtgevroren meer nabij Chebarkul © epa.

De meteoriet die zowat 1.200 mensen verwondde in Rusland, is op ongeveer 20 kilometer boven de aarde geëxplodeerd.

 Volgens gegevens van de gouverneur van de regio Tsjeljabinsk, de hardst getroffen regio, raakten in totaal 1.158 mensen, van wie 289 kinderen, gewond. De meesten van hen waren slechts lichtgewond.

De meeste schade op de grond werd veroorzaakt door de explosie ( en de schokgolf ) , en niet door het puin, zo deelde de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA mee.

Het  hemellichamen ( en de fragmenten  )hebben    met een snelheid van 18 kilometer per seconde de atmosfeer doorboord. Met 65.000 kilometer per uur is dat dertigmaal zo snel als een Concorde.De NASA-wetenschappers herhalen dat de meteoriet in geen geval verband houdt met de asteroïde “2012 DA14”, die enkele uren later  zeer dicht maar zonder gevaar voorbij de aarde scheerdeDuizenden meteorieten
“Jaarlijks treffen enkele duizenden meteorieten de aarde. De meeste komen in oceanen en onbewoonde gebieden terecht, of worden overdag niet waargenomen”, aldus de NASA.

Lees ook

Russische wetenschappers vinden fragmenten meteoriet terug

18/02/13 – 07u55  Bron: belga.be


© reuters.Russische wetenschappers hebben fragmenten van de meteoriet teruggevonden, die  boven de regio Tsjeljabinsk desintegreerde.  De schokgolf maakte in het Oeralgebied meer dan duizend gewonden.

Het Russische ministerie van Noodsituaties deelde gisteren mee de zoektocht stop te zetten. Duikers hadden de hele dag tevergeefs in het Tsjebarkoel-meer gezocht. Daar kwam vermoedelijk een deel van de meteoriet neer.

Wetenschappers van de federale universiteit van de Oeral, die ter plaatse waren gestuurd, zeggen echter een vijftigtal kleine fragmenten gevonden te hebben nabij het meer. Zij stuurden hun vondsten naar de stad Jekaterinenburg, aldus een persbericht van de universiteit.

Volgens de leider van de expeditie, Viktor Grochovskij, behoort de meteoriet tot de klasse van chondrieten. De gevonden fragmenten bestaan voor 10 procent uit ijzer, aldus nog de universiteit.

Aangezien het om kleine restanten van de meteoriet gaat, stelt Grochovskij aan het Russische persagentschap Interfax dat het grootste fragment in het meer moet liggen.

Lees ook

Na de Russische meteorietinslag zijn alle ogen naar boven gericht. Deze keer was het een planetoïde met een doorsnee van zeventien meter, maar de volgende keer is het wellicht een groter exemplaar dat op de aarde landt. Hoe kunnen we onze planeet beschermen tegen grote ruimtestenen?

 Ideeën ter bescherming van de planeet

Er zijn al veel  ideeën geopperd om meteorietinslagen te voorkomen.
°Wat dacht u van paintball? In dat geval wordt verf gebruiktom een asteroïdeinslag af te wenden.

Paintball: de manier om een asteroïde-inslag af te wenden?

Geschreven op 29 oktober 2012 om 13:15 uur door 13

Paintball: kinderachtig oorlogje spelen? Echt niet. Het kan wel eens de manier zijn waarop we in de toekomst de aarde van een gewisse ondergang redden. Een wetenschapper komt nu namelijk met een wel heel originele manier om een asteroïde-inslag af te wenden: de asteroïde bekogelen met paintballen!

Het klinkt misschien als een gek idee, maar het leverde student Sung Wook Paek al een prijs op. Hij won met zijn idee de 2012 Move an Asteroid Technical Paper Competition. Om de competitie te winnen, werden wetenschappers opgeroepen om met originele ideeën te komen om aardscheerders op afstand te houden.

Verfje
Dat verf daarbij een belangrijke rol kan spelen, is op zichzelf niet nieuw. Wetenschappers hadden eerder al ontdekt dat het wit verven van een asteroïde een inslag zou kunnen voorkomen. Een witte asteroïde reflecteert meer zonlicht en dus kaatsen er ook meer fotonen (lichtdeeltjes) af. Laat die deeltjes een geruime tijd wegkaatsen en ze leveren op lange termijn voldoende stuwkracht om de baan van de asteroïde iets te wijzigen en zo te voorkomen dat deze in botsing komt met de aarde.

In de ruimte brengen

Hoe wil Paek zijn paintballen in de ruimte brengen? Bij voorkeur niet met behulp van traditionele raketten: de kans is namelijk groot dat de balletjes dan tijdens de ruwe vlucht al openspringen. Beter is om ze in de ruimte te produceren – bijvoorbeeld in het ISS – en ze daar vandaan door een ruimtevaartuig naar de asteroïde te laten vervoeren.

Wolkje
Een asteroïde verven is natuurlijk een hele klus. Maar Paek weet daar wel iets op. Hij borduurt voort op het idee van de vorige winnaar van de Move an Asteroid Technical Paper Competition. Die winnaar stelde voor om een wolk van kogels te maken waar de asteroïde doorheen vloog. die kogeltjes zouden de baan van de asteroïde wel veranderen. Paek gebruikt diezelfde kogeltjes, alleen vult hij ze met witte verf.

Aanpak
Hoe zou dat dan werken? Paek loopt de procedure aan de hand van de 2.1 x 10^10 kilo zware asteroïde Apophis (deze zou in 2029 redelijk dicht bij de aarde in de buurt komen) even door.

Om de asteroïde te verven, is zo’n vijf ton verf nodig. Die verf wordt verdeeld over twee wolken paintballen. Zodra de balletjes de asteroïde raken, barsten ze open: de ene wolk bedekt de asteroïde aan de voorkant, de andere kant verft de achterkant wit (zie het filmpje hieronder). De witte asteroïde reflecteert meer fotonen en wordt zo langzaamaan uit zijn baan gewerkt. Daarvoor moeten we wel geduld hebben: volgens Paek duurt het zo’n twintig jaar voordat de asteroïde uit de baan die deze eventueel in botsing met de aarde kan brengen, verwijderd is.

Het verven van asteroïden is overigens niet alleen handig om ze op afstand te houden, zo benadrukt Paek. Hij kan zich ook voorstellen dat asteroïden een kleurtje krijgen, zodat ze gemakkelijker vanaf de aarde te volgen zijn.

Bronmateriaal:
Paintballs may deflect an incoming asteroid” – MIT.edu
De afbeelding bovenaan dit artikel is gemaakt door ESA.

Wat als de kleuring maar half lukt, en de koers net meer richting aarde wordt gericht?

Natuurlijk is het niet  ( groot) risico en  zorgenvrij. Als het afbuigen niet (helemaal) lukt ( bijvoorbeeld omdat het “witschilderen niet  ( daar gaat de ‘fotonen push’ ) of  erger nog ,  slechts  gedeeltelijk  lukt )  kan  de asteroïde elders inslaan ( de maan bijvoorbeeld ) of juist wél  op een nog betere  ramkoers worden gezet .

Asteroid impact avoidance

http://en.wikipedia.org/wiki/A…

internationale congres van vorig jaar (Engels):

http://www.pdc2011.org/

Er gebeurt gelukkig veel meer op dit gebied dan men gewoonlijk denkt  . Je kop in het zand steken en/of in een bunker kruipen ,  is wel het slechtste dat je kunt doen.

Echter

Veel voorstellen  zijn  niet risico -vrij is en  kunen zware gevolgen  hebben als het verkeerd uitdraait   ….. “Star Trek technologie”   hebben wij nog niet….maar  we   komen we  al   een  heel  klein stapje dichter in de goede richting   .

Hayabusa is al naar een asteroïde gevlogen, en teruggekeerd met de nodige bodemmonsters.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_(sonde)

Hayabusa-ruimtesonde

 16 november 2010 0

File:Hayabusa hover.jpg

artistieke impressie van hayabusha op itokawa

De Hayabusa-ruimtesonde is erin geslaagd om deeltjes te verzamelen van de asteroïde Itokawa. Dit zegt de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA. Hayabusa zwierf zeven jaar door de ruimte en probeerde deeltjes te verzamelen in de buurt van de planetoïde Itokawa. Er ging het één en ander mis, maar gelukkig is alles op z’n pootjes terecht gekomen.

De sonde kampte met een heleboel problemen: zo mislukte een poging om een projectiel op het oppervlak van de asteroïde Itokawa af te vuren, waardoor er geen stofdeeltjes werden opgevangen. Toch veroorzaakte Hayabusa tijdens de landing op Itokawa een stofwolk, die door de sonde is opgevangen.

1.500 deeltjes
“Het is de eerste keer dat materiaal van een ander hemellichaam dan de maan wordt teruggebracht door een ruimtesonde”, zegt Yoshiaki Takagi, de Japanse minister van wetenschap en technologie. Japanse wetenschappers analyseerden het stof in de capsules van de ruimtesonde, onder andere met elektronenmicroscopen. Nu blijkt dat 1.500 deeltjes een buitenaardse oorsprong hebben en dus afkomstig zijn van Itokawa.

Baanbrekend
Het teruggebrachte stof moet een beter inzicht geven in hoe het zonnestelsel is samengesteld.. Maar ook al zou Hayabusa daar niet in zijn geslaagd , dan nog is de missie baanbrekend geweest.

Tot het bezoek aan Itokawa was de maan namelijk het enige hemellichaam waar een ruimtevaartuig landde en weer opsteeg. Bovendien is geen enkel ruimtevaartuig ooit zo ver weg geweest en naar de aarde teruggekeerd.

Hayabusa 2
Japan is momenteel begonnen met de ontwikkeling van de Hayabusa 2, de opvolger van de Hayabusa. Net als zijn voorganger gaat Hayabusa 2 een asteroïde bezoeken en stofdeeltjes verzamelen. De ruimtesonde wordt in 2014 gelanceerd en landt zes jaar later op aarde.
Terwijl de Japanse ruimtesonde Hayabusa op het punt stond  te landen op de asteroïde Itokawa is zijn hulpje Minerva de ruimte in gestuiterd. Minerva was ontworpen om met kleine sprongetjes over het oppervlak van de rots te bewegen. Volgens de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA heeft een computerfout de robot de das omgedaan.
De asteroïde-hopper Minerva was uitgerust met temperatuursensoren en drie kleuren-camera’s. Minerva moest met kleine sprongetjes over asteroïde Itokawa springen en data terugsturen naar zijn moederschip Hayabusa. Helaas miste de sonde Itokawa door een verkeerd getimede raketontbranding.
bron: ISAS / JAXA
De ruimtesonde  Hayabusa  zelf  echter   is toch kunnen landen
° Of   men gebruikt   een ruimteschip om een asteroïde uit haar baan te duwen.

Vijf trucs om een

meteorietinslag te voorkomen

04 september 2011   14

We zijn de afgelopen duizenden jaren elke keer goed weggekomen. Maar vroeg of laat moet die grote meteorietinslag er toch komen. En wat dan?

Kraters vormen op aarde de stille getuigen van een hoop ellende. Er zijn er namelijk nogal wat terug te vinden. En dan hebben we het niet over die kleine pitjes veroorzaakt door relatief kleine stenen uit de ruimte. Nee, dan hebben we het over kraters als de Vredefortkrater (met een diameter van 300 kilometer!) of de Chicxulubkrater die mogelijk het verhaal vertelt van de asteroïde die een groot deel van het leven op aarde (waaronder de dinosaurussen) uitroeide.

Voorbereiding
Met dat in het achterhoofd behoeft het geen uitleg dat we maar beter goed voorbereid kunnen zijn op wat er mogelijk komen gaat. Naar schatting zijn er zo’n duizend asteroïden die op een bepaald moment gevaarlijk kunnen worden. Maar hoe kan de mensheid ze als het nodig is tegenhouden?

Verven. Foto: Adam Polselli (cc via Flickr.com).

Verfje
Eén van de ideeën die onderzoekers de laatste jaren hebben geopperd, is het verven van de asteroïde. Kleuren kunnen namelijk invloed hebben op de baan van een kleine asteroïde. Een donkere asteroïde absorbeert meer zonlicht en dat heeft weer invloed op de baan die deze volgt. Door een asteroïde donkerder of lichter te maken, kan deze iets worden bijgestuurd. Het is wel verstandig om op tijd met deze aanpak te beginnen, omdat het effect klein is en het bijsturen van de asteroïde dus meer tijd vergt.

Bommetje
Sommigen van ons voelen zich misschien veiliger bij een iets daadkrachtigere aanpak.

En die is er ook. Zo hebben wetenschappers wel eens voorgesteld om asteroïden te bombarderen. Nu is dat misschien niet zo’n goed idee: de asteroïde kan in kleine stukken uiteenvallen waarbij stukjes alsnog voor een hoop ellende op aarde kunnen zorgen.

  • Mensen die een bom het meest effectief vinden hebben het zó mis! De bom zal de asteroide weliswaar in miljoenen andere delen breken , maar wat dan? Al die nieuwe delen vormen zo opnieuw een gevaar voor de aarde. Men zal geen idee hebben waar welk stukje heengaat, dat is gewoon niet te voorspellen.Waarom zou het dan handig zijn een mega meteoriet te laten exploderen, als er daardoor alleen maar vele andere meteorieten ontstaan die in kunnen slaan op aarde?

Wie toch het grove geschut wil gebruiken, kan ook zijn toevlucht nemen tot de atoombom. Door deze niet op de asteroïde, maar er wel dichtbij tot ontploffing te brengen, komt enorm veel energie vrij en die kan de asteroïde van baan doen veranderen.

Gebruik de zwaartekracht. Afbeelding: Dan Durda – FIAAA / B612 Foundation

Trekken
Maar geweld is heus niet noodzakelijk, zo stellen de astronauten Edward Lu en Stanley Love. Zij bedachten een ruimtevaartuig dat een asteroïde simpelweg in een andere baan kan trekken. Het ruimtevaartuig maakt gebruik van de zwaartekracht en trekt een asteroïde zo met zich mee, weg van de aarde.

“Je kunt het (de zwaartekracht, red.) zien als een grote elastische band die de twee naar elkaar toetrekt,” legt Lu uit.
Het ruimtevaartuig zit niet aan de asteroïde vast, maar hangt er gewoon naast of boven. Veel kracht kost het niet: als er te hard getrokken wordt, kan een asteroïde namelijk zomaar uit elkaar vallen en dan zijn we nog verder van huis.
Dat betekent dat het ruimtevaartuig op tijd de lucht in moet en wellicht jaren nodig heeft om de asteroïde bij te sturen. Maar dat is geen probleem.
“We kunnen de baan van een asteroïde decennia van tevoren al voorspellen.”Spiegels in de ruimte. Afbeelding: M. Vasile e.a. / University of GlasgowSpiegeltje, spiegeltje…
Een asteroïde laten schrikken van het eigen spiegelbeeld is ook een optie. De spiegels komen naast de asteroïde te hangen en weerkaatsen het zonlicht op één specifieke plek op de asteroïde. Het resultaat: het oppervlak van de asteroïde krijgt op die plek een temperatuur van zo’n 2100 graden Celsius en begint te verdampen. De gassen vliegen daarbij van de asteroïde af en stuwen deze – zoals bij een raket – vooruit. Door de spiegels aan de juiste kant te plaatsen, kan de asteroïde opzij worden geduwd.
Om een asteroïde van zo’n twintig kilometer groot opzij te duwen, zijn naar schatting 5000 spiegels nodig. En die moeten drie of meer jaren op rij op de asteroïde gericht zijn. Geen makkelijke en snelle klus, dusKnagen
Een andere optie: MADMEN, oftewel Modular Asteroid Deflection Mission Ejector Node. Deze robots moeten naar gevaarlijke asteroïden vliegen en deze langzamerhand afbreken.Stukken die ze eraf halen, moeten met een flinke kracht in de ruimte worden geworpen, zodat de asteroïde daar elke keer een zwieperd van krijgt. Een flink aantal van die zwieperds zou genoeg moeten zijn om de asteroïde in een andere baan te doen belanden.° – Het risico  is  eigenlijk  een variant  op   hetzelfde bezwaar als met een bombardement  op de asteroide  ( alleen  wat trager en misschien kunnen die stukken  erg klein worden gemaakt   )  die stukken  worden ” de ruimte ingeworpen ” … en dat kan natuurlijk  mislukken  en ze vallen dan  bijvoorbeeld   op aarde  . ..maar als ze klein genoeg zijn branden ze op in de atmosfeer ….het is  echter lang  niet zeker dat het alleen maar de  (gewenste  ) kleine stukken zullen zijnGrotere brokstukken die inslagen veroorzaken   kunnen  de  ozonlaag zwaar beschadigen  , zeker wanneer het er meerdere zijn ….

Meteorietinslag kan ozonlaag zwaar beschadigen

Geschreven op 14 oktober 2010 om 12:48 uur door 7

Als een asteroïde neerstort op aarde en in de oceaan landt, dan maken mensen zich waarschijnlijk zorgen over tsunami’s.

Er zijn echter grotere problemen.

Een nieuwe computersimulatie toont aan dat een meteorietinslag in een oceaan de ozonlaag van de aarde zwaar kan beschadigen. Zo zwaar zelfs, dat dit kan leiden tot het uitsterven van organismen.

Elisabetta Pierazzo en haar collega’s gebruikten een klimaatmodel om te onderzoeken hoeveel waterdamp en zeezout er in de atmosfeer wordt gegooid na een meteorietinslag.

Zij focusten zich op twee soorten asteroïden: exemplaren met een doorsnee van 500 meter en ruimtestenen met een doorsnee van één kilometer. Tot nu toe zijn er al 818 asteroïden groter dan een kilometer ontdekt, die in de toekomst akelig dicht bij de aarde in de buurt kunnen komen.

Stel, een asteroïde met een doorsnee van een kilometer raakt de Noord-Atlantische oceaan met een snelheid van achttien kilometer per seconde. Wat gebeurt er dan?

Wel, 42 biljoen kilogram water en waterdamp gaat de lucht in en komt honderden kilometers boven het oppervlak terecht. Met deze hoeveelheid water kunt u zestien miljoen Olympische zwembaden vullen.

Eenmaal in de atmosfeer vernietigt het water, samen met het chloor en broom van het verdampte zeezout, de ozonlaag. Het gat in de ozonlaag heeft een grote invloed op het leven op aarde. De effecten zijn zelfs een jaar na de inslag nog merkbaar.

Ultraviolette straling
In het ergste geval ontstaat er een gat in de ozonlaag, dat veel groter is dan het gat boven de zuidpool in 1993. In dat jaar was de ozonlaag van de aarde het dunst ooit. De ozonlaag houdt ultraviolette straling van de zon tegen. Wanneer er sprake is van een groot gat, dan bereikt de straling van de zon gemakkelijk het oppervlak van de aarde en vormt zodoende een gevaar voor mensen en andere organismen.

Sneeuwbaleffect
Het is zelfs  hoogstwaarschijnlijk  dat veel  organismen   uitsterven.( wat dus in de geologische  geschiedenis van de aarde meermaals is gebeurt)

Hoe gaat dat in zijn werk  ?

Neem fytoplankton en planten. Als intense ultraviolet straling planten en fytoplankton beschadigen, dan wordt de voedselketen verbroken met als gevolg dat dit effecten heeft voor alle dieren (waaronder ook de  mensen). Een groot gat in de ozonlaag kan zorgen voor een  onvoorspelbaar  sneeuwbaleffect, waardoor in één klap vele soorten van de aardbodem verdwijnen…Net zoals vallende dominostenen  .

Mede hierdoor is het goed dat astronomen gevaarlijke asteroïden in de gaten houden.

Stel, wetenschappers vinden een asteroïde die op een ramkoers ligt met de aarde, dan zijn er mogelijk nog (risicovolle  , maar dat moet dan maar ) maatregelen te nemen om een  zware  natuurramp die het voortbestaan van de mensheid  bedreigd ,  te voorkomen.

Robots haasten zich naar een asteroïde.

Afbeelding: Nathan Phail-Liff, Alien in the Box, San Francisco / Spaceworks Engineering, Inc. (SEI).

  • Het veranderen  van banen  van asteroiden   kan   zware gevolgen  hebben  ; zeker als het mis gaat  ( en dat doet het geregeld   omdat het o.a.  het  realiseren  van  dergelijke theoretische    ondernemingen  , technologisch ( en  ook  )mensenwerk is ) ….Maar goed,we zullen dit eerst moeten uit proberen   dan pas zullen we er lessen kunnen uit trekken (als wij het overleven tenminste )

De-Star  :   laser verdampt  asteroïden

 22 februari 2013  11

destar

Wetenschappers van de universiteit van Californië stellen een systeem voor waarmee potentieel gevaarlijke planetoïden verdampt kunnen worden.

Het DE-STAR-systeem van de Amerikaanse wetenschappers gebruikt zonne-energie om een laserbundel aan te drijven. Deze laserbundel vernietigt de asteroïde stukje bij beetje.

Daarnaast kan de laserbundel de baan van een asteroïde veranderen, waardoor een asteroïde net langs de aarde scheert.

Het systeem is in staat om  asteroïden te verdampen.

°Des te groter de planetoïde, des te langer het duurt om het ruimteobject te verdampen. Een asteroïde met een doorsnee van tien meter is in twee uur te verdampen.

° Maar heeft het object een doorsnee van tien kilometer, dan duurt het verdampen enkele tientallen duizenden jaren.

Star Trek?
“Dit is geen vergezocht idee uit Star Trek”, vertelt professor Gary B. Hughes van de staatsuniversiteit van Californië.

“In principe is het anno 2013 mogelijk om zo’n lasersysteem te bouwen. De enige uitdaging vormt het opschalen van zo’n lasersysteem. Des te groter het systeem, des te effectiever de werking van het afweermechanisme.”

De wetenschappers zien al verschillende mogelijkheden voor DE-STAR. DE-STAR 2, een apparaat ter grootte van het internationale ruimtestation, kan kometen en asteroïden een andere baan om de zon geven. DE-STAR 4, hetzelfde apparaat met een diameter van tien kilometer, kan asteroïden en kometen verdampen.

Interstellair reizen
Hughes en zijn collega Philip M. Lubin gaan nog een stapje verder met DE-STAR 6: een lasersysteem met een doorsnee van 1000 kilometer! Dit enorme apparaat is in staat om een ruimteschip met een gewicht van tien ton met een enorm hoge snelheid – bijna de snelheid van het licht – door het heelal te stuwen. Hierdoor is het mogelijk om interstellair te reizen.

De ideeën zijn er.

Nu nog het geld, de grondstoffen en de tijd!

  • potentieel gevaarlijke objecten (PHO’s):http://en.wikipedia.org/wiki/P…Door de inslag in Rusland is het belang van het werk van de organisatie B612 weer in het nieuws gekomen:
  • http://www.nu.nl/wetenschap/32…De zoektocht naar objecten die de aarde bedreigen kreeg volgens de NY times   tientallen jaren lang weinig aandacht. Inmiddels staat ( na de inslag  in rusland ) de telefoon roodgloeiend bij de astroïdenjagers van de stichting B612. ”Iedereen belt”, vertelde een woordvoerster van de Amerikaanse stichting.

    Ruimtetelescoop

    B612 werkt aan een ruimtetelescoop om de aarde te bewaken. De groep verwacht dat het project zo’n 450 miljoen dollar kost, maar denken daarmee 90 procent van de grotere ruimte-objecten te kunnen vinden. Volgens de onderzoekers is dat hard nodig: de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA becijferde dat slechts 10 procent van de objecten die een grote bedreiging zijn, is ontdekt.

    ”Zou het niet raar zijn als we worden uitgeroeid omdat we niet kijken?”, zei B612-onderzoeker en ex-astronaut Edward Lu.

    Ik sluit me van harte aan bij ex-astronaut Edward Lu:

  • (Volgens mij( =gert1904)  is de inslag van een PHO een van de rampen die we met  de zich ontwikkelende  technologie  binnen een klein aantal jaren, kunnen afwenden. Op het gebied van het voorkomen van de, veel minder destructieve, orkanen, aardbevingen en vulkaanuitbarstingen zijn we nog lang niet zover.Het standpunt  dat het allemaal “paniekzaaierij” is , daar heb ik geen goed woord voor over.
  • En natuurlijk kan het mis gaan … maar als je niets doet als het voorzienbaar  zo ver is  ,  gaat het zeker mis ….
  • bidden en smeken in kerken zal ook niet helpen  want dat heeft nog nooit geholpen …. bovendien geldt  ook hier  ;    ” help uzelf zo helpt God U ….” .

°

BELGISCHE METEORIETEN 

Het aantal effectief teruggevonden meteorieten is relatief klein.

Wereldwijd zijn er een duizendtal gevallen bekend waarbij men een deel van de meteoriet heeft teruggevonden. De kans dat een rots groot genoeg om de atmosfeer door te komen zonder op te branden is al klein en, zelfs als het brokstuk groot genoeg is, spat het meestal volledig uit elkaar tijdens de inslag.

Vier meteorieten op een tijdspanne van ongeveer 200 jaar ( in Belgie )  is weinig in vergelijking met wat men verwacht volgens het model dat gebasseerd is op visuele en fotografische waarnemingen.

Volgens berekeningen zou er een tweetal keer per jaar een brokstuk vanuit de ruimte moeten inslaan op Belgisch grondgebied.

Sint-Denijs-Westrem

De oudste meteoriet in België waar men zeker is dat hij afkomstig was uit de ruimte kwam neer in de regio rond Gent. Op 7 juni 1855, omstreeks 19 uur 45, botste een meteoor met het oppervlak in de nabije omgeving van Sint-Denijs-Westrem (St. Denis Westrem in officiële catalogi). De meteoor zelf werd niet waargenomen, maar getuigen spraken wel een van een fluitend geluid. De ontdekkers van de meteoriet beschreven het object als ‘rond, gloeiend heet met dunne gesmolten korst en opvallende zwavelgeur’.

Het grootste deel van de 700 gram wegende steenmeteoriet (chondriet, subtype L6) wordt bewaard in het natuurhistorisch museum van Wenen, Oostenrijk.

st_denijs_westrem

Twee kleinere delen, van respectievelijk 2,7 en 1,11 gram, bevinden zich in de Vatican State Meteorite Collection.

Tourinnes-la-Grosse

Enkele jaren later, op 7 december 1863 omstreeks 11 uur 30, viel er in

tourinnes_la_grosse(bevekom )  Tourinnes-la-Grosse (regio rond Beauvechain) een grotere meteoriet neer op Belgisch grondgebied.

Een aanzienlijk deel van de ongeveer 7 kilogram wegende steen spatte uiteen in verschillende stukken op een kleine kasseiweg in het dorpje Culot. Een deel van het wegdek werd als gevolg van de inslag zwaar beschadigd. Nadien werd nog een volledig fragment van ongeveer 6 kilogram teruggevonden in een bos op enkele honderden meters van de eerste inslag. Vermoedelijk werd de val gedeeltelijk gebroken door een spar, waarna het brokstuk zich de grond in boorde nabij de voet van de boom.

Verschillende getuigenissen uit die periode spreken van 2 knallen, die tot in Charleroi werden waargenomen, gevolgd door nog enkele ontploffingen. In het totaal is er 3,5 kilogram van de steenmeteoriet (chondriet, subtype L6) bewaard gebleven in een veertigtal collecties.

Het voornaamste deel (1,2 kilogram) ligt in het natuurhistorisch museum van Parijs, een ander deel (177 gram) in dat van Brussel.

Een derde deel van deze meteoriet maakt deel uit van de collectie van het Vaticaan.

Lesves

De meteoriet die op 13 april 1896 omstreeks 8 uur ’s ochtends neerkwam nabij Lesves (Namen) had bijna een dode op zijn geweten. De steenmeteoriet (chondriet, subtype L6) scheerde rakelings langs het hoofd van de zoon van een plaatselijke landbouwer waarna het object zich in de grond boorde en een kleine krater vormde.

Getuigen van de inslag zagen de meteoor niet, maar maakten wel melding van een luide knal voor de inslag van het object.

Opvallend aan deze meteoriet was de vorm, namelijk 8 op 20 centimeter. In het totaal is er zo’n 2 kilogram bewaard gebleven waarvan 727 gram in het natuurhistorisch museum in Brussel.

Bettrechies en Gerpinnes

Op 26 november 1934 kwam er omstreeks 21 uur een meteoriet neer in een weide in het dorpje Bettrechies (Frankrijk), minder dan 100 meter van de Belgische grens.

Vermoedelijk is er nog een ander fragment neergekomen in Gerpinnes, wat wel op Belgisch grondgebied ligt.

De volgende dag vond de eigenaar van de weide waar het eerste fragment neerkwam een kleine krater met daarin een steenachtig object. De landbouwer dacht dat het een bom was en durfde het voorwerp dan ook niet aan te raken. De man belde de politie met de melding van een ‘vreemd voorwerp’, maar deze reageerde niet meteen.

Diezelfde avond stalen enkele personen, vermoedelijk grappenmakers, de steen echter en stuurden de eigenaar van de weide een ‘officiële’ brief in naam van een fictieve Brusselse geleerde. In deze brief boden ze een enorme som geld voor de (gestolen) meteoriet. Het nadeel van deze grap was dat de plaatselijke bevolking wantrouwig werd, waardoor geologen later weinig informatie konden verzamelen over de precieze omstandigheden van de inslag.

hainaut

De jaren ’30 van de vorige eeuw waren een woelige periode vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De inslag van de meteoriet van Hainaut (zoals hij tegenwoordig genoemd wordt) zorgde dan ook voor heel wat opschudding.

Sommigen dachten dat het ging om een bom die afkomstig was van een Duits gevechtsvliegtuig. Twee maanden nadat de steenmeteoriet (chondriet, subtype H3-6) neerkwam rond de Frans-Belgische grens werd het gestolen fragment anoniem afgeleverd bij een professor geologie aan de universiteit van Rijsel. Het fragment dat op Belgisch grondgebied neerkwam, nabij Gerpinnes, werd nooit teruggevonden vanwege de drassige ondergrond.

Op basis van de aanwezige holtes in het fragment van Bettrechies (dat een kleine 20 kilogram woog) werd het gewicht van het tweede fragment bepaald op zo’n anderhalve kilogram. Het grootste deel van de Bettrechies-meteoriet (8,43 kilogram) ligt in het Gosselet museum in Rijsel. Daarnaast bevindt 801 gram van deze meteoriet zich in het natuurhistorisch museum te Brussel en zo’n 699 gram in dat van Parijs. Kleinere fragmenten zijn verdeeld onder enkele private collecties en universiteiten.

Mogelijke meteorieten

De vier gekende Belgische meteorieten zijn allemaal op Aarde terecht gekomen in de 19de of 20ste eeuw. Het zou onwaarschijnlijk zijn moesten dit de enige zijn die ooit in deze regio op Aarde zijn neergekomen.

Er zijn nog drie andere gevallen bekend waarbij men vermoed dat het om meteorieten gaat, maar men heeft enkel nog maar verslagen van ooggetuigen en geen fragmenten van de meteoriet.

Een eerste mogelijk geval is op 30 juni 1186 of mogelijk in het jaar 1187 op Aarde ingeslaan.

Toen is er vermoedelijk een meteoriet van 500 gram neergekomen rond Bergen.

Voor 1520 moet er ook een object zijn neergekomen, maar dan in de buurt van Brussel.

Tot slot is er nog 27 oktober 1634. Op die datum kwam een ‘steen uit de hemel afgedaald’ nabij Charleroi.

°

HOBA

http://ruimtelogs.scilogs.be/index.php?op=ViewArticle&articleId=158&blogId=18

Vincent Van Eylen, 19 Februari 2013

De grootste meteoriet die op aarde werd teruggevonden is de Hoba.
Het stuk steen bevindt zich in Namibië en ligt daar waarschijnlijk al ongeveer 80 000 jaar. Het object weegt meer dan 60 ton en bestaat grotendeels uit ijzer en is dan ook maar enkele meters groot.

(bezoek aan de Hoba, Namibië)

Kometen, asteroïden, …

Meteorieten richten niet enkel schade aan, maar brengen ook letterlijk heel wat informatie mee uit de ruimte.

Wanneer uit een stofwolk een ster wordt gevormd, ontstaan rondom de ster ook kleinere objecten zoals planeten en asteroïden. Deze laatste onderscheiden zich nog van kometen door hun samenstelling: een asteroïde vormde relatief dicht bij een ster (of bij de zon) en bestaat grotendeels uit steen of rots, terwijl een komeet zich ver verwijderd heeft gevormd, waar het koud genoeg was om uit een grote hoeveelheid ijs te bestaan.

Mocht u in de terminologie stilaan het noorden kwijtraken, kan ik u geruststellen: een kleine rondvraag onder mijn collega’s leert dat ook menig sterrenkundige zich wel eens in de precieze nomenclatuur durft te verwarren.

In elk geval zijn heel wat van de asteroïden gevormd tesamen met de zon en de aarde, uit hetzelfde materiaal – wanneer ze dus als meteoren in de dampkring belanden, en als meteorieten op het aardoppervlak, levert dat erg interessante informatie op over de leeftijd van ons zonnestelsel en haar initiële chemische samenstelling.

(de zon en de dichtstbijzijnde planeten, de gekleurde stippen geven asteroïden weer)

De meeste asteroïden komen voor in een gordel tussen Mars en Jupiter (zie afbeelding). Er zijn ook objecten die zich dichter bij de aarde bevinden, deze worden vaak gemonitord. Zo ook met 2012 DA14, de asteroïde die enkele uren na de inslag in Rusland zoals voorspeld op ongeveer 27 000 km ‘rakelings’ voorbij de aarde scheerde. De twee objecten kwamen overigens uit verschillende richtingen en zijn geheel ongerelateerd. De inslag van de Russische meteoriet op de aarde was niet voorspeld – er zijn simpelweg te veel van deze kleine objecten om ze allemaal in de gaten te houden. Toch is ze, met dank aan de Russiche boordcamera’s in de wagen en allerhande andere moderne technologie de best gedocumenteerde in de geschiedenis.

Dat laatste is goed nieuws voor de wetenschap. Enkele weken geleden luisterde ik naar een wetenschappelijk praatje van een professor van de universiteit van Kopenhagen, over zijn onderzoek naar meteorieten. De wat oudere man bracht een verhaal dat voor een jonge wetenschapper nog moeilijk valt te bevatten: oude meteorietinslagen reconstrueren aan de hand van oude manuscripten, het vertalen van teksten uit het Frans of Russisch, het aanschrijven per brief van wetenschappelijke instellingen of het bij elkaar zoeken van stukjes ruimterots in musea verspreid over de wereld…

Het internet heeft het bedrijven van wetenschap zeker heel wat vergemakkelijkt en versneld maar ook die oudere informatie-opslag blijft van belang ….

VUURBALLEN  & BOLIDES

http://weetlogs.scilogs.be/index.php?op=ViewArticle&articleId=697&blogId=19

Manuel Sintubin, 16 Februari 2013,

De helderste meteoren worden ook wel vuurballen (‘fireballs’) genoemd

. En als er bij een vuurbal zich nog een explosie voordoet, spreekt men ook van een ‘bolide’. Wat zich boven Chelyabinsk voordeed, is dus een meteoor, vuurbal of ‘bolide’.

(stukje van de Chebarkulmeteoriet, Ural Federal University)

De Chelyabinsk-explosie – 15 februari 2013

(zicht op meteoor uit Ekaterinburg, 15 februari 2013)

Wat op vrijdagochtend 15 februari 2013 boven de Oeral gebeurde, zal mogelijk de annalen ingaan als de ‘Chelyabinsk-explosie’ – ‘Chelyabinsk event’ – dit naar analogie met de Tunguska-explosie in 1908. Met een snelheid van ongeveer 18 km/s (of 65.000 km/u) drong totaal onverwacht een kleine steenasteroïde – hoogstwaarschijnlijk met een diamter van ongeveer 17 meter en een gewicht van om en bij de 10.000 ton – de atmosfeer boven de Oeral binnen. Op een hoogte tussen 30 en 50 km explodeerde de opbrandende meteoor met een kracht van ongeveer 500 kiloton TNT, equivalent aan de explosieve kracht van 20 à 30 Hiroshimabommen, of aan de energie die vrijkomt bij een aardbeving met een magnitude Mw 6.9 (bv. 1989 Loma Prieta aardbeving). De explosie was zelfs zo krachtig dat de schokgolf de Aarde beroerde en als trillingen geregistreerd werd door seismische stations wereldwijd.

Op deze seismogrammen, vrijgegeven door de USGS, is de Chelyabinsk-explosie duidelijk waar te nemen, vergelijkbaar met een aardbeving met een magnitude van 2,7. See also M0.0 Meteor Explosion Near Chelyabinsk, Russia (USGS)

De Chelyabinsk-explosie is de zwaarste inslag sinds de Tunguska-explosie die plaatsvond op 30 juni 1908 boven Siberië. De explosieve kracht van de Tunguska-explosie wordt op ongeveer 15 megaton TNT geschat, equivalent aan de explosieve kracht van de waterstofbommen die tijdens de Koude Oorlog werden uitgetest, of aan de energie die vrijkomt bij een aardbeving met een magnitude Mw7,9 (bv. 1906 San Francisco aardbeving). Het inslagveld – waarin alle bomen omvergeblazen waren – strekte zich uit over meer dan 2.000 km². De diameter van de verantwoordelijke asteroïde wordt op 60 meter geschat, vier keer groter dan deze boven Chelyabinsk.

Foute prioriteit?

Van al het ruimtepuin dat mogelijk op een collisiekoers met de Aarde zit, kennen we meer dan 90% van de asteroïden met een diameter van meer dan 1 km. Dit zijn asteroïden die bij een inslag een wereldwijde catastrofe zouden kunnen veroorzaken. De laatste gekende inslagkrater van een dergelijke asteroïde is de Ries-krater in het Duitse Beieren. Deze inslag gebeurde zo’n 14 miljoen jaar geleden. Dergelijk inslagen worden geschat 1 tot 2 maal voor te komen per miljoen jaar. Inslagen van asteroïden met een diameter van meer dan 10 km komen waarschijnlijk 1 tot 2 maal voor per 100 miljoen jaar. De laatste van dergelijke impacten deed zich 65 miljoen jaar geleden voor – de beruchte Chixculub-inslag – en betekende het einde van het tijdperk van de dinosauriërs.

Kijken we nu naar asteroïden met een diameter van ongeveer 50 meter – een Tunguska-type asteroïde – dan kennen we amper ~2% van de objecten die mogelijk op ons afkomen. Over de kennis van objecten met een nog kleinere diameter – een Chelyabinsk-type asteroïde – zullen dan ook maar best zwijgen. Die is zo goed als onbestaande.

Op deze figuur is de telling weergegeven van de asteroïden in de directe omgeving van de Aarde die mogelijk een bedreiging kunnen vormen, verdeeld volgens de grootte van de objecten. Elk beeldje vertegenwoordigt 100 objecten. Uit deze figuur blijkt het totaal ontbreken van enige kennis van de objecten met een diameter kleiner dan 100 meter (© NASA).

De ‘wake-up call’ van Chelyabinsk

De Chelyabinsk-explosie is de eerste van zijn soort die zich voordoet boven een miljoenenstad. Stel je gewoon voor dat de asteroïde zo’n 1.500 km meer naar het westen zou ontploft zijn, vlak boven Moscow, of nog verder naar het westen boven onze contreien (Meteorite ‘could have devastated northern UK’, The Guardian, 16.02.2013). De Chelyabinsk-explosie zou ons dan ook wakker moeten schudden, zeker in de verstedelijkte wereld van de 21e eeuw!

Deze figuur illustreert het proces van een risico-inschatting, waarbij voor elk type risico – ‘unwanted event’ – een drempelwaarde met betrekking tot het aantal slachtoffers wordt bepaald (grijze zone) dat ‘aanvaardbaar’ wordt geacht (dus met een extreem aantal slachtoffers) omwille van het feit dat de kans dat het risico zich voordoet zo klein geworden is dat men er eigenlijk van uitgaat dat het zich niet zal voordoen. Risico’s met een hoge kans van voorkomen, maar met een beperktere impact (dus met een laag aantal slachtoffers) moeten zoveel mogelijk worden vermeden (‘eliminated’). Deze figuur komt uit een artikel over de risico-inschatting van monsteraardbevingen (Geller et al. 2013, ‘Fukushima – Two Year Later’, SRL 84(1), 1-3).

De vraag dient, nu meer dan ooit, gesteld te worden of we onze prioriteiten juist hebben door te focussen op de grote asteroïden, die een wereldwijde catastrofe zouden kunnen veroorzaken – en mogelijk het einde van de mens – maar die eigenlijk maar éénmaal om de paar honderdduizenden of miljoenen jaren voorkomt. Is het risico niet zo uitermate klein dat we mogen veronderstellen dat het zich nooit zal voordoen zolang de mens nog zal bestaan op Aarde (bedenk dat de moderne mens nog maar zo’n 200.000 jaar bestaat)? Of leert Chelyabinsk ons dat we dringend onze aandacht moeten richten op het in-kaart-brengen van het kleine ruimtepuin, dat eerder toeslaat op tijdschalen van decennia, eeuwen of millenia … een menselijke tijdschaal. Een Tunguska-type inslag doet zich immer éénmaal om de paar duizend jaar voor, een Chelyabinsk-type inslag éénmaal in 50 à 100 jaar. Deze inslagen zijn dan misschien niet bedreigend voor het voortbestaan van de mens, maar kunnen een enorme impact hebben in het geval van een ‘stedelijke voltreffer’, hoe klein ook de kans. Dergelijke inslagen zullen we niet kunnen vermijden, maar de nodige voorzorgsmaatregelen zouden wel kunnen worden genomen. Een detektie- en waarschuwingssysteem – vergelijkbaar met het ‘Earthquake Early Warning’ systeem (zie Op bezoek in het land van aardbevingen (IV) – waarschuwing) – lijkt dan ook meer dan ooit een prioritiet (Scientists unveil new detectors in race to save Earth from next asteroid, The Guardian, 16.02.2013). En uit de berichtgeving (Vindication for Entrepreneurs Watching Sky: Yes, It Can Fall, The New York Times, 16.02.2013) blijkt toch nu al dat de kosmische ‘wake-up call’ niet in dovenmansoren is gevallen.

En uiteindelijk is de belangrijkste boodschap van Chelyabinsk dat we moeten blijven beseffen dat leven in dit ‘kosmische schietkraam’ grote risico’s inhoudt. Misschien moeten we eerder het inslagrisico gewoon nemen zoals het komt, en wat meer genieten van elke dag alsof het de laatste zou kunnen zijn. Carpe diem!

Wat meer leesvoer naar aanleiding van de ‘Chelyabinsk-explosie’

 

Zeker 26 planetoïden bombardeerden de aarde tussen 2000 en 2013

inslag

Planetoïden hebben het veel vaker op de aarde voorzien dan gedacht. Tussen 2000 en 2013 veroorzaakten planetoïden zeker 26 explosies nabij de aarde. Bij elk van die explosies kwam tussen de één en 600 kiloton aan energie vrij. Ter vergelijking: de atoombom die in 1945 Hiroshima vernietigde, kwam 15 kiloton aan energie vrij.

Dat maakten de voormalige astronauten Ed Lu, Tom Jones en Bill Anders gisteren – op Earth Day – bekend. Ze presenteerden de schokkende getallen aan het grote publiek in het Seattle Museum.

Nucleaire explosies
De astronauten baseren de cijfers op nieuwe informatie van de Nuclear Test Ban Treaty Organization. De organisatie heeft wereldwijd sensoren staan die continu op zoek zijn naar sporen van nucleaire explosies. Tussen 2000 en 2013 detecteerde het netwerk van sensoren 26 explosies op aarde waarbij tussen de 1 en 600 kiloton aan energie vrijkwam en die niet door nucleaire activiteiten, maar door planetoïden veroorzaakt werden. De meeste van deze planetoïden explodeerden vrij hoog in de atmosfeer en richtten geen schade aan op aarde. Desalniettemin is het belangrijk om vast te stellen dat deze explosies plaatsvonden. Het helpt onderzoekers om nog beter in te schatten hoe frequent het voorkomt dat de aarde door een planetoïde wordt geraakt en hoe groot de kans is dat de aarde een aanvaring krijgt met een planetoïde die wel voor brokken op aarde zorgt.

Vaak
Wat de cijfers van de Nuclear Test Ban Treaty Organization in ieder geval aantonen, is dat planetoïden het vaker op de aarde voorzien hebben dan gedacht. Continu komt de aarde in botsing met fragmenten van planetoïden. De grootste meest recent botsing vond in 1908 plaats, toen een planetoïde boven Siberië explodeerde. Daarbij kwam tussen de vijf en vijftien megaton aan energie vrij. Nog recenter waren we getuige van een ruimtesteen die boven Rusland explodeerde. Inslagen waarbij meer dan 20 kiloton aan energie vrijkwam, vonden plaats in Indonesië in 2009, de Zuidelijke Oceaan in 2004 en de Middellandse Zee in 2002. Hierbij is het belangrijk om op te merken dat geen van deze ruimtestenen voorafgaand aan de inslag waren opgemerkt.

Dom geluk
“Hoewel de meeste grote planetoïden die de potentie hebben om een heel land of continent te vernietigen, wel zijn opgemerkt, zijn minder dan 10.000 van de meer dan een miljoen gevaarlijke planetoïden die een hele stad en het omringende gebied kunnen vernietigen, tot op heden gevonden,” stelt Lu. “Omdat we niet weten waar of wanneer de volgende grote inslag zal plaatsvinden, is dom geluk het enige wat tot op heden voorkomen heeft dat een grote planetoïde die een stad kan vernietigen, voor een ramp zorgde.”

De astronauten die de cijfers gisteren presenteerden, zijn allen betrokken bij de B612 Foundation. Deze organisatie wil een ruimtetelescoop lanceren die gaat jagen op potentieel gevaarlijke planetoïden. Ze hopen deze planetoïden zo tijdig op te kunnen sporen, zodat eventueel nog maatregelen kunnen worden getroffen om deze van richting te doen veranderen. De zogenoemde Sentinel Space Telescope Mission zou in 2018 het luchtruim moeten kiezen en in het eerste jaar al 200.000 planetoïden moeten ontdekken.

Aarde geraakt door 26 asteroïdes sinds 2000

De aarde is sinds het jaar 2000 geraakt door 26 grote asteroïden, rotsblokken uit de ruimte. Omgerekend zijn dat twee forse inslagen per jaar.

23 april 2014

Dat melden de asteroïdenjagers van de stichting B612 woensdag.

De organisatie werkt aan een ruimtetelescoop om de aarde te bewaken.

richten dan nauwelijks schade aan op de grond.

Vorig jaar was er een grote klap. Toen ontplofte een asteroïde bij Tsjeljabinsk in Rusland. De explosie was veertig keer zo zwaar als die van de atoombom op Hiroshima in 1945. Door de ontploffing vielen ongeveer twaalfhonderd gewonden.

Ook in 2002, 2004 en 2009 waren er forse inslagen.

Dom geluk

”De meeste grote asteroïden, die een compleet land of werelddeel kunnen verwoesten, zijn opgespoord. Maar er zijn meer dan een miljoen gevaarlijke asteroïden die een stad kunnen wegvagen, en daarvan zijn minder dan tienduizend gevonden. Omdat we niet weten waar en wanneer de volgende grote inslag zal zijn, is een catastrofe alleen te voorkomen door dom geluk”, verklaart de oprichter van B612, oud-astronaut Ed Lu.

De grootste inslag ooit was in 1908 in Siberië. Die was duizend keer zo zwaar als de atoombom van Hiroshima. Tientallen miljoenen bomen in een gebied van tweeduizend vierkante kilometer vielen om. Omdat het gebied zo afgelegen ligt, viel er geen enkele gewonde.

Door: ANP

“Puur geluk is het enige wat ons beschermt”

ma 21/04/2014Pieterjan Huyghebaert
Volgens enkele oud-astronauten en wetenschappers is de kans dat de aarde geraakt wordt door een grote asteroïde drie tot tien keer groter dan tot nu toe gedacht werd. “Het enige wat voorkomen heeft dat er recent geen grote stad is geraakt door een asteroïde is puur geluk.”

Wetenschappers van de zogenoemde B612 Foundation stellen morgen een onderzoek voor waaruit moet blijken dat de aarde veel kwetsbaarder is voor asteroïden dan tot nu toe gedacht werd. Een satelliet die normaal gesproken gebruikt wordt om na te gaan of een bepaald land kernproeven uitvoert, is gebruikt in het onderzoek om na te gaan hoeveel asteroïden de afgelopen 10 jaar onze planeet hebben geraakt.

Wat blijkt? Sinds 2001 hebben asteroïden 26 keer onze aarde geraakt met een kracht die gelijk is aan de impact van een (kleine) kernbom. “Deze data toont aan dat inslagen door asteroïden helemaal niet zo zeldzaam zijn als we tot nu toe dachten. Ze komen 3 tot 10 keer meer voor dan we dachten”, klinkt het in een persbericht. “Ook het feit dat geen van die 26 botsingen door iets anders dan deze satelliet is opgemerkt, is niet geruststellend. Het enige wat onze steden beschermt tegen de inslag van een asteroïde is puur geluk.”

Het team wil een speciale satelliet (foto onder) bouwen die alle asteroïden die op weg zijn naar onze planeet moet opmerken. Dinsdag worden de volledige conclusies voorgesteld aan het grote publiek op een persconferentie die u  hier kunt volgen.

Filosofische definities “evolutie “

CHRIS BUSKES 

* CHRIS BUSKES  <— Doc

Een zeer compacte definitie van een evolutiemechanisme ( afkomstig van Chris Buskes(1 )

Hij geeft dat weer in de formulevorm. =

E = VSR oftewel
Evolutie(mechanisme ) is Variatie, Selectie en Replicatie.

Nota
Uiteraard is E =/= “Evolutie “( en dat is natuurlijk een fout die het symbool E suggereert )
Want
die formulering is GEEN gangbare omschrijving(2) van “evolutie ” (zoals gebruikt in de evolutie-biologie ) .

De reden is dat het in die “definitie” ALLEEN gaat over het mechanisme van evolutie en(het onderdeel)“common descent “er buiten laat.

(Gerrit Korthof )

– De belangrijkste tweedeling is nml :
1) de geschiedenis van het leven, het patroon van verwantschap van alle levende wezens, phylogenie (tree of life; de stamboom van het leven), common descent,
2) alle mechanismes en processen die dat patroon geproduceerd hebben waaronder natuurlijke selectie, seksuele selectie, drift, soortvorming, uitsterven.

______________________________________________________________________________________________________
(1)Buskes is een van de weinige filosofen in nederland die zich met evolutie bezighoudt.
(Een Andere is  P. Slurrink     SLURRINK <– doc  )

(2) Overigens is de eerste definitie van evolutie al door Darwin gegeven en komt zo  ongeveer neer op :
….Common Descent with variation by means of (natural )selection ….
en dat in tegenstelling tot de oorspronkelijke latijnse( en letterlijke ) semantische betekenis van het afgeleide woordje ” evolutie” —> evolvere = afwikkelen = ontplooien  ( preformatisme  =  zie bijvoorbeeld  J W von Goethe / De ” spermisten”  )

BOX I —-intermezzo ———————————————————————————————————

Johann Wolfgang  von  Goethe en  de    creationisten ( zoals PB )  : 

*Baranoom  ( en “baramin ”  )  is   een  stokoud   doorslagje    van  het  oerplanten-  model  van Goethe ;maar “gemoderniseerd ” met  gebruikmaking van  “wetenschappelijke”  newspeech   (en overbodig  crea -jargon   om beter verwarring en twijle te kunnen  zaaien )

http://richarddawkins.net/forum/viewtopic.php?f=46&t=68329&sid=587e9a100d9186964718c50ed47694d7 

…..about 50 years before “the origin of species” came out Johann Wolfgang von Goethe  proposed the ” urplantz “:which is exactly what baranoom  proposes. a plant that has the features of every plant of today!

(klik voor een vergroting )

urplantz  preformatism

http://www.sidthomas.net/SenEssence/Evolution/urpflanze.htm

http://evodisku.multiply.com/journal/item/245

Gradualisme  <—Doc

degeneratietheorie

Ook de creationistische degeneratietheorie  leunt zwaar op het preformatisme 

———————————————————————————————-(einde intermezzo )——————–

Common descent ( vanuit een of meerdere wortels ? ) is dus essentieel
Variation (er werd niet aangeduid of het om ( de huidig bekende )  genetische mutaties , recombinatie en/of LGT ging // vermoedelijk dus allemaal samen, zoals we nu veronderstellen )
Selection (natural = de meest courante (niet geleide ) vorm / artificial = artificieele ervolutie of (al dan niet ) geleide /gerichte  , kweekprogramma’s ) 

Hieruit blijkt (op filosofisch gebied ) duidelijk dat je (de agnostische interpreteerbare) Darwin zelf , evenzeer voor het theistisch evolutionisme -karretje als voor het atheistische /agnostisch  karretje kunt spannen

Maar verdere ONTWIKKELINGEN  , VERDUIDELIJKINGEN en UPDATINGS   van deze 200 jaar oude wetenschappelijke theorie heeft dat aanzienlijk veranderd en daaruit blijkt ( op het huidige ogenblik ) dat de naturalistisch wetenschappelijke  methode  : 

1.- een “theistische ” verklaring( dat zelfs als het uitgaat van een deistische god  ,  uiteraard   nog altijd  een axiomatisch (dogmatisch )uitganspunt aanneemt dat wetenschappelijk  onbewijsbaar en onfalsifeerbaar is *1)NIET NODIG HEEFT (of zoals Laplace al zei tegen Napoleon “je n’ai pas besoin de cette theorie là “(*2)

2.- Wat (toch) nog de poort open laat voor een deistische god en/of agnostiek , (*1)als je om emotionele en psychologische redenen (kortom jouw subjectieve beleving ) daartoe bent geneigd of aangespoord 

————————————————————————————————————————————————————–

(1*)  maar het agnosticisme is een valkuil die het nep- argument ” je kan niet bewijzen dat het niet bestaat ” serieus neemt …

Je kan immers nooit het ” bestaan” van het niet-bestaande  bewijzen omdat je er niets (kontroleerbaar :  derhalve ook nachekbaar en mededeelbaar in de aanwijzende modus   )over te weten kunt komen …  

Je kan hoogstens een “verzinsel of een  verbeelding /inbeelding  ” voor ” waar” aannemen bij  semantische consensus (woordkraam )   en uiteraard ook  blijven  koesteren( door een wilsdaad )  als een persoonlijke “waarheid “maar ook die is veranderlijk  want ze hangt af  van je momentele  psychologische toestand   ) 

Uiteraard is het mogelijk zulk een  beweringen   als axiomatisch(ook  bij consessus ) uitgangspunt ,  aan te nemen … maar bedenk dan dat je met evenveel recht  iets anders  ( of  zelfs  het tegenovergestelde ) als axioma kunt nemen ….. Dat is  trouwens  een top down benadering   … waarbij  je  deze ” lamp of  topzware kristal luchter  ”  ophangt aan een of  een andere  hemelhaak  in een denkbeeldig plafond (= bijvoorbeeld  het bovennatuurlijke ) dat bovendien  niets  anders  dan  een  meta-axioma is  ….

hemelhaken , stellingen en kranen

<—(klik voor vergroting )  Hemelhaken ,kranen,fantasie ,(educatieve?)sprookjes , stellingen 

J.K. Rowling vat  bijzonder krachtig en indringend  samen  wat het beste  antwoord is op dergelijke  argumenten .

“Je kan beweren dat om het even wat waar is als de enige basis om erin te geloven eruit bestaat dat niemand ooit heeft bewezen dat het niet bestaat “

(*2)  Kanttekening  ; 

Een  (beschouwende  )   seculiere  opinie (- evenknie )van dit soort insteek ,  wordt gegeven door de opera-icoon   en  Gentse kunstpaus Gerard Mortier : 

Ik ben geen atheist , ik denk zelfs dat ik religieus ben … Maar leven na de dood  , dat interesseert me niet  …(Want ) zodra je niet meer beweegt is alles gedaan ….  ”      

m.a.w  : of  een of andere  god    je nu na de dood het eeuwige leven schenkt of niet  … ik kan er niets mee ….dus dank u wel maar toch liever niet …. ”   (eigenlijk heel erg  oud  joods  ; want die geloofden ook dat  alles eindigde met de  fysieke  dood )                

CHELICERATA

° Chelicerata behoren tot de  arthropoda arthopods   <——   arthropoda.docx (2.3 MB)
°

(de zeespinnen staan NIET op dit schema  vermeld  )

Chelicerata

chelicerata  <— doc

is een onderstam van de stam Arthropoda (Geleedpotige). Ofschoon cheliceratendrager letterlijk “gifkakendragers” betekent, zijn er families zonder echte gifklauwen.

Ze hebben geen voelsprieten en 4 paar poten, met als uitzondering zeespinnen die wel met 2 en 3 paar poten bestaan.

Chelicerata zijn verdeeld in 3 klassen:

http://www.youtube.com/watch?v=sF646bdT_Xk

°

http://www.core-orsten-research.de/05_Evolutionary%20implications.html

 http://research.amnh.org/scicomp/pdfs/wheeler/Wheeler%26Hayashi1998.pdf

http://www.biomedcentral.com/1471-2148/12/19

http://en.wikipedia.org/wiki/Hemocyanin

 

 

SLIMME CHIMPANSEE

 

BREIN EN EVO  INHOUD     

Intelligente neven en nichten   doc

intelligentie bij de mens  doc

Werkgeheugen van de chimpansee

 18 februari 2013    2

chimpansee

Nieuwe experimenten met chimpansees tonen aan dat de mensapen een fabelachtig werkgeheugen hebben. Zo fabelachtig dat de beelden die tijdens de experimenten zijn gemaakt bijna ongeloofwaardig lijken.

De Japanse onderzoeker Tetsuro Matsuzawa, verbonden aan de universiteit van Kyoto, en zijn collega’s hebben chimpansees de volgorde van de getallen één tot en met negentien geleerd. Wanneer de chimpansees de getallen kriskras op een scherm zien staan, kunnen ze deze in de juiste volgorde aantikken.

Onthouden
Dat is op zichzelf al een hele prestatie.

Maar daar blijft het niet bij. Matsuzawa toont namelijk ook aan dat de chimpansees de getallen in één oogopslag kunnen zien en onthouden. De onderzoekers lieten de getallen op het scherm verschijnen. Zodra de chimpansee een cijfer aantikte, kwam er voor de overige getallen een blokje te staan. Maar ook al konden de chimpansees de getallen niet meer zien: ze tikten de blokjes keurig in de juiste volgorde aan. Blijkbaar wisten ze – ondanks dat de getallen al heel snel verdwenen – exact waar deze stonden en wat hun waarde was (zie onderstaand filmpje).

Nog een experiment
De onderzoekers zetten nog een experiment op. Nu wachtten ze niet totdat de chimpansee het eerste cijfer aanraakte, maar lieten ze de getallen al 210 milliseconden nadat de chimpansee de getallen zag, verdwijnen. En weer lukte het de chimpansee om de verborgen getallen in de juiste volgorde te zetten. Wel bleek tijdens dit experiment dat de taak de chimpansees moeite kostte. Zoveel moeite dat ze soms zelfs hun concentratie verloren.

Matsuzawa presenteerde zijn onderzoeksresultaten tijdens een bijeenkomst van de American Association for the Advancement of Science (AAAS).

En zijn resultaten en filmpje konden ook daar op bewondering rekenen. Geen wonder: wat de chimpansees hier doen, is voor gewone mensen te hoog gegrepen.

http://whyevolutionistrue.wordpress.com/2013/03/29/can-you-match-this-chimp/

 

Bronmateriaal:
Symbolic representation and working memory in chimpanzees (4 min 50 sec long)” – Pri.kyoto-u.ac.jp
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door Tambako the Jaguar (cc via Flickr.com).

Over geheugen  —->   MEESTERBREIN GARY LYNCH.docx (740.6 KB)

Chimpansee weet wat anderen denken

 01 februari 2011   2

Een nieuw onderzoek toont aan dat chimpansees de gedachtegang van anderen kunnen achterhalen en daarop kunnen inspringen. Het is een bijzondere ontdekking: eerder dachten wetenschappers dat enkel mensen over die vaardigheid beschikten. Blijkbaar zijn de overeenkomsten tussen het menselijk brein en dat van de aap toch groter dan gedacht.

Uit eerdere studies was al gebleken dat chimpansees goed op anderen letten. Chimpansees die lager in rang zijn, zullen er bijvoorbeeld altijd voor zorgen dat hoger geplaatste chimpansees eerst kunnen eten. Maar wanneer de chimpansee weet dat de leider niet kijkt, durft deze wel eerst zelf te eten. De grote vraag was: weet de chimpansee wat een ander kan weten of weet hij ook echt wat de ander denkt? Nieuw onderzoek toont aan dat sprake is van dat laatste.

Experiment
De wetenschappers lieten een chimpansee toekijken hoe voedsel (bijvoorbeeld een stuk banaan) verstopt werd. Het voedsel werd op twee plaatsen onder een plankje weggestopt. De banaan die onder plankje A werd gelegd, was duidelijk zichtbaar: het plankje lag niet plat op tafel, omdat de banaan eronder lag. Maar plankje B verstopte het voedsel beter: onder het plankje bevond zich namelijk een gat en daar zat de banaan in. Dit plankje kon dus plat op tafel blijven liggen.

Zichtbaar
Zodra het voedsel op beide plaatsen was verstopt, werd de tafel aan het zicht onttrokken. Kort daarna kwam de tafel weer terug en kon de chimpansee het voedsel tevoorschijn halen. De apen die die mogelijkheid kregen, kozen vrijwel altijd voor het voedsel dat zichtbaar verstopt was.

Concurrentie
De onderzoekers zetten een tweede experiment op dat ongeveer op dezelfde manier verliep. Het voedsel werd weer op dezelfde manier verstopt en de tafel werd aan het zicht onttrokken. Maar toen de tafel weer tevoorschijn kwam, kreeg een tweede chimpansee de gelegenheid om deze te bekijken. Niet veel later kreeg zowel deze chimpansee als de chimpansee die gezien had hoe het voedsel werd verstopt de gelegenheid om het eten tevoorschijn te halen. Laatstgenoemde chimpansee koos nu niet voor het zichtbaar verstopte voedsel, maar voor het voedsel dat de andere chimpansee onmogelijk gezien kan hebben.

Blijkbaar wist het dier wat de andere chimpansee zou denken, zo concluderen de wetenschappers in Proceedings of the National Academy of Sciences.

Het dier ging ervan uit dat de andere chimpansee het voedsel onder het eerste plankje zag en daarvoor zou gaan. Dus had het geen zin om ook voor die optie te gaan en koos de chimpansee voor het beter verstopte eten.

Bronmateriaal:
No Mental Chumps: Chimps Decipher What Others Are Thinking” – Livescience.com
OPMERKINGEN  
  • “Net zo min als mensen weten wat andere mensen denken kunnen apen dat ook niet .” De apen geven gewoon een staaltje nuchtere  huis , tuin , keuken  –   “logica “ ten beste  … we zijn weer eens antropomorfiserend  bezig 
  • Het is echter niet alleen maar wat   logica, maar ook  vooral   het inbeelden ( en inschatten ) van(o.m.)  de   reacties van een  andere : dat leidt er ( bij mensen ) naar toe dat je weet wat die andere persoon denkt, voelt  en/ of zal gaan doen;)
  • PS:  Moest dat  niet zo  zijn  …. dan zou  ik   ,net als alle andere mensen,   “paranormaal”  begaafd moeten zijn,  Maar   door mijn inbeeldingsvermogen weet ik heel vaak wat anderen denken, of hoe anderen gaan reageren of gaan handelen…dit gaat natuurlijk   makkelijker als je dagelijks met dezelfde mensen te maken hebt ( als je  nu  verondersteld dat niet alle mensen dat kunnen , zegt dat geenszins dat  alle  mensen dat niet kunnen  )
  • Deze studie onderbouwd minstens  de  stelling   dat chimps  ( daarom nog niet alle  chimps   )  dat ook kunnen
Inschatten  van een persoonlijkheid  ; 
Mensen  die kijken  naar het aangezicht  van een chimpansee   kunnen zien wat voor persoonlijkheid het dier heeft
Dat geeft meteen een goede   hint  over de  mogelijke “ denkmanieren  , gevoelstoestanden en mogelijke reacties   ” van het dier ?
Vraag is of  chimpansees dat ook kunnen bij hun soortgenoten  ( of is het uitsluitend  automatisch  spiegelneuronenwerk   en  daarbij horende  empathische vermogens   ? ) en in staat zijn verschillende types (karakters ) te onderscheiden  en daar hun (opportunistisch ) voordeel mee  te doen 
____________________________________________________________________________________________________