GEOLOGIE UVW


° zie onder Geologie

°

U

UNIFORMITARiSM 

–>Uniformitarianism started in the early 19th century as a means to understand geological patterns based on observable, material processes, and is applied more generally throughout science today.“Uniformitarianism” ( is  arguably attributed to Darwin’s mentor Charles Lyell)

—> Uniformitarianism says that the processes we observe today are RELEVANT   to explaining the phenomena of the past

The principle of uniformitarianism is at the core of historical science.

It enables us to make scientific inferences about an event, even if it happened long ago, by postulating that processes observable today (like gravity and decay) have been active in one form or another throughout history.

Sciences like evolutionary biology, astronomy, geology, or forensics use evidence we now have to make predictions that should follow if some claim about the past actually happened.

°
For example, in 1912, Alfred Wegener theorized that continents were not always in their present positions.
Decades later, the discovery of paralleled magnetic reversals in sea-floor deposits on either side of the mid-Atlantic ridge was one line of evidence showing that North America and Europe have indeed been moving apart over time,
proving Wegener correct. This inference depends on uniformitarianism because we make the reasonable assumption that iron oxides in molten rocks have oriented towards the Earth’s magnetic poles in the past as they do today.

bron = 

http://www.huffingtonpost.com/robert-j-asher/a-new-objection-to-intell_b_4557876.html

°

uniformiteitsprincipe  <— Notes UVW  

°

V

Veen
Veen is een grondsoort die voornamelijk bestaat uit gedeeltelijk verkoold plantenmateriaal met een vochtgehalte van meer dan 75%.

Verdamping
Verdamping is de overgang van water in vloeibare of vaste vorm in waterdamp.

Verhang
Verhang is de gemiddelde helling van het stroombed van een rivier, meestal uitgedrukt in centimeters per kilometer.

Verwilderde rivier
Een verwilderde of vlechtende rivier is een rivier met vele ondiepe waterlopen die zich rond banken of door aanslibbing ontstane eilanden splitsen en verenigen, met een snel wisselend patroon, en met weinig kleisedimentatie.

Verzadigde zone
De verzadigde zone is het deel van de grond waarin de poriën geheel met water zijn gevuld.

°

VULKAAN  

°

VULKAANUITBARSTING

Verschil in magma leidt tot verschillende uitbarstingen

wo 30/04/2014 – 13:33 Luc De Roy
De Kilauea-vulkaan op Hawaï kent twee soorten uitbarstingen: hevige, spectaculaire en kalme waarbij de lava uit de vulkaan borrelt. Het verschil tussen beide wordt verklaard door de samenstelling van het magma uit de aardkern, zo blijkt nu.

De Kilauea op Hawaï is een zeer actieve vulkaan die gevoed wordt door magma uit de aardmantel, de laag tussen de aardkorst en de kern van de aarde.

De vulkaan kent twee soorten uitbarstingen: vaak borrelt de lava kalmpjes uit de vulkaan en loopt dan naar beneden, soms kent de vulkaan spectaculaire uitbarstingen waarbij gordijnen van lava wel 150 meter hoog de lucht in worden geslingerd.

Tot nu toe werd verondersteld dat het verschil toegeschreven kon worden aan verschillen in hoe snel de lava de oppervlakte bereikt, of aan het feit dat de gassen in de lava al dan niet zachtjes kunnen ontsnappen tijdens het opstijgen van het magma. Nieuwe bewijzen doen echter uitschijnen dat de oorzaak dieper gezocht moet worden.

Rotsen

Een team van wetenschappers van Cambridge University en Hawaï hebben de rotsen bekeken die uit de vulkaan geslingerd werden in 25 historische uitbarstingen gedurende de laatste 600 jaar.

Ze ontleedden de chemische samenstelling van de originele gesmolten rots van elke uitbarsting, die bewaard is in de vorm van glasachtige klodders in de vulkanische gesteenten. Het bleek dat de energieke uitbarstingen en de kalme gevoed worden door delen van de aardmantel met een licht verschillende samenstelling.

In het tijdschrift Nature Geoscience schrijven de geleerden dat de explosieve uitbarstingen gevoed worden door “primitieve magma” die rijk is aan vluchtige elementen en die vanuit de aardkern snel omhoog komt en de magmakamer voorbijgaat. De magmakamer is een reservoir van magma dat bovenaan in de vulkaan ligt en gevoed wordt door magma uit de aardmantel.

Andere samenstelling

Hoofdonderzoeker doctor Marie Edmonds van de Cambridge University zei aan de BBC: “De chemische samenstelling van het primitieve magma dat de explosieve uitbarstingen voedt, blijkt statisch gezien verschillend van het magma van de uitvloeiingsuitbarstingen.”

“We denken dat dat “primitieve magma” verzadigd is met gassen en dat het bellen vormt diep in het systeem, met een grotere snelheid naar de oppervlakte schiet en de magmakamer aan de top links laat liggen. Daardoor barst het veel explosiever uit aan de oppervlakte. Dit werk is het eerste dat een verband aantoont tussen de aard van de gesmolten massa uit de aardmantel, en variaties in de aard van de uitbarstingen. Het heeft belangrijke implicaties voor het opvolgen van de vulkanen en het vaststellen van het risico dat ze inhouden”, zei Edmonds.

°

Uit de gegevens blijkt dat de veranderingen in de uitbarstingen subtiele plaatselijke veranderingen in de chemische samenstelling van de aardmantel weerspiegelen, die zich voordoen over tientallen jaren tot zelfs eeuwen. Het beter leren kennen van die veranderingen, zal het makkelijker maken vast te stellen welk risico vulkanen vormen volgens het team.

AP

Een rustige lavastroom van de Kilauea.

°

VULKAAN UITSTOOT 

a) en  klimaat  :  

opwarming  en Co2

Er zijn bij vulkaanuitbarstingen, (en ook supervulkaanuitbarstingen )relatief niet zoveel CO2 uitstoten .

  1. Vulkanisme kan zelfs een verkoelend effect (verduistering door as en stof –> krakatau )   hebben …. en ook  door  SO2( rotte eieren luchtjes )
  2. Geoloog Salomon Kroonenberg  levert een relativerende blik op hoe het klimaat van onze wereld aan heftige veranderingen en  aan  grote Co2 schommelingen heeft blootgestaan zonder dat de mens daar een rol in speelde
    1. Vergeleken met de mens:  klopt het  dat vulkanen  niet veel Co2 uitstoten 
    2.  Maar iedere 12.52 uur stoot de huidige  mens  zoveel  CO2 uit als Mt Pinatubo – de grootste eruptie van de laatste honderd jaar . M.a.w. we zouden zo’n 700 Mt Pinatubo erupties per jaar  moeten hebben om de hoeveelheid te bereiken die de mens uitstoot. Omgerekend naar de hoeveelheid magma die vrijkwam bij Pinatubo komt dat neer op zo’n 8 super erupties ( ontploffende caldera’s )per jaar (meerdere malen Yellowstone).http://www.agu.org/pubs/pdf/2011EO240001.pdf 
    3. Op korte termijn hebben vulkaan uitbarstingen  een afkoelende werking. Niet zozeer door de as, omdat die snel uitregent, maar vooral door de uitstoot van SO2 die in de lucht aerosolen vormt.
    4. De uitbarsting van Pinatubo zorgde overigens slechts voor een nauwelijks waarneembaar dipje in de temperatuur begin jaren 90.
    5. Op zeer langere geologische tijdschaal speelt de uitstoot van broeikasgassen door vulkanen wel een rol.
    1. wij leven nu. Laatste keer dat CO2 concentraties zo hoog waren als nu was 15 miljoen jaar geleden. http://www.sciencedaily.com/releases/2009/10/091 …

_

Vuursteen
Vuursteen is het gesteente dat voorkomt als concretie in kalkgesteente en is opgebouwd uit vrijwel amorfe kwarts.

Het staal van de prehistorie

Vuursteen: ruwe grondstof en werktuig. Foto Wessex Archaeology, http://www.flickr.com/photos/wessexarchaeology/54290053/in/set-72057594078946147/.

Vuursteen is het hardste steentype dat in Nederland is te vinden. Het glasachtige materiaal kan zeer scherpe randen hebben en is vanwege zijn goede splijtbaarheid ideaal voor het vervaardigen van werktuigen.

De oerbewoners van ons land gebruikten vuursteen al vanaf 250.000 jaar geleden voor het maken van hun gereedschappen. Vuursteen is harder dan staal. Je kunt met vuursteen in staal krassen maar met staal een kras maken in vuursteen lukt niet. Vuursteen komt voor als banken en knollen, die ingebed zijn in de Zuid-Limburgse kalksteenafzettingen. Maar er is in ons land ook veel vuursteen te vinden dat uit het buitenland als zwerfsteen is aangevoerd door rivieren en ijs.

  • Vuursteen of keisteen, silex of flint is een gesteente dat vaak in klompen in kalksteen wordt aangetroffen en meestal bruin of grijs van kleur is. Dergelijke ‘klompen’ worden in de geologie ‘concreties’ genoemd. Wikipedia

Wad
Een wad is een bij eb grotendeels droogvallend uitgestrekt gebied van zand en slib doorsneden door prielen en geulen, aan de zeezijde door eilanden begrensd.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Wad

Afbeeldingen van wad

Het wad van Schiermonnikoog

Ten zuiden van het eiland Schiermonnikoog  ligt het waddengebied. De geulen die daar lopen heten de Grote Siege, de Piebe, en Kleine Siege. Na de afsluiting van de Lauwerszee is het wantij naar het oosten verschoven en zijn een paar geulen van plaats veranderd.

http://www.zeeinzicht.nl/vleet/index.php?id=4845&template=template-vleetned&language=0&item=Het-wad-ten-zuiden-van-Schiermonnikoog

Wadden
Wadden zijn laaggelegen met geulen doorsneden kustgebieden, waarvan een groot oppervlak bij eb droogvalt en bij hoogwater weer onderloopt; vaak gedeeltelijk beschermd door een strandwal.

Waddenzee

De Waddenzee is de binnenzee tussen de Waddeneilanden en de Noordzee aan de ene kant, en aan de andere kant het vasteland van Denemarken, Duitsland en Nederland. Wikipedia

 

W

Alfred  WEGENER 

https://tsjok45.wordpress.com/2012/11/13/plaattektoniek/

Alfred Wegener rond 1925

Wegener & Co.

Op het einde van de 16de eeuw wees de Antwerpse cartograaf Abraham Ortelius op de overeenkomsten tussen de kustlijn van Noord- en Zuid-Amerika enerzijds en die van Afrika anderzijds. Volgens hem waren deze continenten van mekaar afgescheurd door aardbevingen en vloedgolven. Ortelius kwam in zijn tijd niet echt geloofwaardig over…

Ortelius’ wereldkaart uit 1570 (links) en een samengesteld satellietbeeld van de aarde (rechts)                                           Op beide beelden is het duidelijk dat de oostkust van Zuid-Amerika in de westkust van Afrika past

 

  . 

 

Ham’s Geo-pagina: platentektoniek

In de 19de eeuw werden Ortelius’ ideeën opnieuw opgevist. Bij het begin van de 20ste eeuw werden deze ideeën voor het eerst wetenschappelijk benaderd door de Duitser Alfred Wegener. Volgens Wegener waren de verschillende continenten langzaam uit mekaar geschoven. Hij noemde dit verschijnsel “continentendrift“. Meer dan 200 miljoen jaar geleden zouden alle continenten één groot supercontinent gevormd hebben, Pangaea, dat later zou opsplitsen in Laurazië (N-Amerika + Eurazië) en Gondwana (Z-Amerika + Afrika + Oceanië + India + Arabië + Antarctica).Ortelius’ wereldkaart uit 1570 (links) en een samengesteld satellietbeeld van de aarde (rechts).
Op beide beelden is het duidelijk dat de oostkust van Zuid-Amerika in de westkust van Afrika past.

Ham’s Geo-pagina: platentektoniek

Reconstructie van de opsplitsing van Pangaea in Laurazië en Gondwana en verdere evolutie tot nu.

Naast de overeenkomst van de kustlijnen, wees Wegener ook op het voorkomen van dezelfde (fossiele) plant- en diersoorten op de verschillende continenten. Omdat Wegener niet kon verklaren hoe of waarom de continenten verschoven waren, waren er nog veel wetenschappers die Wegener’s theorie larie vonden.

Ham’s Geo-pagina: platentektoniek

De vindplaatsen van fossielen wijzen erop dat de verschillende continenten ooit aan mekaar grensden.

Later vond men allerlei geologische bewijzen die Wegener’s theorie bevestigden. Net zoals de vindplaatsen van fossielen op mekaar aansloten, deden ook de vindplaatsen van bepaalde ertsen en sporen van ijstijden dat. Vandaag twijfelt geen enkele wetenschapper er nog aan dat de verschillende continenten vroeger één geheel vormden.

Over tsjok45
Gepensioneerd . Improviserend jazzmuzikant . Instant composer. Jamsession fanaat Gentenaar in hart en nieren

5 Responses to GEOLOGIE UVW

  1. Overigens leefden er voorouders van de mens in het mioceen: de gemeenschappelijke voorouders van mensen en chimpansees en verscheidene daaraan verwante mensachtigen die inmiddels zijn uitgestorven. Ook bestonden er voorouders van de huidige gorilla’s en van de Sahelanthropus Tchadensis die mogelijk ook rechtop liep. Er waren veel meer soorten apen en mensachtigen in die tijd, vermoedelijk mede omdat de oerwouden veel groter waren dan tegenwoordig en de woestijnen veel kleiner. Ook de mens zou bepaald een makkelijker leven hebben gehad in het midden-Mioceen door hogere neerslag en meer plantengroei in droge streken op alle continenten.

    • tsjok45 zegt:

      @ Harry
      –OK …. maar op wat reageer je nu precies ?

      grt .

      p.s. Overigens beste wensen voor 2014

      • De beste wensen aan jou Tsjok en aan alle lezers uiteraard…
        Waar ik op reageer is de inhoud van het artikel waarnaar je linkt op sciencedaily.com, de laatste link, vóór het commentaar op de zondvloed-theorie. [http://www.sciencedaily.com/releases/2009/10/091008152242.htm]

        Daar praat men heel suggestief en beladen, dus onwetenschappelijk over “shocking” en “unprecedented” wat het CO2 gehalte betreft.
        “”A slightly shocking finding,” Tripati said, “is that the only time in the last 20 million years that we find evidence for carbon dioxide levels similar to the modern level of 387 parts per million was 15 to 20 million years ago, when the planet was dramatically different.”

        Om iets op deze wijze schokkend te noemen, is geen wetenschappelijke kwalificatie maar een populistische manier om onrust op te wekken. Daarbij is het technisch misleidend om het temperatuur niveau op de wereld in het mioceen in verband te brengen met uitsluitend de CO2 en niet met de Milankovich cycli, die er in het Mioceen ook waren maar niet tot een ijstijd hebben geleid toen, wel tot heel warme episodes. De diepten van de oceanen waren in het Mioceen dan ook niet zo koud als nu; deze koude is een relict van de ijstijden in meer recente tijdperken. Daar zijn we nog niet van af.

  2. Pingback: INHOUD G | Tsjok's blog

  3. Pingback: Plaattektoniek | Tsjok's blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: