Geologie trefwoord J


         zie onder GEOLOGIE   —->  GEOLOGIE TREFWOORD 

°

Jama’s     Open karstpijpen =jama’s  /  JAMA (servo kroatisch ) —> Een schoorsteenvormige pijp van /tot 100 meter lengte veroorzaakt door karstificatie en in de ondergrond uitmondend in een grottenstelsel

http://nl.wikipedia.org/wiki/Karstpijp

afb21.jpg
Een karstpijp of orgelpijp is een verticale koker gevormd in kalksteen.
De pijp ontstaat door karstverwering op zwakke plekken zoals diaklazen, breuken en dolines, en kan tot honderd meter diep worden.
Een actieve karstpijp wordt steeds breder en dieper.
Soms kan men niet meer spreken over een koker, maar is deze uitgegroeid tot een onregelmatige, brede en hoge ruimte, die via een gat in de plafond in verbinding staat met de buitenwereld.

stad

De Aven d’Orgnac is een van de belangrijkste karstpijpen van Europa. Je daalt tot 135m onder de grond in een uniek netwerk van stenen zalen

pa Gorges de l’Ardèche pa Ardèche

°
Jura 2

JURA         —>  http://www.mijnwoordenboek.nl/puzzelwoordenboek/JURA/1

Berggroep   / Bergketen  , Europees gebergte   ,Duits gebergte   , Frans-zwitsers gebergte   ,   Eiland bij Schotland/ Hebrideneiland           Frans wijngebied   http://wvw.frankdiekstra.nl/?page_id=3                                                                                                                                                              Frans departement   ,

 

 

1.-

http://nl.wikipedia.org/wiki/Jura_(gebergte)   –

De Jura is een gebergte aan weerszijden van de grens tussen Frankrijk en Zwitserland

http://www.digischool.nl/ak/onderbouw-vmbo/materiaal/begrip/b_frankr.htm                                                  http://www.digischool.nl/ak/onderbouw-vmbo/materiaal/begrip/b_landsc.htm                                                            http://www.encyclo.nl/lokaal/10536

 

Geologie van de Jura

De Jura, ten noordwesten van de Alpen, ligt tussen de Rhône-bocht ten westen van Chambéry in Frankrijk (zuiden), de Doubs (noordwesten) en de benedenloop van de Aare in Zwitserland (noordoosten). De Schwäbische Alb in Württemberg en de tot 657 m hoge Fränkische Alb (Frankische Jura) in Beieren, vormen een geologische voortzetting van het Jura plateau.
overzichtskaart 

Afbeelding

Samenstelling
De Jura stamt uit de middelste periode van het Mesozoïcum, tussen Trias en Krijt, met afzettingen van donkere en bruine mergels en wit kalksteen (dolomiet). Radiometrische datering geeft als ouderdom voor de Jura ca. 205 tot 135 miljoen jaar.
In Nederland komt het Lias slechts bij Winterswijk in enkele beekbeddingen aan de oppervlakte. In Zuid-België komen Lias en Dogger aan de oppervlakte aan de oostrand van het Parijse bekken. De Jurassische gesteenten zijn rijk aan planten- en dierenfossielen. De plantenwereld was goed ontwikkeld met nieuwe groepen van Varens en Naaktzadigen. De dierenwereld werd beheerst door reptielen (dinosauriërs); zij bevolkten in uiteenlopende vormen en afmetingen zowel land, zee als luchtruim. Beroemd is Archaeopteryx, de ‘oervogel’, die een schakel vormt tussen reptielen en moderne vogels (Teylersmuseum in Haarlem).

Afbeelding

Opbouw
De boogvormige gebergteketen scheidt zich in het zuiden af van de Alpen; verder noordelijk ligt het Molassebekken tussen Alpen en Jura. De stratigrafie bestaat van oud naar jong uit: Bontzandsteen, Muschelkalk, Keuper, Lias, Dogger, Malm, Krijt en plaatselijk Onder-Tertiair. Men onderscheidt twee gedeelten: de Keten-Jura en de Tafel-Jura. De Keten-Jura vormt het binnenste deel van de boog en is sterk geplooid. Deze plooien zijn vaak doorgebroken en opgeschoven met een beweging die naar het noordwesten gericht is. De Tafel-Jura is veel eenvoudiger geplooid, met brede, horizontaal liggende kruinen. De Keten-Jura is op de Tafel-Jura geschoven.

Plooiingsgebergte
De Jura is een goed voorbeeld van een plooiingsgebergte waar de plooiing niet diep in de ondergrond reikt: alleen het Tertiair en het Mesozoïcum zijn geplooid, terwijl het grondgebergte niet aan deze plooiing deelnam, ofschoon het wel aan breukvorming onderhevig is geweest. Een dergelijke oppervlakkige plooiing was mogelijk doordat vrijwel de gehele Mesozoïsche en Tertiaire formaties over de plastische zout- en gipslagen in de Muschelkalk gegleden zijn. Aan beide uiteinden van de Jura vindt men slechts enkele plooien, terwijl in het middengedeelte er wel tien tot vijftien voorkomen. Een ander belangrijk tektonisch verschijnsel zijn de horizontale verschuivingen, die scheef op de plooibundel staan. Breukvorming en plooiing staan met elkaar in direct verband. De plooiing vond plaats in het Plioceen. 

 

 

 

2.-Jura(departement/regio  )  is onderdeel van de regio Franche-Comté. Jura grenst aan de departementen Doubs, Haute-Saône, Côte-d`Or, Saône-et-Loire en Ain. Daarnaast grenst het aan het Zwitserse kanton Vaud. Het meest kenmerkende is natuurlijk het Juragebergte. De Jura is een gebergte aan weerszijden van de grens tussen Frankrijk en Zwitserland. Het is een oud gebergte  http://www.landenweb.net/jura                                                                                                                            http://www.reisgraag.nl/vakantie_frankrijk/jura/ 

3.-  Jura (eiland) – Wikipedia    nl.wikipedia.org/wiki/Jura_(eiland)

Jura (Schots-Gaelisch: Diùra) is een Brits eiland, onderdeel van de Binnen-Hebriden. Er wonen ongeveer 180 mensen. De hoofdplaats is Craighouse, waar 

http://en.wikipedia.org/wiki/Jura,_Scotland

4.-

Jura (periode) – Wikipedia     nl.wikipedia.org/wiki/Jura_(periode)               —> Het Jura is een periode in de geologie (en een systeem in de stratigrafie) die duurde van ongeveer 201,3 tot 145,0 miljoen jaar geleden (Ma). Het Jura is de 

Naamgeving en indeling – ‎Paleogeografie – ‎Gesteenten uit het Jura – ‎Leven

http://nl.wikipedia.org/wiki/Categorie:Jura_(tijdperk)

°

http://www.ucmp.berkeley.edu/mesozoic/jurassic/jurassic.php

GEOLOGISCHE  FORMATIE /Geologisch tijdperk  

Jura

Geologisch tijdperk vanaf 200 tot 146 miljoen jaar geleden.

Dit is de bloeitijd van de reptielen (dinosauriers), waarvan er tientallen soorten ontstonden. Ook onstonden vliegende dinosauriers zoals de Archaeopteryx Dit waren primitieve voorlopers van de vogels. Het aantal zoogdieren breidde zich uit en de eerste krokodillen verschenen. Opkomst van naaktzadige planten en uitbreiding van de hoeveelheid schaaldieren. Veel ammonietenKlik hier voor info ! en zee-egelsKlik hier voor info !.
De Jura is onder te verdelen in het Onder Jura (Toarciaan, Pliensbachiaan, Sinemuriaan, Hettangiaan), het Midden Jura of Dogger (Calloviaan, Bathoniaan, Bajociaan en Aaleniaan) en het Boven Jura of Malm (Tithonien, Kimmeridgiaan en Oxfordiaan).

Periode Epoch Etage Tijd (in Miljoen jaar) *
JURA Boven (Malm) Tithoniaan 146 – 151
Kimmeridgiaan 151 – 155
Oxfordiaan 155 – 161
Midden (Dogger) Calloviaan 161 – 165
Bathoniaan 165 – 168
Bajociaan 168 – 172
Aaleniaan 172 – 176
Onder (Lias) Toarciaan 176 – 183
Pliensbachiaan 183 – 190
Sinemuriaan 190 – 197
Hettangiaan 197 – 200

* Ouderdom is afgerond

Klik hier voor vindplaatsen uit dit tijdperk.

°

 INLEIDEND  OVERZICHT        Jura          http://www.prehistoriclife.nl/Jura.html

De aarde was in het Jura, 170 miljoen jaar geleden, veel warmer en minder gevarieerd dan tegenwoordig. Er waren gedurende het grootste deel van deze periode vermoedelijk geen ijskappen aan de polen en door het milde klimaat was de zeespiegel veel hoger. Hierdoor was er minder droog land, maar waren er uitgestrekte ondiepe zeeën die wemelden van het leven. Het reusachtige continent Pangea was langzaam aan het uiteenvallen en de bekende hedendaagse landmassa’s als Noord-Amerika en Eurazië kregen geleidelijk vorm. De noordelijke en zuidelijke Atlantische Oceaan openden zich, maar tegelijkertijd sloot de oude Tethyszee zich.

De periode van 206 miljoen jaar geleden tot 142 miljoen jaar geleden wordt het Jura genoemd. De periode is vernoemd naar gesteenten die zijn gevonden in het Jura-gebergte in westelijk Europa op de grens van Frankrijk en Zwitserland. Het Jura is bekend als ‘het tijdperk van de dinosauriërs‘, maar is tevens de periode waarin het mariene leven floreerde en de bloemplanten evolueerden. Hoewel sommige groepen geleden hadden onder de massa-extinctie aan het einde van het Trias, was de vormenrijkdom van planten en dieren halverwege het Jura weer op peil. Dit herstel was het begin van een lange periode van groei, die zou aanhouden tot het einde van het Mesozoïcum. In het Jura begon het supercontinent Pangea uiteen te vallen.

Gondwana verplaatste zich verder nar het zuiden, waardoor er een westelijke uitloper van de Tethyszee in de Panama-regio kon ontstaan. Laurazië (Noord-Amerika en Eurazië) werd gescheiden van Gondwana en de landverbinding tussen Noord- en Zuid-Amerika ging verloren. Het splijten begon langs een lijn waarlangs Noord-Amerika van Afrika zou loskomen.

Verspreid over het oppervlak van Pangea begonnen ondiepe zeeën te ontstaan. Hierdoor werd het klimaat vochtiger in het binnenland. Het laaggelegen land tussen Noord-Amerika en Afrika werd overstroomd. Tegen die tijd bestond Groot-Brittanië en een groot deel van het vasteland van Europa uit eilanden in een ondiepe zee. Deze veranderingen hadden grote gevolgen voor de ontwikkeling van verschillende milieus en de evolutie van dieren en planten op het noordelijk en zuidelijk halfrond. Omdat de scheiding van de continenten onvolledig was, leken de dinosauriërs van verschillende continenten echter nog steeds veel op elkaar. Zo zijn de reusachtige brachiosauriërs van Noord-Amerika en Afrika nagenoeg identiek, evenals een aantal kleinere, beweeglijkere planteneters. Toch kwamen er al enkele subtiele en merkwaardige verschillen voor. In Afrika leefde naast de brachiosauriërs de met grote stekels uitgeruste stegosauriër Kentrosaurus, die sterk afweek van de klassieke, met platen uitgeruste Stegosaurus die in dezelfde tijd in Noord-Amerika leefde.

De Chinese dinosauriërs begonnen ook af te wijken van de dinosauriërs elders in de wereld. Dit schijnt erop te wijzen dat China al vroeg geïsoleerd was van de gebeurtenissen elders. Aan het begin van deze periode daalden de aardse temperatuur en de vochtigheidsgraad. Na afloop van het Vroeg-Jura keerde deze trend zich om en aan het einde van de periode steeg de temperatuur snel. De zeespiegel fluctueerde maar steeg gemiddeld naar een hoger niveau dan in het Trias. Hierdoor werden de kustregio’s van de continenten langzaam overspoeld en ontwikkelden zich in het binnenland geleidelijk ondiepe binnenzeeën. Deze warme, zonovergoten wateren vormden een ideaal voortplantingsgebied voor een vormenrijk en complex marien leven. Vanaf het Vroeg-Jura vormden zich opnieuw grote riffen in de ondiepe zeeën. Het fytoplankton, microscopische plantachtige organismen die nog altijd de basis vormen van de meeste voedselketens in zee, evolueerde in twee nieuwe groepen die nog steeds het microleven in oceanen beheersen: de dinoflagellaten en het nanoplankton. Aan het einde van de periode gingen de beenvissen steeds meer op bekende soorten lijken. Ze werden bejaagd door de spectalaire zeemonsters van de Jurassische zeeën, de roofzuchtige ichthyosauriërs (‘vishagedissen’) en de plesiosauriërs (‘bijna’-hagedissen).

Op het land waren verschillende groepen Triassische reptielen uitgestorven. De zoogdieren gedijden, zij het in de schaduw, maar de synapsiden (oude verwanten van de zoogdieren) zijn in deze periode uitgestorven. De lucht werd steeds drukker omdat zich steeds meer soorten vliegende reptielen (pterosauriërs) ontwikkelden die verschillende ecologische nissen bezetten. In het Laat-Jura kregen deze pterosauriërs gezelschap van dinosauriërs die veren hadden en waarvan sommige konden vliegen: de evolutie van de vogels was begonnen.

Het landschap kreeg een ander aanzien doordat nieuwe planten evolueerden. De globale temperaturen daalden tot onder die aan het eind van het Trias en er viel veel meer regen, waardoor er weelderiger en uniform tropische omstandigheden heersten. Aan het begin van het Jura werden dezelfde typen planten aangetroffen als in het Laat-Trias, maar de zaadvarens die in Gondwana gedomineerd hadden, verdwenen geleidelijk en werden vervangen door palmvarens en naaldbomen, terwijl de bodem bedekt was met varens.

Tegenwoordig vindt men de gefossiliseerde zaadkegels van naaldbomen uit het Jura, nadat ze eerst door beken ver bij de moederboom vandaan zijn gevoerd. Sommige soorten naaldbomen produceren al sinds het Jura hars.

Insecten die in de hars gevangen raken blijven in de hars bewaard. De planten die zich in het zuidelijk deel van het noordelijke continent ontwikkelden schijnen zich ten koste van de andere planten verbreid te hebben.

De steenkoolvelden die gevormd werden door talrijke bomen, zijn een bewijs van de omvang en de dichtheid van de bossen in deze periode.

Een belangrijke gebeurtenis in het Jura was de ontwikkeling en de diversificatie van de hoogontwikkelde bloemplanten, de angiospermen, die de terrestrische vegetatie uiteindelijk zouden domineren.


DUITSLAND

http://en.wikipedia.org/wiki/Swabian_Jura

Baden wurtemberg

http://paleoelegance.com/the-holzmaden-shale

posidonia shale

http://dinosaurpalaeo.wordpress.com/2012/04/12/palaeontology-sg-1/

FRANKRIJK  :  

-de Boulonnais  ligt aan de kust ten zuiden van Calais aan de noord Franse kust. Er zitten veel fossielen in de verschillende sedimenten uit het Jura tijdperk. Op verschillende locaties aan de kust zijn fossielen te vinden:

http://www.geologie-info.com/articles.php?Article=geologie-boulonnais

cap griz nez

  • Wimereux / Pointe aux Oies Gelegen ten zuiden van Cap Gris Nez aan de kust. Er zijn hier bivalven, brachiopoden, gastropoden en houtresten uit het Jura tijdperk te vinden. In de lagen waar ook grindsteentjes zitten (grove zandsteen, de grote blokken op het strand) kunnen tandjes bevatten van vissen en reptielen. Soms kun je in de zandsteen wat grotere ammonieten aantreffen.

KaartgegevensKaartgegevens ©2013 Google Afbeeldingen ©2013 TerraMetrics
cap gris nez
-Syam  :  De heuvels van de Jura zijn voornamelijk opgebouwd uit kalksteen uit,  het Jura-tijdperk en deels uit het Krijt-tijdperk (ongeveer 210 tot 130 miljoen jaar geleden). Kalksteen wordt gevormd in ondiepe zeeën, na verkitting van mariene organismen die carbonaten bevatten.
Gorges  Du Tarn  ….De “Causses” zijn opgebouwd uit kalksteenlagen uit het Jura-tijdperk (208-144 miljoen jaar geleden). Het vóórkomen van kalksteen geeft aan dat dit gebied tijdens het Jura-tijdperk een zee was.Na het Jura-tijdperk werd het gebied door tektonische krachten opgeheven, waardoor een groot kalksteen-plateau ontstond. Hierna begonnen rivieren zich in het plateau in te snijden en vormden ze 400 m diepe canyons (“gorges” in het Frans) die het plateau in verschillende stukken, de “Causses”, verdeelden.
De 400 m diepe Gorges du Tarn  De rivier “de Tarn”, heeft  diepe “Gorges du Tarn”uitgesleten, waardoor het plateau werd verdeeld in de”Causse de Sauveterre” (rechts) en de “Causse Méjean” (links). Ongeveer 40 ondergrondse rivieren voegen zich vanuit de beide Causses in de Tarn

-In het Tarn gebied in het zuiden van Frankrijk is een vindplaats waar diverse fossielen kunnen worden gevonden in mergel afzettingen uit het Toarcien (onderdeel van het onder Jura tijdperk).

Net ten zuiden van Florac, in St-Laurent-de-Trèves is een zeer aardig curiosum te bezichtigen: op een klein plateau zijn tientallen voetafdrukken van dinosauriërs in de kalksteen bewaard gebleven. Deze zijn gratis te bezichtigen en de locatie is voorzien van duidelijke infopanelen. Welke soort de sporen heeft achtergelaten is niet bekend.

 GROOT  BRITTANIE  

Groot-Brittanië tijdens het Jura

°
Rotsen uit de Jura-periode leveren uitstekende bouwstenen en waardevol ijzererts op. Ze bevatten ook een grote verscheidenheid aan fossielen, waaronder de overblijfselen van monsterachtige reptielen.

De beroemde Engelse geoloog William Smith was de eerste die de rotsen uit de Jura-periode onderscheidde en ze in kaart bracht. Vele van de kleurrijke omschrijvende benamingen die hij in 1799 aan de rotsen gaf, worden nog steeds gebruikt.

In Engeland komen rotsen uit de Jura-Periode aan de oppervlakte in een brede gordel die zich uitstrekt van de kust in Dorset tot de kust van Noord-Yorkshire. Ze ‘duiken’ geleidelijk naar het oosten en ze zijn aanwezig onder latere rotsen in de meeste delen van Zuid- en Oost-Engeland.

Tegen het eind van de Trias-periode brak de zee, die tot dan ver naar het zuiden lag, door en overstroomde de vlakke woestijnen die toen de Britse eilanden bedekten. Aanvankelijk vormde het zoute water lagunes, waarin zich bezinksel vormde. De rotsen uit deze tijd zijn niet dik en ze bestaan uit grijze leisteen en een dunne laag kalksteen. Bovendien bevatten ze een beenderenlaag: waarschijnlijk van de reptielen die verdronken toen de zee het land binnendrong. Later veranderde de diepte van de zeebodem voortdurend. In diep water kon zich modder en klei afzetten, maar in het ondiepe water werden de bezinkseldeeltjes verstoord door de golfslag en daar bezonken alleen groter, zwaardere zandkorrels, waaruit later kalksteen ontstond.

De vroege Jura-periode wordt in Engeland ook wel Lias genoemd. De rotsen zijn van de soort die ontstaan in diep water en ze bevatten afwisselende lagen blauwe leisteen en dunne, onzuivere kalksteen. In deze rotsen zijn opzienbarende overblijfselen van ammonieten en reptielen gevonden, vooral in de klippen van Dorset.

De Lias-bodem vormt een gordel van goede landbouwgrond, die dwars door Engeland loopt. Tegen het eind van de Lias-periode werd de zee ondieper en kalksteen en bezinksel hoopte zich erin op, vooral in Zuid-Engeland. In het midden van de Jura-periode werd de zee steeds ondieper. In de heuvels van Cotswold vormt de dikke laag leisteen een steile wand, die uitziet over de Severn-vallei. De kalksteen is oöliet (van het Griekse oon = ei en lithos = steen; eiersteen) – opgebouwd uit talrijke kleine bolletjes die op de eieren van vissen lijken. Ieder ‘ei’ bestaat uit een kleine zandkorrel of een schelpdeeltje, dat voortbewogen werd over de bodem van de Jura-zee en overdekt werd met kalksteen dat zich in de warme zee vormde. Meer naar het zuiden, in Somerset en Dorset, zijn de Jura-rotsen gevormd van bezinksel uit dieper water. De laag kalksteen is dun en het modderige bezinksel deed meer glooiende heuvels dan steile hellingen ontstaan. In het noorden zijn de rotsen uit het midden van de Jura-periode zanderiger en in Northampton komt ijzersteen voor (dat vrij wordt gewonnen), maar de ‘Rug van Lincolnshire’ bestaat uit kalksteen. In het uiterste noorden van Yorkshire is er een opzienbarende verandering in het landschap. Rotsen uit het midden van de Jura-periode vormen er een kale barre heidevlakte en de heuvels van Cleveland. De rotsen bestaan voornamelijk uit zand, met dunne laagjes modder en steenkool. Hier was in het midden van de Jura-periode een delta, opgebouwd uit ruwe afzetting die werd aangevoerd van de omringende landmassa. De delta leek veel op die uit de Carboon-periode en had eveneens wouden, hoewel de bomen meer op die van tegenwoordig leken dan de bomen uit het Carboon. Er vond geen vorming van steenkool op grote schaal plaats.

In Schotland zijn nog enkele brokken van deltazandsteen bewaard gebleven. William Smith noemde de eerste rotsen uit de late Jura-periode Cornbrash. De dunne laag blauwe leisteen is onderbroken, waardoor een bodem vrijkwam die uitstekend geschikt was voor het verbouwen van graan. Het Cornbrash loopt van Dorset naar Noord-Yorkshire en aangezien het duidelijk is gevormd door zeebezinksel, met zeefossielen, is het aannemelijk dat de delta werd overstroomd. Een laag zand vormde de daarop volgende Kallaway-rotsen, maar toen werd de zee dieper (behalve in Yorkshire), want de volgende laag van Oxford-klei werd gevormd in diep water. Daarna werd de zee weer ondieper en de volgende laag van koraalrots bevat op de meeste plaatsen kalksteen of zand en tevens fossielen van koraalriffen. Daarna volgde de laatste diepwaterperiode uit de Jura-tijd, vertegenwoordigd door de dikke blauwe Kimmeridge-klei. Ten slotte werden de Portland-rotsen en de Purbeck-rotsen gevormd. Tegen deze tijd was het gebied waarin bezinksel werd afgezet ingekormpen tot een kleine baai, die Zuidoost-Engeland bedekte. De Portland-rotsen bestaan hoofdzakelijk uit dikke, oöliete kalksteen, bekend in de bouwwereld. De groeven in Portland en Dorset hebben een groot deel geleverd van stenen voor gebouwen in Londen. De Jura-periode begon met het binnendringen van de zee. De periode werd afgesloten met de terugdrijving van het zeewater naar het zuiden. De Purbeck-rotsen bestaan uit zoetwaterbezinksel en kalksteen met weinige zeebezinksel. Verrassend zijn de ‘vuilnis’-beddingen: fossiele bodem met boomstronken in de oorspronkelijke stand van hun groei.Noord-Amerika tijdens het Jura

De Jura-periode begon in Noord-Amerika met de voortzetting van de ontwikkeling uit de voorafgaande periode. Ten oosten van de rijzende gordel van hoogland verspreidde de zee zich in zuidelijke richting, toen de geosynclinale van de Rocky Mountains zich langzaam vormde. Een bepaalde zee, die tegenwoordig Sundance Sea wordt genoemd, strekte zich over het vasteland van Noord-Amerika uit naar het zuiden. In het westen scheidde deze zee de jonge Rocky Mountains van de rest van het continent in het oosten. Tijdens het verdere verloop van de Jura-periode kwam het land naar het oosten toe tot in het midden van North Dakota en naar het zuiden toe tot in New Mexico soms onder water te staan. Maar daarna trok de zee zich terug en de vroegere zeebedding werd vruchtbaar laagland, bedekt met weelderige plantengroei en doorsneden door talrijke traagstromende rivieren uit het hoogland in het westen. Deze verspreidden grote hoeveelheden slib en grind over het gebied, waardoor de huidige Morrison-formatie ontstond, die zich uitstrekt van Colorado in het oosten tot Utah in het westen en van New Mexico in het zuiden tot Montana in het noorden. Deze formatie, die hoofdzakelijk bestaat uit leisteen en zandsteen, is zelden meer dan 125 meter dik. Er komt echter een schitterende verzameling van landdieren en planten uit de Jura-periode in voor, waaronder zeventig exemplaren van dinosauriërs en vijfentwintig exemplaren van primitieve zoogdieren. De warme, vochtige streek van het laagland waar deze rotsen werden gevormd, had een grote verscheidenheid van dierlijk leven en de snelle afzetting van sediment door ontelbare kronkelende rivieren schiep uiterst gunstige omstandigheden voor het ontstaan van fossielen. Het is moeilijk de juiste ouderdom van de Morrison-formatie te bepalen, want de samenstelling van fossielen is er uniek voor Noord-Amerika. Door vergelijking met soortgelijke rotsen op andere vastelanden, neemt men aan dat ze uit de late Jura-periode stammen. In deze zelfde periode werd de daling van de bodem langs de Stille Oceaan, die in de Trias-periode was begonnen, voortgezet. De geosynclinale werd steeds dieper en er zette zich een grote hoeveelheid bezinksel in af, die werd aangevoerd door de rivieren uit het hoogland in het oosten. De aardbewegingen tussen de twee geosynclinalen, die het land reeds enigszins hadden doen rijzen in de voorafgaande periode, werden steeds heftiger. Dit leidde ten slotte tot een uitbarsting, waardoor een keten van plooiingsbergen ontstond die in de plaats kwam van hethoogland

.1Basford; pag. 96-100

2Dixon; pag. 24-27
7Palmer; pag. 32-33, 98-99

FOSSIELE VINDPLAATSEN   JURA 
Robelmont, België
Tontelange, België
Aichelberg, Duitsland
Ammelhofen, Duitsland
Bad Boll, Duitsland
Balingen, Duitsland
Bischberg, Duitsland
Buttenheim, Duitsland
Dotternhausen, Duitsland
Drügendorf, Duitsland
Geisingen, Duitsland
Gosheim, Duitsland
Gräfenberg, Duitsland
Holzmaden, Duitsland
Ludwag, Duitsland
Mistelgau, Duitsland
 
Pilgerndorf, Duitsland
Rohden, Duitsland
Rosenfeld, Duitsland
Sengenthal, Duitsland
Solnhofen, Duitsland
Wallücke, Duitsland
Wehrendorf, Duitsland
Wellendingen, Duitsland
 
Wilsum, Duitsland
Airvault, Frankrijk
Arromanches, Frankrijk
Belmont, Frankrijk
Borrèze, Frankrijk
Boussagues, Frankrijk
Caen, Frankrijk
Cap Gris Nez, Frankrijk
Florac, Frankrijk
La Motte Bourbon, Frankrijk
Landaville, Frankrijk
Lion-sur-Mer, Frankrijk
Lixhausen, Frankrijk
Mende, Frankrijk
Millau, Frankrijk
Naves, Frankrijk
Pointe du Chay, Frankrijk
Ravenoville Plage, Frankrijk
Saint-Maixent, Frankrijk
Thin le Moutier, Frankrijk
Trouville-sur-Mer, Frankrijk
Vaches Noires, Frankrijk
Vallon Pont d Arc, Frankrijk
Cromarty, Groot-Brittannië
Devon coast, Groot-Brittannië
Dorset coast, Groot-Brittannië
East Riding of Yorkshire coast, Groot-Brittannië
Helmsdale, Groot-Brittannië
Isle of Skye, Groot-Brittannië
Ketton, Groot-Brittannië
Melton Mowbray, Groot-Brittannië
North Yorkshire coast, Groot-Brittannië
Northern Ireland coast, Groot-Brittannië
Saltburn-by-the-Sea, Groot-Brittannië
Somerset coast, Groot-Brittannië
South Wales coast, Groot-Brittannië
Whitby, Groot-Brittannië
Tardos, Hongarije
Brouch, Luxemburg
Dudelange, Luxemburg
Haller, Luxemburg
Rumelange, Luxemburg
Tulear, Madagaskar
Beni Tajjite, Marokko
Oued Dades, Marokko
Twente, Nederland
Kali Gandaki, Nepal
Spitsbergen, Noorwegen
Hallein, Oostenrijk
Bałtów, Polen
Dzialoszyn, Polen
Faustianka, Polen
Malogoszcz, Polen
Zalas, Polen
Zawiercie, Polen
Agua de Madeiros, Portugal
Cabo Mondego, Portugal
Penela, Portugal
Peniche, Portugal
Praia Grande, Portugal
Sao Martinho do Porto, Portugal
Ulianovsk, Rusland
Ajdovscina, Slovenië
Albarracin, Spanje
Alcaine, Spanje
Mallorca, Spanje
Holderbank, Zwitserland
Liesberg, Zwitserland 

USA

Uiteraard was  de ontdekking  en de  studie  van de meeste   dinosauriers uit het jura , in het begin  een amerikaanse aangelegenheid …. De VS is dan ook rijk aan afzettingen uit het  mesozoicum ….

https://geoinfo.nmt.edu/tour/landmarks/ghost_ranch/home.html

chimney rock

View from Chimney Rock trail toward Chimney Rock. Js is basal Jurassic Summerville sandstones and Jt is Jurassic Todilto.

Ethiopia  : 

  • Blue Nile Gorge, Ethiopia: Come along on a fossil-hunting trip to Ethiopia with UCMP researchers and see the first dinosaur fossils found there.

°

JURASSIC    COAST  :

 http://www.jurassiccoasttrust.org/

A map of the Jurrassic Coast

http://nl.wikipedia.org/wiki/Jurassic_Coast

Broad-Bench-Jurassic-Coast-Dorset-England

Broad Bench Jurassic Coast Dorset England

Achtergrond zondag 18 augustus 2013 door

Kusterosie legt fossielen bloot

Twee eeuwen geleden werden de eerste complete reuzenreptielen gevonden aan de zuidkust van Engeland, zoals de ichthyosaurus en de plesiosaurus. Langs de Jurassic Coast worden nog steeds met regelmaat bijzondere vondsten gedaan, zoals grote schedels van de ichthyosaurus. De instabiele rotskust geeft voortdurend nieuwe fossiele schatten bloot.

De Britse zuidkust in de graafschappen Dorset en Devon is een waar fossielenmekka, met name in de wintermaanden als de regen en golven op het strand en de cliffs beuken.

“Dagelijks worden er fossielen van reuzenreptielen gevonden,” vertelt Paddy Howe, als geoloog werkzaam bij het Lyme Regis Museum. “Meestal zijn het kleine stukjes bot, hele schedels en grote delen zijn zeldzamer”.

Mary_anning_plesiosaurus

Tekening van een plesiosaurus door Mary Anning.In 1823 ontdekt zij de allereerste complete plesiosaurus. Wikimedia Commons

Primeur van complete reuzenreptielen

Twee eeuwen geleden vond het Engelse meisje Mary Anning de eerste (vrijwel) complete fossielen van reuzenreptielen uit het Mesozoïcum: de ichthyosaurus en de plesiosaurus.

Ook vond ze er de eerste Britse pterosauriër, een vliegend reptiel. Sinds de tijd van Anning is Lyme Regis uitgegroeid tot het fossielencentrum van de Engelse zuidkust. Zowel voor (amateur-)paleontologen als in fossielen geïnteresseerde toeristen is het een populaire plek. Behalve Engelsen komen er ook veel Duitsers en Nederlanders.

Maar de belangrijkste vondsten komen niet van wetenschappers of het grote publiek, maar van – meestal lokale – commerciële fossielenjagers.

In 2008 werd nog een anderhalve meter lange schedel van een ichthyosaurus gevonden, even ten oosten van Lyme Regis, die voor ca. 25.000 euro door het museum in Lyme Regis werd gekocht. Van recentere datum is een twee meter lange schedel van dezelfde soort: Temnodontosaurus platydon.

P8070416-detail

°

Een heel gepuzzel

“Alleen al rond Lyme Regis zijn ca. twaalf verschillende soorten van ichthyosauriërs gevonden,” vertelt Howe. “Voor de hele Jurassic Coast gaat het om een stuk of twintig soorten.” Ook wat de plesiosaurus betreft blijft het niet bij één soort. In Lyme Regis zijn drie soorten gevonden en langs de hele kust loopt het tegen de tien.

“Het is vaak een heel gepuzzel om de verschillende botjes van één exemplaar weer tot een geheel te maken,” vertelt Howe, en hij spreekt uit ervaring. In 2010 vond hij, ‘gewoon’ op het strand, bij laagwater, een botje van een plesiosaurus (Plesiosaurus dolichodeirus) dat uit de versteende kleimodder stak. De rest van het dier lag enkele meters verderop begraven.

Duria_antiquior

Dierenwereld in de vroege Jura, gebaseerd op de door Mary Anning gevonden fossielen. Volledige exemplaren zijn zeldzaam omdat de dode cadavers op de zeebodem meestal werden verscheurd door aaseters. Henry De La Beche

Vóór Darwin

Mary Anning vond niet alleen de allereerste complete fossielen van zeereptielen. In een tijd, nog vóór Darwin, waarin de meeste mensen – ook wetenschappers – dachten dat de aarde slechts enkele duizenden jaren oud was en evolutie een nieuw begrip was, maakte zij gedetailleerde tekeningen van haar vondsten.

Mary_anning

Mary Anning aan het werk. Wikimedia Commons/Henry De La Beche

Van de kleinste botjes wist ze de diersoort te achterhalen. Zo kwam Anning als autodidact – mede dankzij alle kennis die zij van haar vader kreeg – in aanraking met wetenschappers in een tijd waarin het zeer ongebruikelijk voor iemand van haar afkomst was om de in paleontologie geïnteresseerde en welgestelde heren uit de hogere kringen persoonlijk te leren kennen en haar kennis met hen te delen.

De 19e eeuwse afbeelding hiernaast suggereert ten onrechte dat Mary Anning al het werk alleen zou hebben gedaan. Soms huurde ze een groep arbeiders in uit de lokale steengroeven om de vaak grote en zware fossielen uit te graven en te transporteren. Howe hierover: “Twee jaar geleden hebben we Annings ichthyosaurus een jaar lang in Lyme Regis geëxposeerd, maar zelfs met een groep volwassen mannen kregen we het skelet nauwelijks de trap op getild”.

Golden_cap_from_charmouth_beach

Kust ten oosten van Lyme Regis met helemaal rechts Golden Cap, waar Anning veel fossielen vond. Als broodwinning verkocht zij haar vondsten. Deze zijn nu te bezichtigen in de vele natuurhistorische musea die Groot-Brittannië rijk is, waaronder het Natural History Museum in Londen. Wikimedia Commons/Kevin Walsh

Van Trias naar Krijt

Aan de hand van bepaalde soorten slangsterren uit de verzameling van Anning weten we nu dat ze ook verder naar het oosten op fossielenjacht is geweest. In 2001 kreeg de zuidkust van Devon en Dorset de status van Werelderfgoed, en wordt deze als Jurassic Coast onder de aandacht gebracht. Geologisch bestrijkt het echter veel meer tijden dan alleen de Jura; de 155 km lange kust loopt van het Trias in het westen (Orcombe Point) tot Old Harry Rocks uit het Krijt.

Lyme_regis_oosten

Kust tussen Lyme Regis en Charmouth waar Anning vaak moet hebben gezocht en waar nog steeds regelmatig fossiele zeereptielen tevoorschijn komen. De aardlagen zijn hier goed zichtbaar; het zijn 190 miljoen jaar oude sedimenten uit een modderige zee, destijds op 40 graden noorderbreedte. DigitalGlobe 2013

Snelle erosie

“Gemiddeld verdwijnt er hier één meter kust per jaar,” vertelt Howe. “De rotsen bestaan afwisselend uit kalksteen en schalies, een soort kleigesteente. Het zachtere schaliegesteente erodeert veel sneller dan kalksteen. Je kunt het zelfs met je nagels kapot drukken.” Het is dan ook dit schaliegesteente waaruit de meeste fossielen afkomstig zijn. Door de golven, vooral bij vloed en tijdens storm en regen, komen voortdurend nieuwe fossielen tevoorschijn. Toeristen zijn dan ook vrij hier fossielen te zoeken, al moeten ze bijzondere vondsten wel aan de autoriteiten rapporteren.

P8090641-detail2

Krijtrotsen in Dorset met helemaal rechts: Old Harry Rocks. Deze markeren het meest oostelijke en geologisch jongste deel van de Jurassic Coast. Dit spierwitte en in zowel letterlijk als figuurlijk opzicht schitterend witte gesteente bestaat volledig uit eencellige kalkorganismen, de Emiliania huxleyi. Annemieke van Roekel

Beitels en spijkers

“Van een afstand zien de 19de eeuwse fossielen er wel goed uit,” vertelt Howe. “Maar als je nauwkeurig kijkt valt dat behoorlijk tegen. De botten zijn soms zelfs met beitels en spijkers uit het gesteente gehaald. In die tijd gebruikten ze nog geen zure oplossing, zoals wij dat nu doen. Zo komt het fossiel langzaam vrij, zonder dat het beschadigd raakt.”

P8070423-detail

Een model van de Scelidosaurus Harrisoni. Annemieke van Roekel in Lyme Regis Museum

Maar de regio rond Lyme Regis is niet alleen bekend van de vele fossiele zeereptielen. Hier is ook de Scelidosaurus Harrisoni gevonden, een dinosauriër uit de vroege Jura die tot nu toe nog nergens anders ter wereld is gevonden.

Het zijn echter niet alleen wetenschappers en fossielenzoekers die zich laten inspireren door de Jurassic Coast. Ook kunstenaars worden er door aangetrokken. De overvloed aan (afdrukken van) fossielen in brokken gesteente en het feit dat je relatief vrij bent om ze ook mee te nemen, komt ook hen goed van pas.

P8070401-detail

Kunstenaars laten zich inspireren door grote keien met soms levensgrote afdrukken van ammonieten op het strand van Lyme Regis. Eén van de kunstenaars is Adrian Gray. Hij gebruikt een combinatie van zwaartekracht en wrijving om de rotsblokken op elkaar te laten balanceren. Het tijdelijke ‘kunstwerk’ kan minuten tot uren staan, totdat – meestal – de wind het precaire evenwicht verstoort. Annemieke van Roekel

Bronnen en meer lezen

http://www.ramireziblog.wordpress.com/fossielen/

In 2007 werd na vier jaar opnieuw de Jurassic Coast bezocht, met mooie resultaten:

Second Jurassic Coast Fossil Hunt 2007 (1) – Belemnites

Second Jurassic Coast Fossil Hunt 2007 (2) – Ammonites

Second Jurassic Coast Fossil Hunt 2007 (3) – Ichthyosaur

Second Jurassic Coast Fossil Hunt 2007 (4) – Leftovers

http://www.dorsetlife.co.uk/2012/03/the-geology-of-dorset-the-jurassic-rocks/

Portland Limestone forming Pulpit Rock at Portland Bill

Ammonite in Kimmeridge Clay, Brandy Bay

Kimmeridge Clay in Kimmeridge Bay

Lees verder

Opschudding over oude inktvissen

24 september 2012 · door Adiël Klompmaker

Dino’s met veren kwamen meer voor dan gedacht

6 juli 2012 · door Marlies ter Voorde

Uitsterving niet door methaanscheet?

30 mei 2012 · door Adiël Klompmaker

Wereldrecord opgeraapt: samenscholende fossiele kreeften

8 maart 2012 · door Adiël Klompmaker

Dino’s duiken dankzij buikveren

12 december 2011 · door Klara Elwenspoek

 

Jurassisch reliëf 2

 <Bepaalde  (  jonge )   geplooide structurele reliëfs

<Een plooiing kan zich voordoen diep onder het aardoppervlak, in het gehele gesteentepakket of alleen of hoofdzakelijk in de lagen dicht bij de oppervlakte. Een plooiing in de oppervlakkige lagen, die het reliëf en het landschap beïnvloedt, kan een epidermisplooiing zijn. Voorbeelden hiervan zijn te vinden in de Jura.: Hier heeft zich een typisch ruggenreliëf gevormd door epidermisplooiingen.

<Ook  een reliëf, ontstaan onder invloed van actieve invloed van de tektoniek op het vooraf  bestaande  reliëf ( bijvoorbeeld  door   opheffing  en nieuwe gebergtevorming ) noemt wel eens een Jurassisch reliëf.

<  Jurassisch reliëf bezit  onder andere    geen epigenetische rivieren.( in het schoon vlaams: doorbraakrivier omdat die zich doorheen een harde laag heeft gewurmd),   

Een Jurassisch reliëf is een recente plooiing , waarbij  de  voornaamste aanwezige   rivier(en) vooral antecedent( bijvoorbeeld Rhein … Donau ) is /zijn  ( =  ze bestonden al voor deze   Jura  plooiing plaatsvond). Vermits het nog zo(relatief)  jong is heeft erosie nog maar weinig kans gehad dus zijn de heuvels de anticlines en de valleien de synclines. …..

Uiteraard is de (veronderstelde ? ) afwezigheid  van dergelijke epigenetische  rivieren niet het beslissende  hoofdkenmerk  bij het identificeren van dergelijk relief    ….

<   in oude  reliefs  zijn  heel duidelijk de zeer strikt rechtlijnige ketens  te zien  die toch wel doen aanvoelen dat er afwisselend harde en zachte lagen in het spel zijn die worden geërodeerd    : —>   in  een jurassisch ( = jong ) relief is de  strikte oplijning minder duidelijk. —->  Daar zijn nog veel meer onregelmatigheden te vinden die het gevolg zijn van actieve opheffing.      De bergen daar hebben nog niet de kans gehad om zich volledig te nivelleren opdat enkel de meer regelmatige oplijning van harde vs. zachte lagen tot uiting komen in de structuur

Juveniel                  jong ( in de geologie –> fossiel–>)  exemplaar van een organisme.

<In de geologie wordt het woord  ook  gebruikt als synoniem voor ‘nieuw gevormd’, zoals in ‘juveniel (grond)water’, ‘juveniel gesteente’ en ‘juveniel magma’ (zie bijvoorbeeld stollingsgesteente en palingenese).

Juveniel water     

<  Water dat ontstaat bij het uitkristalliseren van magma’s of dat diep in de korst bij hoge temperatuur en druk uit atmosferische zuurstof en waterstof uit het inwendige van de aarde gevormd.

<   water gevormd op grote diepte in de aardkorst, als gevolg van endogene processen (magmatische en thermometamorfe processen) en voor het eerst voorkomend aan of dichtbij het aardoppervlak.

http://www.encyclo.nl/lokaal/10880

<interstitieel water van dezelfde geologische ouderdom als de omringende rots of laag, dikwijls van slechte kwaliteit en niet geschikt voor normaal gebruik(bijv. als drink- of bedrijfswater, of als water voor de landbouw)

zie ook

http://www.nu.nl/wetenschap/3475792/oudste-water-wereld-ontdekt.html

http://www.nature.com/nature/journal/v497/n7449/full/nature12127.html

https://tsjok45.wordpress.com/2012/11/13/water/

Water flowing out of a mine.

Over tsjok45
Gepensioneerd . Improviserend jazzmuzikant . Instant composer. Jamsession fanaat Gentenaar in hart en nieren

6 Responses to Geologie trefwoord J

  1. Pingback: INHOUD G | Tsjok's blog

  2. Het is boeiend om hier in een toeristische tip aan te treffen: Jurassic coast …

  3. ramireziblog zegt:

    In 2007 heb ik heerlijk fossielen gezocht aan de Jurassic Coast, een echte aanrader. Zie de resultaten; http://www.ramireziblog.wordpress.com/fossielen/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: