KLIMAAT DEBAT ( 2 decennium 21ste eeuw )


°

De aarde warmt op, dat is niet meer te ontkennen.

Maar of het nu echt aan de mens ligt, of dat toch natuurlijke factoren de boosdoener zijn, lijkt voor sommigen nog niet helder.

JA en de mens is de veroorzaker hiervan   ___  volgens klimaatonderzoeker Rob Dorland van het KNMI is er in de wetenschap over het antwoord geen twijfel mogelijk.

Maar

-Hoe erg is het ?

-Valt het allemaal wel mee met die opwarming?
Of zijn er toch grote risico’s voor mens en milieu? 
° Aarde & Klimaat
°GeowetenschappenKlimaatwetenschappen
donderdag 28 februari 2013door

De wetenschap op z’n best:

‘Klimaatmodellen overdreven opwarming van afgelopen twintig

jaar’

Geschreven op 16 september 2013   12

ijs

De afgelopen twintig jaar zijn de temperaturen bij lange na niet zo sterk gestegen als klimaatmodellen voorspelden. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek.

Heeft de wetenschap gefaald?

Welnee, dit is wetenschap op z’n best!

“De recent geobserveerde opwarming van de aarde is significant minder sterk dan de opwarming die we met klimaatmodellen simuleerden,” zo schrijven onderzoekers in het blad Nature Climate Change.

“Dit verschil (tussen de klimaatmodellen en de werkelijkheid, red.) kan verklaard worden door een combinatie van fouten.”

De onderzoekers denken dan onder meer aan de toename van aerosolen in de stratosfeer.

Doordat recent enkele vulkanen zijn uitgebarsten, is het aantal aerosolen in de stratosfeer toegenomen. Deze aerosolen hebben een koelend effect: ze weerkaatsen zonlicht en voorkomen dat dat zonlicht de aarde verwarmt. Het is een factor die niet in de klimaatmodellen is meegenomen. Wanneer de factor wel zou zijn meegenomen, zouden de modellen een veel betere afspiegeling van de werkelijkheid vormen.

  1. Een kleine vulkaan heeft natuurlijk een verwaarloosbare    invloed op het globale klimaat. Het kan lokaal wel de temperatuur doen dalen, want vulkanen hebben een koelend effect. Als er echter  een Supervulkaan zoals  de  Yellowstone caldera  uitbarst hebben we grote kans dat een aantal decennia een behoorlijk koud klimaat krijgen.
  2. Het was ook niet zo’n  grote  recente  vulkaan explosie( zoals hier vermeld )  die grote hoeveelheden aerosolen (m.n. SO2) in de stratosfeer schoot.
  3. Maar op massale  schaal kan de LIA * wel aan vulkanisme gerelateerd worden (goeddeels)                http://en.wikipedia.org/wiki/Little_Ice_Age     (= LIA)                                                                                                                                                           en aan zonneactiviteit (klein deel).

Klimaatsceptici

Inmiddels is het paper één van de best gelezen onderzoeken op de site van Nature Climate Change.

Onder die lezers zullen zich ongetwijfeld vele klimaatsceptici bevinden die hun vermoedens in dit onderzoek bevestigd zien. Of beter gezegd: die hun vermoedens in dit onderzoek bevestigd denken te zien.

Want dit onderzoek stelt niet dat klimaatverandering onzin is.

Het toont alleen aan dat onze verwachtingen omtrent de afgelopen twintig jaar (een zeer korte periode wanneer we het over het klimaatsysteem hebben!) niet overeenkomen met de werkelijkheid.

Hoe ontstonden ( en hoe onstaan ) de  klimaatmodellen ?

het opbouwen van een   zeer  eenvoudig klimaatmodel

In de berichtgeving over het klimaat worden we er nogal eens met om de oren gesmeten: klimaatmodellen.

Maar hoe ontstaan die nu eigenlijk?

Welke factoren worden erin meegenomen?

En zijn ze echt zo onbetrouwbaar als klimaatsceptici ons willen doen geloven?

°

9 mei 2013 was een historische dag, maar niet in de goede zin. Voor het eerst in ons bestaan als mensheid werden CO2-concentraties boven de 400 ppm (parts per milion) gemeten op de top van de Mauna Loa-vulkaan in Hawai. Volgens klimatologen is dit een absoluut record dat sinds de mens voet zette op aarde niet eerder werd geëvenaard. Kunnen we onze broeikasuitstoot en de bijbehorende klimaatsveranderingen nog onder controle krijgen? Sommige wetenschappers zijn optimistisch, anderen voorspellen doemscenario’s. Die worstelpartij tussen wetenschappers doet het grote publiek twijfelen, vooral omdat de materie zo ingewikkeld is. En als er dan ook nog eens conclusies getrokken worden op basis van klimaatmodellen nemen de twijfels doorgaans alleen maar toe. Want is zo’n model – in het meest gunstige geval – niet slechts een beperkte afspiegeling van de werkelijkheid?

Atmosfeer
De atmosfeer van de aarde is een vitaal onderdeel van onze planeet; zonder dit isolerende dekentje was er geen leven mogelijk, laat staan de enorme biodiversiteit aan organismen die zich ontwikkeld heeft sinds de geboorte van de laatste universele gemeenschappelijke voorouder (last universal common ancestor, vandaar de bijnaam LUCA).

Als we willen begrijpen waarom de aarde zo’n aangename plek is om te wonen, is het klimaat een goede plaats om te starten.

De atmosfeer van de aarde. Afbeelding: NASA Earth Observatory.

De atmosfeer van de aarde. Afbeelding: NASA Earth Observatory.

Het klimaat is een gemiddelde weerstoestand over een tijdsspanne van minimaal dertig jaar.

Het weer en het klimaat zijn twee afzonderlijke zaken die we niet door elkaar willen halen; het weer is de toestand van de aardse atmosfeer op een gegeven ogenblik.

Voor beide vakgebieden spelen dezelfde elementen een rol, maar bij het klimaat gaat het dus om een lange periode.

De zon is de grootste drijfveer en fluctuaties in de positie van de aarde ten opzichte van de zon zorgen voor grote klimaatcycli; ijstijden of glacialen worden afgewisseld door interglacialen die een pak warmer zijn. Op dit moment leven we in een interglaciaal, het Holoceen, een periode die zo’n 10.000 jaar terug begon.

Milanković parameters
Milutin Milanković’s (1879-1958) belangrijkste werk, Kanon der Erdbestrahlung und seine Anwendung auf das Eiszeitenproblem, werd gepubliceerd in 1941 – meteen het levenswerk van de man. De monografie was een samenvatting van zijn voorgaande onderzoeken en bevatte nieuwe analyses en toepassingen met als conclusie dat de cyclische variaties in het klimaat van de aarde alsook het optreden van ijstijden geassocieerd zijn met variaties in de excentriciteit van de aardbaan rond de zon (~ 100.000 jaar), variaties van de hoek van de aardas ten opzichte van de baan van de aarde rond de zon (~ 41.000 jaar), en de polaire precessie (~ 26.000 jaar). Deze drie oorzaken worden nu de Milanković-parameters genoemd. Zij bepalen de intensiteit en verdeling van instraling van de zon op het aardoppervlak. Hierdoor zijn ze dus ook in grote mate verantwoordelijk voor variaties in het klimaat en klimaatverandering.

De hoeveelheid zonnestraling die op een bepaalde vierkante meter aarde valt is de voornaamste maar niet de enige factor voor (lange termijn) variaties in het klimaat. Om een duidelijk beeld te krijgen, moeten we enkele concepten uit de fysica bovenhalen; daarna kunnen we van start met het eenvoudigste klimaatmodel.

Wet van Stefan-Boltzmann
Een eerste interessant begrip is dat van een black body, een geïdealiseerd object dat alle binnenkomende straling absorbeert – dus niets reflecteert – en voor een gegeven temperatuur de maximale hoeveelheid energie per oppervlakte uitzendt in alle golflengten en in alle richtingen. Een black body is met andere woorden een perfecte uitzender. De wet van Stefan-Boltzmann zegt dat de hoeveelheid straling die een black body uitzendt per oppervlakte-eenheid recht evenredig is met de vierde macht van de temperatuur.

Formulegewijs ziet dit er als volgt uit: E = σT4 (W2).
met:
E = de intensiteit van de uitgezonden straling (in watt per vierkante meter, W2);
σ = de Boltzmann constante (= 5,67 × 10-8 W2K4);
T = de effectieve temperatuur.

Zonneschijn op het aardoppervlak. Afbeelding: NASA.

Zonneschijn op het aardoppervlak. Afbeelding: NASA.

Klimaatmodel no. 1
Met deze formule kunnen we aan de slag om ons allereerste klimaatmodel op te stellen. Dit meest eenvoudige model houdt slechts rekening met de instraling van zonlicht op het aardoppervlak en de straling die de aarde zelf weer de ruimte instuurt. De inkomende straling hangt af van (1) de solarconstante L, de hoeveelheid binnenkomende energie per oppervlakte-eenheid (= 1350 W2); (2) een factor die de albedo (weerkaatsingsvermogen) van de aarde weergeeft (factor 1-α, met α ~ 0,33); en (3) het aardoppervlak waarop de straling valt (= de oppervlakte van een cirkel = πr2). De uitgaande straling wordt vaak black body radiation genoemd omdat de aarde bij benadering een black body is.

Inkomende straling
De totale zone-energie die de aarde bereikt per tijdseenheid kan worden berekend door de solarconstante met de schaduw-oppervlakte van de aarde te vermenigvuldigen, gecorrigeerd voor de albedo van de aarde. Het zou niet kloppen om hiervoor de oppervlakte van de aarde te nemen (bij benadering een bol), omdat zonnestralen telkens maar vanuit één richting komen en dus op één enkel vlak vallen, een cirkel-vlak. In termen ziet dit er als volgt uit: input = L × πr2 × (1-α).

Uitgaande straling
De aarde is bij benadering een black body; dat schreven we eerder al. Met andere woorden, de aarde zendt in alle golflengten en in alle richtingen de maximale hoeveelheid straling uit. Voor de output gebruiken we dus de oppervlakte van de aarde (een bol) vermenigvuldigd met de hoeveelheid straling die een black body uitzendt per oppervlakte-eenheid (E = σT4): output = 4πr2 × σT4.

Stralingsbalans van de aarde
Wanneer we de inkomende straling gelijk stellen aan de uitgaande straling, bekomen we het meest eenvoudige klimaatmodel, dit is de stralingsbalans van de aarde: Lπr2(1-α) = 4πr2σT4.
Wanneer we de temperatuur uit de vergelijking halen geeft dat 251.3 Kelvin (= -22 graden Celsius).

Zoals verwacht klopt de berekende temperatuur van de aarde niet met de werkelijke temperaturen die we gewend zijn. Dit komt omdat we de ‘effectieve’ temperatuur hebben berekend, de temperatuur van de aarde bekeken vanuit de ruimte. We houden nog geen rekening met de aanwezigheid van een atmosfeer. Gelukkig beschikt de aarde over haar dampkring die warmte vasthoudt!

Oversimplificatie
Het model hierboven is een oversimplificatie, meer een gedachte-oefening dan een concreet bruikbaar model. In een volgend artikel vullen we dit eenvoudige klimaatmodel aan met het effect van de atmosfeer, het dekentje. We gaan dan ook dieper in op het concept “broeikasgas”. Later zullen ook andere factoren aan bod komen die een evengrote rol spelen in het globale alsook lokale klimaat: winden, wolken en aerosols.

Los van de ontbrekende factoren dienen we er ons ook bewust van te zijn dat een aantal simplificaties werden doorgevoerd om het rekenwerk te vereenvoudigen. De albedofactor, bijvoorbeeld, blijft niet stabiel in de tijd maar schommelt rond de 0,33. De aarde is ook geen perfecte bol. Ten laatste vertoont de instraling van de zon ook fluctuaties. Zonnevlammen of explosies op het zonoppervlak zijn verantwoordelijk voor een enorme piek in elektromagnetische straling die de aarde bereikt. Maar voor uw gemak, en voor het onze, laten we dit even achterwege. Waar het per slot van rekening om draait is begrijpen hoe het klimaat in elkaar zit.

Bronmateriaal:
– Dimitrijević MS, Theodossiou ET & Mantarakis PZ 2008. Milutin Milanković and the reform of the Julian Calendar in 1923. Journal of Astronomical History and Heritage 11 (1): 50-54.
– Maas A 2002. Synoptische Meteorologie. Hoofdstuk 2: Straling. KNMI Meteorologische Opleidingen.
– Wofsy SC, Jenkins H & Schrag D 2013. Undergraduate course Earth & Planetary Sciences 22. The Fluid Earth: Oceans, Atmosphere, Climate and Environment. Department of Earth and Planetary Sciences, Harvard University.

  • Erg mooi idee om de beginselen en de (fysisch-) wiskundige basis uit te leggen van een veelvuldig gebezigd woord als “klimaatmodel.”

    Ik zie ook, ik moet bekennen niet tot mijn verbazing, dat de wetenschapsontkenners onthutsend weinig notie hebben van wat een wetenschappelijk model eigenlijk is en wellicht ook niet waarom ze zo veelvuldig worden gebruikt in alle takken van (empirische) wetenschap.

    Wat een armoe lijkt me dat.

  1. Helaas —> geen enkel model ‘klopt’ :  , de werkelijkheid kan alleen door de werkelijkheid worden beschreven.
  2. Wat de wetenschap kan doen is daar zo dicht bij mogelijk proberen te komen, te kijken hoe de werkelijkheid verloopt en lessen trekken en bijstellen.
    —->  Echter  ;  de accumulatie van warmte in de biosfeer blijft  gewoon doorgaan conform de inzichten van Fourier, Tyndall, Arrhenius, Callendar
°

Feedback

°
Het klimaat is ongelofelijk complex en wordt beïnvloed door factoren die (nog) niet te voorspellen zijn.

Bijvoorbeeld de vulkaanuitbarstingen. En dan zijn er nog factoren waar we in eerste instantie geen rekening mee hielden, maar die wel een rol blijken te spelen.

Een goed voorbeeld daarvan, is klimaatfeedback: factoren die ontstaan door klimaatverandering en klimaatverandering verder versterken.

Zulke factoren leren we pas kennen nu klimaatverandering zichtbaar wordt.

Dat onze voorspellingen omtrent de wijze waarop het klimaat verandert lang niet altijd kloppen, mag dan ook geen verrassing zijn.(1)

Op z’n best
Sterker nog: onderzoeken zoals het paper dat in het blad Nature Climate Change verschenen is, laat niet het falen van de wetenschap zien. Het is de wetenschap op z’n best. Wetenschap draait immers om hypothesen die vervolgens getoetst, opnieuw getoetst en nog eens getoetst moeten worden. Alleen zo kan de werkelijkheid achterhaald worden.

En dat is exact wat onderzoekers doen. Ze ontwikkelen klimaatmodellen die voorspellen wat het klimaat de komende twintig, honderd, tweehonderd jaar gaat doen.

– Zodra die eerste twintig jaar gepasseerd zijn, koppelen ze terug.

Klopte het model? Nee? Waarom dan niet? En hoe kunnen we de modellen vervolgens aanpassen om ervoor te zorgen dat deze dichter bij de werkelijkheid in de buurt komen?

Het is een waardevol onderzoek. Niet alleen omdat het leidt tot nauwkeurige voorspellingen.

Maar bovenal omdat het ons helpt om langzaam maar zeker alle factoren die van invloed zijn op het klimaat te leren kennen. Een groot aantal van die factoren zullen wij niet kunnen beheersen, maar andere factoren kunnen we wel beheersen en dus aanpakken. 

Bronmateriaal:
Overestimated global warming over the past 20 years” – Nature Climate Change
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door Christine Zenino (via Wikimedia Commons).

CONCLUSIE  : ……Kortom we weten het(nog) niet  voldoende  

  1. —–> niet je onwetendheid op deskundigen terzake projecteren. We weten het meeste wel. In het bijzonder weten we dat het klimaatsysteem als geheel jaarlijks volgens een rechte tot licht exponentieel toenemende lijn steeds meer energie opneemt.
    De verhouding waarin die extra energie aan lucht (ca. 5%) of oceanen (ca. 93.5%) ten goede komt is wat variabel. De grootste aandrijver daarin is El Niño/La Niña. Ja, daar kan nog wat aan gemodelleerd worden.
  2. Ja, er is iets dat we bijvoorbeeld nog niet weten: —-> of de langere run van La Niña’s van de afgelopen tijd al een respons is op de opwarming of niet. ( Denk het niet, trouwens. )
  3. ach ja, als ik niks van natuurkunde zou snappen zou ik ook een beetje  kunnen  denken dat we nog niets weten   ….Maar we weten toch wél al  genoeg om  ( op zijn minst ) een paar  natuurkundig  onderbouwbare tendenzen  vast te stellen  en door te trekken naar de toekomst toe …..
  • (1)

    • Heel mooi, zolang we ons dan ook maar op de vlakte houden als het aankomt op apocalyptische voorspellingen inzake het klimaat. Natuurlijk is dit een behoorlijk extreem voorbeeld, maar dit slag voorspellingen is er helaas ook geweest.

    Wat hier is gedaan is de trends in waargenomen temperatuurstijging over een bepaalde relevante tijdsinterval (hier o.a. 20 jaar) vergelijken met gemiddelden van simulaties van klimaatmodellen. 

    En die klimaatmodellen geven onder een bepaalde plausibele aanname (*) aan dat ze gemiddeld genomen te hoge voorspellingen doen wanneer vergeleken met de waarnemingen over dezelfde periode en dat ze dus moeten worden bijgesteld. Zo werkt dat met modellen.Compleet anders dus als geloven dat feiten moeten passen in een bepaalde ideologisch dogma en weerbarstige feiten maar vervangen door verzonnen ‘feiten’ zoals klimaat’sceptici’ doen. Het maakt je zelfs blind voor grafieken zie ik.

    Ik weet niet precies wat onder de motorkap van die modellen ligt, maar in het simpelste geval – stel ik me voor – zouden kleine afwijkingen van de werkelijke waarden van constanten of coëfficiënten van bepaalde (oscillerende) functies van tijd in sets van differentiaalvergelijkingen die externe invloeden (condities) voorstellen, oorzaak van een consistente fout kunnen zijn.

    (*) nml .  De aanname dat er geen statistische anomalie in die externe factoren zelf gaande is over het bekeken tijdinterval. Maar dat zullen toekomstige metingen moeten uitwijzen.

°

De nivellering van het klimaatdebat

…….klimaatwetenschapper Guido van der Werf over de veranderingen in het klimaatdebat.

Er zijn van die onderwerpen waarvan het bespreken vaak tot wederzijds onbegrip of zelfs ruzie kan leiden, maar aan de andere kant ook in broederschap kan resulteren.

Godsdienst is er één.

Politiek een ander.

En tegenwoordig kunnen we klimaatverandering aan dat lijstje toevoegen.

800px-2009-11-30_-_chicago_climate_justice_activists_in_chicago_-_cap'n'trade_protest_003

Wesha, via Wikimedia Commons

Klimaatgevoeligheid

Vaak gaat het in publieke discussies over de vraag of de mens het klimaat überhaupt kan beïnvloeden. Die discussie is in de wetenschap echter al lange tijd geleden beslecht.

De gerelateerde vraag in welke mate de mens het klimaat beïnvloedt is daarentegen één van de grote wetenschappelijke uitdagingen van deze tijd.

De wetenschappelijke maat hiervoor is ‘klimaatgevoeligheid’. Deze wordt uitgedrukt in het aantal graden dat de gemiddelde wereldwijde temperatuur stijgt bij een verdubbeling van de concentratie van het broeikasgas kooldioxide (CO2).

Er zijn grofweg twee kampen die elkaar bestrijden op het punt van klimaatgevoeligheid.

Allereerst  de ‘mainstream wetenschap’ die uitgaat van ongeveer 3 graden opwarming per verdubbeling van de hoeveelheid CO2 in de lucht.

Daartegenover staan de ‘klimaatsceptici’ die uitgaan van 1 tot 2 graden.

Uiteraard tref je nog altijd mensen die zeggen dat CO2 helemaal geen effect heeft, maar ik hoor ook vaak genoeg dat we er over 50 jaar niet meer zouden zijn vanwege klimaatverandering.

Blijkbaar hebben sommigen de neiging om extreme standpunten in te nemen die niet door de wetenschap gestaafd worden

Guidovanderwerf

Guido van der Werf is klimaatwetenschapper aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Effecten

De reden dat er veel onderzoek naar klimaatverandering wordt gedaan is uiteraard vanwege de negatieve effecten voor maatschappij en natuur. Denk bijvoorbeeld aan zeespiegelstijging, oceaanverzuring, en de toename van het aantal hittegolven.

Ikzelf denk dat veranderingen in grootschalige luchtcirculaties die mede het dagelijks weer op aarde bepalen wel eens het belangrijkste negatieve aspect kunnen worden. Dit vooral omdat de regio’s waar veel van ons eten verbouwd wordt in de toekomst met grotere droogtes te kampen kunnen krijgen.

Aan de andere kant groeien planten en dus ook onze granen, groenten  en fruit in het algemeen beter bij een verhoogde CO2-concentratie. Met andere woorden, een verhoogde CO2-concentratie is niet alleen maar slecht nieuws.

Als je heel nuchter kijkt dan kan je stellen dat bij een lage klimaatgevoeligheid de negatieve aspecten van extra CO2 minder belangrijk zijn dan de positieve. Echter, dit is alleen maar zo bij een lichte temperatuurstijging.

China

Maar het toekomstig klimaat – en hier komt de crux van het verhaal – is natuurlijk niet alleen maar afhankelijk van de gevoeligheid van het klimaat voor CO2.

Deze uitstoot word vooral veroorzaakt door de verbranding van fossiele brandstoffen zoals olie, kolen en gas. En juist hierin zijn de laatste jaren interessante ontwikkelingen gaande.

800px-factory_in_china

Industrie langs rivier de Yangtze in China. Wikimedia Commons

Eigenlijk groeide de mondiale CO2-uitstoot in de 20e eeuw ieder jaar een procentje omdat we met z’n allen rijker werden…..De laatste 10 jaar gaat het echter een stuk sneller, onder andere door de economische groei in China. In 2006 passeerde China de Verenigde Staten als grootste uitstoter van CO2, en afgelopen jaar zaten ze er al ongeveer 70% boven. Als dat geen indruk maakt: de groei van de Chinese uitstoot in 5 maanden is gelijk aan de totale uitstoot in Nederland in een jaar.

Dit heeft een belangrijk gevolg voor de discussie over klimaatverandering. Want als de huidige groei in CO2-uitstoot doorgaat dan kom je zelfs met een ‘klimaatsceptische’ klimaatgevoeligheid over 80-90 jaar uit op een opwarming van ver boven de doelstelling van 2 graden. Dit is omdat we tegen die tijd veel meer dan een verdubbeling van CO2 zullen hebben veroorzaakt. Nu is 2 graden opwarming als grenswaarde voor wat we aankunnen uiteraard enigszins arbitrair: het betekent niet dat 1.9 graden veilig is en 2.1 graden leidt tot hel en verdoemenis. Maar bijna iedereen is het er wel over eens dat in die situatie de positieve aspecten het verliezen van de negatieve aspecten.

Geopolitiek

Klimaatverandering als onderwerp in de kroeg en als splijtzwam tussen mensen met verschillende wereldbeelden wordt daarmee volgens mij minder interessant.

Immers, het argument van lage klimaatgevoeligheid is niet meer voldoende voor de ‘het zal wel meevallen’ insteek.

Wat wél steeds interessanter wordt is de geopolitiek die met klimaatverandering samenhangt.

Bedenk bijvoorbeeld dat klimaatverandering meer en meer door zich ontwikkelende economieën wordt bepaald. Het is in mijn ogen dan ook niet verrassend dat bijvoorbeeld de Amerikaanse president Obama klimaatverandering duidelijker op de agenda zet, wellicht mede omdat het voor de VS nu ook economisch makkelijker wordt iets te doen, vanwege de snelle groei van het gebruik van relatief schoon schaliegas.

En blijft de klimaatwetenschap nog interessant?

Jazeker! Al was het maar omdat we met de jaren steeds langere en betere tijdreeksen krijgen.

Hopelijk zullen die helpen om de onzekerheid in klimaatvoorspellingen te verkleinen.

Guido van der Werf is als klimaatwetenschapper verbonden aan de faculteit der Aard- en Levenswetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam.

°

donderdag 14 maart 2013 door

De Canadese ijskappen smelten steeds sneller

De ijskappen in het Canadese poolgebied worden in hoog tempo kleiner. Aan het einde van deze eeuw zal bijna 20 procent van het ijs voorgoed verdwenen zijn.

Canadeseijskappen5

Devon Eiland, Nunavut, Canada, mei 2007. Alex Gardner

De ijskappen in het Canadese poolgebied zullen de komende jaren in rap tempo kleiner worden. Dat schrijven meteorologen van de Universiteit Utrecht en het KNMI samen met een groep Amerikaanse collega’s in het vakblad Geophysical Research Letters. Aan het einde van deze eeuw is naar verwachting 18 procent van de Canadese ijskappen verdwenen; Dat staat gelijk aan een extra zeespiegelstijging van ongeveer 3,5 centimeter.

Smelt wint van sneeuwval

De ijskappen op de Canadese pooleilanden zijn de grootste ter wereld, na die van Groenland en Antarctica. Ze bestaan in totaal uit bijna 146.000 km2 aan ijs (dat is vier keer de oppervlakte van Nederland), verdeeld over 36.000 eilanden. Een paar maanden geleden werd al was vastgesteld dat ook de ijskappen op zowel Groenland als Antarctica in een hoog tempo aan het smelten zijn. Deze veroorzaken momenteel een zeespiegelstijging van ongeveer een millimeter per jaar.

Canadeseijskappen2

Satellietbeelden van het Canadese Poolgebied, winter 2008. NASA/GSFC

In tegenstelling tot op Groenland en Antarctica vindt in het Canadese poolgebied weinig afkalving plaats. De ijskappen breken niet af om vervolgens in zee te verdwijnen, maar het ijs dat ze ´s zomers kwijtraken door afsmelting is simpelweg meer dan er ´s winters door sneeuwval en aanvriezing weer bij komt. En dat proces versnelt zich, concludeerden de onderzoekers uit satellietmetingen van de zwaartekracht, die van 2004 tot 2011 in het gebied gedaan werden.

De wetenschappers ontwikkelden een computermodel waarmee ze de invloed van het klimaat op het smelten en aangroeien van ijskappen konden berekenen, en testten het uit met meetgegevens over onder andere de temperatuur en de neerslag van de afgelopen 10 jaar. Toen het model de observaties in het gebied goed bleek te reconstrueren, trokken ze de gesimuleerde periode door naar de toekomst. Zelfs bij de aanname van een gematigd klimaatscenario zal het ijs steeds sneller verdwijnen, lieten de modellen zien.

Canadeseijskappen3

Satellietbeeld van de ijskappen in het Canadese Poolgebied, zomer 2008. NASA/GSFC

Onomkeerbaar

Het afsmelten van de ijskappen is een onomkeerbaar proces, omdat het effect zichzelf versterkt. Het ijs en de sneeuw op de toendra, en ook het ijs in de zee om de eilanden heen, reflecteert namelijk veel zonlicht. Bij het verdwijnen van het ijs zal dit zonlicht geabsorbeerd worden door het land of de zee, waardoor de temperatuur nog verder oploopt.

Bij een wereldwijd gemiddelde temperatuurstijging van 3 graden kan dit mechanisme ervoor zorgen dat het op de Canadese pooleilanden maar liefst 8 graden warmer wordt.

Bron:

  • Lenaerts e.a., Irreversible mass loss of Canadian Arctic Archipelago glaciers, Geophysical Research Letters, doi:10.1002/grl.50214 (2013)
°
woensdag 15 mei 2013 door

Meer crisis, minder CO2-uitstoot

Door de economische crisis nemen de emissies van het broeikasgas kooldioxide af. Het CBS berekende dat de CO2-uitstoot het eerste kwartaal van 2013 bijna 2% lager was ten opzichte van dezelfde periode in 2012 indien de cijfers werden gecorrigeerd voor de koude weersomstandigheden.

De Nederlandse uitstoot van kooldioxide wordt voortdurend in de gaten gehouden. Rekenaars van het Centraal Bureau voor de Statistiek in Den Haag zetten die cijfers vervolgens af tegen de groei of krimp van de economie. Daarbij wordt steeds gecorrigeerd voor weersomstandigheden, om de juiste verbanden te kunnen leggen.

Cbs2013emissies

Uitstoot CO2 in het eerste kwartaal van 2013 CBS

Minder uitstoot door industrie

Toch werd in datzelfde kwartaal meer aardgas gebruikt. Het energiegebruik nam met 3% toe door het koude weer. Hierdoor werd vooral door huishoudens en in kantoren meer gestookt. Indien gecorrigeerd wordt voor de lagere temperatuur, komt het CBS op een daling van de CO2-uitstoot van 1,9%. Het zijn vooral de energie-intensieve bedrijven, zoals de (petro-)chemische industrie, die verantwoordelijk zijn voor deze daling. Dit hangt direct samen met de economische crisis, die vooral deze sector treft.

Fig6

Een lagere uitstoot van CO2 wordt vooral veroorzaakt door de lagere productie van de chemische en petrochemische industrie. In het eerste kwartaal van 2013 werden er minder producten gemaakt met aardolie als grondstof. http://www.natuurkunde.nl

Import van elektriciteit

Ook in het vierde kwartaal van 2012 was er sprake van een lagere uitstoot van CO2. Maar dit betekent niet per se dat Nederland zuiniger is qua energiegebruik. In die periode produceerden Nederlandse elektriciteitsbedrijven minder stroom omdat zij het goedkoper konden importeren uit het buitenland, zoals Duitsland. Bij onze oosterburen wordt stroom overigens vaak duurzaam opgewekt, zoals met windturbines en zonnepanelen, maar ook met zwaar vervuilende bruinkoolcentrales.

344535

De omzet van de petro-chemische industrie is gedaald. https://beeldbank.rws.nl, Rijkswaterstaat

Emissiecijfers

De emissiecijfers van broeikasgassen die het CBS over Nederland publiceert, zijn berekend volgens internationaal vastgestelde rekenregels. in 1996 stelde het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) vast dat ieder land jaarlijks deze cijfers bekend moest maken. In die cijfers gaat het niet zozeer om de korte koolstofkringloop (zoals verbranding van hout), maar om de grotere bronnen als weg- en luchtverkeer, ruimteverwarming, scheepvaart en industrie. Steeds gaat het om de uitstoot op Nederlands grondgebied.

Bronnen:

°
Nieuws maandag 3 juni 2013 door

Het einde van de superbroeikas

De oorzaak van de afkoeling van de aarde die de vorming van de ijskap op de Zuidpool inleidde, was het uit elkaar drijven van Australië en Antarctica. De doorbraak van de verbinding tussen deze twee continenten zorgde er zo’n 50 miljoen jaar geleden voor dat er een koude oceaanstroming rond Antarctica op gang kwam, die het eiland isoleerde van de warmere delen van de oceaan.

Tasmaanse-zeestraat-opening-australie-antartica

Schematische weergave van de opening van de Tasmaanse zeestraat, en de gevolgen die dit had voor de oceaancirculatie (rode en zwarte pijlen). Donkergrijs: continenten, lichtgrijs: ondiepe zeeën (tot 3 km), wit: diepe oceaan. NZ = Nieuw Zeeland. Bijl e.a. (2013), PNAS

Dit blijkt uit onderzoek van Antarctisch paleoklimatoloog Peter Bijl van de Universiteit Utrecht en een groot internationaal onderzoeksteam. De conclusies verschenen 27 mei in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Science (PNAS).

Bijna 50 miljoen jaar geleden begon de aarde af te koelen, na een extreem warme periode van ongeveer 2 miljoen jaar waarin er zelfs palmbomen groeiden op de Zuidpool – het Eocene klimaatoptimum. De geleidelijke daling van de temperatuur leidde er uiteindelijk toe dat de Zuidpool 15 miljoen jaar later bedekt raakte onder het ijs. Sindsdien is Antarctica nooit meer geheel ijsvrij geweest.

Plaattektoniek

De oorzaak voor de temperatuurdaling moet gezocht worden in de plaattektoniek, toonden Bijl en zijn collega’s aan. Door het uit elkaar drijven van de aardschollen raakte Antarctica los van Australië en Zuid-Amerika, en kon het oceaanwater om heel Antarctica heen stromen. Hierdoor koelde het water af. De wetenschappers kwamen tot hun conclusies na het bestuderen van fossiele algen uit de oceaanbodem in het gebied.

Algen

Tot 49 miljoen jaar geleden leefden aan weerszijden van de Tasmaanse Zeestraat verschillende soorten eencelligen (dinoflagellaten). Daarna raakten de verschillende populaties gemengd, zagen de paleoklimatologen in hun boorgegevens. De menging van de twee verschillende dinoflagellatensoorten duidt erop dat het water waarin deze fossiele algen zich bevonden vanaf dat moment door de Tasmaanse Zeestraat kon stromen.

Boorkernen

Doormidden gesneden boorkern uit de Zuidelijke Oceaan. Shipboard Scientific Party IODP Leg 318

Tegelijkertijd daalde de temperatuur van het zeewater en de lucht bij Antarctica, bleek uit aanvullend onderzoek aan fossiele moleculen. Het was het begin van een langdurige, geleidelijke afkoeling – en het einde van de ‘superbroeikaswereld’ van het Eoceen.

De onderzoekers gebruikten oude boorgegevens uit de zeebodem rond Tasmanië, aangevuld met nieuwe gegevens van een boorplek bij Wilkesland, aan de Antarctische oostkust.

Broeikasgas

Een ander scenario dat in omloop is om de afkoeling te verklaren, is de afname van de hoeveelheid CO2 in de lucht, nadat het CO2-gehalte tijdens het Eocene klimaatoptimum juist erg hoog was geweest.

De afnemende CO2-concentratie heeft zeker een rol gespeeld, denken ook Bijl en zijn collega’s. Dit scenario kan echter niet verklaren waarom het juist in Antarctica zo sterk afkoelde, terwijl het rond de evenaar behoorlijk warm bleef.

Bronnen:

 

Lees verder

Links onderaan volgende pagina’s

http://www.kennislink.nl/publicaties/meer-crisis-minder-co2-uitstoot

http://www.kennislink.nl/publicaties/het-einde-van-de-superbroeikas

Schelpen lossen nu al op in oceaan

29 november 2012 · door Adiël Klompmaker

Dodelijke hitte rond de evenaar

26 oktober 2012 · door Adiël Klompmaker

Atlantische Oceaan (ont)regelt klimaat Europa

12 oktober 2012 · door Adiël Klompmaker

CO2 in bodem of lucht hangt af van prijskaartje

6 september 2012 · door Annemieke van Roekel

Huidige zeespiegel bijzonder laag!

24 augustus 2012 · door Adiël Klompmaker
http://www.kennislink.nl/publicaties/het-einde-van-de-superbroeikas

Oeroude blubber beïnvloedt klimaat

7 juni 2013 · door Anne van Kessel

Zeespiegel rondom Zuidpool stijgt als ijskap groeit

22 april 2013 · door Marlies ter Voorde

De Canadese ijskappen smelten steeds sneller

14 maart 2013 · door Marlies ter Voorde

Lees verder op Wetenschap24

Smeltende basis (Nadine Böke, 10 mei 2012

http://www.wetenschap24.nl/nieuws/artikelen/2013/september/Smeltplekken.html

–> LINKS

http://www.climatecommunication.org/

http://66.39.23.222/new/common-climate-questions/

°

—>  Tenslotte  mijn (voorlopige )meningen  op een rijtje ***     (Tsjok)  januari  2014 = 

1.- Klimaatverandering zelf is inmiddels al enige tijd een wetenschappelijk bewezen feit.
2.- De meeste zogenaamde niets -aan- de- hand ‘klimaatsceptici’ voeren een achterhoedegevecht.                                   3.- In feite zijn ze heel gemakkelijk te vergelijken ( en gaan ze goed samen )  met die andere  pseudo-wetenschappers  en anti-wetenschappers  ;   de creationisten  

Het aantal mensen dat roept dat ‘global warming’ allemaal onzin is, wordt trouwens ieder jaar minder.
Want je moet wel ziende blind en horende doof zijn om nog echt te denken dat er niets aan de hand is met het wereldwijde klimaat.

°

Niet door mensen veroorzaakt ?
en dus niet meer door mensen op de valreep nog op te lossen ?

Natuurlijk heeft de mensheid – tegenwoordig al meer dan zeven miljard aardbewoners ( en de klok tikt verder ) – daar grote invloed op.
–> Hoe kun je nog blijven bedenken dat twee miljard auto’s, een miljard schoorstenen, zware ecologische vervuiling, de doorgalloperende roofbouw en wilde groei economie , verwoesting van natuur en milieu geen
enkele invloed zou hebben op het klimaat??
Wen er maar vast aan: we gaan de komende decennia nog heel wat beleven met de gevolgen van de voortschrijdende klimaatverandering.
Want of dat nu door mensen of iets anders werd veroorzaakt is niet meer van belang … Het is doodeenvoudig bezig

°

Psychologie zit er natuurlijk ook bij  de broodnodige  algemene  bewustwording  … dat is nogal wiedes .

De meeste Mensen  gewoon niet de moeite ( =  of hebben gewoon de tijd niet ) om zich echt in onderwerpen te verdiepen, snappen er verder niks van, zijn gewoon lui , dommer aan het worden of kompleet onderworpen ….aan hun “eigen ‘specialisten’ maar  vooral rethorische   smaakmakers , als geloofwaardige autoriteiten  ” 
en denken dan dat omdat het ” een weekje hard vriest, dat bewijs is dat er geen global warming plaatsvindt. “


De Jantjes met de pet maar zonder inhoud eronder, zullen  na drie dagen vorst helaas altijd blijven twijfelen over global warming en liefst zoveel mogelijk met 130km of meer naar z’n onduurzaam verwarmde stulpte willen rijden.

Het gros van de mensheid denkt op korte termijn, kent alleen wat hem in het nu overkomt en negeert zoveel mogelijk lastige  en “onvriendelijke ” wetenschappelijke feiten

–> Een wereldwijd klimaat dat meer extremen kent is JUIST een gevolg van global warming…..
extreem winters weer of een extreem laat en lang tornado seizoen   etc … etc ….. zijn allemaal een gevolg van het veranderende klimaat wereldwijd.

–> en uiteraard zijn de meeste ” moderne ” mensen erg vatbaar voor populistische propaganda = vooral als die hun eigen gemakzuchtige en domme conclusies lijkt te bevestigen … Bovendien zijn ze allemaal wel ergens krenterig
wat belastingen en bijdragen betreft en wil niemand ook maar iets inleveren of zijn verworven “aards paradijs”( hoe schamel ook ) zomaar prijsgeven ….Bovendien zullen milieubewuste instellingen en / of individuen , domweg door de kudde van die idiote volgschapen en complotdenkers ,  graag  worden weggezet als ‘milieumaffia’!

*** Uiteraard kunnen  er  zich nog   meningen- preciseringen (of zelf  komplete  veranderingen ervan   ) voor doen , al naargelang er meer  updates en  concrete   feitelijke  info vrijkomt … ik hoop  trouwens nog een tijdje in leven te blijven (zoals meestal  iedereen   doet … )maar als het echt te gortig wordt , neem ik mijn medicatie niet meer ….simpel  …. of kan ik er   misschien   gewoon  niet meer  tijdig   aan geraken ….

Advertenties

Over tsjok45
Gepensioneerd . Improviserend jazzmuzikant . Instant composer. Jamsession fanaat Gentenaar in hart en nieren

5 Responses to KLIMAAT DEBAT ( 2 decennium 21ste eeuw )

  1. Pingback: INHOUD Gaia Millieu | Tsjok's blog

  2. De uitgebreide vermelding van de economische ontwikkeling en daaruit voortkomende CO2-uitstoot in China is terecht en bovendien boeiend omdat dit meestal onbesproken blijft. Toch is het belangrijk dit onder ogen te zien, want indien men de CO2 uitstoot van de mens zo schadelijk vindt dan is de enorme toename ervan in China, die ieder “klimaatbeleid” in de Westerse wereld volledig te niet doet, toch van levensbelang, of niet soms? Dit zou veronderstellen dat er op China en op ieder land dat nog niet het Westerse welvaartspeil heeft bereikt, een enorme druk moet worden uitgeoefend om daar ook maar niet aan te beginnen.
    Dit is niets minder dan een recept voor een volgende wereldoorlog. Het zou een wereldwijd regime met zich mee brengen dat niet alleen aan China maar aan alle niet-blanke volkeren in de wereld gaat verbieden datgene te doen wat Amerika, Europa en Rusland wel hebben mogen doen.
    Dat mag niet gebeuren, vind ik. We zullen dan ook de gevolgen van het verhoogde CO2-gehalte, die de laatste tijd overigens heel erg lijken mee te vallen, gewoon moeten verdragen. Aanpassing aan deze verandering in het leefmilieu of wereldwijd een onhoudbaar onderdrukkend regime instellen, dat is de vraag.
    Mijn antwoord is aanpassen!

  3. tsjok45 says:

    “…..de gevolgen van het verhoogde CO2-gehalte,
    (a)die de laatste tijd overigens heel erg lijken mee te vallen,
    (b)gewoon moeten verdragen…..”

    (a)
    Wat zal er wel meevallen in die gevolgen van de Co2 uitstoot- toename
    Wat bedoel je ? Het is allemaal zo erg niet ?
    Referenties ?

    (b)
    We zullen sowieso de gevolgen moeten verdragen …. of de chinezen( en anderen ) nu stoppen of niet stoppen …..

    °
    De derde wereldoorlog is(volgens mij ) allang bezig …

    °
    Oorlog is altijd een gevolg van crisissituaties die men tracht op te lossen door in het blinde weg gordiaanse knopen door te hakken ( = een kat in het nauw maakt rare sprongen en neemt risico’s / mensen die niet meer weten van welk hout pijlen maken doen dat ook ) ….omdat het ontwarrelen niet meer lukt en er de aangroeiende druk is van de overbevolking die strijd wil dan wel moet voeren, om de toegang tot de (beperkte ) bronnen van bestaan …

    ( De gesofistikeerde versie van ) Malthus is nog steeds niet ontkracht

    overigens is ook een goed ( en vooral stabiel ) klimaat een (slinkende bron van bestaan ) noodzaak , zoals (bijvoorbeeld ) ook drinkbaar water dat is …. alleen hebben we altijd geloofd /gehoopt dat het allemaal redelijk stabiel , onuitputtelijk en beschikbaar is en blijft voor alle oude en nieuwe monden …..

    °
    Co2 is slechts een trigger ( de druppel die de kruik doet barsten ) —> de (ongewone ) klimaatverandering die zich nu duidelijk begint te profileren ( tenzij je dat ontkent ) is een feit en waarschijnlijk het gevolg van een domino-effect (geheel terzijde of die trigger nu antropogeen is of niet )

    °
    M.a.w.
    de grond -oorzaak van alle moeilijkheden is de nog steeds groeiende wereldbevolking en de gevolgen daarvan op de biosfeer in een wereld die traditioneel (en als vereenvoudigd model ) wordt verondersteld onbeperkt verder de mensheid te kunnen blijven mogelijk maken ….

    De succesvolle mensheid neukt uiteindelijk zichzelf massaal in de vernieling

    Overbevolking →
    https://tsjok45.wordpress.com/2012/11/08/overbevolking/

  4. Graag voldoe ik aan het verzoek om een serieuze referentie naar een onderbouwing dat het meevalt met de gevolgen van de CO2. De mede-oprichter van de NASA-dienst die de signalen met data van de satelliet-waarnemingen van de temperatuur opvangt en ter beschikking stelt van de wereld, Roy Spencer en zijn blog, lijkt voor een publieke discussie goed, omdat het voor de gemiddelde lezer goed begrijpelijk is en zonder kosten toegankelijk is. Hier is-ie te vinden:
    http://www.drroyspencer.com/2013/06/still-epic-fail-73-climate-models-vs-measurements-running-5-year-means/

    Verder lijkt het me duidelijk dat de Chinezen, Indiërs en anderen niet zullen stoppen met zich economisch te ontwikkelen als er geen oorlog komt. En komt die er toch, dan mogelijk juist des te meer.

    Voor zover mij bekend is de Derde Wereldoorlog nog niet begonnen. De niet-Europese volkeren zijn daar ook niet op uit. Het gevaar daarvan zouden we beter niet moeten bagatelliseren door te zeggen dat de wereldoorlog er nu al is.
    De bevolkingsgroei in China is tot stilstand gekomen. In India en de meeste andere landen is de procentuele bevolkingsgroei duidelijk over haar hoogtepunt heen en dalende in vergelijking met vroeger. Alleen in de minst ontwikkelde landen is er nog een ernstig te hoog geboortecijfer, te denken is aan Afghanistan, Jemen en Afrika te zuiden van de Sahara in verband hiermee.

    Oorlogvoering helpt kennelijk niet tegen onverantwoorde voortplanting, ontwikkeling wel.

  5. tsjok45 says:

    1)
    http://www.skepticalscience.com/skeptic_Roy_Spencer.htm
    Niet echt een betrouwbare informant , dus ….

    2)
    Het is helemaal geen ” bagateliseren ” om te beweren dat de derde wereldoorlog(= de dekolonisatie oorlog en de er opvolgende en komende oorlogen om de resterende grondstoffen en goederen (waaronder millieu ) trouwens de gevolgen en de voortzetting van de tweede WO ) al begonnen/bezig is ….Die oorlog woedt nog niet in volle hevigheid op ons continent …. dat is alles ….De aankomende problemen en bedreigingen zijn mondiaal dus zullen de “oplossingen ” en de “noodoplossingen ” ook van langs om meer mondiaal worden ….spijtig dat je dat niet kunt of weet te extrapoleren ….. “Naar mijn weten “helpt het niet ” dat allemaal te negeren en/of niet te anticiperen ….

    3) De bevolkingsdruk ( dat wil zeggen aangroei ) in china is verminderd ( of gestabiliseerd ) maar de ecologische voetafdruk ( het toenemend en langdurig verbruik ) vergroot .. net zoals bij ons … en er gaan stemmen op om weer meer kinderen te krijgen dan het 1 kind gezinnetje …bovendien verlengt de levensduur en vergroot de consumptie …. Voor het millieu maakt het niets uit of het gaat om een jonge bevolking of om de helft van zulk een jonge bevolking maar dan wél eentje die dubbel zolang leeft ….

    Groet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: