ORKANEN


°

     GEOLOGIE  

°

Kernwoorden

, , , , , , , , , , ,

2008

Minder orkanen in Atlantische Oceaan

Nieuws zondag 18 mei 2008

De wereldwijde opwarming zorgt voor het opwarmen van oceaanwater. Juist water boven de 27°C zorgt voor het ontstaan van orkanen. Hoe warmer, des te meer orkanen denken velen dan ook. Ton Knutson en collega’s van het NOAA schrijven in Nature Geoscience echter dat het aantal orkanen in de Noord-Atlantische oceaan gedurende de 21e eeuw zal afnemen.

door

Begin mei raasde de dodelijke cycloon Nargis over Myanmar, en dat terwijl cyclonen (of orkanen) daar niet geregeld voorkomen. In het noordwestelijke deel van de Atlantische oceaan komen ze meer voor. De orkaanactiviteit is hier toegenomen sinds 1980, mogelijk door het opwarmende klimaat. Tom Knutson en collega’s van het Amerikaanse NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) laten in Nature Geoscience zien dat de orkaanactiviteit juist af zal nemen in de 21e eeuw.

Katrina

Wellicht de bekendste orkaan is de Katrina, die eind augustus 2005 over New Orleans trok, de omgeving verwoeste en alles onder water zette. De orkaan was van de zwaarste categorie (categorie 5) en is de duurste orkaan ooit. Wat staat er te gebeuren als dit soort orkanen steeds meer voorkomen, zoals de verwachting is?

Katrina op 27 augustus 2005, net voordat de orkaan New Orleans bereikte. Bron: NASA.

Orkanen en convectie

Door het opwarmende klimaat wordt het oppervlaktewater in de oceaan steeds warmer, waardoor er meer water verdampt. Deze warme, vochtige lucht stijgt op en is in combinatie met een lagedrukgebied de directe oorzaak van het ontstaan van orkanen. Na het stijgen condenseert de vochtige lucht en het gaat regenen, waardoor er energie vrijkomt. Deze energie zorgt voor het stijgen van lucht en het verder dalen van de luchtdruk, gevolgd door het aantrekken van lucht uit omliggende gebieden. Deze lucht stijgt weer op, condenseert en verlaagt de luchtdruk. En zo treedt een zichzelf versterkend effect op: convectie.

Deze convectie zal afnemen zodra de bron, het warme oceaanwater, er niet meer is en de orkaan boven land komt. De orkaan neemt in kracht af en zal uiteindelijk ophouden te bestaan. De convectie zal echter toenemen als méér water of als water sneller boven de 27°C komt, de oceaanwatertemperatuur waarbij orkanen ontstaan. Simpele conclusie: hoe warmer het water, hoe meer orkanen?

De verspreiding van orkanen van 1985-2005. Blauwe en groene lijnen geven respectievelijk tropische depressies en tropische stormen aan. Van lichtgeel naar rood wordt een toenemende schaal van orkaanintensiteit weergegeven.

De 21e eeuw

Wetenschappers van het NOAA zijn er achter gekomen dat het niet zo eenvoudig ligt. Zij hebben een klimaatmodel gemaakt van het Noord-Atlantische gebied en simuleren daarmee de orkaanseizoenen van 1980-2006. Deze seizoenen lopen van augustus tot en met oktober. Na samenvoeging met andere modellen konden ze het aantal orkanen tot in de tweede helft van de 21e eeuw voorspellen.

Vooral de Noord-Amerikanen zullen een gat in de lucht springen, want de resultaten tonen aan dat het aantal orkanen zal afnemen (-18%). Dit geld ook voor tropische stormen (-27%), nog net geen orkaan. De Noord-Amerikanen krijgen er echter wel een grote bak met extra regen voor terug. Voor Europeanen is het nieuws dat het gebied waar orkanen nu voorkomen niet zal uitbreiden, en dus lijkt Europa buiten schot te blijven.

Rijden over de snelweg was geen probleem na Katrina (New Orleans, 2005). Bron: US Navy.

Kritiek

Dit is goed nieuws als de modelberekeningen kloppen. Het gebruikte klimaatmodel heeft echter moeite de zware orkanen te simuleren. Voor het voorspellen van toekomstige orkanenfrequenties zijn de atmosfeer (met broeikasgassen) en de temperatuur van het oppervlakteoceaanwater veranderd. Dit is gedaan op basis van andere modellen die het verloop ervan in de 21e eeuw hebben voorspeld. Mogelijke veranderingen in ozon en stofdeeltjes werden niet meegenomen in het model. De resultaten van de NOAA-onderzoekers geven echter aan dat circulatie en de hoeveelheid vocht mogelijk belangrijker is dan de temperatuur van het oppervlakteoceaanwater. Als klapper op de vuurpijl laat een andere modelsimulatie zien dat het aantal orkanen juist met 7% toeneemt en het aantal grote orkanen zelfs met 70%!

Wat is nu waarheid? Ieder model is weer anders en modellen zijn zeer gevoelig voor kleine veranderingen, net als het klimaat. Te prijzen valt dat de onderzoekers zelf ook kritisch zijn naar hun resultaten. Het beste is dan ook maar om de bekende zin van wetenschappers uit te spreken: ‘er is meer onderzoek nodig’…

Grenada kampte ook met de gevolgen van de orkaan Ivan in 2004. Bron: USAID

Referentie:

Knutson et al., 2008. Simulated reduction in Atlantic hurricane frequency under twenty-first-century warming conditions. Nature Geoscience

Zie ook:

 
Nieuws vrijdag 28 november 2008 

Zwaar orkaanseizoen ten einde

Het orkaanseizoen van 2008 is bijna ten einde. Ike zorgde voor een bovengemiddeld sterk orkaanseizoen. Vooral Haiti en Cuba werden zwaar getroffen.

door

Het orkaanseizoen van 2008 was een actief orkaanseizoen en voor bijna duizend mensen zelfs dodelijk. De totaalschade liep op tot bijna 54 miljard dollar, de op één na duurste ooit. Vooral Ike richtte enorme schade aan. Alleen 2005 was duurder met 141 miljard dollar. De totale orkaanenergie was bovengemiddeld door Ike.

Een orkaanseizoen loopt van 1 juni tot en met 30 november. Vijf orkanen groeiden in 2008 uit tot orkaancategorie 3 (maximaal 5). Vooral Ike (maximaal categorie 4) liet een spoor van vernieling achter. Het is op het lijstje van de meest vernietigende orkaan nummer drie en de schade liep op tot 31,5 miljard dollar. Orkaan Bertha vestigde een record door 17 dagen achtereen actief te blijven, een unicum voor de maand juli. De totale orkaanenergie bedroeg 141 op de ACE schaal (=104 knopen2), tegenover 248 in 2005. Het gemiddelde van 1950-2005 ligt net iets boven de 100. Ike maakte dit jaar het verschil met een waarde van ruim 38.

De orkaan Gustav komt uit zuidoostelijke richting en raast hier over Cuba. Bron: NASA

KNMI nieuws

Het KNMI meldde op 28 november dat het seizoen tal van records heeft opgeleverd. ‘Liefst zes opeenvolgende orkanen, Dolly, Edouard, Fay, Gustav, Hanna en Ike, bereikten het vasteland van de Verenigde Staten’. Edouard en Fay zijn echter géén orkanen maar tropische stormen die nooit de orkaanstatus hebben bereikt. De Amerikanen melden echter dat het een gewoon orkaanseizoen is geweest met alleen Ike als uitschieter. Records zijn er echter wel gebroken, zoals er elk seizoen records zijn.

Cuba en Haïti

Cuba kreeg drie zware orkanen te verwerken (Gustav, Ike en Paloma), een record. Midden september trok Ike ( slechts categorie 4) over het eiland en vernielde een groot deel van het eiland en de hoofdstad. Diezelfde maand deed de orkaan Gustav de windmeters van het Cubaanse Meteorologische Instituut de windmeters uitslaan tot recordsnelheden van 340 km/uur.

Haïti werd getroffen door één tropische storm (Fay) en maar liefst drie orkanen (Gustav, Hanna en Ike). Meer dan 100.000 huizen werden verwoest of beschadigd door de storm zelf of door overstromingen die ontstonden vanwege de ontbossing van het eiland. Het officiële dodental liep tegen de 800.

Houston liep op 13 september grote schade op toen Ike over de stad raasde. De ruiten van deze wolkenkrabber in de binnenstad waren begin oktober nog niet allemaal gerepareerd. Bron: Adiël Klompmaker

Stijging?

Sinds midden jaren 90 is het gemiddelde aantal tropische stormen flink toegenomen ten opzichte van de jaren 70 en 80. Op dit moment is een aantal van 10-15 per jaar normaal. Als wordt gekeken naar het aantal orkanen lijkt er geen relatie te zijn. De laatste jaren lijkt het aantal toe te nemen, maar van 1950-1970 was het aantal ook al ongeveer zo hoog.

Het aantal tropische stormen in blauw en de sterke orkanen in rood. De lijnen geven het 10-jarig gemiddelde. Een tropische storm wordt pas een orkaan genoemd als windsnelheden vanaf 119 km/u worden bereikt (categorie 1). De zwaarste orkanen (categorie 5) behalen windsnelheden vanaf 250 km/u. Het KNMI noemt een orkaan overigens ‘hurricane’ (de Engelse vertaling). Bron: KNMI

Klimaat

Het KNMI meldt dat een relatie van het grotere aantal stormen met de opwarming van de aarde is tot nu toe niet gevonden. Het hangt hier helemaal af van de definitie van een storm: een normale storm, een tropische of een orkaan. Voor orkanen lijkt er wel een verband met het klimaat te worden gevonden. Afgelopen september bleek dat de zwaarste orkanen in kracht toenemen, en vooral in het Atlantische gebied. Dat deden de onderzoekers door te redeneren van 1980. Wordt echter op langere tijdsschaal gekeken dan blijkt er geen verband. Ongetwijfeld zal hierover veel onderzoek worden gepubliceerd in 2009.

Orkanen: meer of minder? Volgens gegevens van de Atlantische Oceaan blijkt dat er geen duidelijke trend is vanaf 1950. Bron: Creative Commons

De tropische stormen en orkaan in 2008 waren achtereenvolgens Arthur, Bertha, Cristobal, Dolly, Edouard, Fay, Gustav, Hanna, Ike, Josephine, Kyle, Laura, Marco, Nana, Omar en Paloma.

Zie ook:

2009 Minder actief orkaanseizoen verwacht

vrijdag 20 maart 2009

Voor de eerste helft van het orkaanseizoen dat start in juni worden minder orkanen verwacht. Dit geldt voor het Atlantische gebied. Basis hiervoor is het koude water voor de westkust van Afrika en La Niña.

door

De eerste verwachtingen voor het Atlantisch orkaanseizoen zien er gunstig uit. In de Atlantische Oceaan en de Caribische Zee worden dit jaar minder orkanen verwacht dan de afgelopen jaren. Ook in de westelijke Stille Oceaan, dus voor de westkust van Mexico en de VS, worden dit jaar minder orkanen verwacht.

Het Atlantisch orkaanseizoen duurt van juni tot december. De verwachting van de orkaanactiviteit is afkomstig van het Europees Weercentrum ECMWF, waarin het KNMI participeert, en geldt voor de eerste helft van het orkaanseizoen.

De orkaan Ike veroorzaakte ongeveer 20 miljoen euro schade, waarvan het grootste deel in de VS. Bron: NASA

Koeler water

De belangrijkste factor voor het geringere aantal tropische stormen is de relatief lage temperatuur van het zeewater voor de westkust van Afrika. De verwachting is dat dit zeker tot de zomer voortduurt. De zee bij de Afrikaanse westkust is het brongebied voor de meeste tropische stormen, die daarna de oceaan oversteken naar de Antillen en Noord-Amerika. Aangezien een tropische storm zijn energie ontleent aan warm water, ontstaan er door dit koele water dit jaar waarschijnlijk minder orkanen.

La Niña verdwijnt

Een tweede factor is La Niña. Dit is een afkoeling van het zeewater langs de evenaar in de Stille Oceaan. La Niña bevordert juist de vorming van orkanen. Echter, de huidige La Niña zal waarschijnlijk tegen de zomer afgelopen zijn. Mogelijk slaat La Niña zelfs om in het tegengestelde, El Niño, wat het aantal orkanen nog iets meer kan onderdrukken in de Atlantische Oceaan.

Dat betekent niet dat er helemaal geen orkanen zullen langskomen in het Atlantische gebied. Normaal telt een seizoen tegenwoordig zo’n twaalf tot zestien tropische stormen waarvan er vijf tot tien uitgroeien tot een orkaan. Bovendien zeggen de prognoses niets over de schade die ze kunnen aanrichten. Op deze termijn is niet aan te geven hoeveel orkanen het land bereiken en hoe zwaar ze worden.

Verleden

Vorig jaar was bijzonder. In totaal ontstonden er acht orkanen, waarvan er liefst zes het vasteland van de Verenigde Staten bereikten, terwijl er vijf uitgroeiden tot een zware orkaan. Recordjaar is 2005 toen het Atlantisch gebied veertien orkanen zag passeren.

Zie ook:

2013

Meer Sandy’s en Katrina’s

Door opwarming van de aarde

  • Door: Menno Sedee
Categories:
Aarde & Klimaat

Zoom

Onduidelijkheid en onzekerheid heerste over de invloed van de opwarming van de aarde op het ontstaan van hevige stormen. Amerikaanse onderzoekers hebben nu slecht nieuws voor hun landgenoten.

De Verenigde Staten maken regelmatig catastrofale stormen mee. Naast het maken van honderden slachtoffers, brengen ze de getroffen gebieden tientallen miljarden aan schade toe. Velen herinneren zich orkaan Sandy van 2012 nog wel: meer dan 250 doden en een geraamde vijftig miljard dollar schade. Of Katrina, die maar liefst 1850 mensen meesleurde in haar val en een slordige honderd miljard dollar heeft gekost. Maar ook minder bekende stormen richten veel ellende aan. Het land werd vorig jaar getroffen door maar liefst zeven stormen die ieder meer dan een miljard dollar aan economisch verlies veroorzaakten.

Onzekerheid

Helaas heerst er nog grote onzekerheid over de invloed van de opwarming van de aarde op het ontstaan van zware stormen, met windsnelheden boven de 90 kilometer per uur, en orkanen, met windsnelheden boven de 120 kilometer per uur. Bruikbare klimaatmodellen waren tot nog toe niet voldoende voorhanden. Dat komt onder andere door het ontbreken van een betrouwbaar datarapport over de invloed van klimaatverandering in het verleden op zware onweersbuien – en met name tornado’s – waarmee systematisch de klimaatverandering en weerpatronen kunnen worden geanalyseerd. Daarnaast zijn er uiteenlopende meningen en theorieën over welke natuuromstandigheden essentieel zijn bij het ontstaan van extreem onweer.

Wetenschappers van de Universiteit van Stanford, onder leiding van Noah Diffenbaugh, hebben nu meerdere modellen bij elkaar gelegd om uitspraak te kunnen doen over de invloed van de opwarming van de aarde op het ontstaan van stormen en orkanen. Ze gebruikten hiervoor de database van het omvangrijke Coupled Model intercomparison Project (CMIP). Dit klimaatproject verzamelt en organiseert sinds 1995 een groot deel van de klimaatmodellen. Veel van deze modellen spreken elkaar ogenschijnlijk tegen of laten zich moeilijk vergelijken of combineren. Het onderzoeksteam van Diffenbaugh heeft de uitkomsten van verschillende modellen geanalyseerd en verontrustende conclusies getrokken.

Energie en wind

Zoom
Convectie in zijn uiterlijke vorm.

Het wordt algemeen aangenomen dat er in ieder geval twee omgevingsfactoren belangrijk zijn voor stormvorming. De eerste is de aanwezigheid van “convective available potential energy”, oftewel CAPE. Deze energie ontstaat wanneer de lucht in de onderste atmosfeerlaag wordt opgewarmd. Warme lucht stijgt op en neemt vocht met zich mee, welke zich in de hogere regionen verzamelt. De stijging van lucht wordt convectie genoemd. De tweede factor is de aanwezigheid van zogenaamde windscheringen. Dat zijn plotselinge veranderingen in de windsnelheid en/of –richting die het verzamelde vocht organiseren tot een potentiële storm.

Dat de CAPE de laatste decennia steeg door de opwarming van de aarde, en dat dat een stimulerende invloed heeft op het ontstaan van stormen en orkanen, daarover was iedereen het eens. Onderzoekers wezen ook op de daling van het aantal windscheringen. Wat is dan de netto invloed op het ontstaan van stormen?

Het team van Diffenbaugh heeft met behulp van CMIP gevonden dat de daling van windscheringen vooral voorkomt op dagen van een laag CAPE-gehalte. Het dalende aantal windscheringen betekent dus niet dat automatisch het aantal stormdagen verkleint. Amerikanen kunnen de komende eeuw meer stormen verwachten, vooral in de lente. Volgens de voorspelling stijgt het aantal stormdagen per lente met tweeënhalf gedurende deze eeuw. Dat lijkt niet veel, maar als je beseft dat stormen niet zo vaak voorkomen in het huidige klimaat is het relatief een grote stijging, namelijk veertig procent.

Slecht nieuws

In een artikel dat een half jaar geleden in PNAS werd gepubliceerd, schatten onderzoekers al dat het aantal zware orkanen (de Katrina’s) dat de kust van de VS bereiken met twee tot zeven per jaar zal stijgen, als de temperatuurstijging gedurende de 21e eeuw één graad zal zijn. Het nieuwste IPCC-rapport, waarin zo’n 9.000 wetenschappelijke studies zijn verwerkt, verwacht dat het moeilijk of misschien wel onmogelijk zal zijn de temperatuurstijging onder de twee graden te houden, ook al is de stijging tot nu toe minder sterk dan ze hadden voorspeld in 1998.

De problemen zullen zich niet tot de west-Atlantische kust beperken. Het klimaatmodel EC-EARTH, dat is ontwikkeld door het KNMI, brengt slecht nieuws. De temperatuur waarbij extreem onweer ontstaat is 27 graden Celsius. Dat zal steeds vaker voorkomen en dichterbij huis. Orkanen hebben dus minder tijd om af te zwakken voordat ze in Europa arriveren. Vooral de Noordzee en de Golf van Biskaje krijgen het zwaar te verduren.

Meer begrip over het ontstaan van zware stormen of orkanen kan het waarschuwingssysteem verbeteren, waardoor schade kan worden beperkt. De combinatie van meer stormen met een zeespiegelstijging vraagt ook meer aandacht voor geavanceerder watermanagement.

Zowel een gunstig als een ongunstig scenario van het broeikaseffect betekent een stijging van het aantal stormen en orkanen. De Amerikanen krijgen het sowieso moeilijker. Harde bewijzen dat temperatuurstijging rechtstreeks de frequentie en intensiteit van orkanen beïnvloedt stapelen zich op. Vervelend, maar het is misschien beter dan onzekerheid.

TAIFOEN   Haiyan 

TAIFOEN   Haiyan    november 2013 

Superstorm Haiyan of Yolanda, zoals de storm in de Filipijnen genoemd werd ….kwam met  windsnelheden van ruim 300 kilometer per uur aan land.

Waar kwam deze tyfoon vandaan?
De tyfoon Haiyan ontstond in de Stille oceaan, 10 tot 30 graden boven of onder de evenaar.

In die gebieden beginnen met grote regelmaat tyfonen, ook wel orkanen of cyclonen genoemd. Het water heeft daar de hele zomer kunnen opwarmen tot een temperatuur van rond de 30 graden. Daardoor begint het water te verdampen. Die waterdamp kan in een rustige atmosfeer regenwolken vormen. Doordat de buien gaan samenwerken beginnen ze om elkaar heen te draaien, wat een lagedrukgebied oplevert dat een tropische depressie heet.

Deze depressies kunnen zich ontwikkelen tot tropische stormen en in het ergste geval tot cyclonen. Doordat de warme waterdamp condenseert in de wolken, krijgen deze een enorme hoeveelheid extra warmte mee, die ze hun kracht geeft. Hoe warmer het water, hoe sterker de orkaan.

Hoe zwaar was deze storm?
Volgens de Amerikaanse meteoroloog Jeff Masters is Haiyan de zwaarste tyfoon die ooit land bereikte. Of dat klopt, zal in de toekomst pas duidelijk worden. “Dat gebeurt aan de hand van de opgelopen schade en alle informatie die vergaard is vlak voordat de tyfoon aan land ging”, zegt ‘, zegt de Nederlandse weerkundige Reinout van den Born.

Het is overigens onwaarschijnlijk dat Haiyan de krachtigste orkaan ooit is.

In 1996 trok de cycloon Olivia over de Stille Oceaan. Die houdt het record voor de hoogste windsnelheden ooit gemeten: 408 kilometer per uur, maar Olivia kwam pas aan land toen de orkaan al veel aan snelheid verloren had. Haiyan lijkt aan land te zijn gegaan met windsnelheden van meer dan 300 kilometer per uur.

Waarom is er zoveel schade?
Een storm die met windsnelheden van ruim 300 kilometer per uur aan land komt is hoe dan ook catostrofaal. Een tyfoon als Haiyan heeft een diameter van honderden kilometers.

Een tyfoon is het gevaarlijkst op het moment dat hij aan land gaat. Dan gaat alles tegelijk mis: de storm veroorzaakt een vloedgolf van drie tot vier meter, die met grote snelheid over het land spoelt.

Als de plek waar de storm aan land komt net boven zeeniveau ligt, zoals in de Filipijnen het geval is, spoelt deze vloedgolf honderden meters landinwaarts. Iets dergelijks gebeurde ook in New Orleans, tijdens de orkaan Katrina.

Obstakels die de wind op zijn pad vindt zorgen ervoor dat de storm aan de onderkant wordt afgeremd, waardoor de orkaan chaotisch gaat bewegen. Zo ontstaan rukwinden, die nog meer schade aanrichten dan de harde wind alleen.

Ten slotte bevat een tyfoon een enorm hoeveelheid water. De regen die met de turbulente wind wordt meegeslingerd zorgt voor nog meer schade.

Worden de Filipijnen vaker getroffen dan andere gebieden?
Een groot gebied rond de Stille Oceaan – Filipijnen, Vietnam, Japan en Micronesië – wordt vaak getroffen door noodweer. “Veel vaker dan gebieden aan de Atlantische Oceaan, zoals de VS en Haïti, hoewel daar wel meer media-aandacht voor is”, zegt Van den Born. Bovendien zijn de stormen in Azië doorgaans zwaarder.

Dat komt door een gebrek aan golfstromen, die het vele oceaanwater de aarde rondsturen. Omdat zo’n golfstroom in delen van de Stille Oceaan ontbreekt, kan het water lange tijd stilliggen en opwarmen. Hoewel de watertemperatuur in de Golf van Mexico ook kan oplopen, wordt het water daar regelmatig afgevoerd naar koudere gebieden, waardoor de kans op een orkaan kleiner is dan in Azië. De Filipijnen hebben het extra zwaar, omdat ze vlak bij de kraamkamer van cyclonen liggen; een tyfoon hoeft hier maar een korte afstand af te leggen om de eilandengroep te bereiken.

Had de schade van Haiyan beperkt kunnen worden?
Waarschijnlijk niet. De Filipijnen hebben veel ervaring met stormen en zijn daardoor ook relatief goed voorbereid op noodweer. Maar een uitzonderlijk catastrofale tyfoon als Haiyan richt zo veel schade aan in zo’n enorm gebied, daar valt niet tegenop te boksen, denkt Van den Born. “Er wonen miljoenen mensen in het gebied waar de orkaan overheen trok. Die allemaal evacueren is niet te doen. Zelfs als we een tijd van te voren al wisten wat er zou gebeuren, zou het onmogelijk zijn om iedereen op tijd naar een andere plek te krijgen. Waar moeten ze heen?”

supertyphoon Haiyan

dodelijke stormen

superorkaan   taifoen Haiyan

Tyfoon Haiyan door klimaatverandering?

Zoom
© Wikimedia Commons
Deze kaart laat de orkanen zien die voorkwamen tussen 1985 en 2005. De Filipijnen worden elk jaar hard getroffen. Was de tyfoon Haiyan dus een ‘normaal’ verschijnsel, of speelt klimaatverandering toch een rol?

 Als de aarde opwarmt, warmt ook de bovenste laag van de oceaan op. Aangezien stormen hun energie uit warm water (boven de 27e graden) verkrijgen, zal de opwarming van de aarde het ontstaan van dit soort desastreuze weersomstandigheden in de hand moeten werken.

Logisch toch? Maar zo simpel is het niet. Het is ook bekend dat door opwarming meer windscheringen voorkomen. Windscheringen zijn winden die verschillende richtingen op waaien. Deze winden rukken orkanen juist uiteen.

Nature beantwoordt meerdere vragen naar aanleiding van de tyfoon Haiyan, waaronder: wat is het verschil tussen tyfoon, cycloon en orkaan?

°

‘Orkanen zullen meer schade aanrichten door opwarming van de aarde’

14/11/2013

Orkanen zoals die op de Filipijnen zullen vaker voorkomen door de opwarming van de aarde. De superstormen zullen ook meer schade aanrichten.

MENSELIJKE  ELLENDE 

'Orkanen zullen meer schade aanrichten door opwarming van de aarde'

© Reuters

  • Inwoners van Tacloban staan tot hun knieën in het stinkende water, waarin lijken, menselijke uitwerpselen en allerlei afval drijven.

Overlevenden van taifoen Haiyan tussen het puin in Tacloban, 10 november 2013.

Veel metereologen  verwachten  in de toekomst meer orkanen van het kaliber van Haiyan.En door de stijging van het zeepeil zullen die ook steeds meer schade kunnen aanrichten.

De supertyfoon Haiyan, die op de Filipijnen mogelijk meer dan 10.000 mensenlevens eiste, is een van de zwaarste stormen die de weerdiensten ooit op Aarde gemeten hebben.

°

De grote vraag  is ditmaal  of de klimaatverandering mee verantwoordelijk is voor de storm en zijn verwoestende kracht

°

Een gevolg van de opwarming van het klimaat?

—> De Filipijnse onderhandelaar op de klimaattop in Warschau Yeb Sano wond er alvast geen doekjes om:                                              Wat mijn land doormaakt als gevolg van deze extreme klimaatgebeurtenis is te gek voor woorden. Maar we kunnen er hier in Warschau een eind aan maken, zei hij.

Tijdens de 19e VN-klimaattop zei Yeb Sano  nog dat de Filipijnen weigeren te accepteren dat dit soort monsterstormen dood en verderf zaaien, zonder dat wordt gewerkt aan oplossingen. “Mijn land weigert te accepteren dat een 30e of 40e klimaatconferentie nodig moet zijn om het probleem van klimaatverandering op te lossen.”

Alle terechte wetenschappelijke twijfel ten spijt, is 2013 het derde jaar op rij dat de archipel af te rekenen krijgt met een monsterstorm en het zesde jaar op rij dat de tropische stormen het land honderden miljoenen dollars kost.    De Filipijnse Klimaatcommissaris, Naderev Madla Saño, berekende dat elk(van de 21 ste eeuwse ) taifoenseizoen de Filipijnen twee procent van zijn bruto nationaal product kost aan verwoeste oogsten en productiviteit en nog eens twee procent aan reconstructiekosten.

 —> Warm water   //

 Dat de klimaatverandering ervoor zorgt dat orkanen (of met een ander woord: tyfoons of cyclonen) talrijker en krachtiger worden, kunnen we volgens  vele  metereologen  niet met  zekerheid stellen.   (1)

De klimaatwebsite Climate Central citeerde Brian McNoldy, een klimaatwetenschapper aan de Universiteit van Miami. Hij stelt dat er geen wetenschappelijke basis is om het extreme karakter van Haiyan toe te schrijven aan de opwarming van de aarde. ‘

 ‘Je kan niet selectief zijn in het toewijzen van de impact van klimaatopwerming’, zegt hij. ‘Deze superstorm was net zo veel het resultaat van het huidige klimaat als al de andere stormen van dit jaar die minder krachtig waren.’(2)

Er zijn  trouwens  onvoldoende betrouwbare gegevens beschikbaar om te zeggen dat het aantal orkanen en hun intensiteit veranderd is ten opzichte van pakweg 100 jaar geleden. Daar weten we te weinig over.

°

_____________________________________________________________________________________

Feeding the Monster

…..we know what causes large-scale cyclones like hurricanes and typhoons: Heat.

Specifically, warm water, which provides energy to the storm. The water warms the air above it, which responds by rising. Surrounding cooler air is drawn in, is warmed by the water, rises, and the cycle continues. As it grows, the rotation of the Earth sets the huge air mass spinning, and you get a hurricane (or, as they are called when they’re in the Pacific Ocean, a typhoon (Taifoen ) — the generic term is a tropical cyclone). It continues to strengthen as long as more energy is available.

http://www.slate.com/blogs/bad_astronomy/2013/11/12/supertyphoon_haiyan_a_glimpse_of_the_future_now.html

__________________________________________________________________________________________

‘Wat we dankzij de wetenschap intussen wel weten, is hoe ze tot stand komen. Orkanen hebben warm water nodig om te groeien, en het is duidelijk dat de oceanen aan het opwarmen zijn. Een logische conclusie die je dan kunt trekken is: orkanen worden groter en krachtiger.’

‘Anderzijds zorgt dat warme water er ook voor dat de wind boven zee verandert, en zelfs de vorming van orkanen afremt… Een complexe materie’.

Het jongste rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), het klimaatpanel van de Verenigde Naties (VN). ‘acht het waarschijnlijk dat in een opwarmend klimaat orkanen krachtiger zullen worden, van het kaliber van Haiyan en Katrina.’

Meer schade

Wat metereologen wèl met zekerheid kunnen zeggen, is dat de zeespiegel stijgt.

Uit gegevens van de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) blijkt dat het voorbije decennium het zeepeil jaarlijks gemiddeld met 3,2 millimeter is gestegen. In de 20e eeuw was dat gemiddeld 1,6 millimeter. Een en ander maakt dat orkanen gevaarlijker worden voor kustbevolkingen, aldus de WMO.

‘De snelheid waaraan de zeespiegel stijgt, heeft enorme effecten : ‘Het betekent onder andere dat koraalriffen harder moeten groeien, maar die kunnen dat niet bijhouden als gevolg van de verzuring van de oceanen. En het zijn die koraalriffen die als een soort natuurlijke golfbreker bescherming kunnen bieden aan kwetsbare kustgebieden.’

‘Feit is ook dat de waterhuishouding op haar kop staat.

Een warme atmosfeer houdt meer vocht vast, waardoor het op verschillende plaatsen in de wereld steeds vaker en heviger zal regenen. En heel wat grote steden die historisch ontstaan zijn in de buurt van een riviermonding, lopen op hun beurt het risico dat ze bij noodweer te veel water te slikken krijgen.’

Dat alles in beschouwing genomen, maakt dat we kunnen verwachten dat noodweer zoals orkanen in de toekomst meer schade zal aanrichten’

° Vooral Global Warming  ? 

De Australische Sydney Herald was alleszins  een stuk affirmatiever. Die krant citeerde Will Steffen, een onderzoeker aan de Australian National University (ANU), die verwees naar het feit dat een warmer en vochtiger klimaat –dat reeds vastgesteld is- een duidelijke invloed heeft op stormen zoals Haiyan.

Een cycloon haalt het grootste deel van zijn energie uit de oppervlaktewaters van de oceaan. We weten dat die oppervlaktewateren zowat over de hele planeet opwarmen. In die zin heeft klimaatverandering een behoorlijk directe impact op de natuur van de storm’, zegt Steffen.

“De opwarming van de aarde zorgt ervoor dat de temperatuur van het water van de oceanen hoger wordt. Daardoor kunnen er vaker tyfoons voorkomen zoals Haiyan, “Dat zegt meteoroloog Hans Roozen. Warm zeewater

Voor het ontstaan van orkanen is de zeewatertemperatuur bepalend. “Ergens tussen 26,5 en 27,0 graden ligt de kritische grens’‘, legt meteoroloog Roozen uit. “Een orkaan wordt gevoed door warm zeewater. Stel dat het zeewater continu 29 graden zou zijn, dan zijn er vaker orkanen die ook meer schade zullen aanrichten.”

Voor de Filipijnen en de regio geldt nu een orkaanseizoen van april tot en met januari. “Maar door de opwarming van de aarde, stijgt ook de temperatuur van het zeewater en als we niet oppassen is er straks het hele jaar rond kans op orkanen.” Een orkaan verliest boven land altijd snel aan kracht en wordt dan een tropische storm.

‘Ideale’ voorwaarden
Overigens waren alle voorwaarden voor het ontstaan van de tyfoon Haiyan aanwezig. Zo werkten de zeewatertemperatuur en de hoge- en lagedrukgebieden mee.

“De zogenoemde straalstroom op 9 à 10 kilometer in de hoogste atmosfeer had de windkracht nog kunnen laten afnemen, maar dat is niet gebeurd. Flauw gezegd had Haiyan de wind in de rug. Alle seinen van Moeder Natuur stonden op groen voor dit natuurgeweld.’

REACTIES EN AANVULLINGEN

(1)  in een wereld die opwarmt kun je meer tropische stormen en orkanen zoals Haiyan verwachten. ?

Nu al bevat de dampkring zo’n 4 procent meer waterdamp en is de toplaag van de zee enkele tienden van graden warmer dan een jaar of vijftig geleden. Dat geeft heftiger en nattere stormen, is de gedachte.

°

‘Je kunt absoluut niet zeggen dat een afzonderlijke tyfoon is toe te schrijven aan klimaatverandering’, zegt KNMI-onderzoeker Rein Haarsma. Er zijn vele tyfonen nodig om, met het juiste statistische gereedschap, eventuele trends te kunnen lospeuteren.

Geen trend omhoog of omlaag
In de Atlantische Oceaan zijn de voorzichtige eerste aanwijzingen dat er iets verandert wel – al zijn ze omstreden – maar in de Stille Zuidzee nog niet. Toen Japanse en Taiwanese onderzoekers een paar jaar geleden alle tyfonen die tussen 1902 en 2005 in de Filipijnen aan land waren gekomen uitzetten in een grafiek, zagen ze daarin geen enkele betekenisvolle trend omhoog of omlaag.

Als er al iets van invloed is, dan zijn het de trage natuurlijke schommelingen van de zeewatertemperatuur, die de tyfonen nu weer wat meer naar het oosten, dan weer wat meer naar het westen sturen, aldus de wetenschappers.

Anders wordt dat wellicht in de toekomst.

Deskundigen gaan er ruwweg van uit dat het aantal tropische stormen in een opwarmende wereld iets afneemt, maar dat ze in kracht zullen toenemen.

Afnemende aantallen:

in een warmere wereld zijn ook de hogere luchtlagen warmer, en dat remt de vorming van wolkenclusters. maar er zijn ook  krachtiger stormen  boven zeeën die warmer zijn, want  eenmaal gevormde orkanen kunnen meer energie opnemen.:

  © epa.

‘Effecten over twintig jaar merkbaar’
Wanneer dat merkbaar wordt, is onzeker en hangt onder meer af van hoe snel de aarde opwarmt. Haarsma denkt de effecten al over een jaar of twintig in de statistieken te kunnen waarnemen, een cycloonexpert als Gabe Vecchi van het Amerikaanse klimaatcentrum NOAA houdt het op rond het jaar 2100.

In steen gebeiteld zijn de prognoses daarmee niet.

Zo voorzien de studies belangrijke regionale verschillen: terwijl er volgens de computermodellen bij een voortgaande opwarming over een eeuw beduidend meer supercyclonen in de Noord-Atlantische Oceaan zullen zijn, lijkt er uitgerekend rondom de Filipijnen nauwelijks iets te veranderen.

(2) Maar  dat belet niet, schrijft de auteur van het stuk, dat er grote wetenschappelijke consensus is over het feit dat dit soort superstormen in de toekomst veel frequenter zullen voorkomen als gevolg van de opwarming van aarde en oceanen. ‘Sommige studies hebben vastgesteld dat de uitstoot van roet in Zuid-Azië, gecombineerd met globale opwarming, de dwarskracht van de wind boven de Indische Oceaan al verminderd heeft, wat de intensiteit van de tropische stormen in dat gebied al versterkt heeft de voorbije jaren.’

°

Over tsjok45
Gepensioneerd . Improviserend jazzmuzikant . Instant composer. Jamsession fanaat Gentenaar in hart en nieren

5 Responses to ORKANEN

  1. Pingback: INHOUD Gaia Millieu | Tsjok's blog

  2. Pingback: INHOUD G | Tsjok's blog

  3. Pingback: GEOLOGIE TREFWOORD S | Tsjok's blog

  4. Pingback: GEOLOGIE TREFWOORD C | Tsjok's blog

  5. Pingback: Geologie trefwoord N O | Tsjok's blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: