Homo erectus


 Oost-Afrika heeft drie vochtige periodes gekend die samenvielen met stappen in de evolutie van de mens. De komst van het geslacht Homo, het ontstaan van de Homo erectus     en de migratie van vroege mensen naar andere werelddelen, vielen samen met deze natte episoden van elk tweehonderdduizend jaar binnen het tijdvak van drie tot één miljoen jaar geleden.
Een internationale groep onderzoekers concludeerde  dit uit studie van afzettingslagen in het gebied (Science van 19 augustus 2005). De overgangen van drogere naar natte periodes zou de oude mensachtigen de prikkels hebben geleverd om (evolutionair) te veranderen.
 AZIE 
De allereerste  Ontdekkingen   ………  In 1887 reisde Eugène DUBOIS(1858-1940) als legerarts samen met zijn gezin naar Sumatra en Java en ging daar op zoek naar de vroege mens.
Op Oost-Java, vlak bij het plaatsje Trinil, vond hij wat hij zocht: een verstandskies, een schedeldakje en een dijbeen van de Javamens, een rechtopstaand wezen van een miljoen jaar oud, de ontbrekende schakel tussen aap en Homo sapiens in de evolutieleer van Charles Darwin. Hij noemde hem Anthropopithecus, mensaap. Na de vondst van het dijbeen doopte hij hem Phithecanthropus erectus , aapmens (Homo erectus).
  dijbeen
21 januari 2009
De vroege mensachtige Homo erectus heeft zich relatief snel vanuit het westen over Azië verspreid. Chinese onderzoekers, onder leiding van dr. R. X. Zhu van de Chinese academie van wetenschappen, concluderen dit op grond van opgravingen in het noordoosten van hun land.Op de Majuangou-vindplaats ten zuidwesten van Peking vonden onderzoekers honderden stenen werktuigen van 1,32 tot 1,66 miljoen jaar oud. Die van 1,66 miljoen jaar geleden zijn de oudst bekende bewijzen van menselijke aanwezigheid in Noordoost-Azië.Ze zijn nog geen honderdduizend jaar jonger dan de menselijke overblijfselen die in Georgië zijn gevonden, schrijven de onderzoekers in Nature (30 september). En ze corresponderen met de 1,66 tot 1,55 miljoen jaar oudste bewijzen van menselijk leven in Zuidoost-Azië.Dit tezamen betekent volgens de Chinezen dat vroege mensen zich relatief rap vanuit Afrika en aanpalende gebieden hebben verspreid over heel Azië tot veertig graden noorderbreedte. Mogelijk profiteerden zij van een ‘korte’ periode van een mild klimaat.
“OUT OF AFRICA ” I , II en III ?
Er zitten veel doodlopende takken aan de stamboom van de mensachtigen.
Maar één soort heeft zich rond 2 miljoen jaar geleden zo goed aangepast dat wetenschappers hem Homo erectus, rechtopgaande mens, hebben genoemd, hij was de eerste die volledig rechtop liep.
Uit de smal toelopende ribbenkast en een klein gebit valt op te maken dat de H. erectus vlees of ander makkelijk te verteren voedsel at. Grotere hersenen stelden ze in staat ingewikkelde gereedschappen  te maken en te jagen. H. erectus zou ook vuur gebruikt kunnen hebben om de harde stengels en knollen door koken makkelijker verteerbaar te maken, al is dat niet zeker.
De honderdduizend jaar oude as- en koolresten kunnen sporen zijn van onze voorouders, maar ook van een blikseminslagen.Over heel Afrika, Azië and Europa zijn resten en werktuigen van H. erectusgevonden. Hij is vanuit Afrika de wereld in getrokken, luidt de meest gangbare conclusie.Na deze exodus ontwikkeldezich uit de oudste H. erectus variant ( heidelbergensis ?/ Dmanisi ? ) in Europa rond 500 duizend jaar geleden tot de Neanderthaler, die perfect aangepast was aan  het koude klimaat tijdens de ijstijden.
Met zijn gedrongen postuur leek hij op de Inuit. Op Flores ontwikkelde zich min of meer gelijktijdig de ‘hobbits’ met hun dwerggroei.
Al zijn er wetenschappers die denken dat de Flores-mens van een oudere hominide afstamt ( australopithecine? –> Eerste “out of africa “? )Zo’n 150 duizend jaar geleden bestonden er drie soorten mensachtigen naast elkaar op aarde; de hobbits, de Neanderthalers en de moderne mensen, Homo sapiens.
De laatstgenoemde was net als de andere twee een afstammeling van een (afrikaanse ) H. erectus.
Erectus verspreidde zich vanuit Afrika verschillende keren over de hele wereld.Deze laatste exodus uit Afrika(= de homo sapiens ) is in de eerste instantie gereconstrueerd uit archeologische vondsten, zoals botresten en werktuigen.
Maar tegenwoordig kan het beeld bevestigd worden door onderzoek naar het mitochondriaal dna, dat door de moeder op de kinderen overgedragen wordt.
Recent is gebleken dat alle mensen ter wereld afstammen van een handjevol Afrikaanse vrouwen.Toch zijn er ook wetenschappers die denken dat de H. erectus zich in verschillende gebieden tot H. sapiens ontwikkeld heeft. ( Multiregional theory )
zie ook
http://www.volkskrant.nl/archief_gratis/article581665.ece/Nu_en_dan_nam_Homo_sapiens_weer_de_afslag_AfrikaNu en dan nam Homo sapiens weer de afslag Afrika
Meer dan 50 duizend jaar geleden trokken vroegmoderne mensen vanuit Afrika naar Azië en verder. Een deel ging terug naar Afrika, denkt een team onderzoekers.Door Eric HendriksMet hele groepen tegelijk uit Afrika vertrekken, naar Azië en verder, en dan toch maar weer terug.

The Fossils:

Dated to between 1.7 million and 300,000 years, the Eurasian species: Homo erectus represents one the hominids closest, in eveolutionary terms, toHomo sapiens. H. erectus has a large cranial capacity, yet differs from H. sapiens in the robusticity of its skeletal structure, name in the face. A trademark of erectus appearence is a large supra orbital torus, post-orbital constriction, an occipital bun, a large jaw with a wide ramus, as well as having no chin.There are varying theories as to the true origins of H. erectus. As it stands now, Homo ergaster is the H. erectus contemporary in Africa. This placeserectus as a primarily European and Asian species. The difference between erectus and ergaster is not purely geographic, however, as Homo erectus also manages a more robust face than is found in ergaster.

The type sprcimen of H. erectus is the Cranium from Trinil in Java, found by Dubois in 1891.

‘Peking Man’ Older Than Thought; Somehow Adapted To Cold
http://www.sciencedaily.com/releases/2009/03/090312165202.htm

Nieuw bewijs voor vroege aanwezigheid mensachtigen in het noorden van China

26 augustus 2013  

gereedschap

Ongeveer 150 kilometer ten westen van Beijing ligt het Nihewan Basin. In vroeger tijden was dit een waterrijk gebied en konden mensachtigen hier goed overleven. Al vele jaren worden hier dan ook werktuigen (zie de foto hierboven) gevonden van de bewoners van toen. Hoe oud de aardlagen echter zijn, wist men lange tijd niet.

Om de ouderdom van de gesteenten te meten, is een team van wetenschappers de afgelopen tien jaar begonnen met het dateren van de gesteenten in het gebied. Dit gebeurt met behulp van magnetostratigrafie, een soort streepjescode voor de ouderdom van sedimentgesteentes. Dankzij de streepjescode zijn de onderzoekers veel te weten gekomen over het voorkomen van mensachtigen in dit gebied.

Marc Dekkers, geowetenschapper aan de Universiteit van Utrecht bevestigt dat mensachtigen al minimaal 1,65 miljoen jaar geleden voorkwamen in het Nihewan Basin. In ongeveer 150.000 jaar verspreidden zij zich over geheel Zuid-Azië. Omdat het gebied vrij noordelijk ligt, denken de onderzoekers dat hominiden hier alleen in de zomer woonden en in de winter in zuidelijker gebieden leefden.

Dankzij het wetenschappelijk onderzoek is nu meer bekend over de ouderdom van de aardlagen en kunnen archeologen gericht zoeken naar gebruikte werktuigen die nog ouder zijn dan 1,65 miljoen jaar. Dat is te lezen in het blad Scientific Reports.

New evidence for early presence of hominids in North China _ Scientific Reports _ Nature Publishing Group

°

 
Chenjiawo Partial Mandible  /
 Chenjiawo, Lantian, Shaanxi   660,000
Lantian man
lantian  man Paleolithic_6761crw
EV 9002 Skull~From Yunxian, China
PA 86 Partial Mandiblezhkmand
*PA 830 or Hexian Cranial Vault~Discovered in 1980 at Longtandau Cave, Anhui Province, China~Dated to between 150,000 – 270,000
PA 1051-6 Gonwangling(~From Longtandau Cave, Anhui Province, China??)http://www-
  
°
*PL-1 (Sambungmacan) Skull

http://www.columbia.edu/~rlh2/SM3EndoAR2001.pdf

http://www.urgeschichte.uni-tuebingen.de/fileadmin/images/harvati/downloads/Delsonetal2001.pdf

Source: Delson et al (2001) The Sambungmacan 3 Homo erectus Calvaria: A Comparative Morphometric and Morphological Analysis

http://afarensis99.wordpress.com/2012/01/19/know-your-hominin-sambungmacan-3/

1 100 ccs
50 000 ya
(info from paper : “Spécificités des caractères morphologiques internes du squelette céphalique chez Homo erectus” by Antoine Balzeau 2005)

*Saldanha

°

Cranium~Found by Jolly and Singer at Elandsfontein, South Africa in 1953~Dated to 500,000 years  //Saldanha Skull Cap Homo heidelbergensis

Saldanha Skull Cap Homo heidelbergensis

Cast of Saldanha skullcap, discovered in 1953 in Elandsfontein, South Africa. This skullcap closely resembles the Broken Hill 1 skull in having large brow ridges, a broad, sloping forehead and a rear skull wall that is vertical rather than rounded or sloping.

http://www.scientificlib.com/en/Images/Images00040.html

Sangiran 2 or Pithecanthropus 2 Skull~Discovered in 1937 by von Koenigswald at Sangiran, Java, Indonesia~Dated to between 700,000 to 1.6 million years  // Sangiran 2 :

815 cc
Between 1 million and 700,000 years old (http://humanorigins.si.edu/evidence/human-fossils/fossils/trinil-2)
Photo & Cranial Capacity from :http://www.talkorigins.org/faqs/homs/java.html

Sangiran 4  Partial Cranium~Found by farmer Donald Tyler in 1993 at Sangiran~Dated to 700,000 years

Sangiran 4

 

Sangiran 17  Partial Cranium~By collectors for S. Sartono in 1969 at Sangiran~Dated to 700,000 years

Sangiran 17 Homo erectus skull side view

Cast of Sangiran 17, a 1.2 million-year-old skull discovered in 1969 in Sangiran, Indonesia. This adult male skull is the best preserved Homo erectus skull from Java.

Photos (respectively) : http://www.athenapub.com/13intro-he.htm /https://www.msu.edu/~heslipst/contents/ANP440/erectus.htm

800,000 ya / Male / 1029 cc

SOLO 6   Partial Skull~From Ngandong, Java(on Solo River)

Solo 6 Skull Homo erectus

Cast of the late Pleistocene Solo 6 skull from Ngandong, Java

http://australianmuseum.net.au/image/Solo-6-Skull-Homo-erectus/

Solo 9 Cranium~From Ngandong, Java (on Solo River)    //  Poloyo Skull / Solo 9 / SM-3  :

900cc
100,000 — 1.5 mya (http://www.mnsu.edu/emuseum/archaeology/sites/pacific/soloriver.html)

Photo & Info :http://www.archaeology.org/online/features/java/index.html

Trinil 2 Cranium~Found in 1891 by Eugene Dubois at Trinil, Java~Trinil 2 is the type specimen for Homo erectus

Java Man / Trinil 2:

940 cc
700,000 years old
Photo & Info From :  http://www.talkorigins.org/faqs/homs/java.html

Ternifine 2&3 Mandibles~From 1954 by C. Arambourg and R. Hoffstetter at Ternifine, Algeria~Dated to 700,000 years

Homo erectus ( Atlanthropus mauritanicus, Ternifine / Algeria), Photo: Michael Lahanas

YANANGchou Teeth
ZhoukoudianCranial Material~Material was lost during world War II~Here is a reconstruction by Franz Weidenreich~Dated to 300,000 – 550,000 years

Homo erectus (old and new )reconstructed skull from Zhoukoudian Lower Cave, China

http://humanorigins.si.edu/evidence/3d-collection/zhoukoudian-peking-man-reconstruction

zhoukoudian reconstruction

°
Zhoukoudian 5 Cranium~From Zhoukoudian, China
  
           

Zhoukoudian XII
 Cranium~From Zhoukoudian, China
Alle buiten Afrika gevonden fossielen, ouder dan de Neanderthaler en natuurlijk de homo sapiens, zijn nu ondergebracht
 in de categorie van homo erectus (de rechtoplopende mens), een mensensoort die tussen 2 miljoen en 200.000 jaar geleden, tijdens het oud-paleolithicum, in Afrika, Azië en Europa heeft geleefd.
Maar dat heeft natuurlijk een hele geschiedenis.
sangiran
                Voor de jonge Nederlandse anatomist Eugène Dubois was het duidelijk dat Java de plaats was waar de ontbrekende schakel
tussen apen en mensen kon worden gevonden.
Hij was daartoe gebracht door het boek van Alfred Russel Wallace, die reeds in 1855 een gemeenschappelijke voorouder
voor apen en mensen had voorspeld in zijn tekst: “On the Habits of the Orang-Utan of Borneo
(Over de gewoontes van de Orang-Oetang van Borneo).
En natuurlijk ook door de vondsten van de eerste Neanderthalers.
Dubois liet zich inlijven als legerarts en vertrok in 1887 naar Nederlands Oost-Indie. Eerst vond hij enkele schedels van
homo sapiens, later, in 1891 vond hij in de buurt van Trinil, aan de Solorivier, de maalkies en iets later de schedelkap
van wat volgens hem de gezochte schakel was.
Hij noemde het wezen, waartoe ze behoorden, eerst Anthropopithecus erectus, beter bekend nu onder de naam,
gegeven door de Duitse bioloog Ernst HaeckelPithecanthropus erectus (of: rechtop lopende aapmens), of nog:
de Java-mens.Dubois botste natuurlijk op heel wat ongeloof en werd zelfs door sommigen van kwade trouw beschuldigd.
Dat kwetste hem diep en bracht hem ertoe zijn fossielen onder de vloer van zijn huis te verbergen en aan niemand meer te tonen.
Toen   Eugène Dubois in 1925 de fossielen van ‘zijn’ Javamens dan eindelijk uit zijn Amsterdamse woning tevoorschijn haalde om er afgietsels van te laten maken;  beleefden de botten een fraaie comeback.
Zeker toen er in 1928 in de grotten bij Choukoutien (= Heuvel van de drakenbeenderen)60 km. ten zuidwesten van Peking een fors aantal vergelijkbare mensachtige resten werden gevonden, rees het vermoeden dat de Javamens toch wel eens iets bijzonders kon zijn
De vondst van Dubois werd inderdaad  bevestigd door die van de fameuze Peking-mens,
 Een paar jaar na Dubois’ dood in 1940 werd zijn vondst tot echt mens herdoopt, en kregen de fossielen officieel de naam ‘Homo erectus‘, ‘rechtopstaande mens’

De Duitser von Koenigswald, die in 1936 van Dubois de toelating kreeg zijn Java-mens te bestuderen  (die intussen naar een museum in Leyden was verhuisd), zal het jaar daarop in Java (Sangiran) de eerste bijna volledige schedel van de Homo erectus, zoals hij nu wordt genoemd, ontdekken. De ouderdom van deze fossielen wordt geschat op 1 miljoen jaar.

1 miljoen jaar geleden hadden  dus  sommige mensen Afrika  al verlaten. De soort die we nu  Homo erectus noemen, leefde in Azi챘.

Uitzonderlijk was de  Turkana boy vondst 

points out that H. erectus was much more like a human than a chimp. “Homo erectus was the first hominid species that left Africa; they were technologically sophisticated with stone tools; they hunted animals. Many behaviours we consider unique to [modern] humans were present in Homo erectus.”

Turkana BoyTurkana Boy

The most famous H. erectus find is the “Turkana Boy“, a young male discovered in Kenya in 1984. His reconstructed skeleton – with a narrow pelvis and tall, thin body – is interpreted as showing adaptation to the hot climate and the need to run long distances. In comparison, this new find is from a shorter female with a wider chest – a feature more commonly found now in humans from colder, even Arctic climates. The wide pelvis suggests the birth canal and brain size were co-evolving, as H. erectus adapted to the need to give birth to larger babies above the need to adapt to the pressure of external environmental factors.

Photo: Don Hitchcock 2008  Display at Musée National de Préhistoire, Les Eyzies

Een bijna volledig teruggevonden skelet van een 12-jarige jongen (1984, bij het Turkanameer in Kenya, door Richard Leakey en Alan Walker) laat duidelijk zien dat de homo erectus de eerste echt grote hominide is: hij moet zowat 160 tot 165 cm. groot zijn geweest, met een zuiver menselijke struktuur van de dijbeenderen (waardoor hij zeer geschikt was om in de savanna’s van Afrika en elders over lange afstanden te lopen).

Tegenwoordig wordt deTurkana boy  beschouwd  als een  vertegenwoordiger van  de  homo ergaster 

Homo ergaster skeleton was discovered in 1984 in Nariokotome, Kenya by Richard Leakey (and described as H. erectus). This is the first skeleton dated before 100,000 years that is complete enough to get accurate measurements to determine brain size. These skeletal parts recovered gave anthropologists a great deal of information regarding size, stature, age of death (probably 12 or 13 years) and whether or not language was possible. Some bones reveal a greater ability to run than modern humans, and some reveal a closer affinity to australopithecines.

Homo erectus begint al echt op een mens te lijken.

Hij heeft relatief grote hersenen als zijn die maar net iets groter dan de helft van het gemiddelde van de moderne mens. Zijn armen, die in mensapen relatief lang zijn en gedurende de evolutie van de hominiden steeds korter werden beginnen menselijke proporties aan te nemen. Zijn gezicht is platter, hij heeft niet meer een snuit zoals zijn voorouders.

De schedelinhoud schommelt tussen 750 en 1225 cm3, dus minder dan de opvolgers, maar beduidend meer dan  de homo habilis

De schedeldoos is lang,    het voorhoofd wijkt naar achteren en de wenkbrauwbogen zijn sterk ontwikkeld. De neusbeenderen zijn breed en plat, de onderkaak steekt vooruit (prognaat) en heeft geenkinuitsteeksel.

    homo sapiens

        Homo erectus                                                Homo sapiens
KIN
Prominente Zygomatische boog
Post orbitale  vernauwing
Brachycephaal
Supraorbitale torus
Doliocephaal

  A 

Homo  Sapiens

1090-1780cc.

  neanderthaler

Homo neanderthalensis

1170-1740  

  C

homo erectus

1250 cc 

Supraorbitale torus

Kleine neusgaten

Grote  voorste tanden

Kin

Retromolair gat

Geen wenkbrauwboog

Gereduceerd ( of geen )progatisme

Nauw schedeldak

Rond schedeldak

Post orbitale vernauwing

Afgeleide Gemeenschapelijke  kenmerken  van  H.erectus en  H.sapiens volgens  het vergelijkend  onderzoek aan  de hominiden -fossielen (  de als voorlopers of  als zijtakken  bestempelde (  bijvoorbeeld  gelijktijdig levende   afrikaanse Homo habilis   ) “oudere ” afrikaanse  hominiden     )             

Grotere herseninhouden        Hoger schedeldak
KLeinere   post-canine( hoektand )  gebit
Neusgat morfologie

Tussen 2 a 1 miljoen jaar geleden  konstateert  men   een  eerste versnelling  in de toename van de herseninhouden in de hominide  fossielen   Van  500 cc in  de vroegste   Homo Habillis exemplaren  tot de  1250 cc in de late Homo erectus exemplaren

Deze spurt lijkt te zijn gecorreleerd  aan een snelle ontwikkeling van complexe lichamelijke functies zoals  ; nauwkeurige visuele capaciteiten  met verbeterd ruimtelijk inzicht , en de benodige motorische funkties bij het  kappen van stenen werktuigen

Twee nieuwe  species___  Homo habillis en  Homo erectus ___  bleken in staat  de  visuele precisie  te kunnen  kombineren met  de handigheid en intelligentie  om  de eerste stenen werktuigen te vervaardigen ( de olduvai cultuur en de latere stenen vuistbijlen )

Homo Erectus II

Inmiddels zijn er van zo’n 150 individuen van Homo Erectus fossielen gevonden, in ouderdom variërend van 1,8 miljoen jaar tot pakweg een half miljoen jaar.


Eind 2001 gevonden  Schedel van de Javamens
Erick Vermeulen
Natuur Wetenschap Techniek  03/03/2003 
 


Tokio (J) – Een  eind 2001  gevonden  schedel van de Javaanse  vormt een extra handvat bij theorieën over de verspreiding van de voorouders van de moderne mens. Zo’n honderd kilometer ten noordoosten van Jogjakarta kwam tijdens grondverzetwerk de bovenkant van een schedel tevoorschijn.
Opnieuw verschafte deze regio paleo-antropologen een schedel die een stukje vormt in de puzzel die de verspreiding van de oermens beschrijft.
            In 1891 groef  Eugène Dubois in Java een mensachtige schedel op. Pithecanthropus, zo noemde hij de soort waaraan hij de schedel toeschreef, en die wereldwijd naam kreeg als Javamens.
Voor het eerst rees er de vraag of een gevonden schedel nu aan een mensaap of aan een mens toebehoorde.
Inmiddels is de naam van Dubois’ vondst veranderd in Homo erectus, de rechtopgaande mens, en diverse elders gevonden mensenresten, in Afrika maar ook in China en Japan, lijken tot dezelfde soort te behoren.
Volgens het gangbare scenario verspreidde deze mens zich vanuit Afrika over Zuidoost-Azië en Europa.
Tot zijn kenmerkende bezigheden behoorden gereedschappen maken, vuur gebruiken, jagen en zich kleden.
homo erectus sangiran

Hisao Baba van het natuurhistorisch museum van Tokio en zijn collega’s vergeleken de eind 2001 gevonden schedel met andere bekende vondsten van Homo erectus-schedels, waaronder de recentere Ngandongschedel uit Java.
Ze keken vooral  naar de vorm van de schedel, zoals de kenmerkende wenkbrauwen, en naar de verhoudingen van allerlei schedelmaten.
Java ligt aan de rand van het verspreidingsgebied van de Homo erectus.

NGANDONG     MENSEN   —>

The Ngandong hominin skulls are eleven skull caps, remains of human ancestors found in 1931 near the Solo River in Java, Indonesia. They are a part of the human ancestry puzzle because the morphology of the skulls appears to fit both Homo erectus or an archaic form of Homo sapiens.

Dating the Ngandong Hominins

The first dates on the skulls put them at 100,000 years before the present, while Homo sapiens aren’t known in this part of the world until about 40,000 years ago and Homo erectus is thought to have died out well before 100,000 years ago. Some researchers believe the skulls represent a small colony of Homo erectus that survived long after the rest had died off.

Recent dates seem to suggest that the skulls are actually between 27,000 and 50,000 years old, which would definitely fit the timing of archaic Homo sapiens more comfortably. However, these dates were taken on faunal remains that other researchers believe are not the same age as the hominins.

Sources

Bartstra, Gert-Jan, Santosa Soegondho, and Albert van der Wijk. 1988. Ngandong man: age and artifacts. Journal of Human Evolution 17:325-337

Grün, Rainer and Alan Thorne. 1997. Dating the Ngandong Humans. Science 276 (5318):1575-1576. (free download)

Swisher III, C. C. et al. 1997. Latest Homo erectus of Java: Potential Contemporaneity with Homo sapiens in Southeast Asia. Science 274(5294):1870-1874. (free download)

This glossary entry is part of the Dictionary of Archaeology. Any mistakes are the responsibility of Kris Hirst.

Also Known As: Solo man   Alternate Spellings: Ngangdong

* Creationisten  en  Javaman
Vondsten van overal ;
SANGIRAN
  homo erectus head reconstruction   homo erectus sangiran head reconstruction
 Sangiran
Homo-erectus-Sangiran17-200
Triniltrinil

 

 Sambungmacansambung makan  
 Modjokerto child modjokerto  child
 Niah Cave
 http://www.peterbrown-palaeoanthropology.net/Ngandong.html

Ngandong 11 frontal

ngandong 11

 OH9
Homo erectus cranium (OH9)
Description:
The cranium (cast) of Homo erectusdiscovered at Bed II, site LLK atOlduvai Gorge, Tanzania byLouis Leakey in 1960.This specimen is the Holotypeof Homo leakeyi. This specimendates back c. 1.2 million years.OH 9   Partial Cranium ~Discovered in 1960 by Louis Leakey at Olduvai, Tanzania~Dated to 1.2 million yearshttps://www.msu.edu/~heslipst/

contents/ANP440/ergaster.htm

Homo erectus cranium (Ngandong 12)

Ngandong on the banks of the river Solo, Java, Indonesia dating back around 800,000 years ago.

 Wadjakwadj1baswadj1fac

wadj1latwadj1poswadj2facwadj2lat (1)wadj2manwadj2max

 

Hersenpan
Uit het onderzoek van Baba blijkt dat de schedelinhoud van het nieuw gevonden exemplaar (ca. 1000 ml) groter is dan dat van Homo erectus gevonden in Oost-Afrika (ca. 900 ml) maar nog beduidend minder dan het volume in de hersenpan van de moderne mens (1400 ml). Opvallend is dat de schedels van de Javamensen zich in enkele kenmerken onderscheiden van die van tijdgenoten gevonden in bijvoorbeeld China. Op sommige aspecten heeft de recent gevonden schedel meer weg van de schedelvorm van de moderne mens dan bijvoorbeeld de veel jongereNgandongschedel.

Hoe de relatie ligt tussen Homo erectus en de moderne Homo sapiens blijft nog een raadsel. De vondsten van oude mensenschedels zijn te gering en te verspreid in ruimte en tijd voor heldere uitspraken. Baba en zijn collega’s denken, zo schrijven ze in Science, dat de ijstijden mogelijk een rol spelen bij de geïsoleerde evolutie van Homo erectus in Midden-Java. 



Omdat erectus  exemplaren  over de halve wereld verspreid gevonden zijn – behalve in Azië ook in Afrika en, waarschijnlijk, Europa en Australië – zijn ze lang beschouwd als de directe voorouders van de moderne mens.

Toch een beetje de ontbrekende schakel waar Dubois zo op gehoopt had. Met een schedelinhoud vanaf 900 kubieke centimeter begon hij de gemiddeld 1350 kubieke centimeter van moderne mensen te naderen. Bovendien maakte Homo erectus gereedschappen.

Naar alle waarschijnlijkheid was hij ook de eerste mensachtige die met vuur kon omgaan

Vroeger (en door sommige paleontologen nog steeds) werd de naam Homo Erectus (= de rechtopgaande mens) gebruikt voor de soort die we nu aanduiden met Homo Ergaster (de werkende mens). Nu wordt de naam Homo Erectus gebruikt voor de soort die zich ca. 1.3 miljoen jaar geleden uit de Homo Ergaster, heeft ontwikkeld. Volgens het schema rechts is Homo Erectus niet de voorouder van de Moderne Mens, maar wel van de Homo Floriensis.

Inmiddels zijn er van zo’n 150 individuen van Homo erectus fossielen gevonden, in ouderdom varierend van 1,8 miljoen jaar tot pakweg een half miljoen jaar. En omdat ze over de halve wereld verspreid zijn geweest – behalve in Azie ook in Afrika en, waarschijnlijk, Europa en Australi챘 – zijn ze lang beschouwd als de directe voorouders van de moderne mens. Toch een beetje de ontbrekende schakel waar Dubois zo op gehoopt had. Met een schedelinhoud vanaf 900 kubieke centimeter begon hij de gemiddeld 1350 kubieke centimeter van moderne mensen te naderen. Bovendien maakte Homo erectus gereedschappen. Naar alle waarschijnlijkheid was hij ook de eerste mensachtige die met vuur kon omgaan.

Homo erectus, zo lijkt het, kon moeilijk stilzitten. Er zijn aanwijzingen dat individuen van de soort tot drie keer toe Afrika hebben verlaten om de rest van de wereld te verkennen. Teruggevonden schedeldaken nabij Dmanisi in Georgi챘, een gebied tussen de Zwarte en Kaspische Zee waar iedereen die Afrika uitloopt op afkoerst, suggereren dat dat kort na zijn ontstaan voor de eerste keer gebeurde – 1,75 miljoen jaar geleden. Het idee is dat honger de drijfveer voor de reis geweest is. Zijn toenemende hersenomvang en lichaamslengte zou een grotere consumptie van dierlijke eiwitten noodzakelijk maken, groter dan Homo erectus in zijn oorspronkelijke leefgebied aantrof.

Vuurgebruik bij de de Homo Erectus

Of hij dat 챕챕n miljoen jaar geleden al deed, is niet honderd procent zeker; maar de Peking-man, die ongeveer 500.000 jaar oud is, gebruikte zo goed als zeker vuur.

Of hij zelf vuur kon maken, ofwel natuurlijk vuur gebruikte weten we niet. Hoe dan ook, het gebruik van vuur betekent een hele stap voorwaarts: het vergrootte het aantal bruikbare uren van een dag, het vergrootte eveneens de voedingsmogelijkheden, het hield wilde dieren op afstand, en het versterkte de sociale kontakten.

Er zijn sporen gevonden van kampvuren, die erop zouden wijzen dat de “Pekingmens (Sinanthropus Pekinensis) het gebruik van vuur kende, maar dit wordt thans weer in twijfelgetrokken, daar de resten geen as of sporen van houtskool bevatten. De enige aanwijzing voor vuurgebruik – geen bewijs – die de Isra챘lische, Chinese en Amerikaanse onderzoekers die de grot in 1998 aan een nauwkeurig onderzoek hebben aangetroffen, is de aanwezigheid van een klein aantal verbrande dierlijke botresten waarvan de herkomst onduidelijk is. Vastgesteld werd dat de laag waarin zij werden gevonden voor een belangrijk deel bestaat uit sediment van een vijver die indertijd een verbinding had met de buitenwereld. De kans dat de botten in de grot zelf verbrand zijn is klein, omdat er dan resten van as gevonden hadden moeten worden. Het is dus niet onmogelijk dat de Pekingmens vuur gebruikte, maar zeker is het allerminst. –

(Science, 10 juli 1998 )

De antropoloog en mensapenkenner Richard Wrangham heeft  geopperd dat beheersing van het vuur, en wie weet ook het koken, wel 1,8 miljoen jaar oud zou kunnen zijn. Al veel eerder hadden de socioloog Goudsblom en ook anderen de mogelijkheid opengehouden dat vuurbeheersing veel ouder is dan algemeen wordt aangenomen. Er zijn enkele zeer oude vindplaatsen (1,5 miljoen jaar) bekend, zoals te Koobi Fora in Kenia, die zouden kunnen wijzen op vuurgebruik, maar voor de meest archeologen zijn die omstreden. De grot is blijkbaar gedurende een langere periode (tussen 500.000 – 250.000 geleden) bewoond geweest door groepen volwassenen met kinderen. Te oordelen naar de grote hopen as moeten de vuren wel voortdurend hebben gebrand. Misschien was dit wel om wilde dieren af te schrikken, maar ook om de temperatuur in de grot op een behaaglijk peil te houden in deze koudere streken.  De botten van dieren tonen aan dat er volgens vaste regels gejaagd werd. Botten van herten kwamen naar verhouding veel voor. 

In de oudere lagen kwamen ook botten van de sabeltandtijger en van een nu uitgestoven hyena voor, samen met menselijke overblijfselen. Later waren de grote katachtigen voorgoed verdreven. In vergelijking met de fossielen die gevonden zijn in Java, bleken de Chinese fossielen gemiddeld een groter hersenvolume te hebben en ook meer een voorhoofd te bezitten. Voor de experts waren er echter nog voldoende overeenkomsten om ze te rekenen tot één en dezelfde mensensoort. Na 1948 werden de onderzoeken in Choukoutien voortgezet en in de jaren 60 ook in andere delen van China

Er is een felle strijd gaande over het tijdstip van de emigratie van de Homo Erectus. Sommige prehistorici, verdedigen de stelling dat deze emigratie (de zogenaamde “eerste Out of Africa-theorie“) pas rond 1 miljoen jaar geleden begon, na de introductie van de geavanceerde Acheulische vuistbijlen  (ca. 1,6 miljoen jaar geleden). Anderen plaatsen die expansie veel eerder (ca. 1,8 miljoen jaar geleden), onder meer op grond van (omstreden) oude dateringen van vondsten in Java.

De recente vondsten in Dmanisi (Georgie) van 1,8 miljoen oude Homo Erectus fossielen lijken de laatste theorie te bevestigen.De vondsten in Georgie tonen aan dat deze soort leefde verwant was aan Homo Erectus en die Homo Georgicus wordt genoemd. 

http://www.kennislink.nl/publicaties/de-dmanisi-schedel-verkeerde-plek-verkeerde-tijd-en-verkeerde-herseninhoud

De grote, robuuste onderkaak D2600 Afbeelding: © John de Vos

Meestal neemt men aan  dat  de homo erectus zo’n miljoen jaar geleden vanuit Afrika over de hele wereld is uitgezwermd. Maar vondsten  in Georgié« (Oost-Europa) ___  eerst een  kaak  en later de Dmanisi  schedels( die soms   worden verondersteld   zeer vroege erectus mensen te zijn/ of minstens  verwanten  aan de wortels van die  lijn   )   ____ maakt een vroegere datum van 1,6 miljoen jaar mogelijk.

Sommigen denken dat de  H erectus  meermaals en   in verschillende  golven  “out of africa “kwam
Vuistbijl van de homo erectus

De werktuigen, die de homo erectus gebruikte, worden Acheuleen-werktuigen genoemd, naar het Franse plaatsje St. Acheul.

Het gaat om handbijlen en ovale, van twee vlakken voorziene punten, die men langs beide zijden bewerkte.

Stenen werktuigen, die duidelijk met slachten te maken hadden. Werktuigen, die duidelijk met jagen te maken hebben werden tot nu toe niet gevonden op plaatsen van de homo erectus. Als hij inderdaad een vleeseter was, dan was het dus wellicht meer door krengen te zoeken dan door levende dieren te jagen. Overal, waar fossielen van homo erectus worden gevonden, vind men de typische vuurstenen werktuigen, en in 챕챕n miljoen jaar zijn die weinig of niet veranderd. Deze intrigerende vaststelling maakt het niet gemakkelijk bij de huidige stand van zaken in de homo erectus de direkte voorganger te zien van de homo sapiens…
Wellicht zijn verschillende  lijnen  uit  homo erectus geëvolueerd om aanleiding te geven tot meer moderne bevolkingen zoals de homo neanderthalensis/ neanderthaler of de archaische homo sapiens.

De   Homo floresiensis schijnt __ volgens  sommmigen ___een dwergvorm te zijn  die op het indonesische eiland  flores  ontwikkelde  uit  H. erectus  ?

Vanaf ca 800.000 jaar geleden tijdens de Cromerien Warmtetijd (ca. 850.000 – ca. 420.000 jaar geleden), verspreidde de Homo Erectus zich verder naar verschillende delen in Azi챘 en ca. 500.000 jaar geleden naar Oost-Azi챘 . Het eiland Java en de andere Indonesische eilanden was destijds door de lage zeespiegel met landbruggen aan het vasteland verbonden. Zo kon de Homo Erectus ook die eilanden bereiken.  

Waarschijnlijk met primitieve vaartuigen staken zij vervolgens over naar de Indonesische eilanden Flores en Sulawesi, die niet via landbruggen met het vasteland verbonden waren. Op Flores zijn stenen werktuigen van deze menselijke soort gevonden van 800.000 jaar oud [Nature, 13 maart 1998]. z. Homo Floresiensis.

Toch heeft ook Homo erectus het uiteindelijk niet gered. Hij stierf overal waar hij zich had gevestigd uit. Hoewel – sommigen menen dat hij de voorouder was van de Neandertalers, een idee dat heftig wordt betwist omdat er onenigheid bestaat over het tijdstip waarop de laatsten ter wereld kwamen. Traditioneel heet het dat de Neandertalers een kwart miljoen jaar geleden werden geboren, maar recenter zijn de idee챘n dat dat al 0,7 miljoen jaar geleden gebeurde. Volgens deze theorie kreeg Homo erectus in zijn nadagen een groeispurt, die zijn hersens en lichaam nog groter maakte. Daarmee zou hij naadloos zijn overgegaan in de Neandertaler. Feit is dat de Neandertalers een beetje de reuzen zijn geweest van alle mensachtigen. Hun fossielen laten soms diepe groeven in armen en benen zien, plaatsen waar dikke pezen van grote spieren aan vast gehecht zaten. Ook met hun hersengrootte versloegen ze de andere mensachtigen – zo is er een Neandertaler gevonden wiens schedelinhoud 1625 kubieke centimeter bedroeg.

Taal  en hersenstructuur ?

Doorgaans gaat men ervan uit dat de homo erectus niet kon spreken, zijn doden niet begroef en geen kunst kende.


Two features of the fossil crania of Early Humans can be used to draw inferences concerning language ability:
brain size and shape.
Neural structures can be reconstructed from bumps on the inside of the crania.

Both Homo Habillis and Homo Erectus appear to have had a well developed Broca’s area, which is responsible for speech reproduction (Mithen, 1996).
But the anatomy of the most complete Homo Erectus skeleton that has been found suggests that the muscle control essential for regulation of respiration
in human speech was absent.(1)

The brain size of late Homo Erectus, who survived until around 300,000 years ago, falls within the range of archaic humans from the same time period.

(1) http://www.arts.auckland.ac.nz/online/index.cfm?P=7355#anchor


Noorderlicht Webdocs De bottenjagers – Afrika uit

 Javamens  en  Pekingmens

Description:
Reconstruction of a  Homo erectus cranium based upon the remains from many individuals discovered at Zhoukoudian Cave (Locality 1), China dating back 500,000 years.
Homo erectus, Peking man cranium (reconstruction)
Skull of Peking man, a composite reconstruction by G. J. Sawyer and Ian Tattersall that is based on skull XII and other fossils discovered in China
Photo by R. Mickens, AMNH
sinantropus weidenreich    new reconstruction

Homo erectus, Peking man
http://www.volkskrant.nl/wetenschap/article1163098.ece/Pekingmens_veel_ouder_dan_gedacht
Pekingmens veel ouder dan gedacht
14 maart 2009

* Homo erectus-fossielen uit de grotten van Zhoukoudian bij Peking zijn volgens nieuwe dateringsmethoden 750 duizend jaar oud.
Dat is 200 duizend jaar ouder dan gedacht, melden onderzoekers in Nature.
De botten werden in 1920 gevonden, nog voordat veel oudere Homo erectus-fossielen in Afrika werden ontdekt.
De nieuwe datering noopt tot herschrijving van de menselijke evolutiegeschiedenis in Azië.

Pekingmens veel ouder dan gedacht
Ben van Raaij
12 maart 2009

De fossielen van de Pekingmens zijn 750 duizend jaar oud, 200 duizend jaar ouder dan gedacht.
Dat schrijven Chinese en Amerikaanse paleontologen deze week in het tijdschrift Nature (12 maart).

Van de Pekingmens zijn van de jaren twintig tot aan de jaren zestig vele botten en duizenden werktuigen opgegraven in de grotten van Zhoukoudian, niet ver van Peking,
een van de belangrijkste paleolithische vindplaatsen ter wereld.

Pekingmens wordt tegenwoordig beschouwd als een Homo erectus.
De originele vooroorlogse fossielen zijn in de Tweede Wereldoorlog verloren geraakt.
De resterende botten bleken nooit goed te dateren.

De fossielen zijn nu met een nieuwe methode indirect opnieuw gedateerd.
Gebaseerd op het radioactief verval van aluminium en beryllium isotopen in kwartsdeeltjes uit de afzettingen in de grotten waarin de fossielen zijn gevonden.
Die lagen blijken 680 tot 780 duizend jaar oud, zo’n 200 duizend jaar ouder dan tot nu toe werd aangenomen.

Dankzij de nieuwe bevindingen kan — volgens twee Amerikaanse paleo-antropologen in een begeleidend commentaar in Nature — preciezer worden bepaald hoe
vroege mensen Noord-Oost-Azië hebben bevolkt.

De eerste Homo erectus moet volgens de Out of Africa-theorie 1,3 miljoen jaar geleden zijn gearriveerd.
De nieuwe datering lijkt daar goed in te passen.
Het betekent dat de hominiden meerdere ijstijden en interglacialen in het gebied hebben doorstaan.

De auteurs denken dat Homo erectus Noord-Oost-Azië juist is binnengetrokken omdat door de afwisseling van warme en koude perioden graslanden waren ontstaan
met veel wild waarop kon worden gejaagd.
Veel later zou de moderne Homo sapiens arriveren, waarna de andere hominiden verdwenen.

Vondsten van de Homo ErectusMinder darmen meer mensVuurgebruik

Acheuleen werktuigenDmanisi

Homo erectus

Primitieve Homo erectus in Dmanisi

Schedel van de Keniaanse Homo Erectus (foto Reuters)

A preserved skull of Homo erectus, dated to about 1.55 million years ago, is presented to the media by senior research scientist Dr. Frederick Manthi during a news conference held at the National Museums of Kenya in Nairobi, August 9, 2007. An ancient skull and upper jawbone from two early branches of the human family tree, Homo erectus and Homo habilis, suggest the early human ancestors may have lived close together for half a million years, researchers said on Wednesday. REUTERS/Radu Sigheti (KENYA)
In Georgië zijn op de beroemde vindplaats Dmanisi veel skeletdelen van Homo erectus gevonden, 1,77 miljoen jaar oud. Ze wijzen uit dat Homo erectus in deze vroege tijd nog veel primitieve kenmerken had.

Tot nu toe gold de Keniase Nariokotomejongen als het typische Homo erectus-skelet.

Sinds die vondst in 1984 van dat uitzonderlijk goed bewaard skelet van een tienjarige (gedateerd op 1,55 miljoen jaar geleden) geldt erectus als bijna modern: erg lang, met rechte ribbenkast en met alleen een kleiner brein dan tegenwoordig.

Maar in het tijdschrift Nature van vandaag http://www.nature.com/news/2007/070917/full/070917-6.html

schetst een team van maar liefst achttien archeologen onder leiding van de Georgi챘r David Lordkipanidze (Nationaal Museum, Tiblisi) een ander beeld. De nu gevonden skeletdelen tonen een aantal duidelijke primitieve kenmerken heeft, die lijken op Australopithecus, de voorganger van Homo. Er zijn uit de evolutie van de mens vrij veel schedels gevonden, maar weinig ander botmateriaal.

Dmanisi stond al bekend om de vondst van relatief kleine H. erectus-schedels. Die worden soms toegewezen aan een aparte soort Homo georgicus, maar vrij algemeen wordt deze als nauw verwant of identiek aan H. erectus gezien.

Een toewijzing van Homo georgicus aan de veel primitievere voorganger Homo habilis (ca 2 tot 1,5 miljoen jaar oud) heeft tot nu toe niet veel steun gekregen, al zullen de nu gevonden kenmerken die discussie weer aanwakkeren.

De lange onderbenen van de Dmanisi-mensen lijken op die van moderne mensen: heel geschikt om veel en ver mee te lopen. Maar hun bovenarmen vertonen duidelijk primitieve kenmerken.

Wel is onduidelijk welke functie die minder gedraaide vorm van het bovenarmbeen heeft. Ook blijkt uit een Dmanisis-dijbeendat de Georgische erectus iets korter was: een geschatte lengte van 145 tot 166 cm – tegen een geschatte (volwassen) lengte van de Nariokotome-erectus(= tegenwoordig wordt de turkana jongen gerekend tot de  homo ergaster )  van 150 tot 169 cm.

(links ) Homo ergaster WBH-12 Nariokotome Boy ( Turkana boy ) Origin: Kenya                                                                                                      (rechts )Homo erectus Dmanisi, Georgia WBH-28 (homo georgicus )

turkana boy  

                                                                    

Oud familiegraf     Georgische fossielen van vroege mensenlijven

http://noorderlicht.vpro.nl/artikelen/36782741/

Uit de Georgische grond komen steeds meer botten tevoorschijn van de mensachtigen die daar bijna 1,8 miljoen jaar geleden rondliepen. Dankzij de resten van vier skeletten is het beeld van deze oude verwant nu een stuk completer.

Zo zien de schedels van deze mensen er van voren uit
Wel menselijk, maar niet modern (Science).

De mensenbotten die David Lordkipanidze en zijn team hebben opgegraven, hebben 1,77 miljoen jaar in de grond gezeten. De bijbehorende mensen vielen waarschijnlijk ten prooi aan een of meer grote roofdieren.

Het drama vond plaats in wat nu Georgi챘 is, de voormalige Sovjetrepubliek die het de laatste tijd aan de stok heeft met Moskou. De fossielen zijn een bron van nationale trots. Nergens anders buiten Afrika zijn zulke oude menselijke resten gevonden.

Zes schedels waren al eerder opgegraven in het dorp Dmanisi, samen met stenen werktuigen. Nu zijn dus ook delen van vier skeletten uit de grond gekomen, afkomstig van drie volwassenen en een puber. Lordkipanidze en collega’s maken dat bekend in Nature van deze week.

Tot welke soort deze vier oermensen behoren, is nog geen uitgemaakte zaak. Waarschijnlijk Homo erectus, de ‘rechtopgaande mens’. Die wordt gezien als voorvader van de moderne mens en lijkt ongeveer 1,9 miljoen jaar geleden op het toneel te zijn verschenen in Afrika.

Vanaf zo’n honderdduizend jaar later verspreidde hij zich over de wereld. De Georgische exemplaren stammen dus uit de eerste periode van die emigratiegolf, is het idee.

Hoe de Georgische oermens er precies heeft uitgezien, was na de eerste vondsten nog grotendeels onbekend, want er waren alleen schedels om op af te gaan. Die zijn vrij klein, in vergelijking met de Afrikaanse versie van Homo erectus.

De herseninhoud is ook niet erg indrukwekkend, maar dat geldt voor alle vroege vertegenwoordigers van deze soort. Later in de evolutie werden de breinen groter, al bleven ze altijd een maatje kleiner dan die van de moderne mens.

De skeletdelen die nu uit de grond zijn gehaald, onder meer uit armen, benen, schouders en ruggengraat, laten zien dat het onderlichaam van dit type mens al wel behoorlijk op dat van ons leek, met relatief lange benen en holle voeten. Erg geschikt om lange afstanden te lopen en achter dieren aan te rennen.

Van boven zaten de vier aapachtiger in elkaar. De manier waarop hun armen aan het lijf zaten, doet meer denken aan de oudere aapmensenfamilie Australopithecus dan aan de moderne mens.

Met deze kennis wordt een groot gat een beetje gevuld. Want van de lichamen van late aapmensen en vroege mensapen is veel minder bekend dan van hun schedels en tanden, omdat die nu eenmaal minder kwetsbaar zijn.

In Dmanisi zijn de opgravingen intussen nog lang niet voorbij. Er kunnen nog meer botten tevoorschijn komen, waardoor het beeld van deze oermensen verder kan worden ingevuld. En er valt ook aan de nu gevonden beenderen nog veel te bestuderen. De onderzoekers hopen er onder meer achter te komen of de schedels en de botten van dezelfde individuen zijn.

Elmar Veerman

Sluit dit venster

Lordkipanidze laat een opperarmbeen van 1,77 miljoen jaar oud zien. Het is iets korter dan zijn eigen bot. (Georgisch Nationaal Museum)

Sluit dit venster

Een dijbeen van de Georgische oermens op zijn vindplaats (Georgisch Nationaal Museum)

David Lordkipanidze e.a.: ‘Postcranial evidence from early Homo from Dmanisi, Georgia’, Nature, 20 september 2007

http://www.nature.com/news/2007/070917/full/070917-6.html

Dmanisi site

http://donsmaps.com/dmanisi.html

Erectus kreeg grotere kinderen dan gedacht

Martijn van Calmthout
14 november 2008

– Een vrijwel compleet bekken van een vrouwelijke Homo erectus van 0,9 tot 1,4 miljoen jaar geleden uit Ethiopië kan de opvattingen over deze voorloper van de mens op zijn kop zetten.

Dat meldt een internationaal team van onderzoekers, onder wie een in Utrecht werkzame Fransman, vrijdag in het tijdschrift Science.

Het bekken is breder dan tot nog toe werd aangenomen. Dat betekent dat erectusbaby’s al een grotere herseninhoud hadden dan tot nog toe werd aangenomen. Mogelijk was hersenvolume de factor die de lichaamsbouw van Homo erectus evolutionair stuurde.

Eerder was de hypothese dat klimaat en vooral de aanpassing aan lopen en rennen over lange afstanden het bekken van de Homo erectus vormgaf.

Dat was gebaseerd op het beroemde nagenoeg volledige erectusskelet van de zogeheten Turkana Boy, die lang en smal was. Onderzoekers concludeerden daaruit dat dat homo erectus frele was, en zijn relatief grote hersenvolume pas in zijn jeugd kreeg, omdat er niet meer door het geboortekanaal paste. Daarna zouden jonge erectussen een snellere hersengroei hebben doorgemaakt dan moderne mensenkinderen.

De nieuwgevonden brede erectusbekken, uit Gona in de buurt van de Awash-rivier, is vollediger dan alle eerdere erectusvondsten. Vorm en formaat lijken aan te geven dat de baby’s bij geboorte 30 procent meer hersenvolume hadden dan aangenomen.

Volgens de onderzoekers was de ontwikkeling van de baby vergelijkbaar met die van een moderne mensenbaby, terwijl de ontwikkeling in de jeugd ergens tussen die van een chimpansee en een mens in moet hebben gezeten.

Mogelijk, speculeren ze, was het vermogen om grote afstanden te rennen meer een gevolg van de bredere lichaamsbouw dan een oorzaak.

Erectus site http://www.donsmaps.com/erectus.html

http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7721999.stm

http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-11/nsf-ts111408.php
Friday, 14 November 2008

female erectus pelvis

A reconstruction of the 1.2 million-year-old pelvis discovered in 2001 in the Gona Study Area at Afar, Ethiopia, that has led researchers to speculate early man was better equipped than first thought to produce larger-brained babies. The actual fossils remain in Ethiopia.

Gona Pelvis

A recently discovered female pelvis is changing minds about the head size of an ancient human ancestor, Homo erectus, and consequently revising notions about how smart they may have been. Found in Gona, Ethiopia, not far from the site that yielded the 3.2 million year old remains of the
http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-11/iu-ppo111108.php

Credit: Scott W. Simpson, Case Western Reserve University
Usage Restrictions: None

From: http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-11/iu-ppo111108.php

Thursday, 13 November 2008

Homo ergaster pelvis and femur- KNM-WT 15000- SC-012-PF.(Turkana Boy )

Gona Pelvis

A reconstruction of the 1.2 million-year-old pelvis discovered in 2001 in the Gona Study Area at Afar, Ethiopia, that has led researchers to speculate early man was better equipped than… Click here for more information.

BLOOMINGTON, Ind. — Discovery of the most intact female pelvis of Homo erectus may cause scientists to reevaluate how early humans evolved to successfully birth larger-brained babies. “This is the most complete female Homo erectus pelvis ever found from this time period,” said Indiana University Bloomington paleoanthropologist Sileshi Semaw. “This discovery gives us more accurate information about the Homo erectus female pelvic inlet and therefore the size of their newborns.”

Photo: http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7721999.stm

http://www.volkskrant.nl/wetenschap/article1092675.ece/Erectus_kreeg_grotere_kinderen_dan_gedacht
Brede erectusbekken, uit Gona in de buurt van de Awash-rivier, is vollediger dan alle eerdere erectusvondsten. Vorm en formaat lijken aan te geven dat de baby’s bij geboorte 30 procent meer hersenvolume hadden dan aangenomen.

Het bekken is breder dan tot nog toe werd aangenomen. Dat betekent dat erectusbaby’s al een grotere herseninhoud hadden dan tot nog toe werd aangenomen. Mogelijk was hersenvolume de factor die de lichaamsbouw van Homo erectus evolutionair stuurde.

Het bekken is breder dan tot nog toe werd aangenomen. Dat betekent dat erectusbaby’s al een grotere herseninhoud hadden dan tot nog toe werd aangenomen. Mogelijk was hersenvolume de factor die de lichaamsbouw van Homo erectus evolutionair stuurde.

Het bekken is breder dan tot nog toe werd aangenomen. Dat betekent dat erectusbaby’s al een grotere herseninhoud hadden dan tot nog toe werd aangenomen. Mogelijk was hersenvolume de factor die de lichaamsbouw van Homo erectus evolutionair stuurde.

Het bekken is breder dan tot nog toe werd aangenomen. Dat betekent dat erectusbaby’s al een grotere herseninhoud hadden dan tot nog toe werd aangenomen. Mogelijk was hersenvolume de factor die de lichaamsbouw van Homo erectus evolutionair stuurde.

Het bekken is breder dan tot nog toe werd aangenomen. Dat betekent dat erectusbaby’s al een grotere herseninhoud hadden dan tot nog toe werd aangenomen. Mogelijk was hersenvolume de factor die de lichaamsbouw van Homo erectus evolutionair stuur

Creationisten over bekkens :

http://www.volkskrantblog.nl/bericht/231835

(Peter Borger : Wie anders ? =)

“Zowel erectus als sapiens zijn variaties die te herleiden zijn op het Homo baranome.
Wat blijkt? Het bekken van erectus is gewoon niet te onderscheiden van dat van sapiens.

Science weet wel het volgende te melden:
A fossil female pelvis from Homo erectus (middle) shows that the species could birth babies with bigger heads than Lucy’s species (left) but smaller than a modern human’s (right)”

En dat allemaal op basis van één gereconstrueerd bekken van 1.2 miljoen jaar oud. N=1 dus.
Blijkbaar zijn ze bij Science niet op de hoogte met de variatie die er binnen de H. sapiens bekkens aanwezig is.

( claim)

” …Het bekken van Homo erectus valt gewoon binnen de variatie die men aantreft in Homo sapiens. Om precies te zijn kunnen we het gewoon indelen bij een van de vier klassieke types, namelijk het platypelloide type ….”

<   Pelvis dated to 1.2 million years ago shows our ancestors were born with bigger heads

Three sets of pelvic bones (both a side view and top view) are shown, along with the approximate size of full-term fetus they could handle. On the left is the pelvis and baby of “Lucy”, the Australopithecus afarensis from 3.2 million years ago. In the middle is the newly discovered pelvis of 1.2 million year old Homo erectus, and on the right is the pelvis and baby of a modern day female human being, or Homo sapiens.

Homo erectus was previously thought to produce babies with relatively small brain capacity. However the discovery of the pictured pelvis has shown that they were actually capable of birthing babies with a cranial circumference very close to the lower end of the range of our own species. The Homo erectus shown could have produced a baby with a cranial circumference of 318 mm, while modern day babies vary from 320 to 370 mm.

Credit: Credit: Zina Deretsky, National Science Foundation

Volgens dit  bovenstaande  plaatje van de National Science Foundation valt het vrouwelijke  H erectus bekken buiten de sapiens verdeling van de 4 klassieke vrouwelijke bekkenvarianten
Erectus is maw een andere soort dan H.sap .
Er zijn meer Erectus-bekkens gevonden dan deze éne.
Maar dit ” gona” bekken   is juist wél groter dan de vroegere  vondsten en geeft dus meer ruimte naar boven :   wat betreft de mogelijkheid tot toename van de hersenmassa en hoofdgrote van de neo-natalen
Mensen en mensachtigen /vergelijkende anatomie
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.<DE HEUPEN VAN EVA

puber schedels

http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=1997320&blobtype=pdf
(1938)

Antwoord 😦 Tomasso agricola  #10  en verder … )
Het platypelloide type :
Er moet ontzettend veel kunst en vliegwerk aan te pas komen om vrouwen met zo’n bekken in staat te stellen om het kind dat binnenin groeit ook daadwerkelijk te baren.

Sommigen beweren zelfs generaliserend dat “Woman with this type of pelvis are not able to give birth.”
Dit type komt bovendien zeer weinig voor en dan wel twee keer zo vaak bij blanken als bij zwarten, wat er op wijst dat dit type alleen in staat is zich voort te planten en normale mensenkinderen te krijgen met behulp van de moderne medische wetenschap.
Iets dat Homo erectus vrouw nooit heeft gehad.( =Maar  waarvan sommige creationisten beweren dat haar bekken “binnen de variatie van de homo sapiens valt”

Het lijkt me dat dit niet een vruchtbaar type bekken is, en dat , dat vooral komt doordat de geboorteopening van rug naar buik naar verhouding zeer klein is ten opzichte van de opening lings-rechts. De opening is te ovaal (niet rond genoeg).
Het gaat ook niet om de relatieve vorm (waar de indeling van het 1938 artikel op is gebaseerd), maar om de absolute ruimte die voorhanden is. En daarbij valt de opening voor H. erectus toch wel kleiner uit dan de(gemiddelde) opening van de tegenwoordige Homo sapiens.

Aboriginals zijn geen afstammelingen van de javamens

http://www.kennislink.nl/web/show?id=76465

SAMENVATTING
Lopen er nog afstammelingen van de java-mens rond op deze aarde of hebben de voorouders van de mens allemaal als Homo sapiens vanuit Afrika de wereld veroverd? In de Australische aboriginal zou de java-mens misschien voortleven. Het lijkt er echter op dat de zeestraat tussen Java en Australi� te diep was voor deze oermens om de oversteek te wagen.
De Nederlander Eug�ne Dubois is beroemd om zijn ontdekking in 1891/1892 van menselijke resten in Indonesi�. Hij vond het dijbeen en het schedelkapje van de �java-mens�. Dit veroorzaakte grote opwinding onder de wetenschappers van die tijd, want Dubois claimde de �missing link� tussen aap en mens te hebben gevonden. Het schedelkapje, tegenwoordig te zien in Naturalis in Leiden, wijst op een herseninhoud die tussen mensaap en moderne mens in ligt. Het dijbeen vertelt dat deze tussenvorm rechtop liep. Dubois doopte zijn nieuwe vondst Pithecanthropus erectus, de rechtopgaande aapmens.

Twee scenario’s
Mens en chimpansee zijn in Afrika zo�n zes miljoen jaar geleden uit elkaar gegaan. Tot circa twee miljoen jaar geleden speelde de menselijke evolutie zich volledig in Afrika af. In jongere lagen kunnen we, ook buiten Afrika, resten tegenkomen van een mensachtige die duidelijk afwijkt van zijn voorgangers en tijdgenoten: Homo erectus (die leefde van twee miljoen tot 100.000 jaar gelden). Als java-mens treffen we hem in Indonesi� aan, als Peking-mens kennen we hem uit China.
Twee theorie�n domineren het debat over de vraag hoe het daarna verder ging en wat de oorsprong is van de moderne mens, Homo sapiens. Volgens het �out-of-Africa�-model is de moderne mens 200.000 jaar tot 130.000 jaar geleden in Afrika ontstaan en trok hij 100.000 jaar geleden de rest van de wereld in, waar hij andere mensachtigen verving. In Europa was het de Neanderthaler, op Java was het de java-mens die plaatsmaakte voor Homo sapiens.
Het alternatieve scenario, het �multiregionale evolutiemodel�, stelt dat de moderne mens zich langs verschillende lijnen ontwikkelde uit meerdere Homo erectus-populaties. Een gelijktijdige evolutie in meerdere lokale populaties dus, waarbij de onderlinge uitwisseling van genen voldoende groot bleef om ervoor te zorgen dat de verschillende groepen onderdeel bleven van ��n en dezelfde soort en uiteindelijk evolueerden tot Homo sapiens.
Volgens het multiregionaal evolutiemodel ontwikkelden de Australische aboriginals zich uit de Javaanse Homo erectus, volgens het out-of-Africa-model stammen ze, net als alle andere moderne mensen, af van een moderne mens die in Afrika evolueerde.
Grondlegger van het multiregionale evolutiemodel was de Britse anatoom Arthur Keith, die vier verschillende regionale evolutielijnen zag: in Afrika, Europa, Azi� en Australazi� (daartoe behoren het vasteland van Zuidoost-Azi�, de Indonesische archipel, Nieuw-Guinea en Australi�). De anatoom Franz Weidenreich nu werkzaam bij het Museum of Natural History in New York heeft een cruciale rol gespeeld bij de verdere ontwikkeling van dit idee. In de jaren veertig presenteerde hij een systematisch overzicht van de evolutie van de mensheid. Het multiregionale evolutiemodel wordt tot op de dag van vandaag fel verdedigd door met name de paleoantropologen Milford Wolpoff van de universiteit van Michigan (VS) en Alan Thorne van de Australian national University. De bekendste verdediger van het out-of-Africa-model is de Britse onderzoeker Chris Stringer, hoofd van de afdeling palaeontologie van het Natural History Museum in Londen.

De Homo erectus (de java-mens) bereikte nooit Australie. Het oprukkende regenwoud werd hem fataal. De Homo sapiens verspreidde zich daarna over Indonesië en Australië. Australische aborigonals zijn waarschijnlijk de nakomelingen van vroege populaties van de moderne mens die de Indonesische archipel circa 100.000 jaar geleden zijn binnengetrokken.

Supporting the Out of Africa theory ( of ” modern ” homo sapiens  )is work by Allan Wilson who provided evidence in 1987 that all modern humans share a single female ancestor who lived in Africa approximately 200,000 years ago.

Out of Africa gene flow
Nature 408, 7 Dec 2000, p. 653

De lokale geografie kwam in de discussies over de evolutie van de mens in Australazi� (Zuidoost-Azi�, Indonesi�, Nieuw-Guinea en Australi�) tot dusver maar nauwelijks aan de orde. De verspreiding en evolutie van organismen is alleen maar goed te begrijpen als we een duidelijk beeld hebben van de context waarin dit gebeurt: de leefomgeving.
Die leefomgeving in Australazi� is op te delen in drie gebieden: het Sundaplat, het Sahulplat en de archipel die ertussen ligt, Wallacea. Toen de zeespiegel lager stond dan nu, vormden de eilanden in het gebied rond Kalimantan, Sumatra en Java ��n landmassa met het vasteland van Zuidoost Azi�, wel Sunda genoemd (niet te verwarren met de Sunda-eilanden). Australi�, Nieuw-Guinea en Tasmani� vormden samen de Sahul-landmassa. De eilanden in Wallacea, zoals Sulawesi, Flores en Timor, zijn echter niet met ��n van deze landmassa�s verbonden geweest. Er ligt een diepe zee tussen Sunda en Sahul die reizigers weinig keuze laat: zwemmen, varen of vliegen.
Vanwege deze geografisch situatie � twee continentale platen, gescheiden door een diepe barri�re � verschillen de zoogdierfauna�s van Sunda en Sahul enorm van elkaar. Aan de Sundazijde van Wallacea vinden we wat we gemakshalve �echte� zoogdieren noemen: die met een baarmoeder. Aan de Sahulzijde komen we vooral buideldieren en eierleggende zoogdieren tegen. Het tussenliggende gebied Wallacea bevat fauna-elementen van beide zijden, maar de�echte� zoogdieren zijn in de meerderheid.

Oversteek
In het verleden zijn slechts twee categorie�n �echte� zoogdieren erin geslaagd de oversteek naar Sahul te maken. Vleermuizen hebben de overkant vliegend bereikt en muizen kwamen op drijfhout of drijvende vegetatie aan. Grotere dieren die goed kunnen zwemmen, zoals herten en olifanten, zijn er wel in geslaagd om eilanden in Wallacea te bevolken, maar Sahul hebben ze nooit bereikt. De diepe zee-engte die dit plat scheidt van Wallacea bleek een onneembare barri�re bij de verspreiding van grotere zoogdieren, ook de eerste mensen zullen er problemen mee hebben gehad. De vraag is wanneer de voorouders van de Australische aboriginals deze hindernis voor het eerst slechtten. Dan weten we namelijk ook beter wie die voorouders waren.
De fossiele mensachtigen die in Australazi� zijn gevonden, vormen volgens mij twee soorten: Homo erectus (tot die soort behoren de java-mens en de solo-mens) en de Homo sapiens (moderne mens). De lichaamsverhoudingen van de java-mens en de moderne mens zijn vergelijkbaar. Verschillen tussen de twee soorten zijn het opvallendst boven de nek: de Javaanse Homo erectus heeft een schedelinhoud die varieert van 800 tot 1250 milliliter; die van de moderne mens schommelt tussen 1200 en 1700 milliliter. Bovendien is de schedel van Homo erectus lager dan die van de Homo sapiens, de oogkassen zijn gesierd met een opvallende robuuste wenkbrauwwal, het achterhoofd is gehoekt en een duidelijke kin ontbreekt. Er zijn dus duidelijke morfologische verschillen tussen de twee soorten.
Menselijke resten uit Australazi� van pakweg de laatste zestigduizend jaar zijn onmiskenbaar van de moderne mens afkomstig. In oudere lagen liggen resten van Homo erectus, maar overgangsvormen tussen die twee ontbreken. Dat harde bewijs voor een evolutie in dit gebied van Homo erectus naar Homo sapiens ontbreekt. In Australi� vinden we bovendien alleen de resten van de moderne mens. Overblijfselen van Homo erectus zijn op Sahul nooit gevonden, dus er is ook geen fossiel bewijs dat de java-mens ooit Nieuw-Guinea of Australi� bereikt heeft. Er is, met andere woorden, geen ondersteuning voor het idee dat de Australische aboriginals afstammen van de java-mens.

Open omgeving
De leefomgeving van de oermens op Java is enigszins te schetsen op grond van vondsten uit Trinil, langs de rivier de Solo in het midden van Java. Trinil geldt als een zeer rijke vindplaats en de vele fossielen (meer dan 3300) geven waarschijnlijk een redelijke impressie van de ecologische situatie.
De resten van krokodillen wijzen op de aanwezigheid van water; resten van apen maken het aannemelijk dat er struiken en bomen waren. Herbivoren, zoals runderen (57%), herten (24%) en olifanten (13%), zijn ruim vertegenwoordigd, terwijl de carnivoren, zoals de tijger (0,4%), in de minderheid zijn.
Het aandeel fossielen van Homo erectus is 0,3%, vergelijkbaar met dat van de tijger. Dat past in het beeld van een mensachtige die zijn eetgewoonten naar een minder vegetarische kant heeft verschoven, want vleeseters vormen in de regel maar een klein percentage van de fauna.

Dichte bossen
In Trinil en in andere vindplaatsen op Java, zoals Kedung Brubus en Ngandong, ontbreken soorten als de orang-oetan, de gibbons en de Maleise beer, die typerend zijn voor gebieden met dichte bossen. Er zijn daarentegen juist wel resten van een uitgestorven waterbuffel aangetroffen. De hoorntips van deze waterbuffel stonden 2,5 meter uiteen; in een dicht bos zou dat erg onpraktisch zijn. De fossiele fauna suggereert dus dat Homo erectus op Java in een open omgeving leefde; botanische gegevens bevestigen dat vermoeden.
Ook de fossielen van Homo erectus in Afrika en Eurazi� zijn zonder uitzondering afkomstig van een open omgeving. Het dichte tropische regenwoud is voor tweebenige mensachtigen die op de grond leven een zeer moeilijk milieu. Veel van de bruikbare energie zit er immers hoog in de bomen. In tegenstelling tot de orang-oetan is de mens niet gebouwd voor een leven in de bomen. De moderne mens loste dit op door met pijl en boog of blaaspijp het eten naar beneden te halen of door gewassen te verbouwen, maar Homo erectus ontbeerde dergelijke geavanceerde technieken.
E�n miljoen jaar geleden is Homo erectus vanuit Afrika via Eurazi� in Sunda gearriveerd. Hij kwam daar in een leefomgeving terecht die leek op de Afrikaanse. Hij heeft het daar lang uitgehouden, waarschijnlijk tot het Laat-Pleistoceen, zo�n honderdduizend jaar geleden.

Geen weg terug
Op dat zelfde moment veranderde ook de flora en fauna van het gebied. Het open boslandschap waarin Homo erectus zich thuis voelde, raakte overwoekerd door het tropische regenwoud. Er was voor de java-mens geen ontsnappen aan: Oost-Java ligt aan de zuidoostpunt van het Sundaplat. Er was dus geen weg terug en een eventuele vluchtweg, richting het Sahulplat, werd geblokkeerd door een diepe zee. Deze oermens stierf daarom uit.
In tegenstelling tot Homo erectus, kan Homo sapiens w�l in een tropisch regenwoud overleven. Ook het oversteken van zee�n staat op zijn repertoire. Het is mogelijk dat de moderne mens samen met het oprukkende regenwoud Java binnentrok. Er zijn weliswaar frustrerend weinig aanwijzingen voor de eerste, Laat-Pleistocene moderne mensen in Indonesi�, maar modern-menselijke resten zijn bekend van Borneo (Niah), Sumatra (Lida Ajer) en Java (Punung). Australi� is beter bedeeld. Hier zijn de oudste resten van de moderne mens afkomstig van Lake Mungo in zuid-oost Australi�; ze zijn waarschijnlijk zo�n zestigduizend jaar oud.
Het lijkt erop dat de moderne mens gedurende de tweede helft van het Laat-Pleistoceen, tussen zo�n 100.000 en 80.000 jaar geleden, Indonesi� bereikte. Waarschijnlijk was Homo sapiens vervolgens het eerste grote landzoogdier dat Sahul bereikte. Eenmaal in Australi� aangekomen, ontwikkelden vroege populaties van de moderne mens zich tot de huidige Australische aboriginals. Op zijn tocht door Australazi� heeft hij de uitstervende Homo erectus waarschijnlijk net niet ontmoet.

Literatuur

Storm P. The evolution of humans in Australasia from an environmental perspective. In: Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeontology 171, p. 363-383. Elsevier Science B.V.
De evolutie van de mens – De speurtocht naar ontbrekende schakels. Maastricht/Brussel: Natuur & Techniek, 1981. (uitverkocht)
Shipman P. The man who found the missing link – Eugène Dubois and his lifelong quest to prove Darwin right. New York: Simon & Schuster, 2001
Stringer CB en McKie R. African Exodus – The origins of modern humanity. Londen: Jonathan Cape, 1996.
Wolpoff MH en Caspari R. Race and human evolution. New York: Simon & Schuster, 1997.

De herseninhoud. De herseninhoud van Homo erectus (rond de liter) lag tussen die van de moderne mens (ongeveer anderhalve liter) en de geslachten Australopithecus en Paranthropus (rond de halve liter). Het idee van Dubois, dat hij met Homo erectus de missing link gevonden had, was zo gek nog niet, en vanuit het standpunt van herseninhoud tot op de dag van vandaag verdedigbaar. A. & A. Kennis

Voetafdruk van 1,5 miljoen jaar oud gevonden

NAIROBI –
Britse en Keniaanse wetenschappers hebben in het noorden van Kenia 1,5 miljoen jaar oude voetafdrukken gevonden van een voorouder van de mens. Dat schrijven  de   wetenschappers in Science.
De onderzoekers analyseerden voetafdrukken die ze vonden in een sedimentlaag bij Ileret in Kenia met laserapparatuur.

De prehistorische stappen vertonen alle kenmerken van de tred van de moderne mens:
een grote teen in één lijn met de andere tenen, , net als bij de moderne mens en in tegenstelling tot apen. ,  een ontwikkelde voetboog en een voor de mens karakteristieke gewichtsverdeling tussen hiel, bal van de voorvoet en grote teen.

De afdrukken zijn waarschijnlijk achtergelaten door Homo ergaster of Homo erectus, afgaande op de vermoedelijke hoogte en het gewicht van de maker.

De Mensachtigen hebben de afdrukken achtergelaten in een modderige rivierbedding.

De afdrukken gelden als een van de belangrijkste vondsten van de afgelopen jaren die iets zeggen over de evolutie van het menselijke lopen.
,,Het was best griezelig om iets op te graven dat er precies zo uitziet als iets dat je twintig minuten eerder zelf had kunnen maken”, zei  David Braun.

De nieuwe vondst verschilt flink van nog oudere sporen. In dezelfde regio worden er namelijk wel meer gevonden, waaronder( in de jaren 70′ ) enkele van 3,7 miljoen jaar oud in Laetoli, Tanzania.

http://noorderlicht.vpro.nl/artikelen/19949675/ 

Uit die vondst bleek al dat een andere vroege voorganger van de moderne mensAustralopithecus afarensis (bekend van het redelijk complete skelet ‘Lucy’) op twee benen liep.Díe voorouders   hadden  echter  nog wel veel aapachtige kenmerken

Op grond van fossielen is al lange tijd bekend dat H. erectus/ergaster waarschijnlijk nagenoeg hetzelfde liep als wij.
Dat wordt door deze voetafdrukken mooi bevestigd. Ze zijn in veel opzichten niet te onderscheiden van de onze, maar op een belangrijk punt zijn ze net iets (statistisch significant) verschillend.

( Bart Klink )

‘” …Bij ons staat de grote teen (de hallux) nagenoeg parallel aan de andere tenen, slechts onder een hoek van gemiddeld 8 graden.
We spreken dan over een geadduceerde hallux. Bij vroege mensachtigen en andere mensapen is dit echter niet het geval, de grote teen staat onder een aanzienlijke hoek ten opzichte van de rest, eengeabduceerde hallux.


Bij Australopithecus, die de wereldberoemde Laetoli voetafdrukken maakte 3,7 miljoen jaar geleden, is die hoek bijvoorbeeld 27 graden.(*)


Uit metingen en statistiek van (in de studie voorliggende ) analyses is objectief gebleken dat de Laetoli voetafdrukken ruim buiten de menselijke variatie vallen
A. Afarensis  kon ook al aardig rechtop lopen, maar niet zoals wij en H. erectus/ergaster
.

(creationisten cabaret over de latoli voetafdrukken http://www.volkskrantblog.nl/bericht/195148)

Bij de zojuist beschreven afdrukken van H. erectus/ergaster van 1.5 miljoen jaar geleden is die hoek gemiddeld 14 graden en statistisch verschillend van moderne mensen.(*) 
Zelfs in dit kleine maar saillante detail is H. erectus/ergaster dus een overgangsvorm!

De belangrijkste transitionele kenmerken van H. erectus/ergaster zitten echter in de schedel.
De grootte van de schedel vormt een continuüm tussen de voorloper van H. erectus/ergaster, H. hablis en latere Homo soorten, waaronder wijzelf.
Daarnaast is de mate waarin het onderste deel van het gezicht naar voren komt (prognatisme) minder dan bij H. habilis en andere oudere mensachtigen, maar meer dan bij moderne mensen.
Ook is bij H. erectus/ergaster de wenkbrauwboog (torus supraorbitalis) forser dan bij moderne mensen en zijn de tanden in een aantal opzichten verschillend van de onze.

De verschillen tussen H. erectus/ergaster en ons zitten dus voornamelijk in de schedel (en het vrouwelijk bekken, want daar moet de schedel door!),
maar zoals nu duidelijk blijkt ook voor een klein deel in de voeten….”

http://evolutie.blog.com/4644163/       bespreking door Bart klink

CREATO-KOLDER

http://www.volkskrantblog.nl/bericht/248503

(hieronder staat  een  redelijk en informatief   gedeelte uit die discussie  ) 

(crea)“Stel dat de Erectus en Sapiens tot één oergroep met grote variabiliteit zouden behoren, en de Erectus simpelweg een (nu uitgestorven) ras van mensen was met daardoor een aantal verschillen in bouw, dan zouden we die overlap toch ook verwachten?”
BK:
Maar waarom zou je dan de tendens in de tijd zien van 27 graden bij Australopithecus, 14 graden bij H. erectus en 8 graden bij ons?
Er is een overlap, maar die is evolutionair: je ‘ziet’ op grond van deze data dat de grote teen steeds dichter bij de anderen komt te staan.
Er is trouwens ook overlap tussen H. erectus en Australopithecus (maar niet tussen Australopithecus en ons!).
Betekent dit dan ook volgens jou dat Australopithecus tot dezelfde populatie behoort als H. erectus en dus ons?
Hetzelfde kun je doen met schedelinhoud: je vindt ook daarin een continuüm tussen Australopithecus en moderne mensen, ook hier is een tendens in de tijd te zien (van kleine schedels naar grote schedels).

H.erectus schedel  vertoont overlap met sapiens enerzijds, maar met habilis anderzijds. Volgens creationisten is erectus variatie binnen sapiens, dus is habilis ook variatie binnen sapiens. Voor de zoveelste keer: er is een continuüm van Australopithecus naar moderne mensen.

(crea ) Of anders gezegd: als we van de Autralische Aboriginals alleen skeletten zouden hebben, zouden we dan t.o.v. de rest van de wereldbevolking ook niet tot zulke significante verschillen komen?
Bepaalt de interpretatie hier niet een hoop van hoe we zo’n footprint of skelet bekijken?”

BK:
Het gevaar van interpretatie ligt altijd op de loer, daarom moet je ook meten en statistiek toepassen.
Dat is de enige manier om vrijwel objectief conclusies te trekken.
Ik ben benieuwd naar onderzoeksresultaten waaruit blijkt dat Aboriginals buiten de rest menselijke populatie vallen wat een bepaald kenmerk betreft.

(crea)
 “Ik ben nog wel benieuwd naar hoe het zit met die halux.
Komt een halux van 14 graden bij hedendaagse mensen nog voor?
Dat is eigenlijk (voor mij) de hamvraag hierin.”

BK:
Ja, volgens de data uit het artikel wél, maar als bijna hoogste extreme waarde (de variatie loopt van 6 naar 15 graden).
Statistisch gezien betekent dit echter weinig
.

Als je een statistische analyse uitvoert, kijk je naar de gemiddelden en standaarddeviaties van je samples, niet naar de uitersten van de tails van je normaalverdeling, zoals creationisten steeds willen  doen. Dit is basics statistiek

PB  :  “Ik WEET zeker dat wanneer je naar pigmentvorming bij Afrikaanse  mensen en Europese mensen kijkt, er ook een statistiese significant verschil zal zijn.”

BK

Daarom moet je ook niet twee subpopulaties van één populatie gaan vergelijken als je uitspraken wilt doen over twee populaties.

Bovendien kijkt en vergelijkt   men hedendaagse anatomische  homo sapiens kenmerken met  gelijkaardige  kenmerken van  geologisch  gedateerde  fossiele  en  kijkt  men ( in dit onderzoek ) niet  naar ” pigmenten  ” uit subpopulaties die terzelfdertijd  leven 

Je vindt geen moderne mensen in aardlagen van 1.5 miljoen jaar oud. Dat is de reden waarom je hier over twee gescheiden populaties kunt spreken.

(*)  Natuurlijk zit hier variatie in en daarom wordt er ook statistiek toegepast om te bepalen of de verschillen werkelijk zijn of slechts toevallige variatie in de menselijke populatie. Het blijkt om werkelijke, statistisch significante verschillen te gaan (mocht je dit wat zeggen: p = 0.003 voor de lower prints, 0.0001 voor de upper prints).

De extremen in variatie tussen H. sapiens en H.erectus/ergaster overlappen elkaar, maar vormen twee statistisch significant verschillende groepen. De extremen in variatie tussen H. sapiens en de Laetoli afdrukken (Australopithecus) overlappen elkaar niet.

(boven)
Links http://www.ivry.cnrs.fr/deh/deloison/deloison.htm,
Rechts http://williamcalvin.com/portraits;
(Onder ) http://www.ivry.cnrs.fr/deh/deloison/deloison.htm;Niet-menselijke mensapen hebben in verhouding tot hun lichaamslengte lange tenen, Australopithecus had dat ook nog, zij het wat minder.

Wat de hoek tussen grote teen en de andere tenen betreft vertonen moderne mensen overlap met H. erectus en H. erectus weer met Australopithecus (Laetoli), maar moderne mensen niet met Australopithecus. Er is dus een ontwikkeling in de tijd, al is de ‘resolutie’ om dat te zien niet zo groot.

Een belangrijk onderscheid bij de ‘nieuwe’ sporen uit illeret  is de grote teen. Deze staat bij de oudere sporen namelijk meer naar buiten – net als bij mensapen – en bij de nieuwe vondst parallel aan de rest van de tenen – net als bij de moderne mens.

De hoek waaronder de grote teen staat heeft functionele consequenties voor het goed lopen op twee benen (vooral voor de afwikkeling). Het is dus niet gek dat er een selectiedruk op staat om die tenen parallel te krijgen.(**)

Matthew Bennet en collega’s schrijven  dat ze de ‘nieuwe’ anderhalf miljoen jaar oude sporen aan uitgebreide vergelijkingstests hebben onderworpen. Ze hebben ze met optische lasers gedigitaliseerd en vervolgens hebben ze de drukpunten vergeleken met sporen van nu.

Bij de afwikkeling van de voet zet de mens eerst zijn hiel neer, wat een redelijke diepe afdruk achterlaat. Hierop volgt een licht grondcontact van de zijkant, waarna het gewicht overgaat op de bal van de voet. Het laatste drukpunt voordat de voet de grond verlaat is de grote teen.

De manier waarop de prehistorische mens zijn voeten neerzette, blijkt sterk overeen te komen met die van de moderne mens. Dit is inclusief de druk op de grote teen, die bij onze viervoetige voorgangers ontbreekt. De sporen vormen een bewijs dat er anderhalf miljoen jaar geleden in Kenia al mensachtigen de kruipfase waren ontstegen en rechtop rondliepen.

(**) (PeterMudde)         Het is NIET zo dat  elke eigenschap (c.q. elk gen) per se een bepaald voordeel moet hebben om geselecteerd te worden.
Maar een eigenschap kan een bijverschijnsel zijn van een andere eigenschap die wel onder selectiedruk staat.
Een tendens zoals die waar te nemen is , ( hier de verandering in de hoek die de grote teen maakt bij de hominiden  ) is niet noodzakelijkerwijs het gevolg van selectie op die tendens. Al helpt het wel, natuurlijk.
Aangezien de ontwikkeling van vingers en tenen nogal aan elkaar gekoppeld zit, is het bijvoorbeeld goed mogelijk dat de selectie eigenlijk ingrijpt op de vorm van de hand,
met de positie van de teen aan de voet als bijkomend gevolg.
Iets dergelijks geldt ook voor genen.

(antwoorden  Bart klink )

BK: Het is zeker zo dat er genen zijn die zowel de morfologie van handen als voeten beïnvloeden, maar het lijkt me dat er ook genen zijn die alleen de hand of alleen de voet beïnvloeden. Handen en voeten zijn anatomisch te verschillend (zowel qua botten, bindweefselstructuren, spieren als zenuwen) om volledig door dezelfde genen gereguleerd te worden, denk ik. Ik ben erg benieuwd in hoeverre hierover dingen bekend zijn. Mocht je hier literatuur over hebben, dan houd ik me graag aanbevolen!

PM: “Maar een eigenschap kan een bijverschijnsel zijn van een andere eigenschap die wel onder selectiedruk staat. Iets dergelijks geldt ook voor genen.”
BK: Dat kan zeker, maar lijkt me hier onwaarschijnlijk omdat deze hoek grote consequenties heeft voor het goed kunnen lopen op twee benen (en dus vrijwel zeker zal zorgen voor selectiedruk).

http://pandasthumb.org/archives/2009/03/footprints-thro.html#more

http://sciencenow.sciencemag.org/cgi/content/full/2009/226/1

“The human foot is our most distinctive adaptation.” Men dacht  meestal  de gebruikelijke dingen  zoals ;   rechtoplopen, opponeerbare duim, hersenen, taal, werktuiggebruik. Maar de voet hoort daar dus bij

Footprints from Illeret

OH9 leaky

KNMER 42700

KNMER 820

Professor Matthew Bennett/Bournemouth University

One of the fossilized footprints discovered in Kenya.

(Click for larger image)Tessellated swath of optical laser scans of the main footprint trail on the upper footprint surface at FwJj14E. Color is rendered with 5-mm isopleths.

(Click for larger image) Optical laser scan images color-rendered with 5-mm isopleths for footprints at both FwJj14E and GaJi10. (A) Isolated left foot (FUI1) on the upper footprint surface at FwJj14E. (B) Photograph of FUI8 on the upper footprint surface at FwJj14E, showing good definition of the toe pads; the second toe is partially obscured by the third toe. © Second trail on the upper footprint surface at FwJj14E, showing two left feet. (D) Third trail on the upper footprint surface at FwJj14E, showing a right and a left foot. (E) Print R3 from GaJi10 (22), re-excavated and scanned as part of this investigation. (F) Partial print (FUT1-2) on the upper footprint surface at FwJj14E; the heel area has been removed by a later bovid print. (G) Print FLI1 on the lower footprint surface at FwJj14E, rendered with 5-mm alternating black and white isopleths. (H) Inverted image of the toe area of print FUT1-1 with alternating 5-mm black and white isopleths. Note the locations of the pads of the small toes and the presence of a well-defined ball beneath the hallucial metatarsophalangeal joint. The first, third, and fifth toes are marked D1, D3, and D5, respectively.

Video

http://www.livescience.com/common/media/video/player.php?videoRef=LS_090225_homonid_footprint

http://www.volkskrant.nl/wetenschap/article1155746.ece/Homo_erectus_liep_behoorlijk_modern
http://images.smh.com.au/2009/02/27/398710/200footprint-200×0.jpg

http://www.nrc.nl/wetenschap/article2164690.ece/Voetafdruk_van_1%2C5_miljoen_jaar_oud_gevonden

http://www.nytimes.com/2009/02/27/science/27foot.html?_r=1
http://www.smh.com.au/world/science/walking-tall-oldest-footprints-show-a-distinctly-modern-gait-20090227-8jmh.html

http://news.nationalgeographic.com/news/2009/02/090226-oldest-footprints.html

http://news.yahoo.com/s/livescience/20090226/sc_livescience/theshoefits15millionyearoldhumanfootprintsfound

http://pandasthumb.org/archives/2009/02/a-brief-moment.html#more
zie ook
Oudste afdrukken van homo sapiens  ?
http://www.geologischevereniging.nl/geonieuws/geonieuwsart.php?artikelnr=988

(ANP)

Dateringen  van de voetafdrukken in  illerett

Hoe kunnen ze nou eigenlijk de ouderdom van die voetafdruk bepalen?
Als ik mijn voet in een laag klei van 100.000 jaar oud druk, dan is de ouderdom van de afdruk zelf toch niet te bepalen?
Of bepalen ze de ouderdom van de lagen die er bovenop waren afgezet
  ?

Er  zijn inderdaad verschillende lagen, waarvan afzonderlijk de ouderdom is bepaald.
http://www.sciencemag.org/content/vol323/issue5918/images/large/323_1197_F1.jpeg

De ouderdom van de voetafdruk wordt bepaald door de laag met de afdruk en de laag er boven De afdruk ligt er qua ouderdom dan tussenin.
In dat geval, hoe hebben ze die afdruk dan gevonden?

1.- Dankzij de evolutie theorie is het mogelijk om voorspellingen te doen “waar” en “wat” gevonden kan worden.
Het is dus goed mogelijk dat ze een locatie hebben opgezocht en specifiek zijn gaan zoeken op bepaalde plekken

2.- Door de erosie  kwamen de voetafdrukkken boven te liggen ( de erop liggende afzettingen zijn weggesleten )
3.- De voetafdruk is gevonden in een gebied waar men ook vele oude schedels en botten heeft gevonden van identificeerbare   hominiden   , en  in  een  dateerbare  laag ( die elders dan op de  vindplaats ,  wel nog bedekt is )  .
De oude laag is aan de oppervlakte  komen  te liggen ( door erosie )  en daarom vind men de botten en nu dus ook deze voetafdruk van  H  erectus( of  de  H. Ergaster)  http://nl.wikipedia.org/wiki/Homo_ergaster

Aangezien het in dezelfde laag is gevonden als de  botten en schedels kan ook de voetafdruk gedateerd  en geidentificeerd  worden.
Ook in de oude rivierbedding hebben ze resten gevonden van planten en ( plaatselijke  gids?) fossielen van dieren zodat ze nauwkeurig kunnen dateren.

Onze voorouders op het spoor: 1,5 miljoen jaar oude voetafdruken gevonden in Kenya

 Kristiaan D’Aout, 15. Maart 2009,  Scilogs /Eos

Fossiele voetafdrukken zijn fascinerend. In tegenstelling tot skeletten, geven ze informatie over de zachte weefsels, die minstens even belangrijk zijn voor een goed functioneren van de voet als de 26 botjes die erin zitten. Mensen met platvoeten of een hielspoor weten waarover ik het heb.

Het meest fascinerende aan fossiele voetafdrukken is echter dat ze ons iets vertellen over de dynamica van de wezens die ze maakten. Ze zijn, bij wijze van spreken, een miljoenen jaren oude registratie van gedrag, en niet enkel van skeletale anatomie. De manier waarop gedrag, biomechanica en substraateigenschappen samenwerken in zo’n afdruk is natuurlijk erg complex (Figuur 1) en we moeten nog veel onderzoek doen voor we dit proces volledig zullen begrijpen.

Figuur 1: enkele factoren die samen de topologie van een (al of niet fossiele) voetafdruk bepalen (K. D’Août).

Fossiele voetafdrukken zijn erg schaars, want een fragiele afdruk in zachte bodem kan enkel fossiliseren als hij onmiddellijk na het maken bedekt wordt door een beschermende laag. Tot voor kort kenden we dan ook maar één echt oude reeks mensachtige voetafdrukken. Ze werden in de jaren ’70 gevonden in Laetoli (Tanzania), zijn 3,75 miljoen jaar oud, en werden vermoedelijk gemaakt door Australopithecus afarensis. Deze vroege mensachtige leek niet sterk op ons: hij was maar een meter groot, had korte benen en (zo blijkt uit de afdrukken) voeten die zowel aapachtige als mensachtige kenmerken hadden.

Figuur 2: afgietsel van de Laetoli afdrukken en reconstructie van de makers in hun biotoop, zoals te zien in het kleine museum aan Olduvai Gorge, Noord Tanzania (K. D’Août).

En dan was er Ileret
In dit kleine plaatsje in Kenya vond een internationaal onderzoeksteam onder leiding van Matthew Bennett (van Bornemouth University in Engeland) nieuwe voetsporen, en hun resultaten verschenen zonet in Science.
De vondst is ronduit spectaculair. Waar paleo-anthropologen normaal al flippen als ze een tand of een teenkootje opgraven, werden ze nu getrakteerd op maar liefst vier sporen en dan nog wat losse voetafdrukken. Ze zijn een goede 1,5 miljoen jaar oud en lijken verbazend sterk op onze eigen voeten – het zijn hoogstwaarschijnlijk de eerste voetafdrukken die we kennen van ons eigen geslacht Homo. Voor onze soort was het nog veel te vroeg en de afdrukken worden voorlopig toegeschreven aan Homo ergaster of vroege Homo erectus.

Figuur 3: overzicht van de ingescande Ileret voetsporen (Bennett et al., Science Magazine).

Deze oude mensachtigen zijn nu net diegenen waarvan men denkt dat ze een “moderne” manier van stappen hadden (met lange gestrekte benen) en zelfs dat ze goed konden hardlopen (check een van mijn vorige blog-items en Eos van november 2008). Blijft dit beeld van onze vroege voorouders intact, nu we hun voetafdrukken kennen?

Het antwoord is een volmondig ja. De onderzoekers scanden de afdrukken nauwkeurig in met een laserscanner en deden een kwantitatieve analyse. Hieruit blijkt dat de afdrukken van Ileret duidelijk verschillen van die van Laetoli, maar dat verschillen met onze eigen voeten hoogstens subtiel zijn. De Ileret-sporen zijn niet altijd even duidelijk (wat wil je, na anderhalf miljoen jaar) maar tonen wél aan dat vroege Homo voeten had met een grote teen die naar voor stond (en dus geen grijpfunctie meer had) en met een goed ontwikkelde voetboog (en dus een efficiënte afstoot) – twee cruciale kenmerken van een moderne mensenvoet.

Figuur 4: contouren van twee Ileret-afdrukken, samen met een van Laetoli (links) en de moderne mens (rechts) (Bennett et al., Science Magazine).

Onder de indruk van een afdruk
Fossiele voetafdrukken zijn directe sporen van menselijke daden en daarom spreken ze ook zo sterk aan. Ze verdienen het om nauwkeurig onderzocht te worden, want ze leren ons iets over onze Oost-Afrikaanse voorouders en, bij uitbreiding, ook over onszelf.

Referentie:
Bennett M.R. et al. (2009). Early Hominin Foot Morphology Based on 1.5-Million-Year-Old Footprints from Ileret, Kenya. Science 323 (27 February 2009): 1197-1201.

http://youtu.be/9GEh1u5fF4M


erectus stature

UPDATES   2012

VUUR  en WERKTUIGEN  in de  Wonderwerk Cave.

° Earliest example of hominid fire: Studying the origins of fire is difficult because it’s often hard to differentiate a natural fire that hominids might have taken advantage of versus a fire that our ancestors actually ignited. Claims for early controlled fires go back almost two million years. In April, researchers announced they had established the most “secure” evidence of hominids starting blazes: one-million-year-old charred bones and plant remains from a cave in South Africa. Because the fire occurred in a cave, hominids are the most likely cause of the inferno, the researchers say.

http://www.pnas.org/content/early/2012/03/27/1117620109.abstract

cooking hypothesis.

Read more: http://blogs.smithsonianmag.com/hominids/category/homo/neanderthals/#ixzz2IiTn1zKR

Acheulean tools

…….Earliest projectile weapons unearthed: Archaeologists made two big discoveries this year related to projectile technology. At the Kathu Pan 1 site in South Africa, archaeologists recovered 500,000-year-old stone points that hominids used to make the earliest known spears.

http://www.sciencenews.org/view/generic/id/346464/description/Oldest_examples_of_hunting_weapon_uncovered_in_South_Africa

kaitu pan spears
A FINE POINT
Half-million-year-old spear tips recovered from the Kathu Pan 1 site in South Africa, including the one shown from different angles, suggest that an ancestor of humans and Neandertals used weapons for hunting.
Credit: Courtesy of J. Wilkins

°

Oudste Homo erectus-gravering ontdekt in Leids museum

graveringen1

We denken dat de moderne mens honderdduizend jaar geleden begon met het maken van graveringen, maar dit blijkt niet zo te zijn. De Homo erectus was er nog eerder bij en gebruikte 500.000 jaar geleden schelpen en zoetwatermosselen als ondergrond voor graveringen.

Een team van 21 wetenschappers analyseerde honderden schelpen die in de negentiende eeuw gevonden zijn op het eiland Java. De Limburgse onderzoeker Eugène Dubois vond toen niet alleen schelpen, maar ook botten van de ‘Pithecanthropus erectus’, tegenwoordig bekend als de Homo erectus. De Homo erectus is de voorouder van de Homo sapiens, oftewel de moderne mens.

Klik op de foto om de gravering beter te bekijken.

Geometrisch patroon
De onderzoekers vonden een gegraveerd geometrisch patroon op één van de schelpen. De gravering blijkt ouder te zijn dan de tijdens fossilisatie veroorzaakte verweringsprocessen op de schelp. Daarnaast is het patroon niet door dieren ontstaan. De wetenschappers stellen vast dat het zigzagpatroon het werk was van de Homo erectus.Homo Erectus-kunst?
De gegraveerde scherp is minstens 430.000 jaar en maximaal 540.000 jaar oud. Dit is minstens vier ouder dan de tot nu toe bekende oudste graveringen in Afrika. “Het is fantastisch dat deze schelp na meer dan honderd jaar in een museum eindelijk ontdekt is”, zegt Wil Roebroeks van de Universiteit Leiden. “Ik kan me voorstellen dat mensen zich afvragen: is dit nu een voorloper van kunst? Wat de functie of betekenis was van de gravering is momenteel nog een raadsel.”

Slimme Homo erectus
De vroege mensachtigen maakten de zoetwatermosselen op een slimme manier open. Zo boorden zij een gat met een scherpe haaientand, exact op de aanhechtingsplaats van de spier die de schelpkleppen gesloten hield. Hierna werd de zoetwatermossel opgegeten, terwijl de Homo erectus de schelpen gebruikte als materiaal om werktuigen zoals messen mee te maken. “De Homo erectus werkte erg nauwgezet, wat duidt op een gedetailleerde kennis van de anatomie van de schelpdieren en een goede handvaardigheid”, concludeert onderzoeker Frank Wesselingh van Naturalis.

Paper
Meer weten over de ontdekking van de oudste menselijke gravering? Het paper is te lezen in het wetenschappelijke journaal Nature.

 

Bronmateriaal:

Homo erectus at Trinil on Java used shells for tool production and engraving” – Nature

http://www.readcube.com/articles/10.1038/nature13962?utm_campaign=readcube_access&utm_source=nature.com&utm_medium=purchase_option&utm_content=thumb_version&show_checkout=1&tracking_action=preview_click

 

°

http://www.sciencedaily.com/releases/2014/12/141203142453.htm

Detail of the engraving on fossil Pseudodon shell (DUB1006-fL) from Trinil.

Credit: Wim Lustenhouwer, VU University Amsterdam

 

http://johnhawks.net/weblog/archaeology/lower/trinil-shell-engraving-2014.html

http://whyevolutionistrue.wordpress.com/2014/12/04/the-worlds-oldest-graffiti-by-homo-erectus-maybe/

°

EEN MENSELIJKE HAND 

Homo erectus wellicht handiger dan gedacht

University of Missouri

di 17/12/2013  Pieterjan Huyghebaert
Amerikaanse wetenschappers hebben in Kaitio in Kenia een 1,42 miljoen jaar oud middenhandsbeentje van een mensachtige ontdekt. Het onderzoek is verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS.

Het beentje heeft grote gelijkenissen met het middenhandsbeentje van de moderne mens. Het is het oudste bekende beentje waarvan zeker is dat het de eigenaar in staat stelde om gereedschappen in een stevige vaste grip te kunnen houden. “We zijn weer een stap dichter bij het ontstaan van de moderne hand”, zegt professor Carol Ward van de universiteit van Missouri die het onderzoek leidde.

Het beentje stamt uit de tijd van de Homo erectus, de rechtopgaande mens. Het beentje laat toe dat de hand beter vastzit aan de pols, waardoor veel meer druk uitgeoefend kan worden bij het dichtknijpen van de hand. Hierdoor kon de mensachtige veel beter en gerichter gebruikmaken van gereedschappen. Eerdere mensachtigen van wie het middenhandsbeentje nog niet zo geëvolueerd was, kregen volgens de wetenschappers door het gebruik van gereedschappen wellicht al vrij snel af te rekenen met artritis.

Het onderzoek toont aan dat de mensachtigen al bijna van bij de afsplitsing van het geslacht Homo , dergelijke handen hebben gehad.

“Ze zijn bijna anderhalf miljoen jaar lang fundamenteel geweest voor ons overleven als soort”, zegt Ward.

Over tsjok45
Gepensioneerd . Improviserend jazzmuzikant . Instant composer. Jamsession fanaat Gentenaar in hart en nieren

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: