Sauropods – Whale Lizards by arvindpillai

Left – A Blue Whale, the largest living animal known to science, Right – The African Elephant, the largest extant land animal

The force of gravity – together with certain physiological and ecological constraints – holds in check the evolution of ever larger body-sizes among mammals on land. By becoming secondarily adapted to life in water, however, whales have been able to circumvent at least some of these size restrictions.

The largest extant land mammal – the African Elephant – is outweighed by sea-going baleen whales of even middling proportions. In all of the Cenozoic era (the 65 million year period following the extinction of the dinosaurs), no terrestrial mammal ever grew to match the Gray Whale, let alone the Blue whale, in body dimensions. The reduced weight constraints of an aquatic medium may account for this apparent difference in maximum attainable size.

Leaving the mammals aside, there is one group of extinct land creatures that did approach the awe-inspiring lengths (though not quite the sheer tonnages) of baleen whales, pushing the evolutionary envelope in terms of height, length, weight and girth in a way that no other terrestrial animal group, before or since, ever did.

Together with whales, the sauropods are examples of animal gigantism par excellence.

What are Sauropods?

The term “Sauropoda” refers to group of quadrupedal, megaherbivorous dinosaurs that existed for a span of over 135 million years – from the close of the Triassic period to the very end of the reign of the dinosaurs. Their highly distinctive body plan was characterized by:

1) An elongate neck. One that, in some genera, grew to double the length of the trunk.
2) A small skull relative to body size, with enlarged eye-orbits and highly placed nasal openings
3) A massive body with a long tail
4) Stout, columnar limbs positioned directly below the body. The bones of the hands/forefeet were arranged into a roughly tubular configuration (vertical with respect to the ground), with the phalanges (finger-bones) reduced. Only the first digit bore a claw – and this too was lost in some of the later groups. The structure of the hind foot was notably different from that of the fore foot – the phalanges were larger and three of the digits were typically claw bearing. The bones of the hindfoot were not arranged vertically with respect to the ground, as was the case with the hand bones, but appear to have assumed a “flatter” posture (semi-plantigrade). A cushioning “pad” of tissue seems to have been present at the base of the hindfoot. Reconstructions of sauropod hands and feet as either elephant-like, with nail-like hooves, or lizard-like, with clawed fingers splayed out every which way, are equally incorrect.

There was limited deviation from this general body plan over the rather lengthy course of sauropod evolution. Paleontologists have puzzled for decades over the ecological, biomechanical and physiological implications of sauropod size and anatomy. How big did they get? What sort of diet fueled those enormous bodies? How did the sauropod heart pump blood across those serpentine necks, all the way to the brain? This article shall consider some of these questions.

How big did Sauropods get?

I have seen books quantify the dimensions of sauropods in feet, meters, cars, double-decker buses, building stories, elephants and bulldozers. The longest of them (Diplodocus and Supersaurus) hit a length of about 33-35 meters (longer than a blue whale). Even conservative body mass estimates suggest that the heaviest sauropods (Argentinosaurus) weighed over 70 tonnes (10 times the weight of a male African elephant).

There were, of course, examples of much smaller sauropods – Eoparasaurus, for example, was only 6 meters long from snout to tail.

The immense size of sauropods would have served as a deterrent against predators (and there was no shortage of large, powerful predators in many of the times and places in which sauropods existed). The long neck would have given the animal a wide sphere of access to vegetation.

What did sauropods feed on? How did they process food?

Sauropod teeth – which ranged from pencil shaped to spatulate, depending on the species – were designed primarily for grabbing and tearing vegetation off shoots and branches (‘cropping’) rather than grinding down tough plant matter. There is nothing analogous to the chewing apparatus of modern mammalian herbivores built into the oral anatomy of sauropods – no large, flattened, squarish teeth positioned at the back of the jaw to pulverize ingested food items. The head was small and the dentition weak. We may infer that very limited mechanical breakdown of food took place in the oral cavity before it was swallowed.

It has been proposed that sauropods utilized large stones in the stomach (called gastroliths) to grind down food. This digestive adaptation is called a “gastic mill” and is observed in modern birds. But the small sizes of fossilized ‘gizzard stones’ relative to body dimensions as well as the possibility that they are simply a result of sedimentary processes, has led a number of researchers to dismiss the idea that this form of food reduction played major role in sauropod digestion. But, without a gastric mill or significant oral processing, how did sauropods physically reduce ingested plant matter into smaller, more digestible bits?
Perhaps such processing was not necessary. Like modern vertebrate herbivores, Sauropods almost certainly relied on a community of symbiotic microbes to break down (otherwise-indigestible) cellulose present in the cell walls of ingested plant material. This microbe-mediated process, involving the enzymatic breakdown of cellulose (and other carbohydrates) to short chain fatty acids that can be absorbed by the host, is called fermentation. The tremendous sizes of sauropods might have permitted the retention of food in the digestive tract for long periods of time. Prolonged food retention times and extensive exposure to microbial fermentation may have actually compensated for the limited mechanical reduction of food in the mouth and gut.

The lengthy necks of sauropods gave them an enormous foraging range. They fed primarily on gymnosperms (conifers), sphenophytes (eg. Horsetails) and pteridophytes (ferns). As flowering plants diversified rapidly during the mid-cretaceous, they too were no doubt incorporated into the sauropod diet.

Bird lungs and long necks

The vertebrae and ribs of sauropods have well-developed air-spaces, which have been interpreted as emanating from the respiratory system. These air spaces are similar in nature to those found in birds (their closest living relatives), suggesting that sauropods may have sported an avian-style respiratory system – with air-sacs distributed throughout the body. The presence of these air spaces lightened the enormous skeletons of these animals without compromising strength. In addition, the presence of air sacs may have permitted the evolution of one of the signature features of sauropods: an elongate neck. As one increases the length of the pathway of air-conduction from the nostrils to the lungs, the amount of so-called anatomical “dead space” increases. Dead space refers to inhaled air, located in the conducting areas of the respiratory system, which does not participate in gas exchange. The large dead space present in the incredibly long tracheas of sauropods (also seen in the much smaller necked giraffe) would have severely lowered breathing performance were it hooked up to a mammalian-type lung. Under an avian model of respiration, however, the additional air-storage capacity provided by the air sacs would allow the trachea to overcome this dead space and maintain respiratory efficiency.

The high rates of growth determined from histological analysis of sauropod bone tissues appear to indicate that, for at least part of their life span, sauropods had high basal metabolic rates far more comparable to large mammals than to modern ectothermic reptiles. This high BMR may have slowed down later in the life of the animal. Adult sauropods would have retained heat energy and maintained a relatively stable body temperature by mere virtue of their size (gigantothermy). Muscular activity, metabolic reactions and digestive processes, such as fermentation in the gut, can be assumed to have produced heat internally. The air sacs described earlier would have served as surfaces for heat exchange.

How did the sauropod heart pump blood to the head?

The vertical distance between the heart and the head of sauropods is dependent on neck posture. If large sauropods did hold their necks upright, the vertical heart-brain distance in many cases would be over 8 meters. Scientists infer that huge blood pressures (over 700 mm Hg) – unheard of among modern animals – would be necessary to supply the head with oxygen and nutrients. The enlarged, highly muscular heart that would be necessary to produce this astonishing hydrostatic pressure would be grossly energy inefficient, cause space problems and suffer from a number of mechanical disadvantages. And so, various cardiovascular adaptations have been hypothesized to exist in sauropods to get around the hypertension issue.

Some workers have suggested that the sauropod circulatory system featured multiple ‘hearts’ in series, each accessory heart capable of pumping blood to the next valved pump in the circulatory pathway (thereby allowing effective blood-flow from the primary heart to the brain). However, no such system has been observed to exist in modern vertebrates and it is unclear how the nervous co-ordination of this congo-line of secondary hearts would have operated. Perhaps sauropod blood had a higher viscosity and erythrocyte count, increasing its oxygen carrying capacity.
The neck posture of sauropods is still widely debated, but if the head were habitually positioned at low-to-medium heights – as appears to be the case in Diplodocus – then there is no need to invoke the presence of a grossly hypertrophied heart or outrageously high blood pressures. Browsing at high elevations for limited periods of time, though costly in terms of cardiac output – may have given sauropods access to critical food resources unavailable to other animals.

Could sauropods rear up?

Kinetic-dynamic modeling of the skeletons of sauropods indicates that at least some of them were capable of briefly rearing up on their hind legs and utilizing their tails as a “third leg” of sorts (a kind of tripodal stance) before dropping back down to a quadrapedal stance. This would have allowed for browsing at great heights. A rearing diplodocus would have been a sight to behold indeed.

BBC production called The Ballad of Big Al. This clip involves a pack of Allosaurus’ launching a concerted attack on a Diplodocus herd.

<!– var tcdacmd=”cc=pic;dt”; –>





Big & small

Why did some dinosaurs grow so big?

Paleontologists don’t know for certain, but perhaps a large body size protected them from most predators, helped to regulate internal body temperature, or let them reach new sources of food (some probably browsed treetops, as giraffes do today). No modern animals except whales are even close in size to the largest dinosaurs; therefore, paleontologists think that the dinosaurs’ world was much different from the world today and that climate and food supplies must have been favorable for reaching great size.

Sauropoda: de echte groten der aarde

Caroline Hoek op 4 maart 2012

De echte groten der aarde: dat waren toch echt de Sauropoda!

De Sauropoda is een groep plantenetende dinosaurussen. De dieren heersten lange tijd over de aarde. Op alle continenten – zelfs op Antarctica – zijn resten van de plantenetende dinosaurussen teruggevonden.

Sauropoda is een onderorde die weer onder te verdelen valt in tal van soorten. Want Sauropoda waren er in allerlei maten. Hele kleintjes, maar ook uitzonderlijk grote.Sterker nog: de grootste landdieren die ooit op aarde hebben rondgelopen behoren tot de Sauropoda!

De Sauropoda brachten het grootste deel van hun leven op vier benen door. Het waren echte planteneters. Sommige wetenschappers vermoeden dat de dieren daar ook hun lange nekken aan te danken hebben. De opvallend lange halzen kwamen prima tot hun recht wanneer de dieren groen van grotere hoogte moesten plukken. Anderen vermoeden dat de lange nek ervoor zorgde dat de dinosaurussen zonder veel te hoeven lopen toch veel voedsel tot zich konden nemen: de halzen konden immers een flink oppervlak beslaan. Zo zouden de dieren veel energie hebben bespaard. Hoewel de nek toch één van de meest kenmerkende eigenschappen van deze dinosaurussen is, is dus nog niet helemaal duidelijk welke functie deze nu precies had.

Sauropoda in Duitsland. Afbeelding: Gerhard Boeggemann (via Wikimedia Commons).
De opvoeding
Jonge Sauropoda kwamen in een ei ter wereld. De grootte van zo’n ei verschilde natuurlijk per soort. Er zijn eieren van zo’n 27 centimeter lang teruggevonden, maar er zijn ook eieren bekend die maar de helft zo lang zijn. Onduidelijk is wat de moeder na het leggen van het ei deed. We weten nog altijd niet of de moeder (en/of vader) bij de eieren in de buurt bleef, de jongen verzorgde of de handen er helemaal van af trok. Sommigen denken dat jonge en volwassen Sauropoda niet met elkaar optrokken vanwege het verschil in grootte. De kleintjes zouden heel gemakkelijk vertrapt worden door de ouderen. Wetenschappers hebben in het verleden wel voetstappen van Sauropoda teruggevonden die erop wijzen dat jongvolwassen en volwassen Sauropoda samen optrokken. Mogelijk gebeurde dat pas wanneer het grootste verschil in grootte geschiedenis was. Het is ook best mogelijk dat bepaalde soorten Sauropoda wel voor hun jong zorgden en anderen weer niet. Zo zijn er sporen van Phuwiangosaurussenteruggevonden die erop wijzen dat volwassen dieren wel met hele jonge soortgenoten optrokken. Mogelijk werden jonge dino’s van deze soort dus wel door hun ouders opgevoed.

Een nagebouwd skelet van de Argentinosaurus. De grootte van het beest wordt vooral duidelijk als u kijkt naar de mensen die naast het skelet staan. Foto: Eva K. (via )

argentinasaurus vertebra

Zoals gezegd waren Sauropoda er in allerlei maten. Sommige dinosaurussen uit deze onderorde waren slechts enkele meters lang, maar ook de grootste dinosaurussen ooit gevonden behoren tot de Sauropoda.

De Argentinosaurus gaat bijvoorbeeld de boeken in als het zwaarste en het langste landdier dat ooit geleefd heeft. Het beest kon naar schatting wel 37 meter lang worden en kon gemakkelijk 80.000 kilo wegen. Zo’n enorm lijf vroeg natuurlijk om een hoop onderhoud. De dinosaurus bracht het grootste deel van zijn leven dan ook waarschijnlijk etend door. Toch is Argentinosaurus niet de grootste dinosaurus ooit.

Die eer lijkt weggelegd voor de mysterieuze Amphicoelias fragillimus. In 1878 werd één bot van dit beest teruggevonden. Helaas is dat bot weer kwijtgeraakt, maar gelukkig zijn er nog wel uitgebreide beschrijvingen van overgebleven. Op basis van die beschrijvingen heeft onderzoeker Kenneth Carpenter een schatting van de grootte van A. fragillimus gemaakt. En die schatting liegt er niet om. De dinosaurus zou 58 meter lang zijn geweest. Het hoogste punt op de rug was 9,25 meter hoog en het beest had een gewicht van meer dan 122.000 kilo!

Zo groot was de Amphicoelias fragillimus volgens Carpenter. Afbeelding: Dropzink (via Wikimedia Commons).
Het is misschien moeilijk voor te stellen, maar ook deze gigantische planteneters hadden vijanden. Toch moest een vleesetende dinosaurus met honger wel van hele goede huize komen, wilde hij zo’n Sauropoda op het menu zien verschijnen. Ten eerste waren zeker de grote Sauropoda natuurlijk indrukwekkende verschijningen. Die hoogte werkte ook op een andere manier in hun voordeel: vleeseters konden moeilijk bij het zwakste punt van de dinosaurussen – de nek – komen. Daarnaast hadden de Sauropoda een lange staart waarmee ze flinke klappen uit konden delen. Wanneer de Sauropoda in een groepje bijeen waren, hadden roofdieren hoogstwaarschijnlijk helemaal geen schijn van kans.

Net zoals de meeste dinosaurussen verdwenen ook de Sauropoda door toedoen van een massa-extinctie van de aardbodem. Dat gebeurde zo’n 65 miljoen jaar geleden.

De  restanten van Sauropoda worden nog altijd met grote regelmaat op tal van plekken teruggevonden. Het zijn de bewijzen van een soort die in zijn hoogtijdagen over vrijwel de gehele aarde heerste. Sauropoda waren dieren  om rekening met te houden. Het waren geen vleeseters, maar voor veel organismen waarschijnlijk toch wel redenen om een blokje om te gaan.


The energetics of low browsing in sauropods” –
Biggest of the big: a critical re-evaluation of the mega-sauropod Amphicoelias fragillimus” –
Argentinosaurus feeding” –
Boek: Introduction to the study of dinosaurs. Door: Anthony J. Martin.
Boek: Biology of the Sauropod Dinosaurs: Understanding the Life of Giants. Door: Nicole Klein, e.a.
Boek: Dinosaurs: A Concise Natural History. Door: David E. Fastovsky, e.a.
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door Debivort (cc via

Vooral de  sauropoda  behoren tot de  grootste  reuzen die ooit geleefd hebben  …Maar de  extante  walvis  : de   grote  blauwe vinvis  is nog wel iets groter  …..




¨*apatosaurus  *Brachiosaurus *Brachiosaurus * apatosaurus skull




  Caudal vertebrate




Diplodocus  cast London ,















Diplodocus discovered in 1877, is one of the longest known dinosaurs.

It was probably also very gassy






Oct 16, ’07

Wetenschappers ontdekken nieuwe reuzendinosaurus

Graphic showing an impression of Futalognkosaurus dukei (Source: Annals of the Brazilian Academy of Sciences)

The plant-eater’s skeleton came
complete with fossilised leaves
Wetenschappers hebben in Argentinië een enorm skelet gevonden van een plantenetende dinosaurus. Het gaat om een van de grootste en meest complete skeletten ooit gevonden en de structuur van de nek duidt erop dat het skelet waarschijnlijk van een tot nog toe onbekende soort titanosaurus was.
De soort is Futalognkosaurus dukei genoemd. De naam Futalognkosaurus is afgeleid van het Mapucho, de lokale indianentaal, en wil zoveel zeggen als ‘Grote baas van de hagedissen’.

De eerste botten werden in 2000 gevonden aan de oever van het Barreales meer in de provincie Neuquen (Patagonië). De afgelopen zeven jaar zijn de onderzoekers bezig geweest met het uitgraven van de botten.

A dinosaur backbone sticks out of ground in Patagonia (AP)

Patagonia is rich in remains like this
 exposed dino spine

De nieuwe dino moet zo’n 32 meter lang zijn geweest, en pak ‘m beet vier verdiepingen hoog. De botstructuur in de extreem lange nek (17 meter!) is zo anders dan van al bekende dino’s, dat de onderzoekers van mening zijn dat Futalognkosaurus een aparte soort is. Het dier had een staart van vijftien meter. Er is een nekwervel gevonden met een hoogte van een meter.

In Argentinië werden al eerder reusachtige dino’s gevonden als Argentinosaurus (35 meter lang) en de Puertasaurus reuili. (35 tot 40 meter)

Het beest wandelde waarschijnlijk ongeveer 88 miljoen jaar geleden rond in Patagoni챘 .

Sluit dit venster

Dinosaur remains (National Museum of Brazil)

Late Cretaceous beast: The remains are simply huge


Sluit dit venster
De nek van Futalognkosaurus, hier op een artist impression, was dertien meter lang. Ter vergelijking: een giraffennek meet een meter of twee
Nieuwe dinosaurus-soort ontdekt 
29 augustus 2006
Maxakalisaurus topai,
 Braziliaanse paleontologen hebben een nieuwe dinosaurus-soort ontdekt.
Het enorme dier van zo’n 13 meter lang leefde volgens de deskundigen ongeveer 80 miljoen jaar geleden. in  het krijt
Fossiele resten van de Maxakalisaurus topai, behorend tot de groep Titanosaurussen, zijn gevonden in  de zuidelijke Braziliaane staat Minas Gerais.
De nieuwe dino is genoemd naar de Indianenstam Maxakali, die nu nog in het gebied leeft.
De plantenetende Maxakalisaurus topai had een fors lichaam, een lange staart en nek, en een relatief klein hoofd.

Important find

The find is extremely important as Maxakalisaurus topai is closely related to a highly evolved group of dinosaurs, called the Saltasaurinae, researcher Alexander Kellner said after presenting a reconstructed    model- skeleton of the reptile in the National Museum in Rio de Janeiro.

The Saltasaurinae lived 70 million years ago and the fossils have only been found in Argentina.

“Among its specific traits are some peculiarities that we found in the vertebrae, especially a protuberating sacral vertebra … It also has teeth with carinae (ridges), which we think served to better process the food,” Kellner said.

Dinosaurs from the Titanosauria group were the main herbivorous dinosaurs of the ancient super-continent known as Gondwana, which grouped Australia, India, Africa, South America and Antarctica some 200 million years ago.

Some scientists believe a connection still existed between what is now South America, Antarctica, India and possibly Australia until about 70 million years ago.

Nigersaurus  taqueti

500 snijtanden in een vederlichte kop

De kop van Nigersaurus was buitenissig: superlicht en voorzien van 500 snijtanden. Een echte grasmaaier. De schedel stak in 1997 boven het woestijnzand uit en is nu met moderne technieken uitgebreid doorgelicht.

Amerikaanse paleontologen hebben een vreemde dinosaurussoort ontdekt, van 110 miljoen jaar geleden.

Het dier moet zo groot als een olifant geweest zijn, met een muil die nog het meest lijkt op een grasmaaier en een nek die het dier nauwelijks kon strekken. Dat betekent dat de kop altijd dicht bij de grond bleef en dat de
Nigersaurus taqueti wellicht de koe van de oertijd was.

De extreem licht uitgevoerde kop van Nigersaurus, die 110 miljoen jaar geleden leefde, telt  500 snijtanden, elk ongeveer zo groot als de hoektand van een peuter.   (Foto WFA)

De extreem licht uitgevoerde kop van Nigersaurus, die 110 miljoen jaar geleden leefde, telt 500 snijtanden, elk ongeveer zo groot als de hoektand van een peuter.  (Foto WFA)

Meer bepaald zou het dier met zijn brede bek met twee dichte rijen kleine tanden als een soort grasmachine  door de varens en paardenstaarten zijn gegaan.

Paul Sereno van de Universiteit van Chicago en zijn team ontdekten   in 1997 vijf skeletten van de 9 meter lange soort in Nigerese Sahara.
De onderzoekers hebben nu met computermodellen een aanschouwelijk beeld van hun vondsten gemaakt.
Sereno stelt zich ook vragen bij beelden van gerelateerde soorten zoals  Diplodocus  (  Diplodocoidea )  , vaak voorgesteld terwijl ze van boomtoppen eten.
Het lijkt de paleontoloog waarschijnlijker dat ook die dinosauriërs graasden.

CT-scan van dinosauriër wijst op eten van de grond, niet uit bomen

20 november 2007   /Michiel van Nieuwstadt

Reconstructie van Nigersaurus.   (Foto en illustratie National Geographic)

Reconstructie van Nigersaurus.
(Foto en illustratie National Geographic)

De koe onder de dinosauriërs, 110 miljoen jaar geleden. Zo typeren Amerikaanse wetenschappers het buitenissige dier dat zij hebben gereconstrueerd. Hun bevindingen zijn gepubliceerd in het novembernummer van het gratis toegankelijke wetenschappelijke internettijdschrift Plos ONE.

De 30 centimeter brede rechthoekige bek van Nigersaurus taqueti oogt als een mechanische grijper. Die grijper is volgepropt met meer dan 500 snijtanden. In het oog springen twee kaarsrechte tandenrijen van elk circa 60 stuks in de boven- en onderkaak van het fossiel. Achter elke zichtbare tand schuilt een batterij reservetanden, soms wel tien. Slijtsporen op de tanden laten zien dat ze gebruikt werden als een soort scharen om vegetatie mee af te ‘knippen’. Veel langer dan een maand gingen de tanden waarschijnlijk niet mee.

Volgens het team van paleontologen onder leiding van de Amerikaanse fossielenjager Paul Sereno is Nigersaurus een extreem gespecialiseerde sauropode. Tot deze groep van dinosauriërs met olifantspoten, lange nekken en lange staarten behoren de grootste landdieren die ooit op aarde geleefd hebben. Nigersaurus was in deze categorie een kleintje: niet veel zwaarder dan een Indische olifant.

Volgens Sereno was Nigersaurus niet in staat om zijn kop ver van de grond te tillen. Net als een koe graasde hij op de grond. Op het menu stonden paardenstaarten en varens, want gras bestond 110 miljoen miljoen jaar geleden niet of nauwelijks. Interessant is de conclusie van Sereno dat ook andere, bekendere sauropoden zoals Diplodocus hun kop niet ver konden optillen. Ten onrechte zijn deze dieren lang afgeschilderd als een soort giraffen met een lange nek om hoog in de bomen naar bladeren te reiken.

Nigersaurus had een herseninhoud van 53 kubieke centimeter, niet veel meer dan die van een schaap. Zijn brein was daarmee veel kleiner dan dat van vleesetende dinosauriërs en zelfs relatief klein in vergelijking met andere sauropoden.

De eerste botten van Nigersaurus werden in de jaren vijftig uitgegraven in de woestijn van Niger door een team onder leiding van de Franse paleontoloog Philippe Taquet.

Sereno’s medewerker Didier Dutheil zag in 1997 een schedel van het dier boven het woestijnzand uitsteken en nu is het fossiel met moderne technieken uitgebreid doorgelicht.

Mede-auteur Lawrence Witmer van de universiteit van Ohio in Athens bracht de reservetanden aan het licht op een CT-scan van de schedel. ‘CT’ staat voor computer tomography. Het is een reeks röntgenfoto’s waaruit de computer een driedimensionaal beeld opbouwt.

Met de CT-scanner bracht Witmer ook details van de binnenkant van de schedel van Nigersaurus in kaart. Het onderzoek richtte zich in het bijzonder op de zogeheten halfcirkelvormige kanalen, onderdeel van het binnenoor. Die zijn belangrijk voor richtingsgevoel en balans van gewervelde dieren. Uit de positie van de kanalen leidde Witmer de positionering van de kop af. Nigersaurus hield die bijna loodrecht naar beneden, in de richting van de grond. Uit de structuur van de dertien nekwervels viel af te leiden dat het dier nauwelijks omhoog kon kijken.

Volgens Sereno en Witmer graasden ook andere sauropoden, zoals Diplodocus, op de grond, al wijst de positionering van hun binnenoor erop dat zij hun kop iets meer rechtop hielden. Dinosauriërexpert

Martin Sander van de universiteit van Bonn kan goed leven met de bizar ogende reconstructie van de schedel van Nigersaurus. De reconstructie van de halfcirkelvormige kanalen noemt hij het krachtigste punt uit de studie. Maar de neerwaartse kop van Nigersaurus zegt volgens Sander weinig over de houding van sauropoden in het algemeen. „We hebben hier te maken met een uitzonderlijk gespecialiseerd dier”, zegt hij in een telefonische toelichting.

Toch zijn wetenschappers het er volgens Sander wel over eens dat ook Nigersaurus’ grote verwant Diplodocus zijn nek bij voorkeur omlaag hield. Dat geldt niet noodzakelijkerwijs voor andere sauropoden zoals Camarasaurus en Brachiosaurus.

Sander: „Er is geprobeerd om de positie van de nek te reconstrueren door de verschillende wervels uit de wervelkolom zo neutraal mogelijk over elkaar te leggen. Daaruit is geconcludeerd dat Brachiosaurus zijn kop vertikaal hield, maar dat klopt niet. Wij hebben laten zien dat zo’n neutrale positionering van de wervelkolom de houding van levende dieren zoals een kameel of een struisvogel óók niet goed voorspelt.”

 Uit de littekens van gewrichtsbanden op de nekwervels van Brachiosaurus is volgens Sander daarentegen wel de conclusie te trekken dat Brachiosaurus wél ver boven zijn omgeving uittorende.

De enorme tandenbatterij van Nigersaurus huist in een klein en fragiel schedeltje. De paar botjes die de vreemde knipsnuit verbinden met de rest van de schedel zijn slechts een paar millimeter dik.

Nigersaurus is een extreme variant in een toch al vreemde groep dinosauriërs. Waar komt die uitzonderlijke bouw vandaan?

Plantenetende zoogdieren zouden nooit toekunnen met zo’n kleine kop”, zegt Sander. „Dat komt doordat zij voedsel in hun bek vermalen. Daarvoor zijn enorme kiezen nodig. Je ziet dat de kop van grote plantenetende zoogdieren disproportioneel groter wordt.”

Bij grote plantenetende dinosauriërs ligt het anders, zegt Sanders. Zij verteerden hun voedsel door het eindeloos te laten gisten in hun enorme lichamen.

Sander speculeert dat sauropoden hun lange nekken in de loop van de evolutie ontwikkelden om zuinig te kunnen doen met hun energie. Dat is, denkt hij, ook het nut van een olifantsslurf. Het heen en weer zwaaien van een lang uitsteeksel is een efficiëntere manier om voedsel te benaderen dan rondstappen op lompe olifantspoten.

National Geographic Magazine toont in het decembernummer reconstructies van Nigersaurus en andere dinosauriërs



spinophorosaurus vertebrae.


TURIASAURUS    Turiasaurus riodevensis 21 december 2006

– In Spanje zijn de fossiele overblijfselen van een gigantische dinosaurus
ontdekt.De resten werden in een kalksteenafzetting bij het plaatsje Riodeva in Zuid-Spanje gevonden, verspreid over een oppervlak van 280 vierkante meter.
Bij de opgraving werden ook resten van al bekende sauri챘rs gevonden.
 Het dier woog tussen de 40 en 48 ton en zag eruit als een reusachtige  hagedis.
Het beest leefde 150 miljoen jaar geleden en had een voorpoot met een bovenbot zo hoog als een volwassen man: bijna 1,80 meter De tenen aan de voorpoten van de Turiasaurus waren zo groot als een rugby-bal, schrijven de onderzoekers.
Zijn tanden tot drie centimeter dik en tien centimeter lang. , zo meldden de Spaansewetenschappers, die hun vondst wereldkundig maken in het blad Science.
Van kop tot staart was hij 30 tot 37 meter lang.
Het gaat om een wat primitiever gebouwd dier dan de sauriërs die in de Amerika’s en Afrika leefden aan het einde van het Jura-tijdperk. Behalve de poten en klauwen, zijn ook kleinere fragmenten gevonden van de schedel, tanden en andere skeletdelen als ribben.

De Europese dino heeft de naam Turiasaurus riodevensis gekregen 

De nieuwe dinosaurus is Turiasaurus riodevensis gedoopt, een samentrekking van het Griekse woord Teruel (hagedis) en Riodeva, het dorp waar het fossiel is gevonden.

Het is het grootste exemplaar dat tot nu toe in Europa is ontdekt. Eerder werden vooral in Zuid- en Noord-Amerika resten van grote dinosaurussen gevonden.

Ook in Europa hebben dus enkele forse prehistorische monsters geleefd.


Eieren gevonden in fossiel van dinosaurus
Student vindt voetafdruk dinosaurus in Alaska
Resten dinosaurus onder bodem Noordzee
Mini-dinosaurus ontdekt in Duitsland
Nieuwe dinosaurus-soort ontdekt

Phylogenetic relationships of Turiasaurus gen. nov. and the newly recognized clade Turiasauria. This analysis also groups European, Asian, and South American Middle-Upper Jurassic Euhelopodidae-related sauropods in a monophyletic clade. The figure represents a 50% majority-rule consensus cladogram based on 11 most parsimonious trees. The data matrix contains 309 characters and 33 taxa, adding three genera from the Villar del Arzobispo Formation: GalveosaurusLosillasaurus, and Turiasaurus (table S3). The analysis was done with PAUP* 4.0b 10: tree length = 611; consistency index = 0.5205; retention index = 0.7233.

Skeletal elements of T. riodevensis gen. et sp. nov.: left radius, ulna, carpal, and manus in cranial view (A); humerus in cranial (B) and lateral (C) views; left ulna in cranial view (D); left radius in medial (E), proximal (F), and distal (G) views; left fibula in medial view (H); middle dorsal vertebra in cranial view (I); left sternal plate in ventral view (J); cervical vertebra and rib in left lateral view (K); cervical rib in medial (L) and lateral (M) views; left tibia in proximal (N) and medial (O) views; left astragalus in proximal (P) and cranial (Q) views; metatarsal V in lateral view (R); right pes in cranial view (S); distal caudal vertebra in left lateral view (T). Scale bar 1 = 20 cm [(A) to (H), (N) to (Q), and (S)]; scale bar 2 = 10 cm [(I) to (M)]; scale bar 3 = 5 cm (R), and scale bar 4 = 2 cm (T).

Er is genoeg materiaal aangetroffen om een redelijk betrouwbare reconstructie van deze reus te maken. Het gevonden exemplaar moet zo’n 35 m lang zijn geweest en 40-48 ton hebben gewogen  

Tot de 70 gevonden fragmenten, die samen een kwart van het hele skelet vertegenwoordigen, behoort het merendeel van een voorpoot. Alleen al het opperarmbeen is zo groot als een mens (1,79 m). Dit is vrijwel even groot als het opperarmbeen van Argentinosaurus, waarvan het grootst bekende exemplaar 1,81 m meet. Alleen de brachiosauriërs hadden grotere voorpoten, maar die waren veel groter dan hun achterpoten, en hun totale grootte was dan ook minder dan die van Turiasaurus.

Het skelet van de hele voorpoot van Turiasaurus is 3,5 m hoog. De achterpoten van het dier waren ongeveer even groot, en daarmee duidelijk groter dan die van Brachiosaurus. Aan de tenen zitten grote klauwen, maar het dier was waarschijnlijk een planteneter. Dat blijkt uit de karakteristieken van de aangetroffen tanden.

Waarschijnlijk leefde Turiasaurus langs de kust van de Tethyszee, de (veel bredere) voorloper van de Middellandse Zee. Hij moet daar gezelschap hebben gehad (zoals blijkt uit andere vondsten op de locatie en in de nabije omgeving) van andere dinosauriërs (inclusief op twee poten lopende vleeseters), andere sauropoden (waaronder soorten die leken op de bekende zwaar gepantserde Stegosaurus), schildpadden en krokodilachtige reptielen.

Onderzoekers Luis Alcalá, Rafael Royo en Alberto Cobos bij de in Dinopolis tentoongestelde voorpoot van Turiasaurus.
bron: Fundación Dinopolis, Teruel (Spanje).

Het grote aantal botfragmenten dat is gevonden (onder meer van de schedel, de ribben, het schouderblad, naast uiteraard de botten van de poten; helaas ontbreken restanten van het bekken) maakt niet alleen de reconstructie van het dier goed mogelijk, maar levert ook veel informatie over de taxonomische plaats van het dier. Het gaat om een nieuw geslacht (en dus ook een nieuwe soort) van de sauropoden (waartoe alle ’reuzendino’s’ behoren). Turiasaurus wijkt echter wel zoveel af van alle andere sauropoden dat er een aparte familie voor is benoemd (de Turiasauria).

Royo-Torres, R., Cobos, A. & Alcalá, L., 2006. A giant dinosaur and a new sauropod clade. Science 314, p. 1925-1927.

Zie verder

Turiasaurus riodevensis was a sauropod dinosaur.

The systematic paleontology of it is:

Saurischia Seeley 1888
Sauropodomorpha von Huene 1932
Sauropoda Marsh 1878
Turiasauria Royo-Torres et al. 2006
Turiasaurus Royo-Torres, Cobos, and Alcala 2006
Turiasaurus riodevensis Royo-Torres et. al. 2006

Fossil remains of it have been found in the Villar del Arzobispo Formation in Teruel, Spain. They were unearthed in strata dating to a span that is Tithonian-Berriasian (Late Jurassic-Early Cretaceous). Royo-Torres- Cobos, and Alcala formally described Turiasaurus in 2006.
Phylogenetic analysis has resulted in a new clade being created, one called Turiasauria. Turiasaurus has been placed in it, along with Losillasaurus and Galveosaurus. [Note – The source of this information is an article written by R. Royo-Torres, A. Cobos, and L. Alcala. The title is A Giant European Dinosaur and a New Sauropod Clade. It was published in 2006 in Science 314: 1925-1927.]
This dinosaur was definitely a giant. It has been estimated to have possibly been 30 m. (98 feet) in length. Turiasaurus may have weighed up to 48 tons. This excerpt from DinoData lists characteristics of the holotype:

Holotype: An articulated left forelimb including humerus, radius, proximally incomplete ulna, carpal, five metacarpals, and seven phalanges (specimen numbers CPT-1195 to CPT-1210, housed in the Museo de la Fundacion Conjunto Paleontologico de Teruel-Dinopolis, Teruel, Aragon, Spain).

This excerpt tells about the paratype:

Paratype: Remains attributed to the same individual, found close to each other in an area of 280 m2, consisting of skull fragments, eight teeth, six cervical vertebrae, with ribs probably cervicals 3 to 8), two proximal dorsal vertebrae, a middle dorsal vertebra, fragments of other dorsal vertebrae, eight dorsal ribs (five incomplete), a partial sacrum, two distal caudal vertebrae, a proximal fragment of the left scapula, a left sternal plate, a distal fragment of the left femur, a proximal fragment of the left tibia, a distally incomplete left fibula, a complete left astragalus, two left pedal phalanges, and an incomplete right astragalus and pes, housed in the Museo de la Fundacion ComjuntoPaleontologico de Teruel-Dinopolis, Teruel, Span.

Neal Robbins

Maar er zitten natuurlijk   ook “kleintjes “onder de sauropoda

Mini-dino leefde in Duitsland

07/06/06 Duitsland leefden 154 miljoen jaar geleden mini-dinosaurussen. Dat heeft de Duitse paleontoloog Martin Sander ontdekt. Met een gewicht van naar schatting een ton waren de dieren maar liefst vijftig keer zo klein als hun naaste familielid, de Brachiosaurus, schrijft Sander in een artikel dat donderdag verschijnt in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Kleine botten
De botten van de plantenetende dwergdino werden in 1998 ontdekt in een steengroeve in het noorden van het Harzgebergte. Gezien de geringe omvang van de botten gingen wetenschappers er aanvankelijk van uit dat ze van jonge dieren afkomstig waren. Na uitgebreid onderzoek door Sander, die verbonden is aan de universiteit van Bonn, bleek echter dat het ging om resten van volwassen dinosaurussen. Daarmee was duidelijk dat Sander een wetenschappelijke sensatie in handen had: verreweg de kleinste reuzendinosaurus die ooit gevonden is.Het dier, dat ‘Europasaurus holgeri’ is gedoopt, naar de vinder van hun botten, de amateur-paleontoloog Holger Lüdtke, was nauwelijks langer dan een personenauto: hooguit zo’n zes meter lang. Een dwerg in vergelijking met hun grote broer, het grootste landdier dat ooit geleefd heeft, die 45 (?)meter lang kon worden en tot zo’n tachtig ton woog.Verklaring
De verklaring voor hun geringe omvang was waarschijnlijk voedselschaarste. Delen van Duitsland lagen 150 miljoen jaar geleden onder water, ook het gebied waar de resten van de Europasaurusopdoken. Hoe meer de zeespiegel steeg, en hoe meer land onder water liep, hoe moeilijker de dinosaurussen het kregen om voldoende voedsel te vinden.
De kleinere dieren hadden een betere overlevingskans, omdat ze minder voedsel nodig hadden. Het is pas de tweede keer dat een dergelijk geval van ‘verdwerging’ bij dinosaurussen is ontdekt.
Volgens Sander kan het krimpen van dieren die op eilanden leven vrij snel gaan, vaak binnen tien tot twintig generaties.
Zo hebben de Engelsen ooit herten op de Shetlandeilanden uitgezet die zich in korte tijd tot dwergvormen hebben ontwikkeld.
Op eilanden in het huidige Indonesie kwamen dwergolifanten voor, die negentig centimeter groot waren.
En op het eiland Flores ontdekten wetenschappers de 18.000 jaar oude botten van een hominide -dwerg.
 Deze zogeheten Hobbit van Flores werd slechts een meter lang.           (novum)

Here is a line drawing – showing the bones found and where they belong on the dinosaur (from the supplementary material to the Nature article):

November 11, 2011

Gauging stance in “wide-gauge” sauropods

by Scott Hartman

In 1999 Jeff Wilson and Matt Carrano published an excellent paper addressing the phenomena of “wide-gauge” sauropod trackways. For years researchers had been working to explain why sauropod trackways seemed to come in two very different flavors – some of them were very closely spaced…so much so that they would actually overlap on the midline of the track. Other sauropod tracks seemed to show animals walking with their feet spread much further apart.

What were paleontologists to make of this?

One explanation was that the trackways were made by the same type of sauropods that were engaging in different behaviors. In other words, perhaps sometimes a sauropod would walk with its legs close in, while at other times it would use a wide-gauge stance.

Wilson & Carrano proposed that instead the trackways were made by sauropods with different skeletal adaptations. They mustered quite a few lines of evidence, but perhaps the best was that there was a group of sauropods – titanosaurs – that in fact had a much wider pelvis than other sauropods. The paper created a framework for later workers to use when attempting to correlate track makers with fossilized trackways, and is generally a towering success.

But I did want to take issue with one figure of the paper – one that pops up repeatedly at SVP. It is figure 5, demonstrating their interpretation of hing leg stance:

That’s Camarasaurus on the left and Opisthocoelicaudia on the right. The clever reader may have already surmised from the title of this post that I think the animal on the right has its legs spread too far apart. But I have a larger issue: both animals have their legs spread much too far apart.
Remember that narrow-gauged trackways actually have their feet fall so close together that they frequently overlap along the midline. There’s no way even sauropod “A” could make those tracks in the stance as figured. And this is why I’m bringing this up, because animals generally don’t walk around with their legs acting as perfectly vertical beams. If you spend time watching large animals walk away from you, you’d see something like this:
Elephant image from here, rhino image from here.

People also move like this, with our vertical limbs generally sloping in toward the midline when we walk or run. There are probably several reasons for this (including mechanical efficiency) but for our purposes here let’s just setting on the fact that it happens. Large, straight-limbed graviportal animals tend to walk with the limbs angled inward, not down (and certainly not angled out).

And the trackways also demonstrate this. If you place place sauropods over the actual trackways in question, you end up with a stance more like this:

In this case I’ve put a diplodocid (Supersaurus) on the left, while the animal on the right is scaled to the pelvic dimensions of Opisthocoelicaudia as seen in the original paper. Both animals have the hind legs mostly vertical but gently sloping inward.

This is not to say that sauropods never adopted a pose with their legs spread out a bit; Wilson & Carrano point out that titanosaurs have adaptations that may have allowed them to evert their hind limbs more effectively. They suggest that titanosaurs may have done so when rearing up, or during other activities that require greater stability.

I don’t take issue with that, and those sorts of differences in the legs and pelvis may make it possible to tease out further behavioral differences between sauropod groups. But when walking around in their day to day lives both the footprints and modern analogs make a strong case that the limbs should be vertical, and if anything sloping in towards the midline rather than spread away from it.


Wilson, J. A, & Carrano, M. T. 1999. Titanosaurs and the origin of “wide-gauge” trackways: a biomechanical and systematic perspective on sauropod locomotion. Paleobiology, 25(2), pp. 252-267.

Sauropoda sporen  ;


Brachiosaurid Sauroposeidon
Arizona en Utah duizenden pootafdrukken van dinosaurussen
october  2008
Amerikaanse archeologen hebben op de grens van de staten Arizona en Utah duizenden pootafdrukken van dinosaurussen gevonden
Ze spreken van een unieke vondst omdat ze op een oppervlakte van slechts 3000 vierkante meter liggen.
 Dat schrijven de onderzoekers van de universiteit van Utah in het paleontologische blad Palaios, meldde de BBC .
De pootafdrukken variëren in maat van 2,5 tot 50 centimeter. Sommige afdrukken zijn 40 centimeter en tonen drie tenen.
Volgens de ontdekkers zijn de sporen 190 miljoen jaar oud.
Ze hopen dankzij de pootafdrukken meer te weten te komen over de soorten die destijds in de Amerikaanse woestijn leefden.

Print collections are known elsewhere but the scale here is impressive
Dinosaur tail marks are rare. The diagram better illustrates the drag movement

Footprints (N.Miller)

The prints will eventually erode away
De vindplaats is vroeger vermoedelijk een drinkplaats geweest waar zeker vier soorten dinosaurussen kwamen drinken.
De onderzoekers vonden er ook sleepsporen van de staarten van dinosaurussen.
Sommige van die sporen hadden een lengte van zeven meter.
De afdrukken zijn na een zandverschuiving vermoedelijk bedekt geraakt en door erosie nu weer zichtbaar geworden.


In het spoor van de dinosauriërs


Op een kleine 10 kilometer van de creationisten in Fatima, zijn voetsporen ontdekt van dinosauriërs.
Het zijn sporen van 175 miljoen jaar oud.
Toen was het gebied een vlak en moerassig gebied en Europa zat nog aan Noord-Amerika vast.
Later is het gebied opgeheven tot een behoorlijk bergachtig gebied.


De sporen zijn bij toeval ontdekt in een voormalige steengroeve (naast bosbouw een van de belangrijkste bestaansmiddelen in het gebied).


Het zijn de langste en oudste sporen in hun soort en zeer goed bewaard gebleven.

Er is een route uitgezet over de vlakte en daar kan je de sporen prima zien.
Opvallend is dat de voor- en achterpoten prima van elkaar te onderscheiden zijn.

Pedreiro do Avelino

Fatima tracks  

Valentine island  

cinnamon county


Over tsjok45
Gepensioneerd . Improviserend jazzmuzikant . Instant composer. Jamsession fanaat Gentenaar in hart en nieren

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen. logo

Je reageert onder je account. Log uit / Bijwerken )


Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: