Notes C : Observations / waarnemingen


 

notes

 

°

DIRECTE  EN INDIRECTE  WAARNEMING (1)

Het is aantoonbaar dat dingen die te ver weg zijn om direct te zien, of te groot zijn om direct te zien, of te klein zijn om direct te zien, of te ver in het verleden om direct te zien, gevolgen kunnen hebben die wel direct waarneembaar zijn.

 

  • Het is hierop dat wetenschap is gebaseerd.
  • Het is hierop dat biologie is gebaseerd, net als natuurkunde, chemie, astronomie, Kosmologie

°

zie ook = 

http://www.talkorigins.org/faqs/comdesc/sciproof.html

 

 

(1)

Naast de  wetenschapspraktijk van het empirisch ( direct en indirirect )waarnemen en verzamelen van tastbaar feiten  … is er natuurlijk ook de theoretische  wetenschap ….. 

Beide insteken  van en voor   kennisvergaring en ordening ( en onderlinge correcties ) gaan samen in de (natuur)wetenschap 

  • De theoretische wetenschap controleert of er geen fouten zijn gemaakt  in zowel de redeneringen als de observaties  … Nogal relevant is daarbij (bijvoorbeeld )het ontmaskeren van foutieve gevolgstrekkingen  op grond van drogredeneringen  //
  • zie bijvoorbeeld  

NOTA  : observaties  kunnen ook “vervuild”  worden , door  illusies  waarbij de hersenen  ingewikkelde  zintuigelijke  waarnemingen  herleiden tot  “bekendere ” herkenbare patronen

bijvoorbeeld

uiteraard zijn  ook hier  controle en  andere  benaderingen en insteken …… de remedies om ze   weg te filteren  uit het uiteindelijke  model  dat primair  was  gebaseerd op “waarnemingen ” …..

 

°

De theoretische wetenschap maakt bovendien “voorspellingen ” die moeten uitkomen (= geconstateerd door de (op hun beurt controleerbare )observatie(s )

°

Organigram van de “wetenschappelijke methode “

 

WETENSCHAPPELIJKE METHODE

 

1.  What is science?

Science is a way to understand nature by developing explanations for the structures, processes and history of nature that can be tested by observations in laboratories or in the field.  Sometimes such observations are direct, like measuring the chemical composition of a rock.  Other times these observations are indirect, like determining the presence of an exoplanet through the wobble of its host star.  An explanation of some aspect of nature that has been well supported by such observations is a theory.  Well-substantiated theories are the foundations of human understanding of nature.  The pursuit of such understanding is science.

2.  What is religion?

Religion, or more appropriately religions, are cultural phenomena comprised of social institutions, traditions of practice, literatures, sacred texts and stories, and sacred places that identify and convey an understanding of ultimate meaning.  Religions are very diverse.  While it is common for religions to identify the ultimate with a deity (like the western monotheisms – Judaism, Christianity, Islam) or deities, not all do. There are non-theistic religions, like Buddhism.

3. What is the difference between science and religion?

Although science does not provide proofs, it does provide explanations. Science depends on deliberate, explicit and formal testing (in the natural world) of explanations for the way the world is, for the processes that led to its present state, and for its possible future. When scientists see that a proposed explanation has been well confirmed by repeated observations, it serves the scientific community as a reliable theory. A theory in science is the highest form of scientific explanation, not just a “mere opinion.” Strong theories, ones that have been well confirmed by evidence from nature, are an essential goal of science. Well-supported theories guide future efforts to solve other questions about the natural world.

Religions may draw upon scientific explanations of the world, in part, as a reliable way of knowing what the world is like, about which they seek to discern its ultimate meaning.  However, “testing” of religious understandings of the world is incidental, implicit and informal in the course of the life of the religious community in the world.  Religious understanding draws from both subjective insight and traditional authority.  Therefore, some people view religion as based on nothing more than personal opinion or “blind faith,” and so, as immune to rational thought.  However, this is an erroneous judgment.  Virtually all of the historic religions include traditions of rational reflection.

 

Over tsjok45
Gepensioneerd . Improviserend jazzmuzikant . Instant composer. Jamsession fanaat Gentenaar in hart en nieren

6 Responses to Notes C : Observations / waarnemingen

  1. Pingback: NOTES en Terminologie | Tsjok's blog

  2. Pingback: Notes C ; Causaal en correlatie | Tsjok's blog

  3. Marleen zegt:

    Beste Tsjok, bedankt voor het duidelijke blog.

    Nu kreeg ik laatst een vraag van een vriend hoe we zo kunnen vertrouwen op onze indirecte waarneming. Niet alleen gebruiken we telescopen, microscopen, van licht- tot elektronenmicroscopen, en bijvoorbeeld AFM, we zetten daar vaak ook nog computers tussen, die de gegevens verzamelen en zichtbaar of interpreteerbaar maken. Gebruikersvriendelijk zeg maar. In hoeverre kunnen we vertrouwen op de waarneming van onszelf en die van onze machines om er zeker van te zijn dat we de werkelijkheid juist afschilderen?
    Ken je een blog of tekst die daar over handelt, misschien heb je daar zelf al over geschreven?

  4. tsjok45 zegt:

    1.- Dag Marleen
    ….. Leuk dat je mijn blog nog altijd volgt;

    2.- Hier een paar losse ideetjes over werkelijkheidsvinding en werkelijkheidsbeleving
    °
    Dat zijn vooral invalshoeken vanuit de filosofisch georienteerde psychologie . De meeste van dergelijke filosofen houden zich nog altijd eerst ( en grondvestend ) en vooral bezig met het ” definieren” van te hanteren begrippen….)

    Maar omdat het onze “biologische ” hersenen en hun werking, zijn die de inkomende zintuigelijke gegevens interpreteren en bijsturen vanuit ons geheugen en onze anticiperende modellen-bouw …is het vooral een belangrijk onderwerp vanuit het oogpunt van de cognitieve- en de hersenwetenschappen ( = uiteraard ook vanuit hun biologische invalshoek) Maar dat zijn vakgbieden die momenteel behoren tot spitswetenschappen in volle ontwikkeling ( en waarbij dus nog veel voor(natuur)wetenschappelijke overwegingen meespelen ) ….

    3.- http://nl.wikipedia.org/wiki/Werkelijkheid

    a) Einstein schreef:

    Het geloof in een externe wereld onafhankelijk van het waarnemend subject is de basis van alle natuurwetenschap.
    Omdat, evenwel, zintuigelijke waarneming slechts indirect informatie geeft van deze externe wereld, kunnen we deze laatste alleen vatten met speculatieve middelen. Dientengevolge kan onze notie van fysieke realiteit nooit finaal zijn.”

    MIJN OPMERKING :
    *
    Wanneer men de externe wereld (waarin dus ook het waarnemend object leeft en overleefd ) verkeerd( of als” illusoir” ) inschat kan men er ( theoretisch bedenkbaar ) zijn hachje bij inschieten ….
    m.a.w. verkeerd gedrag op grond van verkeerde interpretaties van de bestaande externe wereld (in dit ondermaanse ) houdt een overlevings-risico in ….
    °
    Uiteindelijk is dat verkeerd interpreteren een “nadeel” en zal de evolutie een tendens gaan vertonen dit soort van risico’s te verkleinen ….
    °
    De hersenen zijn een overlevingsinstrument die de navigatie van een (dierlijk) individu zo lang als mogelijk sturen in een bepaalde (globale)omgeving en op zoek naar de “betere oplossingen “binnen een oplosruimte
    °
    …individuen met een korte levensloop ( = en vooraleer ze in staat waren zich voort te planten )worden dus uiteindelijk weggezuiverd ….

    °
    Na een langdurige evolutie mogen we verwachten dat het zintuigelijk instrumentarium erg is uitgezuiverd en geoptimaliseerd om te kunnen(blijven) overleven in de ondermaanse ( op deze planeet aarde ) wereld

    b) Kant stelde dat er een verschil is tussen de werkelijkheid als “ding an sich” en de indirect waargenomen wereld ( de beleefde wereld ) //

    MIJN OPMERKINGEN :

    Dat is zeker denkbaar

    °
    Maar het is helemaal niet nodig een “ding an sich ” in zijn totaliteit te kennen
    °We kunnen bijvoorbeeld een appel “herkennen”met behulp een paar zintuigelijke waarnemingen van enkele karakteristieken (een patroon en een model ) van “de” appel …. daarna kunnen we die plukken en verorberen “in zijn totaliteit ”

    °Uiteraard kan dit teruggrijpen op ” de essentie “( of één bepaalde patroon-herkenning ) ons op het verkeerde been zetten … zo kan die appel een peer blijken of zelfs een oneetbare imitatie …. maar dan leert de ervaring ( en de feedback ) ons wel om dat patroon te herzien of een complexer model ( met dus ook nog andere bepaalde toegevoegde patronen ) te hanteren

    °
    M..a.w. onze hersenen werken met ( ingebouwde(= evolutionair als effectief behouden /geconservereerde ) en door de ervaring aangeleerde )”shortcuts”(gebaseerd op trigger-prikkels en waarnemingen ) zodat we sneller kunnen reageren dan door het aftasten van ALLE mogelijkheden( wat we nog altijd kunnen doen als we die prikkels (die zich nog niet voordoen) als denkmodel en anticiperend worden gebruikt )
    °
    ….Dit soort van waarneming ( en sturing ) kan men ook noemen ; alleen de relevante informatie (of input ) toelaten … want moest men immers alles toelaten als input dan crasht het systeem

    °

    zenuwstelsel
    (neuraal -zintuigelijke (sensoren)informatie- en informatieverwerking systemen )= zenuwstelsel / autonoom (neuraal) hartwerking en sturing systeem /(chemisch )endocrinaal informatie (en hormonaal) systeem ….

    °

    C) Wikipedia :

    Een gangbare moderne opvatting over de kennisverwerving heeft de nuancering van Kant niet overgenomen. Bij de nuances of de kennis al dan niet correspondeert met of verwijst naar de werkelijkheid, staat men niet stil. Kennis beoordeelt men niet alleen meer naar waarheid, maar ook naar juistheid of effectiviteit. Kennis van de werkelijkheid beschouwt men ook niet meer als absoluut, maar meestal als waarschijnlijk. Hierbij is er een verschil tussen formele kennis en empirische kennis. Er zijn echter ook denkers die de lijn van Kant hebben doorgetrokken en geradicaliseerd. Een belangrijke naam in dit verband is Richard Rorty.

    Uiteraard kunnen onze zintuigen en hun verlengstukken illusoire beelden van de (veronderstelde werkelijkheid) voorspiegelen …Bij instrumenten als microscoop en telescoop etc … zijn dat dan “artefakten”
    °
    Maar illusies en artefakten kunnen worden gecorrigeerd door metingen ( met steeds kleinere foutenmarges of “korrelgrote “) Computers zijn nu juist rekenmachines : alleen zijn ze veel sneller en bezitten grotere rekenkracht dan een mens en zijn dus ideaal om complexere modellen van de “waarshijnlijke ” werkelijkheid te modeleren en/of die uit te breiden tot omvattender en complexere modellen

    zie ook
    https://tsjok45.wordpress.com/2014/08/08/computer-simulaties-en-computer-aided-modellen/

  5. Marleen zegt:

    Een uitgebreid antwoord Tsjok, hartelijk dank. Er komt heel wat filosofie bij kijken. Misschien komen je gegevens wel te pas voor een blogje daarover. Er is blijkbaar veel over te zeggen. Alleen al de modellen voor eenvoudige moleculen met staafjes en bolletjes geven aan dat we ver vandaan zitten van wat je werkelijk kunt ‘zien’. Het zou eerder gaan om een elektronenwolk waar we alleen maar probabilistische gegevens over kunnen hebben.
    Die vriend zat daar mee, ik zal hem ook naar je blog verwijzen.

  6. tsjok45 zegt:

    1.- juist ….. een elektronenwolk ( elektronenschil ) waarbij alleen een ( niet aanschouwelijke maar wel theoretische ) probabalistische benadering de enige kant van de werkelijkheid is die we kunnen waarnemen = berekenen …. Maar de “voorspellingen” die met behulp van dergelijke theoretische( met name =Quantum mechanische ) modellen (1) en opstellingen kunnen worden gemaakt … verklaren (voorlopig beter dan andere theoretische toekomstische nog betere modelleringen ), waarneemvare dingen die anders( bij gebrek aan dergelijke theoretische moddelleringen ) onverklaarde mysteries moeten blijven …..

    °
    (1) (Sean Caroll ; )

    formal mathematical model that accounts for the data.

    °

    2.-en hier nog een link naar voorbeelden van”zinsbegoochelingen ” waarbij oog en hersenen zijn betrokken ….
    https://tsjok45.wordpress.com/2013/04/10/optische-illusies/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: