EXOTEN


 

 

°

UPDATE

°

Veranderende biodiversiteit in  ecosystemen

 

verschuivingen in ecosystemen

 

 

 

°

De exoten vallen aan

Migrerende  soorten vormen mogelijk de grootste bedreiging voor de fauna en flora op aarde.

OUDE BEKENDEN  … maar dan in Australië 

28 augustus 2013

Ratten verdreven meeste Australische diersoorten

Van alle in Australië geïntroduceerde dieren zijn ratten waarschijnlijk verantwoordelijk voor het uitsterven van de meeste inheemse soorten. Dat hebben wetenschappers vastgesteld.

De introductie van ratten in Australië heeft er toe geleid dat 15 tot 30 procent van de inheemse diersoorten op specifieke eilanden uitstierf. De knaagdieren doodden vooral veel kleine soorten met een gewicht onder de 2,7 kilogram.

De invloed van andere door kolonisten meegebrachte dieren zoals katten, vossen en dingo’s was veel kleiner. Waarschijnlijk hebben hebben deze soorten zelfs een positieve invloed gehad op de overlevingskansen van inheemse dieren.

Dat melden onderzoekers van de Australian National University in het wetenschappelijk tijdschrift Global Ecology and Biogeography. De wetenschappers kwamen tot hun bevindingen door een database aan te leggen van 934 levende en 107 uitgestorven zoogdiersoorten op 323 Australische eilanden.

Indringers

Ze zochten voor elk eiland uit welke uitheemse diersoorten sinds 1800 waren geïntroduceerd. Vervolgens bepaalden ze de invloed van deze indringers op dieren die van nature in het gebied voorkwamen. Ratten bleken verantwoordelijk voor veruit de meeste uitstervingen van inheemse diersoorten.

Opvallend genoeg daalde het aantal uitstervingen vaak als er katten, vossen en dingo’s op eilanden werden geïntroduceerd. In sommige gevallen namen aantallen van inheemse soorten zelfs weer toe als vossen en dingo’s op het toneel verschenen.

Verbaasd

“Daar waren we erg verbaasd over”, verklaart hoofdonderzoekster Emily Hanna op nieuwssite Science Now. “We dachten eerst dat we een fout hadden gemaakt.”

Vermoedelijk houden dingo’s, vossen en katten de populatie ratten in toom, waardoor de schadelijke effecten van de knaagdieren op de inheemse soorten worden beperkt.

De wetenschappers moedigen het introduceren van de dieren in nieuwe gebieden echter niet aan, omdat hun precieze invloed op de omgeving nog onduidelijk is.

Door: NU.nl/Dennis Rijnvis

  1. Ratten vreten vrijwel alles, jongen als de pest dus ja er is een hele grote kans dat dit soort dingen kan gebeuren.
  2. ratten zijn toch  vooral  met de Europeanen meegekomen  ?  De beesten zijn echter   taai, hebben enorme overlevingsdrang en behendigheid. Meer als mensen. Zoals wordt aangenomen dat alle mensen zich vanuit een of meerdere centrale punten zich over de wereld hebben verspreidt, ook over de Stille Oceaaneilanden, Australië , Nieuw-Zeeland …… waarom de ratten dan ook niet?
  3.  invasies met  vreemde diersoorten zijn alleen maar een kwestie van tijd en geluk  …vroeg of laat gebeurt het …met of zonder hulp van een andere  invasieve  diersoort…. zoals bijvoorbeeld de mens die erg succesvol blijkt en daardoor  de hele planeet heeft kunnen bevolken… samen met de soorten die  op een of andere  manier  in zijn omgeving leefden  en /of gebruik maakten van menselijke vervoermiddelen = op scheepswrakken, drijfhout etc……plantenzaden met treinen etc ….Insekten mlet ingevoerde planten ….
  4. Duurde wel even natuurlijk voor de rat overal was.
  5. De Spanjaarden deden trouwens  hetzelfde(maar dan   bewust )  met varkens, ze namen ze mee en zette ze uit op eilanden in de hoop dat ze later bejaagd konden worden.
  6. Ingevoerde  konijnen  (later bestreden met myxomatose -virus   die op haar   buurt de wereld rondreisde                http://www.msd-animal-health.nl/nieuws/konijn/verzorging/faq_myxomatose_vhs.aspx                                                                               ) en  de reuzenpad  , groeiden uit tot  echte plagen  ….                                                                              http://nl.wikipedia.org/wiki/Myxomatose.

Bild 1a: Myxoma virus (Ø 300x250x200nm) – elektronenmikroskopische Aufnahme, Bild 1b: PCR “Leporipox” aus Hautstücken (Myxomen) 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Reuzenpad

EUROPEESE   FAUNA EN FLORA  bedreigd  ? 

Achatina-fulicaachatina fulica

Groot, tanig, dik en lelijk: achatina fulica is niet iets wat je graag zou aantreffen op de stranden van Ipanema. Maar misschien heb je geen keus. Sinds het negentien jaar geleden voet aan de grond kreeg in Brazilië, is dit onooglijke weekdier, beter bekend onder de naam agaatslak of Afrikaanse reuzenslak, onstuitbaar gebleken. In 1988 in het geniep geïmporteerd als een goedkoop substituut voor de escargot, is de slak een echte plaag geworden, die zich nu tot 23 van de 27 Braziliaanse deelstaten heeft uitgebreid. Ze kan zo groot worden als een mannenvuist en meer dan een kilogram wegen, legt tot 2000 eieren per jaar en eet een tiende van haar eigen gewicht per dag, van sla over muizenkeutels tot dode soortgenoten. En erger nog, ze kan ook draagster zijn van de rattenlongworm, een nare parasiet die bij de mens meningitis veroorzaakt.

Deze onwelkome slak is er maar een van een snel groeiend aantal soorten plagen en ziekteverwekkers die overal ter wereld uit hun oorspronkelijke habitats zijn uitgebroken.

Biologen noemen ze ‘exoten’, soorten van exotische oorsprong. Deze biologische indringers duiken in allerlei gedaanten op, van nietige microbe tot reusachtige boom, van muskiet tot mangoest. Tersluiks verspreiden ze zich over de aardbol, verborgen onder de veren van trekvogels, in kledingstukken of in de bloedsomloop van de mens. Maar tientallen ervan zijn ook doelbewust uitgezet door boeren of door geleerden die de natuur te slim af wilden zijn (en bijvoorbeeld slangen invoerden om ratten te vangen), tuinders met een exotische smaak (duizendknoop) of wat al te slimme ondernemers (op zoek naar de volmaakte escargot).

Indringers zijn geduchte concurrenten voor de inheemse soorten. Niet belaagd door de predatoren uit eigen land doen ze het uitstekend op maagdelijk terrein, waar ze de voedselvoorraad monopoliseren en zich voortplanten met een snelheid die konijnen zou doen verbleken. Eenmaal gevestigd in een nieuw land kan de indringende soort heel goed onuitroeibaar blijken en de overheid doemen tot de sisyfusarbeid ze steeds weer opnieuw te bestrijden met grondverzettend materieel, vuur en vergif – vergeefs.

WERELD ZONDER GRENZEN

Nieuw of per definitie schadelijk zijn migrerende dieren en planten zeker niet. Zonder het eeuwige onderlinge gedrang van levensvormen zou de mens voedsel hebben noch voorspoed kennen. ‘Meer dan 90 procent van de graangewassen als tarwe, ma챦s en rijst, en bijna evenveel veerassen zijn exoten’, zegt David Pimentel van Cornell University, een vooraanstaand wetenschapper op dit gebied.

Maar de invasie van biologische soorten heeft een kwantumsprong gemaakt in een wereld zonder grenzen waar miljarden mensen en megatonnen goederen de hele aardbol rond reizen. De wereldhandel is de afgelopen halve eeuw vertwintigvoudigd, met vrachtschepen, vliegtuigen en trucks die ontelbare insecten en kiemen een gratis lift hebben gegeven. Pimentel schat dat het totale aantal indringende soorten die de wetenschap kent is gestegen tot 500.000 – dubbel zoveel als zestig jaar geleden. Een paar jaar geleden berichtte de National Academy of Science dat ieder jaar zo’n 13.000 plantenziekten worden onderschept op internationale toegangshavens tot de Verenigde Staten. Maar de douane kan niet meer dan twee procent van de ingevoerde cargo en bagage controleren.

Elke plaag, inheems of uitheems, kan hinder meebrengen – het bloembed bederven of om de oren zoemen. Maar met name invasieve soorten zijn gevaarlijk. Sommige vernietigen oogsten, verstoppen waterwegen of onttrekken te veel water aan de bodem, zodat het land kwetsbaar wordt voor branden.

Enkele microben en virussen veroorzaken pandemie챘n, zoals de gekkekoeienziekte of aids.

Maar ook als ze geen regelrechte bedreiging vormen, verarmen exotische planten, dieren en ziekteverwekkers de natuur door een hele reeks inheemse soorten te verdringen of door via kruising hybriden voort te brengen. Een groeiend aantal wetenschappers is het erover eens dat biologische indringing de grootste – en zeker de snelst groeiende – bedreiging voor de fauna en flora op aarde vormt, na ontbossing en razendsnelle economische ontwikkeling.

‘We staan op een ecologisch kantelpunt’ zegt Mark Spencer, een expert in invasieve soorten van het Natural History Museum in Londen.

BALTISCHE ZEBRAMOSSEL

064375ebb19af52e75f0248ac67c5352

Dreissena polymorpha (Pallas 1771)

In de VS alleen al richten zo’n 50.000 biologische indringers ieder jaar voor naar schatting 120 miljard dollar schade aan landbouwgewassen, bomen en visgronden aan, volgens Pimentel. Over de hele wereld, zegt hij, kunnen de kosten van invasieve soorten voor de economie en het milieu – schade aan waterscheidingen, bodemverarming, het uitroeien van andere soorten – tot een verbijsterende 1400 miljard dollar per jaar oplopen. En dat zal alleen maar erger worden, als de meeste deskundigen het bij het rechte eind hebben.

Nauwelijks tien jaar nadat ze uit de ballasttanks van Europese schepen in de binnenwateren van de VS was gespoeld, heeft de Baltische zebramossel zich verspreid van de Grote Meren tot de delta van de Mississippi.

Op haar weg heeft ze waterpijpleidingen verstopt, hydro-elektriciteitscentrales doen vastlopen en inheemse waterplanten en mosselen op de rand van de ondergang gebracht. De strijd tegen de zebra- en de aanverwante quaggamossel (vernoemd naar een in de negentiende eeuw uitgestorven Zuid-Afrikaanse zebra-achtige) – en dat zijn maar twee van de 88 mosselexoten in de VS – slokt jaarlijks 1 miljard dollar op.

Omgekeerd overspoelen yankee imperialisten als de Amerikaanse nerts en de Californische rivierkreeft Groot-Brittanni챘, ‘waar ze de inheemse concurrenten verdringen en ziekten verspreiden’, waarschuwt de Britse milieuoverheidsdienst.

En dan is er ook nog de Japanse duizendknoop, een woekerende sierplant die zo agressief is dat hij wegen en bestrating en zelfs gebouwen kan doen barsten en de inheemse planten eenvoudigweg overweldigt.

japanse duizendknoop  _shoot-006

 

 

 

 

 

 

 

Japanse duizendknoop

Japanse duizendknoop (Polygonum cuspidatum)

http://www.gopixpic.com/240/de-japanse-duizendknoop-tot-ruim-2-m-hoog-foto-nog-een-/http:%7C%7Cmembers*home*nl%7Ctvdmeij%7Cfiles%7Cduizendknoop%202*jpg/

Meer afbeeldingen

De Japanse duizendknoop is een plant uit de duizendknoopfamilie. De plant komt oorspronkelijk uit Japan, maar doet het ook in streken elders op de wereld erg goed. Wikipedia

Gareth Blacker, directeur van het London Development Agency dat in de East End een uitgestrekt voormalig industrieterrein aan het uitgraven is om er een sportcomplex te bouwen voor de Olympische Spelen van 2012, zegt dat niet ontplofte bommen uit de Tweede Wereldoorlog ‘ons voor minder moeilijkheden zullen plaatsen dan de duizendknoop’.

HONGERSNOOD

Zoals zoveel andere dingen in onze gemondialiseerde wereld is de last van biologische indringing ongelijk verdeeld. Die is vooral verwoestend voor de armste landen, waar een mislukte oogst het begin van hongersnood kan zijn. Meedogenloze exotische plagen als de cassavewolluis, grijze bladroest op granen en striga, waar vooral de sorghumboeren last van hebben, vernietigen er tot de helft van de landbouwoogsten.

Toch kan import een zegen zijn. Een Zuid-Amerikaanse parasitaire wesp heeft miljoenen Afrikaanse boeren geholpen in hun strijd tegen de cassavewolluis, terwijl Australi챘 met succes een dodelijk virus uit Tsjechi챘 tegen het alomtegenwoordige Europese konijn heeft ingezet. Vaak slaat de natuur echter terug. De Indische mangoest werd in de Cara챦ben ingevoerd als rattenbestrijder, maar maakte al snel jacht op ongeveer alles wat er rondscharrelde. Enkele op de grond nestelende vogelsoorten en een tiental reptielen en amfibie챘n zijn er ondertussen uitgeroeid.

Het ergste gevolg van biologische indringing is inderdaad misschien wel de ravage die ze aanricht onder de overige fauna en flora. In de VS kan niet minder dan 40 procent van alle gevallen van uitsterving worden toegeschreven aan indringende onkruidsoorten, predatoren of ziekteverwekkers, zegt Pimentel. In China vernietigt de Amerikaanse witte mot elk jaar meer dan 13.000 vierkante kilometer bosgebied.

Ondertussen zijn in de meeste landen exoten eenvoudig te diep ingeworteld om ze nog uit te roeien. Een aantal wetenschappers poogt nu van de nood een deugd te maken.

In India helpt een onderzoeksteam plattelandsfamilies • antana camara– een onkruid dat de inheemse bosgebieden overwoekert – te gebruiken als vervangmiddel voor bamboe.

‘Het gaat er niet om invasieve soorten tegen te houden, maar ze te leren kennen’ zegt Charles Perrings, een milieu-econoom aan de Arizona State University. Dat betekent dat we zullen moeten leren leven met de vijand. .

DOOR MAC MARGOLIS 2006 Newsweek, Inc Vertaling en bewerking door Herman Jacobs

 Monsterlijke pad

In Australië is een pad ter grootte van een kleine hond aangetroffen.

Het gaat om het grootste tot nu gevonden exemplaar in de deelstaat Northern Territory van de giftige reuzenpad (Bufo marinus)

‘Toadzilla’   Het dier heeft een lichaamslengte van 20,5 centimeter, de omvang van een voetbal en weegt 840 gram, twee keer het normale gewicht. Het dier werd maandag samen met 38 andere exemplaren gevangen door vrijwilligers van Frogwatch, die de invasie van deze giftige en uitheemse padden bestrijden.

“Hij is groot, om het eens mild te zeggen,” aldus Graeme Sawyer van Frogwatch. “De grootste reuzenpadden zijn normaal gesproken vrouwtjes, maar dit is een buitensporig groot mannetje. Ik kom zijn zusje liever niet tegen.”

De zwaarlijvige pad heeft al diverse bijnamen, Zoals ‘Monster Toad’ en ‘Toadzilla’.

>Plaag

Reuzenpadden (Bufo marinus) behoren tot de ergste plagen waarmee Australië te kampen heeft. De amfibieën komen van oorsprong voor in Noord- en Zuid-Amerika en zijn vanuit Hawaaï in 1935 in Queensland geïntroduceerd. De nieuwkomers werden speciaal uitgezet om twee soorten suikerrietkevers te bestrijden, een vraatzuchtig insect dat de suikerindustrie bedreigde.

Aangezien de padden in hun nieuwe omgeving geen natuurlijke vijanden hadden, vermeerderen ze zich in razend tempo. Ze eten alles en een vrouwtje kan wel 35.000 eitjes per jaar leggen. Ze hebben zich over grote delen van Australië verspreid en bedreigen net als veel andere exoten de inheemse flora en fauna. Volgens sommige schattingen kruipen er in Australië al tweehondend miljoen reuzenpadden rond. 

De exoten laten zich bovendien lastig bestrijden vanwege de krachtige gifklieren die zich tussen kop en romp bevinden. Daarmee kunnen ze het giftige bufotoxine afscheiden.
Links: Invasie van giftige reuzenpadden
Cane Toad SiteExploderende padden verklaard

2007 Planet Internet

Natuurramp in de Caribische Zee

Meneer Opinie
koraalduivel 1218719576_16721
De rode koraalduivel komt oorspronkelijk voor in de Indische oceaan, maar wordt sinds enige tijd in grote aantallen waargenomen op de koraalriffen van de Bahama’s, Cuba en Hispaniola.
Koraalduivels zijn roofvissen die behoorlijk grote prooien aan kunnen en zichzelf beschermen tegen grotere roofvissen met een hele serie giftige stekels in de rugvin.

De beesten zijn waarschijnlijk in de Cariben terechtgekomen toen orkaan Andrew in 1992 grote schade aanrichtte en onder meer een aquarium met zes rode koraalduivels dat op een terras van een huis aan de Biscayne Bay stond, vernielde.
Die vissen zijn na de orkaan nog gezien, levend en wel, in de baai. Die pioniers hebben dat lang genoeg overleeft om zich voort te planten, met alle gevolgen van dien.

De lokale natuurbeschermers en rifspecialisten vrezen een ramp.
De koraalduivel verslindt grote aantallen kleine vissen, waaronder algenetende visjes.
En als het aantal algenetertjes afneemt, zo vrezen de deskundigen, dan wordt het koraal volledig overgroeid door algen.
En dat kan dezastreuze gevolgen hebben voor de visserij en het tourisme.Voor U dit nu weer afdoet als de zoveelste natuurbeschermer die zich veel te druk maakt over een visje, moet u wel weten dat kleine effecten in de natuur soms grote gevolgen hebben, ook voor de mens.
Zo is enkele decennia geleden de nijlbaars uitgezet in het Victoriameer (Oost Afrika).(1) Sinds dat beest daar is uitgezet, zijn er 200 (tweehonderd!) vissoorten uitgestorven, die uniek waren voor het Victoriameer.
Met als gevolg dat het Victoriameer veranderde van een helder meer in een bruingroene soep waarin het veel slechter vissen was dan voorheen.Bovendien waren een aantal cichliden die uitstierven gespecialiseerd in het eten van waterslakjes.
En bepaalde waterslakjes zijn de tussengastheer van Bilharzia een worm die mensen infecteert.
Die slakjes zijn dus in aantal toegenomen, en daardoor is vermoedelijk (er zijn geen pre-nijlbaarsdata om mee te vergelijken) het aantal bilharzia-infecties ook toegenomen.
Kinderen geïnfecteerd met bilharzia ontwikkelen zich zowel geestelijk als lichamelijk langzamer dan niet geïnfecteerde kinderen en volwassenen met Bilharzia zijn vermoedelijk veel gevoeliger voor infectie met HIV.Het is maar dat U het weet.
koraalduivel
(1)
comment van Aad Verbaast
Over de Vicoria baars, : Darwin’s Nightmare gezien?
Een must..
Ook daar heeft Europa (met name) een enorme boterberg op het hoofd..
Ik eet nooit meer victoria baars.. sindsdien..
http://www.darwinsnightmare.com/darwin/html/startset.htm
De Laatste jaren duiken steeds meer “exoten” op, ook in onze regio.
De enen al ‘lastiger’ dan de anderen

Algemeen     // Meer en meer soorten worden (on)opzettelijk ingevoerd buiten hun natuurlijke habitat ten gevolge van de toenemende graad van handel en transport in de wereld.

Sommige van deze soorten slagen erin zich – ver buiten hun natuurlijke grenzen – te vestigen in hun nieuwe omgevingen.
De meeste van deze nieuwgevestigde soorten blijven enkel bestaan als kleine en geïsoleerde populaties, maar een fractie van hen neemt een agressiever gedrag aan. Ze ontwikkelen dichte populaties, overwoekeren hele gebieden, concurreren inheemse soorten uit en ontwrichten het normaal functioneren van ecosystemen. Zulke soorten worden ‘invasive alien species’ (uitheemse invasieve soorten) of IAS genoemd.

Invasieve soorten kunnen niet alleen grote ecologische schade toebrengen, maar kosten de gemeenschap ook zeer veel geld.
Uit een studie van o.a. David Pimentel blijkt dat de kosten voor het wereldwijd verlies ten gevolge van deze invasieve soorten oplopen tot ca. 240 US-$ per hoofd per jaar. Dit is bijna 5% van de totale wereldeconomie, en is veel groter dan de jaarlijkse gezamenlijke kost van alle natuurrampen!

Geschiedenis
Het opduiken van “gebiedsvreemde” planten is geen recent fenomeen. Integendeel, het is bijna zo oud als de mensheid zelf. Van zodra de mens zich in de oudheid begon te verplaatsen voor de jacht, ontstond de mogelijkheid tot ongewilde verplaatsing van plantenzaden (stekelige vruchten bleven aan de huid kleven, enz.). In de loop der tijden is de invloed van de mens op de flora steeds toegenomen. Belangrijke periodes waren ondermeer de kruistochten toen, naast specerijen, vanuit het Oosten ook talrijke onkruidzaden in onze streken werden ingevoerd. Aldus kwamen bijvoorbeeld de klaproos en korenbloem bij ons terecht. Meest belangrijk was wellicht de periode vanaf 1492 na de ontdekking van de Nieuwe Wereld. Voor het eerst werden planten uit een compleet nieuw continent ingevoerd. Historisch gezien was dit zonder twijfel een mijlpaal; soorten die pas na 1492 in onze streken verzeild geraakten worden daarom neofyten genoemd. Ingevoerde soorten die er voordien reeds voorkwamen worden als archeofyten bestempeld en doorgaans met inheemse soorten gelijkgesteld
Na 1500 en vooral na 1800 zijn in Vlaanderen meer dan 1000 vreemde plantensoorten in de natuur terechtgekomen. Meer dan 420 soorten houden vandaag stand. Opmerkelijk is dat er in de voorbije eeuw een 1ste versnelde toename was vanaf de jaren zeventig en een 2de versnelling na 1992.
In de periode 1990-2000 zijn gemiddeld 15 soorten per jaar in de natuur ingevoerd. 16 soorten worden nu als invasief beschouwd. 12 van die 16 soorten komen uit tuinen.

 

in het veld : de grote kaukasische berenklauw ... mooi maar gevaarlijk en een pest

in het veld : de grote kaukasische berenklauw … mooi maar gevaarlijk en een pest

 De kaukasissche reuzenberenklauw 

 

Lantana

Grote waternavel ( http://www.nederlandsesoorten.nl/nsr/concept/000457091661/conservation  )  is de meest recente invasieve soort en komt bij ons in Vlaanderen pas voor sinds 1998.
Naast planten zijn ook gewervelde exoten vrij goed bestudeerd. Er zijn nu bij ons 34 gewervelde exoten bekend die zich stand houden in de natuur.
In het begin van de 20ste eeuw waren er introducties van Muskusrat en Amerikaanse hondsvis. In het begin van de jaren ’50 kwamen er heel wat exoten bij. En recent, vanaf 2000, zijn er in Vlaanderen nog 4 gevonden: Egyptische kikker, Muurhagedis, Amerikaanse dikkopelrits en Roofblei.
17 van de 23 exoten die na 1900 bij ons zijn terechtgekomen zijn ontsnapte of uitgezette ‘sierdieren’ die in tuinen of parken werden gehouden. Muskusrat en Beverrat werden ingevoerd voor de pelskweek. 6 van de 10 soorten vissen zijn bewust uitgezet.
De toestand van de ongewervelde exoten is veel minder gekend dan die van vaatplanten of gewervelde dieren. In Vlaanderen leven minstens 44 uitheemse ongewervelden (insecten, mijten, kreeftachtigen, weekdieren en wormen). Dit is waarschijnlijk een sterke onderschatting. Over het invasief karakter van deze exoten is de kennis beperkt. Wel weten we dat het Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje, dat sinds 1997 werd ingevoerd voor biologische bestrijding, ondertussen praktisch over heel Vlaanderen voorkomt

biodiversity.be

tuinvlieders

waterplanten

Invasive Alien Species

Killervis duikt op in Engeland

Een Aziatische roofvis, gevaarlijker dan de piranha, is in Engeland uit een riviertje gehengeld.
Alleseter
De slangenkopvis heeft vlijmscherpe tanden en kan zelfs enkele dagen op het droge overleven. Het dier kan een centimeter of zestig worden en is zowat een alleseter. Waar de slangenkop opduikt, verdwijnt het meeste andere leven onder water.Uit aquarium?
Andy Alder uit Hykeham was aan het vissen in de Witham-rivier toen hij het dier plots aan de haak had.
Het beest ziet er angstaanjagend uit”, sidderde de man.
Deskundigen denken dat iemand het dier uit een aquarium heeft losgelaten.
(eb)

Exotische vis bedreiging voor inheemse vissen

Een nieuwe exotische vissoort in Nederland, de blauwband, draagt een gevaarlijke parasiet bij zich en is daardoor een bedreiging voor inheemse vissoorten.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Blauwband

 

06 centimeter/ (1)Bekstand :BovenstandigZilver met een(2) horizontale blauwe band’ over het lichaam. Ogen : Donkergroen/geel ; 

De Blauwband of Blauwbandbarbeel

https://i0.wp.com/c2.plzcdn.com/ZillaIMG/b26f37453015455ac055c8e9649c3560.jpg

De blauwband is een kleine, tot maximaal 10 centimeter lange, vis die afkomstig is uit Oost-Azië. De vis dankt zijn naam aan de donkerblauwe band over het gehele lichaam, van de neus tot aan de staart en de blauwe kleur die het mannetje in de paartijd krijgt. De wetenschappelijke naam is Pseudorasbora parva.

Als    inheemse vissoorten   met de parasiet geïnfecteerd raken, leggen ze het loodje, blijkt uit onderzoek van de Radboud Universiteit en de Stichting Ravon.

Oorspronkelijk komt de blauwband uit Zuidoost-Azië. In de jaren ’90 werd de vissoort in Limburg ontdekt. De parasiet die hij bij zich draagt is voor hem ongevaarlijk, maar voor andere vissoorten, zoals brasem en karper, is het een ‘sluipmoordenaar’, zeggen de onderzoekers.

Sinds  de jaren ’60 is de blauwband in Europa beland en heeft hij zich sindsdien snel verspreid. Het is een vrij kleine vis, een volwassen mannetje meet maximaal 10 centimeter. Daardoor gingen er niet direct alarmbellen rinkelen toen het visje hier ontdekt werd.

De blauwband komt vooral veel voor in uiterwaardplassen langs de Maas. Zijn parasiet veroorzaakt bij andere vissen fatale ontstekingen en bloedingen in de organen.

 22 augustus 2013

Door: ANP

 °Deze exoot komt vaak als “bijproduct” mee van de goudviskwekerijen. Hij heeft zich inmiddels in heel Europa gevestigd.
Het beestje zwemt ondertussen al  50 jaar in Europese wateren..
Schade leek vrij beperkt tot nu

Parasiet

In ecosystemen waar blauwbanden samen moeten leven met andere vissen (bv. vetjes), is een afname van de andere soort vastgesteld. Ook plant deze andere soort zich niet meer voort op deze plaatsen, dit leidt uiteindelijk tot het uitsterven van deze soort op deze plaats.

Engels onderzoek heeft aangetoond dat deze exoot inheemse vissen kan besmetten met een dodelijke ziekte, veroorzaakt door de eencellige eukaryootSphaerothecum destruens. Hierdoor worden organen van inheemse soorten als het vetje en de riviergrondel ernstig aangetast, waarop sterfte van het individu volgt. Op deze wijze worden mogelijk ook populaties bedreigd.

Uit onderzoek dat in samenwerking tussen RAVON en de Radboud Universiteit is uitgevoerd, is gebleken dat S. destruens ook bij blauwband in Nederland aanwezig is. Het onderzoek richt zich op de vraag in welke mate S. destruens een bedreiging vormt voor inheemse soorten. Moleculaire DNA-technieken worden ingezet om de aanwezigheid van S. destruens aan te tonen.[2] Het wordt daarom afgeraden om blauwbanden samen met andere vissen in het aquarium / tuinvijver  te houden.

 
°
De wolhand krab 
komt uit azie en overspoelt onze zoete wateren
 

Afbeeldingen

°
De zogenaamde Zebramossel en Quaggamossel zijn ook van die typische exoten die met ballastwater van zeeschepen meekomen. En sinds Rijn en Donau met elkaar verbonden zijn hebben we de roofblei
zebramossel
°

Filippijnse tapijtschelp definitief gevestigd op onze kust

Bericht uitgegeven door Stichting ANEMOON op zondag 1 september 2013

In 2008 werd de Filippijnse tapijtschelp voor het eerst levend in de Nederlandse kustwateren aangetroffen. In een korte periode heeft deze eetbare soort zich in de Oosterschelde zeer sterk uitgebreid. Er wordt nu zelfs al gesproken van een lokaal zeer algemene tot massaal voorkomende soort, die ook al in het Veerse meer is aangetroffen. Ondanks zijn fraaie en zeer gevarieerde schelptekening is het een invasieve exoot die niet in onze kustwateren thuis hoort.

De Filippijnse tapijtschelp (Venerupis philippinarum) is van oorsprong een soort uit Azië: onder andere de Filippijnen, China en Japan. De soort is daar op menige vismarkt en op heel veel menukaarten te vinden. In 1985 is hij in Italië ingevoerd om ermee te kweken. Sindsdien heeft de soort zich permanent gevestigd in onder andere de Middellandse Zee en op veel plaatsen langs de Europese westkust, zoals Portugal, Frankrijk, Ierland, Zuid-Engeland, de Noordzee en de Baltische Zee. Ook aan de westkust van Canada en de verenigde Staten en Hawaii komt de soort nu voor.

Filippijnse tapijtschelp in de Oosterschelde (foto: Peter H van Bragt)

Filippijnse tapijtschelp in de Oosterschelde (foto: Peter H van Bragt)

In Nederland is ook met deze soort gekweekt met onder andere als gevolg dat sinds 2008 de Filippijnse tapijtschelp in de Oosterschelde in het wild aanwezig is. De soort heeft zich hier in een zeer korte tijd zeer succesvol gevestigd. Met name in het gebied van de centrale Oosterschelde kunnen we nu al spreken van een zeer algemeen tot massaal voorkomende soort.

De Filippijnse tapijtschelp komt bij voorkeur voor op beschutte plaatsen van vlak boven de laagwaterlijn tot enkele meters diepte maar wordt ook wel wat dieper in de Oosterschelde aangetroffen. Hij leeft enkele centimeters ingegraven in het zand. De sifonen steken omhoog om water aan te zuigen waar voedseldeeltjes, zoals plankton en ander biologisch materiaal uit gefilterd worden.

In vitro opname van Filippijnse tapijtschelp uit de Oosterschelde (foto: Peter H van Bragt)

In vitro opname van Filippijnse tapijtschelp uit de Oosterschelde (foto: Peter H van Bragt)

Het is een forse breed-ovale tweekleppige schelp die tot 75 millimeter lang en 35 millimeter hoog kan worden. In de Nederlandse kustwateren komen nog twee andere soorten tapijtschelpen voor: de autochtoon en algemeen voorkomende Tapijtschelp (Venerupis senegalensis) en de voor onze kust minder algemeen voorkomende Geruite Tapijtschelp (Venerupis decussata). Deze laatste soort komt meer voor in de zuidwestelijke Europese kustwateren en is zeer waarschijnlijk vanaf 1976 ook via de import van schaaldieren in de Oosterschelde terecht gekomen.

tapijtschelpen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Tapijtschelp

De Filippijnse tapijtschelp is van deze twee soorten tapijtschelpen te onderscheiden door zijn enigszins bolle onderkant. Zet je de schelp rechtop dan raakt het slechts op een klein puntje de ondergrond. De andere tapijtschelpen hebben een meer afgeplatte onderzijde. De basiskleur van de schelp is meestal wit tot vuilwit. Hierop kan een zeer gevarieerde tekening van zwarte of bruine stralen, strepen, vlekken of zigzaglijnen voorkomen, waarmee de soort zich ook onderscheidt.

De schelpkleur van de Filippijnse tapijtschelp is zeer gevarieerd (foto: Peter H van Bragt)

De schelpkleur van de Filippijnse tapijtschelp is zeer gevarieerd (foto: Peter H van Bragt)

In het Grevelingenmeer is de soort nog maar zelden aangetroffen. De slechte kwaliteit van de bodem van het Grevelingenmeer is mogelijk de reden waarom de soort zich hier niet succesvol kan vestigen. De Filippijnse tapijtschelp is een invasieve exoot. Het is nog niet duidelijk wat de effecten zijn van de vestiging van deze soort op de autochtone populatie schelp- en andere zeedieren. In de Nederlandse kustwateren worden nog twee soorten tapijtschelpen aangetroffen: de zeer zeldzame Gouden tapijtschelp en de Gevlamde tapijtschelp die bij ons alleen in het Noordelijke deel van de Noordzee levend is aangetroffen.

Tekst en foto’s: Peter H van Bragt, Stichting ANEMOON
De tekst van dit natuurbericht is o.a. gebaseerd op: Bruyne, R.H. de, S.J. van Leeuwen, A.W. Gmelig Meyling & R. Daan (red.), 2013. Schelpdieren van het Nederlandse Noordzeegebied. Ecologische Atlas van de mariene weekdieren (Mollusca). Uitgeverij Tirion, Utrecht en Stichting ANEMOON, Lisse.

°
de  karper in onze wateren   is  ook van oorsprong  een exoot.  Hij  Is er wel al wat langer maar strikt genomen  niet inheems. Ze planten zelfs moeilijk voort in ons klimaat.
oorspronkelijk Kaspische zee   en china

Uitheemse diersoorten verdringen onze fauna

Bestand:Alopochen aegyptiacus-01 (xndr).jpg

De Nijlgans is één van die uitheemse diersoorten die onze soorten bedreigen.

De biodiversiteit in Wallonië en Brussel is tanende. Dat blijkt uit cijfers van het Waals Gewest en het Brussels Instituut voor Leefmilieu (BIM). Zo is in Brussel 50 procent van de zoogdieren en 30 procent van de vogels bedreigd of kwetsbaar. In de hoofdstad is zelfs het voortbestaan van 75% van de amfibieën en reptielen bedreigd. Een trend die daar haaks op staat, is de stijging van de uitheemse diersoorten. Zo duiken onder meer parkieten, Nijlganzen en andere exotische vogels in Brussel op.
parkieten2 (52k image)
Ook in Wallonië verdringen almaar meer uitheemse dieren en planten de oorspronkelijke fauna en flora, zegt de BIM. Dat leidt tot negatieve effecten, zoals onderlinge strijd tussen dieren, ziektes, kruising tussen soorten en dies meer. Het verdwijnen van inheemse soorten is ook te wijten aan almaar meer vervuiling en het gebruik van pesticiden. (belga/bf)
WASBEER
Het is tegenwoordig wachten op allerlei vreemde indringers ( exoten , invasieven en adventieven )
Mensen in de “beschaafde”wereld willen steeds gekkere en exotische huisdieren ( en woeker-planten: duizenknopen uit kamtschaka , caucasische reuzen-berenklauwen, reuzenbalsemien ) die hier vervolgens weten te ontsnappen (of worden losgelaten wanneer men ze beu is ) en hier weten te overleven( = zich voortplanten ) .
Er leven al jaren guppies in diverse sloten (en Piranha’s komen her en der ook al voor?) .
Massa’s verwilderde parkieten die lekker profiteren van het opgewarmde klimaat.
Te groot geworden bijtschildpadden richten ook ravages aan , maar planten zich vooralsnog , niet voort
De “snapper turtles” zijn echter een pest die in ( bijvoorbeeld )nederlandse sloten worden losgelaten wanneer ze te groot ( of te bijtgraag ) worden om in een aquariumte houden .Ze bijten de pootjes af van jonge watervogels , decimeren het visbestand en zwemmen in nog zuiver zoetwater is er niet meer bij.
Al deze exotische dieren( die meestal zonder hun natuurlijke vijanden hier goed floreren ) verdrijven of decimeren de inheemse fauna en flora ( of eten die gewoon op)
En nu dan weer de wasbeer.
De wasbeer is een zogenoemde invasieve exoot, van oorsprong niet in europa voorkomende amerikaanse dieren die een bedreiging zijn voor de plaatselijke biodiversiteit.
Het diertje komt steeds vaker in de Nederlanden ( en oost Frankrijk ) in het wild voor, voornamelijk in de Ardennen , Drenthe en Oost-Groningen.
Ze eten van alles, van schaaldieren tot fruit, maar ook de eieren van op de grond broedende water- en weidevogels.
De wasberen richten veel schade aan in de natuur.
Wasberen zijn vreselijk slim en niet bang, ze hebben in no time door hoe ze kliko’s moeten openen en ze zijn dol op katten yumm..(A)
Nu ja katten zijn anders ook grote liefhebbers van “wilde” ( en tamme) vogels….
De westeuropese fauna heeft nog altijd kleine inheemse nestrovers zoals marters: toch overleven de stand-vogels het ( tot nu toe )
Trouwens de wilde (canadese ) ganzen populaties( die zich beginnen gedragen als standvogels ) moeten ook terug gebracht worden tot een normale hoeveelheid want dat is ook een ramp aan het wordenDe Nederlandse wasberen zijn deels afkomstig uit Duitsland, waar de dieren zich al langer in het wild voortplanten, en deels gaat het om afgedankte huisdieren.
In de Ardennen zitten er al zeker honderden tot zelfs duizenden.”
Af en toe duiken er ook op in Vlaanderen.
Die richten bij gebrek aan natuurlijke predator heel wat schade aan, onder andere aan vogelpopulaties.
‘Het wordt erger en erger, want er komen er steeds meer bij’, zegt bioloog Frederik Thoelen van het Natuurhulpcentrum in Opglabbeek.
.
De exoten zijn niet graag gezien omdat ze veel schade aanrichten in de natuur.
Ze lusten werkelijk alles en vergrijpen zich aan vogeleieren op de grond en in bomen.
Fruit, groente, vogeltjes en eekhoorns werken wasberen met gemak binnen.
De van oorsprong uit Noord-Amerika afkomstige pelsdieren vlak voor de Tweede Wereldoorlog uitgezet in Duitsland in opdracht van Rudolf Hess.
De tweede machtigste nazi na Adolf Hitler vond het wel interessant om op de beesten te jagen.
De kolonie verspreidde zich snel over het land.
Inmiddels leven er meer dan een miljoen in Duitsland. Veel van die dieren trekken de laatste paar jaar westwaarts.
Niet alleen in België duiken ze op, maar ook in Nederland, Luxemburg en Oost-Frankrijk.
Alleen Vlaanderen is nog een relatief blinde vlek.
Een andere deel van de wasberen is afkomstig van particulieren die er geen raad meer mee weten zodra de dieren volwassen zijn.
Sommigen dumpen de beesten in het wild. Anderen bellen wanhopig een dierenopvangcentrum op.
Wasberen ogen schattig, maar zijn het niet. Zeker mannelijke exemplaren zijn zeer agressief zodra ze drie of vier jaar zijn.
Ze vertonen territoriumdrang en beschouwen mannelijke baasjes als hun rivaal.
Om de opmars een halt toe te roepen liet Walloni챘 vorig jaar de jacht op wasberen toe.
Maar dat zal weinig zoden aan de dijk zetten, denkt expert marterachtigen Jan Gouwy van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO).
“Als je een territorium leegmaakt, wordt het zo weer ingenomen door een andere groep. Het is dweilen met de kraan open.”
Ook om andere redenen heeft jagen weinig zin.
“Wasberen zijn nachtdieren en jacht is ’s nachts niet toegestaan“, weet directeur Jef Schrijvers van de Hubertus Vereniging Vlaanderen.
“De dieren zijn bovendien heel sluw en laten zich niet gemakkelijk vangen. Om ze te schieten moet je heel veel geluk hebben.”
De huidige aanwezigheid van de wasbeer in de fauna van de Nederlanden is een voldongen feit.
Zonder zeer, zeer radicale middelen raken we hem ook niet meer kwijt.
Eerlijk gezegd is het niet realistisch dit zelfs te proberen.
Spoelwormen
Wasberen zijn op zich niet gevaarlijk, maar kunnen wel spoelwormen bij zich dragen die voor de mens bedreigend zijn.
Wie de larve van de worm in zijn lichaam krijgt, kan uiteindelijk sterven aan hersenbeschadiging.
Het slachtoffer moet echter wel oraal in contact zijn geweest met de uitwerpselen van de wasbeer.
Maar als kinderen uit een zandbak eten waar een vos in heeft gescheten kunnen ze natuurlijk ook dood gaan.
Goed, maar wasberen zijn echt niet een diersoort die we erbij willen hebben :we hebben trouwens al genoeg inheemse pestkoppen
De natuur houdt zichzelf wel in evenwicht, hoeft de mens helemaal niet bij te helpen. (1)
De natuur zoekt voortdurend nieuwe evenwichten ( of dat nieuwe evenwicht de mens zal bevallen is iets anders )

De natuurlijke biotopen zijn niet constant maar veranderen continu door verglijdingen van het evenwicht .
Dikwijls vallen natuurlijke begrenzingen van biotopen weg waardoor dergelijke verschuivingen onstaan ;in veel gevallen is de mens hiervoor verantwoordelijk (2): een bestaand natuurlijk evenwicht kan gemakkelijk worden verstoord (mensen zijn daar goed in!)maar het is niet iets dat je makkelijk kan repareren(= in de oorspronkelijke staat herstellen ).Let maar op: als die wasberen hier weten te overleven dan past de natuur zich daarop aan, zo goed en zo kwaad dat ook gaat .
Nicheopvulling
Je ziet tegenwoordig ook al heel vaak dieren in de stad die vroeger extreem zeldzaam waren.
Vroeger waren eksters toch vrij bijzonder maar tegenwoordig zijn ze een plaag.
Scholeksters waren ook bijna aan het uitsterven maar nu zijn er plekken in de (Nederlandse )steden waar je moet oppassen dat je niet per ongeluk met je auto over zo’n vogel heen rijdt. En dat geldt voor zoveel andere diersoorten.
De natuur vult gewoon de nieuw onstane niches op ;Het geheel past zich aan want daar is de natuur goed in.
De natuur heeft niks te maken met wat WIJ rechtvaardig of eerlijk of goed of mooi vinden.
Leven is veranderen dat is nu eenmaal zo
Vraag is natuurlijk wel of we dit willen accepteren.
We maken nu eenmaal zelf voor een deel onze natuur, dat doen we al honderden duizenden jaren(2)
Maar natuurlijk betekent het onstaan van nieuwe evenwichten onder druk van exoten ook zeer dikwijls een verarming van de aanwezige biodiversiteit :
De natuur op vele pacifische eilanden zijn daarvan een goedvoorbeeld :zie de komst van scheepsratten en geiten.
Vele inheemse soorten zijn op die eilanden uitgestorven en nog steeds staan er vele op uitsterven.
Bekijk ook eens wat een ravage afstammelingen van “onschuldige ” muizen aanrichten op een broedeiland van albatrossen —>
Het door menselijk handelen introduceren van exoten in een ecosysteem zonder natuurlijke predatie heeft niets met “natuurlijke ecologie ” te maken. (2)
Het heeft meer weg van een slecht biologisch experiment.
Je laat toch ook geen leeuw los in een kinderboerderij en dan achteraf klagen dat alle dieren dood zijn?
Alle ecosystemen in de natuur zoals die nu bestaat op aarde hebben zich ontwikkeld en aangepast door het ontstaan van natuurlijke barrieres zoals zeeën, bergen, woestijnen, bossen etc.
Alleen vogels zijn vrijer in hun beweging en kunnen een aantal van die natuurlijke barrieres overkomen.
Als de mens vervolgens die barrieres opheft voor bepaalde soorten wordt alle natuur één lelijke eenheidsworst waarin een paar succesvolle soorten domineren en de rest uitsterft
En ja de ” natuur ” zal zich wel aanpassen, maar gewoonlijk gaat dat ten koste van iets.
Diersoorten sterven uit door ( bijvoorbeeld) de wasbeer, die hebben niks meer te eten of worden opgeeten en verdwijnen , waarna ook de wasbeer nieuwe prooien moet zoeken of verhongeren of verhuizen .
(eigenlijk is dat allemaal net zoiets als de eutrofiering van waterlopen )
Tja, als je dat een oplossing noemt.
De milieuvervuiling en opwarming van de aarde zal de natuur ook wel oplossen: alle mensen gaan dood.

(A)
Als er af en toe zo’n exoot ontsnapt is nog niet zo erg.
Die beesten gaan vanzelf weer dood.
( maar kijk naar de bijtschildpadden :dat is wel erg)
Maar als die exoten zich gaan voortplanten omdat er ergens ineens een heleboel van die beesten vrij rondlopen ( en onder de veranderende klimaatomstandigheden kansen krijgen )
omdat geiten wollensokkenfiguren pluizebeestjes lief vinden en de “natuur” op een presenteerblaadje willen kunnen aanschouwen i.p.v. de moeite nemen om een bos af te struinen
om een hert of everzwijn te zien, dan gaat het mis.
Als het een lelijk gedrocht is dat ontsnapt en vervolgens ’s nachts alle huiskatten opvreet, dan staan diezelfde geitenwollensokkenfiguren weer te janken dat hun kat is
verslonden.
Of een giftige slang, spin of mier uit Australie.
Of neem die simpele killer bee die nu in de VS en Zuid-Amerika heerst en vele slachtoffers maakt.
(1)
Bijvoorbeeld :
Het voederen van zieke of zwakke trekvogels ( = sommige eendensoorten ) die node hier zijn gebleven in de winter, veroorzaakt alleen maar het overleven van de mogelijke
ziekten(die het volgende seizoen nog veel zwaarder kunnen toeslaan )en de zwakke( minder fitte ) exemplaren die hun genen terug in de genenpoel van de populatie kunnen
brengen …
Je moet echter wegens gezondheids- en milieuredenen wel degelijke stappen ondernemen in verband met allerlei exoten ander kom je om in het ongedierte en raakt de natuurlijke
balans volkomen uit evenwicht doordat ze andere groepen uitroeien . ..De mensvriendelijke leefwereld zit dan gewoon in de afvoerpijp
( een andere vraag is natuurlijk hoelang de biosfeer van deze planeet de mens nog kan verdragen )
Er blijft ook steeds minder ruimte over voor zowel dier, als mens of laat ik het anders stellen.
Het wordt te vol. Wat de schade betreft, hoe zit het met de schade. die wij mensen veroorzaken.
Dat het niet goed gaat, moge duidelijk zijn en wij maken er nog steeds een zooitje van.
(2)
De grootste ” natuurlijke ” (we zijn ook een deel van de natuur ) bedreiging voor de resterende fauna en fauna zijn wij, de mensen….
Dat is het gevolg van ons succes en de ecologische voetafdruk van de overbevolking
Geen enkel ander (zichtbaar ) organisme is erin geslaagd zo de overwoekerende exoot uit te hangen en zijn natuurlijke roofvijanden te elimineren als de mens
de outsiders in deze race zijn natuurlijk de microben …

OVER SCHATTIGE EEKHOORNTJES EN OPRUKKENDE TEKEN

chipmunks

Groot-Brittannië zit met een eekhoornplaag. Experts melden in The Sun dat hun aantal zorgwekkend snel toeneemt. Het gaat om zogenaamde chipmunks, die in het Nederlands veel minder tot de verbeelding sprekende namen hebben als wangzakeekhoorns 

of aardeekhoorns http://nl.wikipedia.org/wiki/Grondeekhoorns. Zezijn ook bekend van animatiefilms ; In realiteit zijn de knaagdieren veel minder schattig: ze zijn heel agressief en dragen ziekten met zich mee.

De eekhoorns zijn in het wild losgelaten door handelaars of eigenaars die bang waren om besmet te worden. Ze kunnen echter tot zestien jongen per jaar op de wereld zetten en dus dreigt de populatie aan een hoog tempo te groeien. Volgens specialisten kunnen de dieren de ziekte van Lyme hebben. Inwoners krijgen de raad de dieren niet op te pakken, omdat ze kunnen bijten.

Plaag
Ook andere dieren lopen gevaar door de invasie van de eekhoorns.

Aangezien ze niet in het ecosysteem passen, worden ze belangrijke concurrenten in de zoektocht naar voedsel en bovendien dragen ze ziekten waartegen andere dieren niet bestand zijn.

Het noorden van Frankrijk zit eveneens met een plaag.

In 1980 werden 17 exemplaren losgelaten in een park in Brussel en sindsdien is hun aantal gegroeid tot zeker 100.000. (gb)

De Schapenteek is vooral bekend als overbrenger van de lymeziekte in Nederland. http://nl.wikipedia.org/wiki/Schapenteek

Ixodes ricinus

http://ramireziblog.wordpress.com/2007/08/28/verdwaald-in-een-dodelijke-omgeving/

Schapenteek

Afbeelding Schapenteek (Latijn: Ixodes ricinus) 

Uitzicht

  • Gewone teken zijn harde teken met een schild aan de bovenzijde van hun lichaam.
  • Schapenteken hebben een langer monddeel.
  • Volwassen teken zijn roodbruin van kleur.
  • Ze zijn slechts een paar mm lang, maar worden 1 cm lang door zich te voeden.

Levenscyclus

Schapenteken, van links naar rechts: larve, nimf, mannetje, vrouwtje (foto: Fedor Gassner)
  • 3 fasen – larve, nimf en volwassen teek.
  • Het kan 2 tot 4 jaar duren voordat een teek volwassen is.
  • Dieren en mensen kunnen gedurende alle 3 de fasen als gastheer dienen.

Gewoonten

  • Ze komen voor op diverse dieren, zoals honden, schapen, rundvee en herten, maar ook op mensen.
  • Ze komen in bijna heel Europa voor en ook in delen van Azië en Noord -Afrika.
  • Veel voorkomend in landelijke gebieden. Minder voorkomend tijdens koudere wintermaanden.
  • Voedsel: Larven voeden zich op kleine reptielen en vogels; volwassen teken voeden zich op grotere dieren.
  • Beet: Een tekenbeet kan pijnlijk zijn, een infectie veroorzaken en een ziekte overdragen.
Ziekte van Lyme Lyme disease

Nederland 2009

In de maanden mei, juni en juli zijn op twaalf vaste vanglocaties meer dan 5800 teken gevangen. In 2007 en 2008 ging het om 3300 teken.

Maar ook in de andere maanden zijn er dit jaar meer gevangen. Arnold van Vliet van de universiteit van Wageningen heeft geen echte verklaring voor de toename.

”Het kan komen door klimatologische omstandigheden, de laatste jaren hebben we koude winters en warme zomers gehad. We onderzoeken de toename nog.”

*….Langzaam maar zeker komen er steeds meer beesten en ziektes in het milieu. terecht door o.a. emigrerende organismen

Controle

Van Vliet wijst erop dat teken in gebieden kunnen opduiken waar ze daarvoor niet zaten. Hij zegt dat controle noodzakelijk is, ook na een bezoek aan gebieden waar de beestjes zitten, ook al is daar nog niemand ooit door ze gebeten.

De meeste tekenbeten komen voor in mei en juni. Ze kunnen de ziekte van Lyme veroorzaken.

Teken besmet met gevaarlijke bacterie
25 maart 2010

http://media.nu.nl/m/m1gz5jeaw681.jpg

               

IXoden ticks                               Nymph adult male adult female

(Teken zijn spinachtigen, die weer onder de subgroep der Mijten worden ingedeeld. )
Het percentage teken dat besmet was met de Borrelia-bacterie, die de ziekte van Lyme veroorzaakt, lag vorig jaar hoger dan in 2007 en 2008.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Borrelia_burgdorferi

Zowel in het voorjaar als in het najaar was ongeveer 18 procent besmet. Dat meldden onderzoekers van de Wageningen Universiteit donderdag.

Vrijwilligers van de natuurvereniging IVN vangen sinds de zomer van 2006 maandelijks teken op veertien vaste locaties.

De Wageningen Universiteit onderzoekt de insecten vervolgens, onder meer op besmetting met de Borrelia-bacterie.
Besmet

Het aantal besmette teken schommelt sterk. In het najaar van 2006 droeg een kwart van de gevangen exemplaren de Borrelia-bacterie bij zich.

Meestal ligt het percentage besmette teken in het voorjaar lager dan in het najaar maar dat was vorig jaar niet het geval. Hoe dat komt, is niet duidelijk.
Een tekenbeet kan bij mensen leiden tot de ziekte van Lyme. Die wordt in eerste instantie gekenmerkt door griepachtige klachten, zoals hoofd- en spierpijn, koorts en vermoeidheid.

In een later stadium is er kans op verlamming van gezichtsspieren, dubbelzien, krachtsverlies in benen, pijnlijke of gezwollen gewrichten en hartklachten.
WandelenTeken slaan vooral toe in bos en tuin. De meeste beten worden opgelopen tijdens het wandelen (34 procent), tuinieren (18 procent) en spelen (11 procent).

De meeste tekenbeten worden gemeld in de maanden mei tot en met augustus, de periode waarin de vrijwilligers van IVN ook de meeste teken vangen.

*Vergeet niet dat die krengen ook FSME overbrengen ! Een dodelijke hersenvliesontsteking. Daar kun je je wel tegen laten inenten, omdat het een virale ziekte is. In de Alpen vieln in de 70er jaren nog ca 300-500 doden per jaar door FSME. Nu nog 2 of 3, omdat 98% van de bevolking is ingeent.

let op : In NL is niemand ingeent. Kijk daarom uit als je naar Midden Europa op vakantie gaat. Berucht zijn Zuid Duitsland, Oostenrijk, Slovenie / kroatie.
beter ffe een prikkie halen bij de GGD (2 stuks). Is het geld waard.

In Nederland brengen teken alleen de bacteriele ziekte van Lyme (Borreliose) over. In Midden Europa, brengen ze naast Lyme (Borreliose) ook de virale ziekte FSME over. Dat is een vorm van hersenvliesontsteking die dodelijk kan verlopen.

FSME is een Duitse afkorting en luidt voluit :
“Früh-Sommer-Meningo -Encephalitis”


Lyme is erg, FSME kan dodelijk zijn, en is bij vaststelling bijna niet meer te behandelen. Vooral voor kinderen levensgevaarlijk !

Als je ooit eens een FSME patient hebt gezien, die zijn leven lang verlamd in een rolstoel zit, dan zou je best uitkijken met “teken”
In NL is geen ervaring met teken; daarom is het beter deze vreselijke ervaring beter helemaal maar niet te krijgen.

* Lyme is verder een bijna niet (gemakkelijk)opspoorbare ziekte. Artsen zeggen gauw , vooral bij oude infecties, te snel dat het geen lyme is/ dat de klachten niet door lyme kunnen komen en ondertussen moet je maar leren leven met het verlies van conditie, spontaan pijnlijke gewrichten, ontregelde darmen en een omgeving die je pijntjes zat wordt.

Lyme kan echter wél een vreselijke ziekte zijn.

Lyme kan men niet direct detecteren.
De beetplek in de gaten houden. Eerste tekenen van Lyme zijn : verkoudheidverschijnselen, en op de plek van de beet een rode cirkel, die zich uitbreidt

Ook een antibiotica kuur is zwaar en vooral langdurig : Omdat de bacterie zich voornamelijk nestelt in bloedarm weefsel zoals kraakbeen, bindweefsel en hersenvocht , kan ze daar veel langer de antibiotica- aanvallen overleven en krijgt meer tijd om te muteren en “resistentie ” te ontwikkelen als populatie

Hier ter illustratie het ervaring-verslag van iemand met de ziekte van lyme.

“….Na jarenlange strijd met specialisten omdat het niet was aangetoond in het bloed en ik wel tekenbeten en vele aantoonbare klachten had, werd dat eindelijk via een vegatest ontdekt.
Vele antibioticakuren en infuus verder, waar ik voor heb moeten knokken, voel ik mij sinds een half jaar weer redelijk goed op een half blind oog na.
Onderschat de ziekte niet!!
En pas dus op teken.

In Nederland wordt er nog veels te weinig aandacht aan de ziekte geschonken. Hopelijk wordt er nu wel eens aandacht aan geschonken, zeker door de medische wereld. We lopen daarbij ver achter op andere landen.

Met de Q koorts werd ook al zo lang gewacht.
Je moet knokken in de ziekenhuizen voor je recht.
Voor meer nuttige informatie verwijs ik naar de site van de lymevereniging. Ze doen nuttig werk
http://stopdeteek.nl

En mensen die denken zal mij niet gebeuren.. dat dacht ik ook… het wordt hier steeds erger…..

De teek kan overigens het hele jaar actief zijn. Onderschat de ziekte van lyme niet, het zet je hele leven op zijn kop. Het is overigens jammer dat er in Nederland door huisartsen weinig (h)erkenning is.

Lyme is niet altijd aantoonbaar in het bloed, en een EM (rode kring) is niet altijd aanwezig.
In Nederland testen ze als eerste met de elisa methode, als deze positief is gooien ze er een WB methode overheen. Beide testen zijn niet betrouwbaar.
De WB methode is vrij kostbaar maar lijkt meer zekerheid te geven dan de elisa.
Ik ken mensen met lyme waarbij de besmetting d.m.v lumbaal punctie is vastgesteld, terwijl er in het bloed niets te vinden was.

De klachten zijn : Zware griepverschijnselen, zware vermoeidheid, pijn aan een been en een knie zo dik dat je niet normaal kan lopen en nu ongeveer een 8 maand later heb ik nog steeds last van mijn been en loop ziekenhuis in en ziekenhuis uit.
Het is een zeer rottige bacterie.
En soms heb je gewoon “pech” dat je niets merkt en ziet, maar dat een bloedonderzoek toch maar uitwijst dat je ziekte van Lyme hebt.

Afweerstoffen kunnenklachten tekenziekte Lyme ,veroorzaken

21 augustus 2011

– Mogelijk zijn het lichaamseigen antistoffen die de klachten van Lyme veroorzaken en niet de door teken overgedragen bacteriën zelf.

Hoe langer echter de Lyme-bacterie in het lichaam rondzwerft, hoe groter het aantal afweerstoffen en hoe groter ook de kans dat deze klachten veroorzaken.

Deze kunnen vervolgens aanhouden wanneer de bacterie zelf niet langer in het bloed is terug te vinden, zo blijkt uit nieuw onderzoek.
Vermoeidheid

De Lymeziekte kan gepaard gaan met klachten van chronische vermoeidheid, concentratieproblemen, angst of depressie.

Onderzoekers van de New Yorkse Cornell University denken dat zulke symptomen van chronische Lyme niet worden veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi, maar door afweerstoffen die het lichaam juist aanmaakt om de tekenbacterie weer uit het bloed weg te krijgen.

Ze denken bovendien te weten hoe het komt dat mensen zo verschillend op een Lyme-besmetting reageren. In het vakblad Clinical Immunology beschrijven de onderzoekers hoe de duur van de bacteriebesmetting van belang is voor de heftigheid van de afweerreactie.
Verdedigingstactiek

De bacterie is omgeven door een laagje van specifieke eiwitten. Afweerstoffen hechten hieraan en kunnen zo ook de bacterie af voeren.

Naarmate deze echter langer in het bloed blijft, probeert al de bacterie-populatie muteren en daardoor regelmatig een ander soort eiwittenbedekking verwerven ,wat bijv oorbeeld in voorkiomende gevallen , het menselijk immuunsysteem met succes op afstand houdt . Er wordt dan steeds een nieuwe afweerstof aangemaakt die aan de eiwitlaag kan hechten.(= arms race = wapenwedloop )

En hoe meer verschillende antistoffen het lichaam op deze manier heeft moeten aanmaken, hoe groter de kans op chronische symptomen van Lymeziekte. Deze klachten kunnen bovendien aanhouden, ook wanneer de borrelia-bacterie niet langer in het bloed valt aan te tonen.
Besmetting

Uit het nieuwe studie valt af te leiden dat het bij een besmetting verstandig is om zo snel mogelijk te beginnen met een antibioticakuur, zodat de bacterie korter in het lichaam aanwezig is. Dit moet bij eventuele nieuwe besmettingen steeds herhaald worden, zo adviseren de onderzoekers.

Recente schattingen van de Universiteit van Wageningen gaan ervan uit dat in Nederland ongeveer 15 procent van de teken de Lymeveroorzakende bacterie bij zich draagt. In de duingebieden is dit percentage hoger.

Eigenschappen van Borrelia burgdorferi

In 1981 werd de veroorzaker van de ziekte van Lyme ontdekt door Willy Burgdorfer, die uit Ixodes-teken spirocheten isoleerde die behoren tot het geslacht Borrelia.

Later kreeg deze spirocheet de naam Borrelia burgdorferi. Een andere bekende spirocheet is Treponema pallidum, die bij mensen syfilis veroorzaakt. Spirocheten zijn een groep van bacteriën die spiraalvormig zijn en een unieke manier van bewegen hebben d.m.v. zweepdraden, die flagellas worden genoemd.

Borrelia burgdorferi

Borrelia burgdorferi

Darkfield Microscope Photomicrograph of the Spirochete Borrelia burgdorferi

© Jeffrey Nelson, author. Licensed for use, ASM MicrobeLibrary.
Spirocheten zijn meestal veel langer dan ze breed zijn en vaak is hun breedte te klein om ze te kunnen zien met een gewone licht-microscoop. Ter voorbeeld: Borrelia kan een lengte hebben van 20-30um, maar een breedte van slechts 0.2-0.3μm (μm=micrometer). Donker-veld microscopie moet worden gebruikt om spirocheten te zien. Een Donker-veld microscoop heeft een speciale condensator die licht vanuit een hoek i.p.v. de onderkant, naar het voorwerp leidt. Hierdoor worden de deeltjes of de cellen gezien als lichte voorwerpen tegen een donkere achtergrond.

Borrelia burgdorferi heeft een optimale groeitemperatuur van 32° C, in een microaërobe omgeving (= met weinig zuurstof). Zelfs onder optimale omstandigheden is de generatietijd langzaam, ongeveer 12-24 uren.

Borrelia burgdorferi
Borrelia burgdorferi

Stammen van Borrelia

De Borrelia die de ziekte van Lyme veroorzaakt, is ingedeeld in verschillende “genospecies” (ondersoorten), waarvan de drie bekendste zijn:

I. Borrelia burgdorferi sensu stricto
II. Borrelia garinii
III. Borrelia afzelii

De term sensu stricto wordt gebruikt om aan te geven dat men de genospecie bedoelt. De term die wordt gebruikt om alle genospecies gezamelijk te beschrijven is Borrelia burgdorferi sensu lato. In de V.S. komt alleen genospecie I voor. In Europa en Azië komen alle drie genospecies voor, hoewel II en III daar overheersen.

Borrelia en de ziekte van Lyme

Borrelia burgdorferi dringt het bloed en de weefsels binnen van diverse geïnfecteerde zoogdieren en vogels. In de natuur komt Borrelia burgdorferi voor in o.a. muizen. Na een bloedmaaltijd bij een geïnfecteerd dier, brengen de teken de spirocheten over naar reeën, mensen, huisdieren en andere warmbloedige dieren. Een besmetting met Borrelia burgdorferi kan bij mensen, honden en veel andere dieren, de ziekte van Lyme veroorzaken.

Borrelia burgdorferi kan behalve in de normale beweeglijke spirocheetvorm, ook nog in diverse andere vormen voorkomen, zoals de cystische vorm, waarbij de bacterie in een beschermend hulsel zit en de L-vorm, waarbij de celwand ontbreekt. Deze zeer geavanceerde overlevingsmechismen beschermen de spirocheet in een vijandige omgeving.

Zie de compilaties van medische wetenschappelijke literatuur voor meer informatie hierover.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Borrelia_burgdorferi

Bacteria: Borrelia burgdorferi

Borrelia burgdorferi is a spirochete which is the causative agent of Lyme disease, the most common tick-borne disease in the United States. The reservoirs for the spirochete are the white-footed mouse and the white-tailed deer. Transmission is accomplished by the bite of infected deer ticks. Contact with the tick usually occurs in areas of brush and tall grass.

New York state has the highest number of reported (confirmed) cases of Lyme disease in the United States. The disease is usually recognized by a distinctive skin lesion, erythema migrans, accompanied by headache, stiff neck, myalgias, arthralgias, fatigue and possible swelling of the lymph nodes. Not all symptoms are seen in every case, complicating diagnosis. While treatable with antibiotics, unrecognized and/or untreated patients may develop meningoencephalitis, myocarditis or even arthritis, particularly in the knees. Lyme disease may be brief or chronic, persistent and incapacitating. The chronic disease state may resolve in time with or without antibiotic treatment.

Borrelia burgdorferi

This scanning electron micrograph shows spirochete Borrelia burgdorferi, causative agent of Lyme disease. While only 0.2-0.3 micrometers wide, the cell length may exceed 15 to 20 micrometers.

Learn more about Lyme disease.

Bacteria <—

Een ongewenste vreemdeling
3/3/2003/Iris Hendriks
SAMENVATTING
Van alle exotische soorten die in Nederland voorkomen, is de Japanse oester een opvallend voorbeeld. Dit weekdier heeft zich in korte tijd met veel succes weten te verspreiden in de Zeeuwse Deltagebieden en is nu in opmars naar het Noorden. Het grote succes van deze exoot is met name te danken aan het gebrek aan natuurlijke vijanden, de hoge groeisnelheid en zijn bestendigheid tegen ziekten. Door zijn leefwijze, in uitgestrekte riffen, en zijn scherpe, onregelmatige randen, vormt deze nieuwkomer een probleem voor zwemmers, duikers en binnenkort mogelijk zelfs wadlopers.
Al sinds het begin van de ontdekkingsreizen over zee, eeuwen geleden, brengen reizigers diersoorten mee van ver weg. Deze zijn bewust verzameld, aan de schepen gegroeid, of bijvoorbeeld net als de larven van schelpdieren en borstelwormen, met het ballastwater het schip ingekomen. De introductie van exoten (soorten in een ecosysteem die er oorspronkelijk niet voorkwamen) is dus al eeuwenlang aan de gang. Voor veel van deze ‘nieuwe’ soorten is ons klimaat ongeschikt, maar het aantal dat zich aanpast en definitief vestigt neemt toe. De laatste tijd is bij wetenschappers zelfs het vermoeden gerezen, dat soorten uit warmere streken zich hier ook kunnen vestigen, vanwege de hogere kustwatertemperatuur in de winter, veroorzaakt door opwarming van de aarde.Niet te eten voor vogels
Een voorbeeld van zo’n exoot, nog niet zo lang geleden bewust geïntroduceerd in de Nederlandse wateren, is de Japanse oester (Crassostrea gigas), ook wel Creuse genaamd.

In de strenge winter van 1963 vond een grote sterfte plaats onder de platte Zeeuwse oesters (Ostrea edulis). Omdat de gehele oesterkweek, die toen ook al plaatsvond in Oosterschelde en Grevelingen (Zeeland), plat lag door gebrek aan oesters, werden oesters uit het buitenland geïmporteerd. Bij deze import is later, waarschijnlijk met de Bretonse oesters, de eencellige Bonamia ostraea meegekomen. Dit is een parasiet die de ziekte Bonamiasis veroorzaakt bij de platte oester en die in de jaren tachtig om zich heen greep. Oesterkwekers zochten daarom hun heil in andere kweeksoort namelijk: de Japanse oester.

De Japanse oester is namelijk beter bestand tegen ziekten zoals Bonamiasis dan de platte oester. Daarnaast groeit de Japanner sneller dan de Zeeuwse, waardoor hij eerder geslachtsrijp is en zich sneller voort kan planten. Zo is de Nederlandse oester pas na vier à vijf jaar geschikt om te eten en de Creuse al na twee jaar. Verder heeft C. gigas zo goed als geen natuurlijke vijanden, want hij is door de scherpe, golvende, schelprand niet te eten voor vogels. Nog een voordeel voor de kwekers, is dat de Japanse oester veel groter kan worden dan de maximale tien centimeter lengte die de platte bereikt.

Voedselconcurrentie
Door zijn snellere geslachtsrijpheid en snelle groei, gecombineerd met de goede weerstand tegen ziekten, was het te voorspellen dat de Japanse oester de Zeeuwse, ook buiten de kweekpercelen, bijna geheel zou verdringen.Maar de Japanse oester heeft niet alleen zijn Nederlandse familie verdrongen. Hij heeft zich uitgebreid tot de meest dominante schelpdiersoort in de Oosterschelde. Volwassen Creusen leven namelijk van hetzelfde plankton als andere schelpdieren, zoals de kokkel en de mossel. Het zijn dus voedselconcurrenten. De schattingen zijn dat de Japanse oestersoort mogelijk driekwart van het beschikbare plankton in de Oosterschelde nodig heeft. Er blijft dus minder over voor andere consumenten van fytoplankton.

Verdere verspreiding
Vanuit de Oosterschelde kruipt de Japanse oester langzaam naar het noorden. Was de Japanse oester omstreeks 1980 in de Waddenzee nog een bijzondere verschijning, nu ligt met name het westelijk gedeelte (voor Texel) er al vol mee. De voorspelling is dat het niet lang meer gaat duren voordat C.gigas de Oostelijke Waddenzee ook de baas gaat zijn: er zijn al oesters ter hoogte van Noord Duitsland gesignaleerd.

Afb. 1: Japanse oesterrifklik op de afbeelding voor een grotere versie

Als de Japanse oester zich massaal in de Waddenzee zou vestigen, zou wadlopen wel eens lastig kunnen worden, aangezien ze de neiging hebben een soort rif te vormen (zie afbeelding 1), met plekken zand ertussen waarin je in wegzakt en waar je verwondingen op kunt lopen aan de scherpe randen van de oester.

Afb. 2: Japanse oestereieren

Levensloop
Oesters zijn tweeslachtig. Ze zijn eerst mannelijk maar veranderen naarmate ze ouder en groter worden, meestal in vrouwtjes. In het paaiseizoen, in Nederland rond juli en augustus, scheiden de oesters zaad- of eicellen (gameten) af in de waterkolom (het zogenaamde ‘paaien’). De oesters hebben voor hun voortplanting wel een minimum temperatuur nodig: het water moet minstens 18°C zijn. De waterkolom boven een oester, waarin de bevruchting moet plaatsvinden, is relatief groot. Daarom zijn er veel gameten nodig. Ook een goede timing van de verspreiding is vereist.

Afb. 3: Oester trochophoor (2 dagen oud)

De larven die zich uit de bevruchte eitjes (zie afbeelding 2) ontwikkelen leven gedurende drie weken in de waterkolom. Vanuit het trochophore stadium (zie afbeelding 3), de fase waarin het larfje nog maar een klompje cellen is, dat leeft van de oorspronkelijke reserves in de eicel, ontwikkelt het embryo zich tot een D-larve (zie afbeelding 4). Deze heeft al een echt schelpje in de vorm van de hoofdletter D. Van alle larven die geproduceerd worden, sterft echter het grootste gedeelte af gedurende hun verblijf in de waterkolom.

Afb. 4: Oester D-larve

De larven beginnen vanaf het veliger stadium planktonalgen te eten. Hun zwemorgaan is ook bedoeld om mee te eten. Dit orgaan, velum genoemd, is een soort rad met kleine haartjes (cilia) erop die allemaal in fase bewegen. Hierdoor zorgt de larve dat het water rondom hem beweegt waardoor het zich niet alleen kan verplaatsen maar er ook een stroom water met algen langs zijn eetorgaan wordt bewogen. De larven, veligers geheten, groeien hard door, totdat de tijd komt dat ze rijp zijn voor het leven op de bodem. Op dat moment hebben ze naast hun zwem- en eetorgaan een voet ontwikkeld en heten ze pediveliger (pedi is Latijn voor voet). Die voet is een driehoekig stuk spier, waarmee ze zich over de bodem kunnen voortbewegen of zich (in het geval van een kokkellarve) kunnen ingraven in het sediment.

Afb. 5: 15-20 dagen oude Japanse oesterlarve

Nu moeten de pediveligers een geschikte plek zoeken om hun leven op door te brengen. Vestiging op een gunstige plaats is noodzakelijk want als ze eenmaal vastzitten is het voor altijd. De larve metselt zich op een harde ondergrond vast, door zich met een soort ‘cement’ vast te zetten. Het middel waarmee ze zich vastlijmen, is afkomstig uit een klier aan de basis van de net ontwikkelde voet. Oesterkwekers zorgen voor een harde ondergrond op hun percelen door mosselschelpen te zaaien als aanhechtingsplek voor de jonge oesters Als de jonge oester eenmaal vastzit kan het opgroeien tot volwassen oester beginnen.

. 6: Oesterlarve klaar voor bevestiging

Larven kunnen volwassen oesters waarnemen door de stoffen die de volwassen oesters afscheiden aan het water. Aangezien jonge oesters een voorkeur hebben voor plekken waar al oesters zitten, kunnen op deze manier kleine oester riffen gemakkelijk veranderen in grote.

Zorgen voor de toekomst
De Japanse oester mag dan een gemakkelijke kweekoester zijn, maar de verspreiding buiten de oesterpercelen begint dusdanige vormen aan te nemen, dat over een plaag gesproken kan worden. De oesters vormen een scherp rif wat gevaar oplevert voor de recreatie in de Oosterschelde. Denk bijvoorbeeld aan het openhalen van voeten en benen van zwemmers en duikers of beschadigingen aan duikpakken. Het oesterrif kan zo hoog en onregelmatig worden dat er niet meer overheen te lopen is. Een ander probleem van de grote aantallen oesters is hun grote filter capaciteit, ze filteren larven van andere schelpdieren uit het water. Bovendien zijn ze voedselconcurrenten van andere schelpdieren. Welk gevolg dit op langere termijn zal hebben voor de Oosterschelde is onduidelijk maar het is erg zorgwekkend dat de populatie oesters maar blijft toenemen.

Een pot (exotisch) nat
Succesvol geïntroduceerde soorten zijn vaak snelle groeiers die beter bestand zijn tegen vervuiling of ziektes dan de lokale soorten. De Japanse oester voelt zich bijvoorbeeld ook goed thuis op door de mens gecreëerde harde oppervlakken zoals kades en dijken. De overheersing van één of enkele soorten in een ecosysteem resulteert in één pot nat: de introductie van exoten dreigt wereldwijd te verzanden in een vervlakking en uniformering van mariene flora en fauna. Dat gaat zeker op in het geval van de Japanse oester die het beeld van de Oosterschelde al aardig begint te bepalen.

Bronnen:
Fish J.D. and Fish S. A. (1996) Student’s Guide to the Seashore. Cambridge University Press, 2nd editionThe Eastern Oyster. In: Kenedy V.S., Newell R.I.E., Eble A.F.A (Eds.) (1996) Maryland Sea Grant Book

Zie ook:

De Japanners gaan nooit meer weg 13 april 2002

Bezoek de website van het NIBI

Exoot verjaagt donderpad uit rivieren

David Davidson
18 februari 2009

– De grondel, een baarsachtige vis uit Midden-Europa, verovert in hoog tempo de Nederlandse rivieren. Inheemse vissen worden in hoog tempo door de nieuwe soort verdrongen.

De Kesslers grondel (Neogobius kessleri) komt oorspronkelijk uit de Donau en werd een paar jaar geleden voor het eerst in Nederland aangetroffen.

Volgens bioloog Martijn Dorenbosch is vooral de rivierdonderpad, een kleine vis met een zeer wendbare kop, de dupe van de oprukkende indringer. Daar zijn al langer aanwijzingen voor. Dorenbosch verwacht bij de aankomende voorjaarsinventarisatie weinig donderpadden meer te vinden in de Rijn, Waal en IJssel.

Dorenbosch monitort de stand van de donderpadden en grondels voor een consortium bestaande uit de Radboud Universiteit, ecologisch adviesbureau Natuurbalans en amfibieën- en vissenstichting Ravon.

Ook andere vissoorten hebben onder de komst van de grondel te lijden, maar de rivierdonderpadden wordt extra hard getroffen omdat ze net als de grondels op de rivierbodem leven en hetzelfde hoofdvoedsel hebben: vlokreeftjes en rivierpissebedden.

De oprukkende grondels verjagen de donderpadden uit hun territorium en de grotere exemplaren eten eitjes en jonge aanwas van de donderpadden.

Volgens Dorenbosch is het verlies van de donderpad vanuit ecologisch oogpunt ‘erg jammer’.

‘De rivierdonderpad is een goede indicatiesoort. Je kunt aan hun aantal zien hoe het ecosysteem er voor staat. De laatste jaren ging het door de warme zomers en de verbeterde waterkwaliteit juist weer beter met de soort.’

Kesslers grondels zijn nog niet aangetroffen in de Maas, maar dat is volgens de onderzoeker een kwestie van tijd.

De grondel die inheemse vissoorten uit de Nederlandse rivieren verdrijft. (Foto Radboud Universiteit)

Exoot

Een exoot is een dier of plant die oorspronkelijk niet in een bepaald gebied voorkwam, maar er door toedoen van de mens is gekomen. Een dwaalgast is dus geen exoot. Een exoot kan al lang in een bepaald gebied zijn. Het damhert bijvoorbeeld is door de Romeinen in onze streken ingevoerd en dus een exoot.

Hoe insecten evolueren nadat exoten hun ecosysteem zijn binnengedrongen
Datum: 04 februari 2008
Menno Schilthuizen
De Amerikaanse vogelkers, het Aziatisch lieveheersbeestje, de Australische inktviszwam.
Allemaal soorten die zich in de Nederlandse natuur hebben gevestigd, maar eigenlijk van elders komen.
De ecologische effecten van zulke ‘exoten’ baren veel natuurbeschermers en beleidsmakers terecht grote zorgen.
Maar het hoeft niet bij ecologische effecten te blijven.
Menno Schilthuizen, bijzonder hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, wil weten of de Nederlandse insecten ook mee-evolueren met deze veranderingen in hun ecosystemen.
Dat exoten ecosystemen kunnen verstoren is algemeen bekend.
Zogenoemde ‘invasieve soorten’ concurreren met inheemse soorten of ze decimeren inheemse dieren en planten door ze als voedselbron te gebruiken, met alle gevolgen van dien. En ecologen proberen al jaren met computermodellen te voorspellen wat die gevolgen kunnen zijn.
Daarbij wordt meestal aangenomen dat de betreffende (door exoten bedreigde) soorten onveranderlijk zijn, maar dat hoeft niet zo te zijn.
We weten dat insecten razendsnel kunnen evolueren,’ zegt Schilthuizen.
‘Een invasieve soort in hun voedselweb kan zo’n sterke natuurlijke selectie teweegbrengen dat de insecten zich aan de nieuwe situatie gaan aanpassen.’
In theorie kan dit zelfs binnen enkele mensengeneraties tot nieuwe soorten leiden, zegt hij.
Kennishiaat
Evolutie als gevolg van invasie is dus een belangrijke ontbrekende component in het voorspellen van de veranderingen in de Nederlandse ecosystemen,
Onderzoek zal moeten worden besteed aan bijvoorbeeld Nederlandse insecten die zich hebben gevestigd op invasieve planten zoals de Amerikaanse vogelkers.
Maar ook bijvoorbeeld aan sluipwespen die op het Aziatisch lieveheersbeestje parasiteren.

Amerikaanse vogelkers

Prunus-serotina

Prunus serotina E.

http://www.enhoe.nl/achtergrondinfo.php?info=vogelkers

http://determinatie.tripod.com/vogelkers.html

Geneeskundige waarde: geen.
Gebruik:
de vruchten worden in Amerika gebruikt om smaak te geven aan brandewijn en rum.
Het hout wordt gebruikt voor meubels.
In Europa wordt de Amerikaanse Voglekers aangeplant als sierboom.Opgelet:
de Amerikaanse Vogelkers is ingevoerd vanuit Amerika naar de Kempen omdat de boom over snelverterende bladeren beschikt die de arme zandgronden terug vruchtbaar konden maken.
Een tweede reden was dt de boom snel groeit met een rechte stam die geschikt was om de koolmijngangen te onderstutten.
Het probleem is dat de boom hier enkel in struikvorm voorkomt en dus onbruikbaar is. De boom verspreidt zich enorm ten nadele van de inheemse flora.
Bospest is dus een gepaste bijnaam. Het huidig bosbeheer is erop gericht om de boom uit te roeien.
Aziatisch lieveheersbeestje
Heel erg variabel dier. Van bleekrood via oranje tot dieprood en zwart met bleek zwarte, zwarte of rode stippen.
Achteraan het lijf zit heel vaak een typerende ‘deuk’ of ‘plooi’Het diertje is tamelijk groot (4,9-8,2mm), ongeveer zo groot als de 7stip COCSEP (5,5-8mm), maar heeft niet het typisch patroon van de laatste.
De witte vlekken van het halsschild zijn bij H. altijd zover uitgestrekt dat de zijranden helemaal wit zijn. Bij de 7-stip en ook het _oogvleklieveheersbeestje ANAOCE(6-9,5mm) zijn alleen de voorhoeken van het halsschild wit.Het harlekijn lieveheersbeestje HARQUA (5-7,5mm) kan ook een ‘kattepoot’ patroon op het halsschild hebben, maar altijd met meer dan vijf stippen. Ook de 10-stip ADADECheeft dit patroon en bovendien vaak ook een ‘plooi’ maar hij is bijna altijd kleiner dan 4,9mm en heeft zichtbare ‘sporen’.De tweestip ADABIP (3,5-5) en de viervlek EXOQUA(3-5) hebben geheel zwarte poten en nooit een ‘plooi’, de laatste heeft altijd een geheel zwart halsschild.Komt u er nog niet uit lees dan eens de pagina over de vele kleuren van het veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje.
Er worden meer dan 120 varieteiten onderscheiden, maar de meest gebruikte indeling is:
Harmonia axyridis succinea oranje/rood met 0-19 zwarte stippen
Harmonia axyridis axyridis zwart met 12 stippen (2+1+2+1)
Harmonia axyridis spectabilis zwart met 4 stippen
Harmonia axyridis conspicuazwart met 2 stippenZie hier de ontwikkeling van deze soort.
Het levensverhaal van het Veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje in foto’s.
Verspreidingskaartje verzorgd door Waarneming.nl
 
klikvoor vergrotingen op foto’s )
Veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje
Veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje
Equicolor Foto (c) Sharon Wegh
Veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje
Veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje
ventrale zijde
Veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje
Veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje
Veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje
Foto (c) Judith Peters


Larve


Pop: let op borstels


stippen verschijnen vaak later


pas uit de pop geslopen


Foto: Jeroen Mentens agglomeratie


Foto: Jeroen Mentens agglomeratie


Foto: Jeroen Mentens wat een variaties


http://www.provant.be/binaries/AziatischLHB_tcm7-14260.pdf

Afkorting Nederlandse Naam Wetenschappelijke Naam Kleuren Aantal stippen
HARAXY Veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje Harmonia axyridis variabel variabel
Zelfde als 7stip, ’s winters verzamelt hij zich in grotere of kleinere groepen en zoekt een plaats in huizen, schuren en boomspleten. bladluis schildluis vz
Biologen gaan er van uit dat door de invasie van exotische planten in Europa de verscheidenheid van insectensoorten afneemt. (1)
“Dat klopt niet zomaar “

bioloog Menno Schilthuizen, “die diversiteit neemt daardoor juist toe. ”
En dat probeert hij met veldonderzoek te onderbouwen =

Daarover gaat een van zijn lezingen 2008
“Aanpassen aan een nieuw regime: Evolutie bij Nederlandse insecten als gevolg van invasies van exoten?”

Aziatisch lieveheersbeestje verdringt Europese exemplaren

 

Na invoering van het Aziatisch lieveheersbeestje, om de vele bladluizen te lijf te gaan, kwam de ware aard van het diertje te voorschijn. Niet alleen verdringt deze nieuwkomeling het inheemse lieveheersbeestje, maar dringen zij ook huizen binnen en tasten zij fruit aan.

Lidwien Raak, onderzoekster van het Laboratorium voor Entomologie van Wageningen University, vond dat het tijd werd voor een onderzoek naar deze beestjes. Zij vergeleek de invasiepopulatie met de oorspronkelijke populatie van deze soort in Azië. Uit haar onderzoek blijkt dat het Aziatisch lieveheersbeestje beter kan overleven en zich beter kan voortplanten dan het inheemse lieveheersbeestje.

Uit het onderzoek blijkt ook dat het Aziatisch lieveheersbeestje een vechtersbaas is. Uit experimenten op lindebladeren blijkt dat de larven van de exoot de larven van de inheemse lieveheersbeestjes aanvallen en bij een gevecht meestal als overwinnaar tevoorschijn komen. In 78% van de gevallen vangt de exoot het zevenstippelig lieveheersbeestje. Bij een gevecht tussen de exoot en het tweestippelig lieveheersbeestje is de inheemse soort altijd de klos. Ook met de eieren, larven en poppen van de inheemse soorten weet het Aziatisch lieveheersbeestje wel raad.

Uit het onderzoek van Raak blijkt dat de exoot een sterke predator is van andere lieveheersbeestjessoorten.

Behalve het aanvallen van inheemse soorten blijkt het Aziatisch lieveheersbeestje ook in grotere aantallen de winter door te komen en meer eieren te leggen. En worden meerdere generaties per jaar geboren. Het Aziatisch lieveheersbeestje is zonder natuurlijke vijanden in Europa uitgezet. Ondanks dat Nederlandse ziekten en parasitoïden de exoot nu beginnen aan te vallen, is de infectiegraad nog erg laag. De combinatie van al deze eigenschappen verklaart de succesvolle invasie van het Aziatisch lieveheersbeestje.

 

°

Zoeken naar een bestrijdingsmiddel voor een

bestrijdingsmiddel

02 juli 2012
 

We haalden het Aziatische lieveheersbeestje hierheen om luizen te bestrijden. Maar inmiddels is dit lieveheersbeestje zelf een plaag geworden. Tijd voor een zoektocht naar een bestrijdingsmiddel voor het bestrijdingsmiddel. Oftewel: Quis custodiet ipsos custodies? (Wie bewaakt de bewakers?)

De moedwillige introductie van het Aziatische lieveheersbeestje (Harmonia axyridis) is volledig uit de hand gelopen. Deze soort is afkomstig uit het noordoosten van Azië en geïntroduceerd als biologische bestrijder van bladluizen en schildluizen. Helaas liep alles niet zoals gepland en ondertussen is de waarde als biologische gewasbeschermer verloren gegaan door de negatieve impact die het heeft op de commerciële land- en tuinbouw.

Invasief
Het Aziatische lieveheersbeestje is te beschouwen als een invasieve soort. Invasieve soorten ontregelen ecosystemen door directe concurrentie met inheemse soorten of door destabilisatie van voedselketens. Tegenwoordig worden deze invasieve soorten beschouwd als één van de belangrijkste oorzaken voor het wereldwijde verlies aan biodiversiteit. Door het ontbreken van predatoren die de aantallen in het thuisland binnen de perken houden, kunnen populaties van invasieve soorten een snelle groei doormaken.

Meer lieveheersbeestjes
Ook de populaties lieveheersbeestjes in onze tuinen zijn de laatste jaren ingrijpend gewijzigd. Inheemse soorten in Nederland en vele andere West-Europese landen, zoals het tweestippelig (Adalia bipunctata), zevenstippelig (Coccinella septempunctata) en tienstippelig lieveheersbeestje (Adalia decempunctata) zijn achteruit gegaan, terwijl het Aziatische lieveheersbeestje ondertussen erg veel voorkomt.

Schimmel
Recentelijk is ontdekt dat het Aziatische lieveheersbeestje in Nederland geïnfecteerd kan worden door Hesperomyces virescens, een schimmel uit de orde der Laboulbeniales. Deze combinatie is bekend in Europa, er werd al melding van gemaakt in België, Groot-Brittannië, Spanje, Frankrijk, Griekenland, Italië en Oostenrijk. Laboulbeniales zijn strikt parasitaire schimmels, behorende tot de groep van de Ascomycota – ondertussen werden reeds meer dan 2.000 soorten Laboulbeniales beschreven. Ze komen uitsluitend voor op de buitenzijde van hun gastheer. Deze schimmels hebben meestal een lengte van tussen de 0,15 en 1 millimeter waardoor ze met het blote oog (bijna) niet te zien zijn.

Hesperomyces virescens. Afbeelding: Joke van Erkelens.

Specialist
Laboulbeniales vertonen een zeer sterke graad van specialisatie. De meeste soorten parasiteren één welbepaalde gastheer en zijn soms opmerkelijk aangepast aan een specifieke positie op het lichaam. De kleverige sporen worden uitsluitend door de activiteiten van de gastheer verspreid, bijvoorbeeld door copulatie. Infectie met Laboulbeniales kan dan ook worden beschouwd als een seksueel overdraagbare aandoening. Voor soorten met lieveheersbeestjes als gastheer geldt dat er ook een sociale overdracht is: infectie treedt op wanneer lieveheersbeestjes zich massaal verzamelen in winterschuilplaatsen.

Mogelijk kunnen Laboulbeniales ingezet worden als biologische bestrijders van invasieve soorten, zoals het Aziatische lieveheersbeestje. Om het potentieel hiertoe na te gaan is een breed scala aan vooronderzoeken vereist en daar zal de komende jaren aan gewerkt gaan worden. Zo is het belangrijk om te weten welke Hesperomyces-schimmels op welke gastheren voorkomen en hoe specifiek de parasiet-gastheer relaties zijn. We willen ook weten of soorten die op inheemse gastheersoorten voorkomen, kunnen ‘overspringen’ naar invasieve soorten en vice versa. Hoewel het aantal schimmels dat geassocieerd wordt met insecten geschat wordt op een slordige 20.000 tot 50.000 soorten, heeft deze groep tot dusver slechts erg weinig aandacht gekregen. Toch is het bestuderen van Laboulbeniales vrij gemakkelijk, omdat vele vooraanstaande natuurhistorische musea grote systematische collecties van gastheerspecimens beschikbaar hebben voor onderzoek. Deze bieden dan ook boeiende kansen voor de toekomst, onder andere voor het onderzoek inzake Hesperomyces virescens en zijn relatie met het Aziatische lieveheersbeestje.

Bovenstaand artikel is een update van een artikel uit Natura 4, KNNV, pag 16 en geschreven door Danny Haelewaters (1983). Haelewaters werkte in het kader van zijn master thesis aan Laboulbenialesonder begeleiding van professor Dr. Annemieke Verbeken (Universiteit Gent, onderzoeksgroep Mycologie) en André De Kesel (Nationale Plantentuin van België). Vanaf juli 2012 is hij als PhD-student werkzaam aan het Farlow Herbarium (van de Harvard University Herbaria, Cambridge – USA). Vanaf 1 september kunt u nog veel meer van zijn werk en andere zaken die hem bezighouden lezen.
(1)
Exoten worden trouwens in hun nieuwe areaal ook geconfronteerd met andere vijanden (ze zijn bv een nieuwe potentiele niche of voedselbron voor reeds
aanwezige opportunisten ).
Het vinden van nieuwe ecologische evenwichten /netwerken en uitkomsten met diverse nieuwe spelers is ook (nog) niet echt voorspelbaar ;het is en blijft een chaotisch proces net zoals evolutie

Exotische ongewervelde diersoorten koloniseren Europa

Meer dan 1.500 soorten ongewervelde landdieren (insecten, wormen, …) van vreemde afkomst werden onlangs geïnventariseerd op het Europese continent. Dat heeft het Franse Instituut voor landbouwkundig onderzoek (Inra) vrijdag bekendgemaakt.In totaal vestigden zich 1.517 exotische soorten insecten, mijtachtigen, wormen en land- en weekdieren in Europa. De laatste jaren steeg het aantal nieuwkomers opvallend, meldde Inra in de resultaten van het project “DAISIE” (Delivering Alien Invasive Species Inventories in Europe) uitgevoerd tussen 2005 en 2008.Inra, coördinator van DAISIE, meldde dat “per jaar gemiddeld 19 soorten ongewervelde dieren, voornamelijk insecten, zich in de periode 2000-2007 in Europa vestigden, tegenover 10 per jaar tussen 1950 en 1975”. De meeste soorten zijn afkomstig uit Azië, en in mindere mate uit Noord-Amerika.

Minstens 10 procent van de diersoorten werd volgens Inza bewust geïntroduceerd voor verkoop of recreatieve doeleinden (bijvoorbeeld vlinderteelt bestemd voor verzamelaars).De exotische soorten vestigen zich volgens het rapport liever in gebieden met menselijke activiteit (akkers, parken, tuinen, woningen), dan in een natuurlijke of semi-naturlijke omgeving. De opwarming van het klimaat laat soorten uit oorspronkelijk subtropische en zelfs tropische gebieden toe om zich in Europa te vestigen.De eerste inventaris van immigrerende dier- en plantensoorten in Europa, DAISIE, verenigde 15 instituten uit verschillende Europese landen en behandelde alle dier- en plantengroepen.Het project omvat onder andere de regio van oorsprong van deze soorten, hun voedingsregime, tijdstippen en manier van aankomst, economische en ecologische impact.
(belga/jv)

Vleesetende ‘spookslak’ verovert Wales

11 juli 2008 /Robbert de Witt

In Wales is een onbekende en compleet kleurloze slakkensoort ontdekt, die zich niet voedt met planten zoals de meeste andere slakken, maar alleen wormen eet.

Witte slak heeft geen ogen en eet alleen vlees /video link –>http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/7500844.stm

De witte slak duikt de laatste tijd steeds vaker op in tuinen, meldt de Britse zender BBC.

 

Ghost slug – Wikipedia, the free encyclopedia

Selenochlamys ysbryda.

Normale slakken voeden zich vooral met planten, maar deze slak voedt zich met wormen(annelida) : hij heeft een serie vlijmscherpe minitanden waarmee de wormen aan kleine stukken worden gesneden. Daarna werkt de slak ze ‘als spaghetti’ naar binnen, aldus de BBC.

Uitheems
De slak, die ongeveer 8 centimeter lang kan worden, heeft geen ogen, geen enkele lichaamskleur en leeft ondergronds.

Slakkenexperts van de universiteit van Cardiff en het Nationaal Museum van Wales wisten bij het zien van de albinoslak onmiddellijk dat ze met een uitheemse soort hadden te maken.

Ze ontdekten vervolgens dat er in landen als Turkije en Georgia soortgelijke slakken voorkomen. Maar die hebben wel ogen en zijn kleiner.

Raadsel
Het gaat dus om een nieuwe slakkensoort, die mogelijk wel verwant is aan de Zuidoost-Europese witte slak. Maar hoe de witte slak vervolgens in Wales kan opduiken is een raadsel voor de onderzoekers.

Vanwege zijn witte verschijning is de nieuwe soort vernoemd naar het Welshe woord voor ‘spook’ (ysbryda): Selenochlamys ysbryda.

°

Dodelijke mug rukt op//Datum: 04 augustus 2006

De Aziatische tijgermug (Aedes albopictus) komt op steeds meer plaatsen op de wereld voor. De van oorsprong uit Azië afkomstige mug wordt nu ook in Nederland gesignaleerd. De muskiet komt binnen via verschillende goederen die uit het verre oosten geImporteerd worden, zo bericht Trouw.

Bij een viertal sierkwekerijen heeft de Plantenziektenkundige Dienst in 2005 tijgermuggen aangetroffen. De tijgermug kan virussen overbrengen die knokkelkoorts, de West-Nijlziekte, en gele koorts kunnen veroorzaken. Op de eilanden Mauritius en R챕union is sprake van een ware epidemie. Meer dan 200.000 mensen zijn daar getroffen door het zogenoemde chikunganya-virus. Honderd tot tweehonderd mensen zijn er aan overleden.

De tijgermug komt het land binnen met het zogenaamde Lucky Bamboo (Dracaena), Chinese sierbamboe. De staken worden vervoerd op water. In dit laagje water leggen de muggen hun eitjes. Daarom wil directeur Roel Coutinho van het centrum infectieziektebestrijding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dat de bamboe alleen nog op gel wordt ingevoerd. Dat zou de larven van de tijgermug verstikken.

Het ministerie van Volksgezondheid laat in het dagblad weten de situatie niet zo ernstig te vinden dat nieuwe wetgeving nodig is. Afspraken met brancheorganisatie over gecontroleerde invoer zouden genoeg zijn zolang niet zeker is of de mug in Nederland kan overleven. Tegen de tijd dat de bamboestaken in de winkel worden verkocht, is er volgens de krant geen gevaar meer.

Naast de bamboeplanten zorgt ook de internationale handel in oude banden voor de verspreiding van de tijgermug naar andere werelddelen. Momenteel is de mug te vinden in grote delen van het zuidoosten van de VS, Hawa챦 en Afrikaanse landen.

Ook in andere landen rukt de mug op. In Italië en Zuid-Frankrijk hebben al langer te kampen met de agressieve exoot. In Rome wordt al geruime tijd gewaarschuwd met posters tegen deze muskiet. Ook in Albani챘 wordt de mug regelmatig gesignaleerd. In Canada is de import van Lucky Bamboo al sinds 2001 aan band gelegd om te verkomen dat de mug zich verder verspreidt.

Bron: Trouw, RIVM

De Aziatischetijgermug (Aedes albopictus) komt oorspronkelijk uit zuidoost-Azië. Van daaruit heeft de mug zich de afgelopen jaren verspreid over grote delen van de wereld. De tijgermug bijt agressief, ook overdag. Zulke beten zijn pijnlijk en kunnen allergische reacties veroorzaken. Als de mug besmet is kan het denguevirus overdragen.

De tijgermug is behoorlijk agressief en kan 10 maal achter elkaar steken (een gewone mug is na een of twee keer uitgeput).

In het ergste geval verspreidt de tijgermug zo’n 17 verschillende ziekten, waarvan het West Nijl Virus (WNV) de meeste bekendheid kreeg.

Dodelijke parasiet trekt via zandvliegjes Europa in
door Lotte Beckers
Hoewel bijna niemand ooit van de ziekte gehoord heeft, is leishmaniasisafgelopen week uitgeroepen tot de dodelijkste tropische ziekte na malaria. Elk jaar worden er zo’n twee miljoen mensen door getroffen. De parasiet is aan een opmars bezig binnen Europa.Leishmaniasis is een zogenaamde ‘neglected tropical disease’ die vrijwel onbekend is bij het publiek en maar weinig aandacht krijgt van de politiek of de industrie.
Wegens ‘niet populair genoeg’ wordt er echter amper gezocht naar een vaccin. Toch is het een zeer ernstige aandoening waaraan miljoenen mensen lijden en die jaarlijks tienduizenden leven eist.
Leishmaniasis wordt veroorzaakt door een eencellige parasiet die zich nestelt in de bloed- en weefselcellen van mensen, honden en knaagdieren en overgebracht wordt door stekende zandvliegjes.
Er zijn twee vormen van Leishmaniasis.
De eerste, bij vroegere reizigers bekend als Oriental sore, veroorzaakt ernstige huidzweren, vooral op ledematen en het aangezicht.
De tweede variant, ook wel bekend als de zwarte ziekte, tast de lever, milt en beenmerg aan en is de dodelijkste variant.
Volgens ruwe schattingen sterven jaarlijks 60.000 mensen aan de ziekten.
Jaarlijks worden minstens twee miljoen mensen besmet met Leishmaniasis, vooral in het Indiase subcontinent, Latijns-Amerika en Oost-Afrika.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) schat het totale aantal gevallen op 12 miljoen maar wellicht is dat slechts het topje van de ijsberg.
Volgens het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen zijn de ziektegevallen ondergerapporteerd en zijn er voor elke bekende pati챘nt tussen de tien en honderd pati챘nten.
Daarmee is leishmaniasis na malaria de dodelijkste parasitaire ziekte.
Nochtans krijgt de ziekte nauwelijks aandacht van de farmaceutische industrie.
“In tegenstelling tot bijvoorbeeld hiv is leishmaniasis geen kosmopolitische ziekte, ze komt vooral voor in arme regio’s”, weet Marleen Boelaert van het Tropisch Instituut.
“Er is geen markt voor vaccins, waardoor de ontwikkeling ervan commercieel niet interessant genoeg is voor priv챕bedrijven.”
En ook al bestaan er reeds enkele geneesmiddelen voor de ziekte, de toegang tot de medicijnen is in de arme regio’s zeer problematisch.
Ook in het zuiden van Europa treft de ziekte mensen met een zwak immuunsysteem, in de eerste plaats drugsverslaafden en hiv-pati챘nten.
“In bepaalde delen van Itali챘 zijn bijna de helft van alle honden besmet leishmaniasis. Er gaat meer energie naar het zoeken naar een vaccin voor die honden dan naar een vaccin voor mensen.”

Volgens Boelaert is de ziekte ook in Europa aan een opmars bezig, wat vooral te wijten is aan de opwarming van de aarde. Daardoor kunnen de vliegjes ook in het zuiden van Europa overleven.

“Gelukkig is ons immuunsysteem, in tegenstelling tot dat van mensen in arme landen, doorgaans wel bestand tegen de ziekte.”
Het onderzoeksconsortium Leishrisk, onder leiding van het Tropisch Instituut, roept overheden niettemin op om in actie te schieten.
Ze zal ook de stijgende trend van de ziekte in Zuid-Europa in de gaten houden. Daarnaast wil ze de kwaliteit van de diagnose en behandeling in India, Nepal en Bangladesh beter controleren omdat daar veel namaakgeneesmiddelen en -testen circuleren.

Publicatiedatum : 2007-12-28

Leishmaniasis.

Life cycle of Leishmania chagasi
1 Dog or fox naturally infected;
2 When the insect (sand fly) bites the infected animal or human,
he sucks, together with the blood, the parasite (Leishmania chagasi) that causes the disease;
3-4 In the insect’s intestine, the parasite reproduces;
5-6 When the insect bites a healthy human or animal, he introduces the parasite in its victim’s body;
7 Inside the human, dog, or fox’s body, the parasite reproduces, mainly in the spleen,
liver and osseous medulla, causing the disease.
Leishmaniasis cutaneo-mucosa : Leishmania brasiliensis, L.peruviana, L.mexicana y L.pifanoi (agens : Phlebotomus intermedius)
Leishmaniose:
Verschijnselen en preventie
Leishmaniose wordt veroorzaakt door de parasiet Leishmania donovani, een infectie die binnen Europa in toenemende mate wordt aangetroffen in de landen rond de Middellandse Zee.
spleen smear showing amastigotes of Leishmania donovani scattered amongst the spleen cells. Each larger and smaller granule represent a nucleus and kinetoplast/kinetosome complex. This parasite is transmitted by the bite of sandflys of the genus Phlebotomus and causes the disease Kala-azar or visceral leishmaniasis. 1000x
Immune electron microscopy of a Leishmania donovani promastigote stained with anti-Cpn60.2 antibodies and 10 nm protein-A gold particles: the heat shockprotein Cpn60.2 (GroEL) localizes to the mitochondrial matrix of the parasite. n = nucleus; mt = mitochondrium; fl = flagellum
Overbrengers van deze eencellige zweepstaart- parasiet zijn zandvlooien (zandvliegen / tijgermug )
PLAAGMIER

Wetenschappers waarschuwen voor een mierensoort ( Lasius neglectus )die oprukt in Europa en er alle inheemse verwanten verdrijft.

Waar ze zich vestigt, neemt het aantal mieren met 10 tot 100 keer toe. Daardoor kan ze ernstige schade toebrengen aan planten en in gebouwen. De beestjes hebben ook al kortsluiting veroorzaakt in huizen.
In België is de plaagmier, zoals ze hier sinds de ontdekking in 2002 wordt genoemd, al opgedoken in Gent en in de Luikse gemeente Flémalle.

De plaagmier is vermoedelijk afkomstig uit Turkije, maar zeker is dat nog niet. Voor de wetenschap was de soort onbekend totdat ze in 1990 in de Hongaarse hoofdstad Boedapest werd ontdekt. Het geelbruine diertje is slechts 3 millimeter groot en alleen onder een microscoop te onderscheiden van nauw verwante soorten – waardoor ze zo lang onopgemerkt bleef.

De geslachtdieren kunnen niet vliegen …..de verspreiding vindt plaats via mensen die koninginnen ongewild meenemen in plantenmateriaal / bijvoorbeeld potgrond. De insecten vermenigvuldigen zich schrikbarend in hoog tempo en nieuwe kolonies ( inclusief bevruchte koninginnen ) splitsen zich van oude af.

Verdringen
Opmerkelijk is verder dat de kolonies tien tot soms wel honderd keer zo groot kunnen worden als die van de in onze contreien bekende mierensoorten.

Door de enorme aantallen mag verwacht worden dat de plaagmier de inheemse miersoorten op den duur kompleet zal verdringen.

Het sociale leven van het beestje verschilt grondig van dat bij inheemse mieren. Die leven in eerder beperkte kolonies met één koningin – het wijfje dat voor de voortplanting zorgt – en dulden geen soortgenoten uit naburige nesten.

Bij de plaagmier schakelen verschillende nesten aaneen tot superkolonies die tienduizenden koninginnen kunnen tellen, wat voor een veel snellere toename zorgt. Eén nest kan zich makkelijk over tien tot twintig meter uitstrekken en een volledige superkolonie beslaat soms tientallen hectaren.

Intussen zijn al ook waarnemingen gedaan in Bulgarije, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Italië, Roemenië en Spanje. Zelfs op de Canarische Eilanden komt ze voor. Vermoed wordt dat het insect is verspreid via transporten van planten en potgrond, wat meteen de eerste Vlaamse vindplaats verklaart. In 2002 werd de plaagmier immers ontdekt in de botanische tuin van de Universiteit Gent en het aanpalende Citadelpark.(Floralieen ?

Controle in oudere insectencollecties wees daarop uit dat de plaagmier daar al minstens 20 jaar voorkomt.

Datzelfde jaar werden er ook vier exemplaren ontdekt in een fruitkistje dat vanuit het zuiden van Frankrijk in een Brugse biowinkel terechtkwam. Maar daar heeft de mierensoort zich niet gevestigd. De enige andere plaats in ons land waar dat wel is gebeurd, is in de Luikse gemeente Flémalle. Omdat de plaagmier, zoals veel andere soorten, bladluizen beschermt en onderhoudt om zich met hun suikerachtige afscheidingen te voeden – ietwat vergelijkbaar met veeteelt bij mensen – kan hun grote aantal gepaard gaan met zware schade aan de plantengroei.

In Frankrijk zijn ook al problemen gemeld met plaagmieren die in zo grote getale in huizen opdoken, dat ze elektrische leidingen vernielden en kortsluiting veroorzaakten. Eén voordeel heeft de plaagmier wel: terwijl ze bijzonder agressief is tegenover ander mierensoorten, levert ze mensen geen pijnlijke bijten op.

Lasius neglectus 

Chileens Robinsoneiland met unieke fauna en flora kreunt onder invasie van

uitheemse soorten

door Matthias Declercq

Robinson Crusoe, het grootste eiland van de Chileense Juan Fernandezarchipel is al decennialang de hotspot voor natuur-wetenschappers.

Helaas, “het Galápagos voor planten” is ten prooi gevallen aan exoten, aan uitheemse diersoorten.

Door toedoen van de mens heersen nu ratten en geiten in “s werelds belangrijkste ecoregio.
Zo”n driehonderd jaar geleden werd Alexander Selkirk gered op het eiland Mas a Tierra in de Stille Oceaan, één van de drie eilanden die de Juan Fernandezarchipel rijk is. .

In 1966 kreeg Mas a Tierra de naam van het hoofdpersonage, om het Chileense toerisme op het eiland op te vijzelen.
Nu, driehonderd jaar na redding van rover Selkirk, staat het bekende eiland onder druk. Niets is er nog wat het was. De archipel is een van de enige plekken op deze planeet die nog niet in handen vielen van kolonisten, of slechts ten dele.

In 1574 zette de Spaanse ontdekkingsreiziger Juan Fernandez er voor het eerst voet aan wal. Een kleine stap voor de mensheid, een fatale stap voor de lokale fauna en flora. De eilandengroep wordt sindsdien overspoeld door exoten, uitheemse plant- en diersoorten die de macht in het ecosysteem overnemen.
Door de enorme rijkdom aan vooral flora wordt Robinson, samen met de twee andere grote eilanden van de archipel, Selkirk en Santa Clara,het Galápagos voor planten” genoemd.

Terecht.

Tot op heden hebben wetenschappers in het Nationale Park 131 inheemse plantensoorten ontdekt, zo schrijft de Britse krant The Independent. Die maken samen meer dan 60 procent van de totale plantenpopulatie uit. Nergens ter wereld is de dichtheid aan planten groter dan op de eilanden voor de Chileense kust. Ook de fauna scheert er hoge toppen. Zo leven er drie inheemse vogelsoorten en vier andere dierlijke ondersoorten.

De archipel maakt nog geen één procent van de totale populatie van Chili uit, maar staat wel in voor 45 procent van de inheemse vogelsoorten. Het unieke ecosysteem wordt door de Durrell Wildlife Conservation Trust als de belangrijkste ecoregio ter wereld beschouwd

.
De Spanjaard Juan Fernandez had eeuwen geleden geen flauw benul wat voor territorium hij betrad, en had al evenmin weet van de dieren aan boord van zijn schip die samen met hem voet aan wal zetten. Het gaan om uitheemse dier- en plantensoorten die het bestaande ecosysteem binnendringen en soortgenoten verjagen. Dergelijke soorten hebben hoegenaamd geen link met de bestaande populatie en slagen er in vele gevallen in om op korte termijn het roer over te nemen in een bepaald systeem.
Sinds het eerste menselijke bezoek kregen 123 inheemse plantensoorten het etiket “bedreigd” opgekleefd, zijn er 5 uitgestorven, zijn 72 soorten zeldzaam en worden nog eens 21 andere plantensoorten als “kwetsbaar” beschouwd. Van 14 soorten leven er niet meer dan 10 exemplaren, nog eens een handvol soorten moet het rooien met slechts één overlever. Ongeacht de invulling van de begrippen “bedreigd” en “kwetsbaar” tonen die cijfers de ernst van de situatie aan.
Zowat alle bedreigingen van de archipel zijn er gekomen na contact met Europeanen. Alexander Selkirk belandde volgens de overlevering op het eiland Robinson Crusoe met een bijbel, een snuifje tabak, een beetje kledij en een musket. Om te overleven joeg hij op wilde geiten, een overblijfsel van vorige passanten die de dieren als proviand voor barre tijden op het eiland lieten grazen. Meer dan een eeuw voor de ongewilde ballingschap van Selkirk had ontdekkingsreiziger Juan Fernandez naar verluidt amper víér geiten achtergelaten op Robinson.

Anno 2009 telt de intussen wereldbekende plek 3.500 geiten! De immense kudde graast er al decennialang op los en vreet de velden vol unieke plantensoorten nagenoeg compleet kaal. Ook katten, ratten en Zuid-Amerikaanse neusberen vonden de weg naar de archipel.

Tam en onaangepast

Dit is een schoolvoorbeeld van exoten die een bedreiging vormen voor de biodiversiteit van een bepaalde regio“, vertelt Steven Declerck, ecoloog aan de KU Leuven.

“Hoewel dit fenomeen zich overal ter wereld voordoet, doen de gevolgen zich extra hard voelen op dergelijke eilanden, omdat het plaatselijke verlies van soorten daar veelal onmiddellijk het verlies van de volledige wereldpopulatie van de betrokken soort met zich brengt. Vaak zijn inheemse dieren bijvoorbeeld tam en onaangepast aan nieuw aangekomen roofdieren.”
De terugval aan vogelsoorten op het eiland is daardoor eenvoudig te verklaren”, zegt Declerck.

“Op eilanden zonder natuurlijke vijanden hebben sommige vogels het vermogen tot vliegen verloren. Dat is gewoon niet meer nodig. Dan worden er nesten gebouwd op de grond en worden de vogels bijzonder tam. Als er dan al katten op het eiland terechtkomen, hebben de vogels daar geen schrik van en vallen ze makkelijk ten prooi aan de viervoeters. Van vluchtgedrag is geen sprake. De inheemse dieren hebben bovendien de tijd niet om zich op korte termijn aan te passen aan hun rivalen.”

Pijlstormvogel

De verklaring van Declerck snijdt hout, zo bewijst het voorbeeld van de Chileense grote pijlstormvogel, een van de bekendste bewoners van de archipel. Volledig aangepast aan de omstandigheden op het eiland legt de vogel geen eieren in een boom, maar in een ondergronds hol, een plek die makkelijk bereikbaar is voor de neusberen, ratten of muizen.

Zelfs konijnen vormen op de archipel een bedreiging voor de pijlstormvogel, door de eieren van het dier te stelen of op te eten. Als de vogel van tactiek zou veranderen en voortaan voor een kruin koos in plaats van een ondergronds hol, dan nog zou het dier niet veilig zijn voor de exoten. De ratten op de archipel klauteren in geen tijd de bomen in en doen zich te goed aan de vogeleieren.

Ook in de plantenwereld zet het fenomeen zich door. Het geval van de braamstruik is daarbij exemplarisch. De struik werd rond 1930 voor het eerst geplant op Robinson Crusoe, om confituur te maken van de bessen. Door het subtropische klimaat op het eiland is de struik capabel om in drie à vier jaar tijd een volgroeide Lumaboom in te palmen.

Op zich geen drama, ware het niet dat die boom net de favoriete broedplaats is van de vuurkroonkolibrie, de enige inheemse kolibriesoort die op een oceanisch eiland leeft.

Zo heeft het planten van enkele luttele braamstruiken een enorme invloed op de kolibriepopulatie op Robinson Crusoe.

Waren er ten tijde van Selkirk nog 10.000 kleine vogels, dan fladderen er nu nog zo”n 1.000 rond. De kleine vogel stamt af van de Amerikaanse “Greenback”-kolibrie, die vermoedelijk door een hevige storm tot op het Robinsoneiland werd geblazen. Jarenlang deed de evolutie haar werk en veranderde het beestje van een groengepekte vogel tot de nu gekende vuurkroonvariant. Een proces dat Charles Darwin op de noordelijker gelegen Galápagoseilanden ontdekte en de basis vormde voor zijn On the Origin of Species.

Nergens anders ter wereld dan op de Juan Fernandezarchipel is het unieke dier te vinden. Nergens anders zijn de verschillen tussen de mannelijke en vrouwelijke variant van de vogelsoort zo opvallend als op Robinson. Lange tijd werd zelfs gedacht dat het om twee verschillende soorten ging.
“De meeste invasieve zoogdiersoorten zijn vermoedelijk per schip aan land geraakt”, vervolgt Declerck.

Doordat de dieren in een nieuw ecosysteem terechtkwamen, hadden ze geen last van hun natuurlijke vijanden en konden ze zich zonder enige belemmering gedurende lange tijd voortplanten. Dat sommige dieren er in slagen om op héél korte termijn andere soorten in te palmen is overigens een van de belangrijkste oorzaken voor uitstervende diersoorten.”
Voor Declerck is de teloorgang van de Juan Fernandezarchipel dan wel exemplarisch voor het verlies aan biodiversiteit, hij benadrukt evenwel dat het hier niet om een toevalstreffer gaat.

“Dit gebeurt werkelijk overal in de wereld, alleen valt het meer op als dat op een eiland het geval is. Door de verbeterde transportmiddelen worden soorten over de hele wereld verspreid. Het gaat daarbij niet altijd om zichtbare dieren zoals ratten of katten, maar ook over micro-organismen. Denk maar aan de huidige schepen, die in vergelijking met die van eeuwen geleden gebruikmaken van ballastwater om de stabiliteit van het vaartuig te vergroten. Als op een bepaalde plaats dergelijk water wordt binnengehaald en het schip trekt daarna de wereld rond, dan wordt het ballastwater aan de andere kant van de aardbol geloosd en komen micromechanismen in het water terecht die evengoed tot een verlies aan biodiversiteit kunnen leiden.”
“De invasie van exoten is niet alleen een bedreiging voor het bestaande ecosysteem maar kan ook voor flinke economische schade zorgen. De voorbeelden van economisch verval zijn legio. Denk maar aan muskusratten die enkele decennia terug in eigen land dijken beschadigden, al ging het om kleinschalige schade. Veel erger was de komst van een gevaarlijke kwallensoort aan de kust van de Zwarte Zee. De beestjes kelderden er het visbestand en brachten zo ook de lokale economie een ferme slag toe.”
Ook de Noord-Amerikaanse ecologie deelde al in de klappen, door een mossel dan nog. In de talloze Amerikaanse meren kwam de zebramossel terecht, een schelpdier dat in bepaalde omstandigheden zo”n 76 milliliter water per uur kan filteren. De mosselsoort wordt vaak ingezet om de helderheid van meren of vijvers te bevorderen. Helaas, de mosselen kwamen in uitlaatpijpen van elektriciteitscentrales en koelwatersystemen terecht, met flinke economische schade tot gevolg.

Van economische malaise is op Robinson hoegenaamd geen sprake. Het eiland telt amper 750 inwoners, die bovendien nagenoeg allemaal in San Juan Bautista wonen. De kleine colonne Chilenen doet er alles aan om de overlast van de exoten in te dijken, maar het is vechten tegen de bierkaai.
Toch is er hoop op beterschap voor de bedreigde natuur. Inwoners van de archipel zitten nu rond de tafel met de Chileense overheid en een rist wetenschappers om het probleem op te lossen.

Het vangen van de ratten, katten, geiten en andere ongewenste gasten is een mogelijkheid, maar het vee heeft intussen een plaats verworven in de cultuur van de lokale inwoners. Hoe dan ook dringt de tijd voor de Chilenen om een van “s werelds vooralsnog best bewaarde natuurgebieden te beschermen.
© The Independent
Steven Declerck, ecoloog KU Leuven:

Publicatiedatum : 2009-11-21

ECO (?) MIGRANTEN

Exotische spin overleeft Belgische winter

Holocnemus pluchei (Marmertrilspin),

wijfje van de marmertrilspin /10 mm.

De Marmertrilspin, een spin die afkomstig is uit het Middellandse Zeegebied en die in 2001 voor het eerst werd aangetroffen in de haven van Antwerpen, heeft deze winter in openlucht overwinterd. Dat heeft de Belgische Arachnologische Vereniging ARABEL afgelopen weekend vastgesteld. De vaststelling is opmerkelijk omdat de meeste ingevoerde spinnen niet overleven in ons klimaat.

De Marmertrilspin werd in 2001 voor het eerst aangetroffen in de haven van Antwerpen. Sindsdien werd haar doen en laten opgevolgd door ARABEL. De vereniging kon vaststellen dat de spin zich bij ons kon handhaven omdat ze bij voorkeur leeft in gebouwen. Daardoor ontsnapte ze steeds aan de ergste winterkou.

Afgelopen weekend, tijdens een excursie van de leden van ARABEL, bleek echter dat de Marmertrilspin deze winter ook in openlucht heeft overwinterd. “Ondanks de zachte wintertemperaturen blijft dit opmerkelijk omdat het hier gaat om een exotische soort die hier normaal al niet mag voorkomen, ” zegt Koen Van Keer van ARABEL.

Wat extra exotische spinnensoorten in het inheemse spinnenbestand lijkt misschien aantrekkelijk, maar de exotische soorten kunnen wel een bedreiging vormen voor de inheemse biodiversiteit, waarschuwt Van Keer nog. (belga/dm)

Sardien door warmte in de Waddenzee
De sardien komt in opvallend groten getale in de Waddenzee voor. De haringachtige komt normaal alleen in meer warmere wateren zoals de Middellandse Zee voor. Volgens het Koninklijk Nederlandse Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) op Texel heeft de trek van de vissen mogelijk te maken met het steeds warmer worden van de Waddenzee, aldus NIOZ-onderzoeker Hans Witte

Witte zegt ervan op te kijken hoeveel sardientjes bij Texel rondzwemmen. “Het zou kunnen komen door de opwarming. Er gaan steeds meer beesten naar het noorden.” De sardien kan 25 à 30 centimeter lang worden. (anp/dm)

12/04/2007

Nederland 24 nieuwe dieren rijker

14 augustus 2011

Nederland is het afgelopen jaar 24 nieuwe dieren rijker geworden. Het gaat om 23 insecten en een kwal.

De nieuwe dieren zijn onder meer de luzernebehangersbij en de schubhaarkegelbij. Verder gaat het om zeventien nieuwe bronswespen. Daaronder is een kogelgoudwesp, die parasiteert op andere wespen en bijen.

De kwal betreft de steelkwal, die is aangetroffen in de Oosterschelde.

Steelkwal

Volgens Kleukers hangen de vondsten deels samen met beter onderzoek en deels met verandering van het klimaat, waardoor de dieren ook in Nederland kunnen leven.

*Welke conclusie moeten we hieraan verbinden?
Waar kwamen deze dieren eerst voor?

-Gevolg van menselijk ingrijpen in de natuur: uitgezet of meegekomen met bv vliegtuig of gekomen door klimaatverandering ?
Bij ons vliegen sinds jaar en dag honderden groene halsbandparkieten. Maken een hoop teringherrie en verjagen inheemse vogels zoals de bonte specht, wiens holen ze inpikken. In de stadsvijvers worden al steuren gevangen en in de parken lopen leuke witte en gevlekte konijntjes. Allemaal van mensen die hun huisdier kwijt willen.

-Dieren en planten migreren.
De huismus kwam hier vroeger ook niet voor.
Pas toen hier nederzettingen kwamen huisvestte de huismus zich hier ook.

-Ga de verplaatsing / uitbreiding van hun leefomgeving in kaart brengen en misschien geeft dit meer duidelijkheid van welke veranderingen er gaande zijn

*Hoeveel diersoorten zijn hier verdwenen in de laatste decennia?

Beetje verbazingswekkend hoe er door veel mensen heel verschillend op migratie wordt gereageerd:
– als het emigrerende mensen zijn hangt het ene kampement in de gordijnen en het ander roept “ach laat ze toch!”
-Als het planten zijn (zoals de exoten Ambrosia en reuzenbereklauw) dan is het oordeel bijna resoluut vernietigen met wortel en tak; vervelend onkruid en meeeters net zoals distels
– maar waar het diertjes betreft, blijkt ineens het aaibaarheidsgehalte een rol te spelen, maar dat geldt dan niet zo dikwijls voor de meeste (plaag)insekten

Sommigen menen wél (nogal naif en onnodig ) dat de “nieuwe bijen” de rol van bestuiver zullen gaan overnemen (als de inlandse honingbijen zijn uitgestorven ) ….Maar ze vergeten natuurlijk alle reeds aanwezige wilde (solitaire )bijen en hommels ( en de zweefvliegen en vlinders als bestuivers ) …

Plant en dier op trek om opwarming aarde

19 augustus 2011

Planten en dieren trekken twee tot drie keer zo snel weg naar koelere gebieden als tot nog toe werd gedacht.

Onderzoekers van de Britse York University schrijven vrijdag in het wetenschappelijke tijdschrift Science dat de dieren en planten dat doen vanwege de opwarming van de aarde.

Organismen gaan elke tien jaar gemiddeld 12,2 meter hoger op een berg of heuvel wonen. Dat is twee keer zo veel als eerder uit onderzoek naar voren kwam. Tevens is waargenomen dat planten en dieren elk decennium 17,6 kilometer verder van de evenaar gaan leven. Dat is zelfs drie keer zo snel als eerder beschreven.

Opvallend was volgens de onderzoekers dat planten met dezelfde snelheid verplaatsen als insecten, en dat vogels net zo snel zijn als zoogdieren. Wel waren er een aantal soorten die opmerkelijk snel een nieuw habitat had gevonden. Zo trok de gehakkelde aurelia, een vlinder, in 20 jaar tijd 220 kilometer naar het noorden.

Beter aanpassen

Ook zijn er soorten die zich beter aanpassen aan de klimaatverandering. Ongeveer 22 procent van de bekeken soorten trekken zelfs in de richting van het warmere weer.(1)

Onder meer de Cirlgors, een vogel, doet dat. Er zijn ook soorten die zich helemaal niet hebben verplaatst. Het is nog onduidelijk of dat komt omdat ze zich goed kunnen aanpassen, of omdat ze juist moeite hebben met de veranderingen.

Eerste keer

”Deze studie toont voor de eerste keer aan dat soorten zich het snelst verplaatsen in regio’s waar het het snelst warmer wordt. Daarmee is zonder twijfel een verband gelegd tussen de veranderingen in het leefgebied van soorten en de opwarming van de aarde in de afgelopen 40 jaar”, aldus onderzoeker Chris Thomas.

De wetenschappers gooiden in totaal 54 onderzoeken op een hoop om tot de conclusies te komen. Daardoor konden ze gegevens analyseren over meer dan 2000 plant- en diersoorten over een periode van 40 jaar.

Nadeel van het meta-onderzoek is dat er voornamelijk onderzoeken uit Europa en Noord-Amerika in zijn meegenomen. Ook zijn er geen gegevens over het leven in zee betrokken bij het onderzoek.

(1)

“Ongeveer 22 procent van de bekeken soorten trekken zelfs (sic) in de richting van het warmere weer.”
“Er zijn ook soorten die zich helemaal niet hebben verplaatst.”

Helaas wordt niet vermeld hoe groot die tweede categorie is en daarmee is ook niet duidelijk hoeveel soorten zich naar koelere gebieden bewegen.

Ergo, enig verband met opwarming van de aarde, of zelfs maar met temperatuurverschillen – is niet zomaar te concluderen …maar wel aannemelijk geworden en te maken omdat de huidige toenemende opwarming (op mondiale schaal en ongeacht wat de oorzaak is ) wel aanvaard is en genoegzaam bewezen binnen de wetenschappelijke consensus, maar misschien niet aan die snelheid verloopt die nogal vlug wordt geopperd

Er is een planetaire opwarming aan de gang en dat valt niet te ontkennen …

 

DE  GEDULDIGE  VEROVERAARS 

Het stereotype van een biologische invasie is dat deze verloopt volgens het Blitzkrieg-model: binnen korte tijd verspreidt een exotische plant, dier of parasiet zich in een territorium waar deze soort tot dat moment niet voorkwam. Toch lijkt het erop dat sommige invasieve soorten pas na een jaren durend ecologisch schaakspel tot een plaag uitgroeien.

Invasieve uitheemse soorten zoals de tijgermug, de Japanse oester of de Amerikaanse vogelkers hebben het imago van trefzekere overwinnaars. Vroeger hadden we duiven, eksters en mussen, nu zit het Vondelpark helemaal vol met halsbandparkieten. Vanaf het moment dat de eerste pioniers zich in een voor hen onontgonnen ecosysteem melden lijken deze exoten in een rechte lijn op te stomen tot een dominante positie binnen de soortengemeenschap.

Om dit soort biologische invasies beter te begrijpen richten ecologen zich traditioneel enerzijds op de unieke eigenschappen van succesvolle exoten, en anderzijds op de karakteristieke kwetsbaarheden van ecosystemen die met succes gekoloniseerd zijn.

Die aanpak is te beperkt, stellen Amerikaanse biologen nu. Volgens hen zijn niet alleen de eigenschappen van de veroveraar en de structuur van het binnen te dringen ecosysteem op het moment van de invasie van belang, maar is het vooral de vraag of zich op tijd een zogenaamde niche-kans voordoet. Zo’n kans om als exotische soort in een nieuw territorium een biologische rol te monopoliseren kan zich pas jaren na de daadwerkelijke introductie voordoen.

In een uithoek van de Chihuahuawoestijn in Arizona bepaalden biologen sinds 1977 hoe de soortensamenleving zich ontwikkelde. In 24 afgebakende vierkanten van vijftig bij vijftig meter telden ze ieder jaar alle soorten planten. Daarbij hadden ze speciale aandacht voor Erodium cicutarium (reigersbek), een Mediterrane plant die in de achttiende eeuw in Noord-Amerika geïntroduceerd werd. In 1978 groeiden in slechts één van de vierkanten twaalf reigersbekken, in 2008 was Erodium op alle terreinen de dominante eenjarige plantensoort.

http://redbuttecanyon.net/introduced/e_cicutarium.html

Het duurde echter bijna twintig jaar voordat Erodium de kans kreeg om zich tot ecologische hegemonist te ontwikkelen. Tot in de jaren negentig bleef de reigersbek een relatief marginale soort, maar door toevallige veranderingen in de aantallen knaagdieren en de hoeveelheid regenval ontstond een unieke kans om de niche van dominante eenjarige plant te veroveren. Met minder concurrerende planten, maar ook minder kangoeroegoffers (wangzakmuizen met een voorkeur voor de relatief grote Erodium-zaden) explodeerde de reigersbekpopulatie. Dankzij hun toen grote getalen lukte het Erodium ook daarna een dominante soort te blijven.

Randfiguur
Volgens de Amerikanen bewijst de uiteindelijk geslaagde Erodium-invasie dat uitheemse soorten ook na jaren van marginale aanwezigheid nog tot een plaag kunnen uitgroeien. Blijkbaar verschaffen uitzonderlijke omstandigheden soms een mogelijkheid om de gevestigde inheemse soorten van de troon te stoten. Het is natuurlijk wel een vereiste dat een aspirant-invasieve soort als randfiguur in het ecosysteem aanwezig is. Het model doet denken aan slapende terroristencellen, maar ook aan de van nature in veel woestijnen voorkomende dynamiek van de plantengroei, waarbij de zaden in de grond geduldig wachten op een zeldzame regenbui, om op dat moment explosief te kiemen en tot bloei te komen.

Voor ecosystemen betekent deze observatie dat het risico van invasieve soorten waarschijnlijk groter is dan gedacht. Het onderzoek onderstreept het belang van preventie van introducties van soorten in gebieden waar ze niet geëvolueerd zijn. Natuurbeheerders die plagen willen voorkomen zullen de nu al gevestigde invasieve soorten bovendien beter in de gaten moeten houden. Wat vandaag een robuuste soortensamenleving is, kan door toevallige variaties in bijvoorbeeld de populatiegroottes, de voedselbeschikbaarheid of het lokale klimaat plotseling een prooi worden voor hun kans afwachtende exoten.

 

 °

Link  naar reacties 

 

Afbeeldingen van grass carp fish  <—

Over tsjok45
Gepensioneerd . Improviserend jazzmuzikant . Instant composer. Jamsession fanaat Gentenaar in hart en nieren

4 Responses to EXOTEN

  1. Could you please tell me if in the years in which Grass Carp have been active in the Netherlands, they have managed to adapt and evolve to the point of being able to breed in your canals. Or are these Grass carp still needing to be bred in captivity in special aquariums for release into your rivers and canals for weed control.

    • Please if anyone can answer this question could you please respond urgently, thanks
      vera

    • tsjok45 zegt:

      http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=BLTDE_20120820_001
      brugge  graskarper in de reien http://nl.wikipedia.org/wiki/Graskarper

      15 okt 2013

      (in short )
      ” All grasscarps need high water temperature to reproduce …>; thus they are all bred in aquaria and frequently used when waterplant control is needed ” ….
      As far as I know (escaped ? ) glasscarps are NOT reproducing in the wild in rivers of the Benelux ( Belgium , Netherlands Luxemburg )…Hence they can not become pests nor can they easily evolve ( = reproduction is a conditio sine qua non for evolutionary processes ) ….individual adult fishes can survive the winter but they starve when they have eaten all their (plant-)food in smaller closed water environments ……furthermore it is not allowed ( in all european countries ) to introduce (or to use )these fish as biocontrols in open river networks

      However I really don’t know if there aren’t some individuals of this species -able to reproduce sometimes in the wild under certain conditions ; ( for example) during several warmer years ( succesive warm winters and the effects of climate change on local waters) ….
      I’ll try fo find some more information ….

  2. tsjok45 zegt:

    °

    TRIPLOID grass carp or the white amur, ( from the amur river )
    http://www.ecy.wa.gov/programs/wq/plants/management/aqua024.html

    These fish must be sterilised if they are used in (legally allowed ) waterplant control (=in the US = washington area )…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: