SYMBIOSIS en co-evolutie


Plaats van het genus   Nephenthes in de stamboom  van de  angiospermen (bovenaan midden  )

zie ook

http://viersterren.wordpress.com/2011/01/27/een-vleesetende-plant-met-een-afwijkend-dieet/

_________________________________________________________________________________

*Vleesetende  planten leven op voedselarme substraten en  zijn steeds  op zoek naar enige  voedselsupplementen  en/of  zelfs   kompleet  andere voedselbronnen dan  de weinigen die ten dele afkomstig zijn   uit  de  bodem waarin ze wortellen   

* Vele  van deze  specialisten  zijn o.a.  “op zoek ” naar aanvullende  stikstofbronnen  :ze zijn met name “tuk”   op  rondlopende en rondvliegende meststoffen  ….deze  “valstrikken” en openbare  nutsvoorzieningen     lijken dus “schijnbaar” erg  doelgericht bezig  , maar we weten  allemaal dat dit onmogelijk is ; Planten bezitten immers  geen  zenuwen-netwerk  ….

 Wat nog niet wil zeggen dat ze geen andere  communicatie “netwerken” , met andere  materieele  informatieverwerkende   dragers dan zenuwen  , kunnen  bezitten die  ook  erg veel  eigen voordelen  bieden …er zijn  o.a.  chemische  netwerken ( inclusief chemische oorlogvoering ) en  vaatbundelnetwerken  ten dienste van de  interne communicatie binnen de individuele  plant 

zie over  communicatie bij planten ( en andere  niet van zenuwen voorziene  levensvormen ) als  levensnoodzakelijke uitrusting  ;

http://www.kennislink.nl/publicaties/pratende-planten  http://www.pri.wur.nl/NL/onderzoek/onderzoeksthemas/Chemische+communicatie+tussen+planten+en+andere+organismen/  http://www.vcbio.science.ru.nl/fesem/applets/vein/

Schimmels _ in het bijzonder   grond en  wortelschimmels (Mycorhizza ) , slijmzwammen __zijn zelfs schoolvoorbeelden  van (mycelium) netwerken (2)

* Uiteraard is het “teleologisch”  taaltje  dat veelal  wordt gebruikt  bij   de  beschrijving  van  veel symbiotische relaties  een “dichterlijke ” vrijheid en een nuttige  metafoor    die bovendien kan dienen  als “shortcut”… Maar net als met   alle analogieen , kan men uit de verhelderende   vergelijkingen  zelf ,geen verdere  doorgedreven zakelijke en feitelijke   conclusie trekken (1)  

 

                                                                         *  *   *

 

* Naast de “overwegend vleesetende” planten (die  allerlei dieren verschalken door het aanbieden van verleidelijke  zoetigheden  , parfums   en  kleuren en  die vervolgens  te  vangen , in “boody traps “te laten sukkelen  en   te  verteren , zijn er ook een aantal  verwanten die in hun gespecialiseerde  beker/kelk     bescherming , logies  en enkele  andere nuttige  diensten verschaffen  aan  kleinere  dieren : Tot en met  het huisvesten van kleine  gespecialiseerde  micro-biotopen  en levensgemeenschappen  die nergens anders  voorkomen 

De meest  bekende voorbeelden  van die laatst genoemde   types specialisten  ,behoren  tot de nepenthes beker-planten afkomstig  uit de  erg bedreigde oerwouden  van  Maleisia (Myammar )  en Borneo  ;

De kelk van een  nepenthes .
Afbeelding: William Jackson Hooker in Curtis’s Botanical Magazine
  • Nepenthes albaNepenthes rafflesianaUnnamed, new species of pitcher plant that is known only from the limestone cliffs of Misool IslandNepenthes northianaNepenthes pilosaNepenthes pervilleiCephalotus follicularisNepenthes deanianaNepenthes northiana
  • next  <klik

    Deze  planten  gebruiken voornamelijk al  het  organische  afval   dat  hun  “huurders ” achterlaten : dat zijn dan o.a.  de  faecalieen , allerlei andere stofwisselinges-slakken  en  zelfs  de  in de “kelk” achtergebleven  dode en  terminaal  zieke  exemplaren van de  gastsoorten
                                  
                                                                                           *  *   *  

    * Overigens zijn er ook  verwante   vleesetende planten  ( en    plaatselijke  nepenthes -vertakkingen  op de evolutionaire  stamboom ) die geen logies  verschaffen  , maar niettemin fungeren als  openbaar  toilet  voor bepaalde diersoorten …

     
    een Toepaja (Scandentia) of boomspitsmuis  op de pot 
     
     
    A large N. raja pitcher awaits its fill
    De grote  Nephentes raja kelk wacht op zijn
    gebruiker …
    De  brede en grote   kelk kan tot 2 liter vloeistof bevatten
                                                                                                             *    *   *

     VLEERMUIS  HUURDER 

    Naast  de bloemplanten die nood hebben aan bestuivers voor hun voortplanting    , zijn dit soort  “kelk” -planten afhankelijk van  diersoorten die hen   gebruiken als   kleinste kamertje , wat dan meteen ook het areaal van de plaatselijke  populaties   van die diertjes helpt gezond houden ….

    Een voorbeeld van een hotelhouder-recycleerder   die moet worden betaald met de mest van zijn gasten  ,  is de   Nepenthes elongata

     

    http://rsbl.royalsocietypublishing.org/content/early/2011/01/21/rsbl.2010.1141.full.pdf+html

    The world’s worst flesh-eating plant lives in the jungles of Borneo. It’s called elongata and it’s one of several strains of Raffles’ pitcher plant. Like its relatives, it has distinctive pitcher-shaped leaves that can lure insects into a watery grave. But unlike other strains, elongata is strangely incompetent at catching insects. Instead, it lures bats into its pitchers, and lives off their poo.

     

    Vleermuizen van de soort Kerivoula hardwickii verschuilen zich in vleesetende planten van het geslacht Nepenthes, omdat de bekervormige bladeren de dieren oa  tijdens hun slaap kunnen beschermen tegen parasieten en andere bedreigingen.De vleesetende planten profiteren ook van de relatie met de vleermuizen. Ze halen voedingsstoffen uit de uitwerpselen van hun ‘logés’. Zo’n samenwerking tussen een vleesetende plant en zoogdier is tamelijk uniek, maar werkt uitstekend.

    De onderzoekers kwamen de bijzondere samenwerking op het spoor toen ze zendertjes op de ruggen van de vleermuizen bevestigden. Een groot deel van de populatie vleermuizen bleek te rusten en slapen in de kelken van de vleesetende plant Nepenthes rafflesiana.

     Zowel de plant als de vleermuis eten insecten. Maar toch zijn ze geen concurrenten.

    “De vleermuizen eten de vaak bedorven insecten die nog in de kelk zitten niet op,” weet onderzoeker Ulmar Grafe. Overigens kunnen ze dat ook niet. De insecten die de vleesetende plant heeft gevangen, bevinden zich helemaal onderin de kelk en daar is het zo smal dat de vleermuis er niet eens bij kan komen.

     De plant heeft ondertussen wel baat bij de aanwezigheid van de vleermuis. Uit een analyse blijkt dat de plant zo’n 33,8 procent van zijn voedingsstoffen uit de poep en urine van vleermuizen haalt.

    De samenwerking verloopt zelfs zo goed dat het erop lijkt dat de plant  nog  weinig moeite meer doet om zelf insecten te vangen. De plant stopt veel meer energie in het ontwikkelen van aantrekkelijke en grote kelken om zo vleermuizen aan te trekken. Sommige kelken zijn zelfs groot genoeg voor twee personen.

    Waarschijnlijk is de relatie tussen de plant en vleermuis het resultaat van een lange  evolutionaire  ontwikkeling  waarbij  heel  kleine voordeeltjes  de  twee partners steeds hechter bij elkaar hield  , totdat   ze wederzijds  onmisbaar werden   . De eerste vleermuizen die in de kelk kropen, deden dat mogelijk omdat het hen  veiligheid verschafte  .

    Moedervleermuizen  trekken  tegenwoordig altijd  hun jong in de kelk.”

    De plant bleek daar ook baat bij te hebben en begon zich steeds minder op insecten en steeds meer op vleermuizen te richten.

      http://www.nu.nl/wetenschap/2431668/vleermuizen-gebruiken-vleesetende-plant-als-toilet—-.html

     
     
     

    Kerivoula hardwickii and Nepenthes rafflesiana elongata (c) Ulmar Grafe

    De schaduw  in het onderste gedeelte 
    van de kelk  is  de vleermuis 

     

     “Het was een totale verrassing voor ons om vleermuizen te vinden die de bekerplanten consequent als slaapplaats gebruiken”, verklaart Ulmar Grafe  op BBC News.

    Vleermuizen zijn voor zover nu bekend de enige zoogdieren die in een vleesetende plant kunnen leven. De wetenschappers kwamen tot hun opmerkelijke bevinding tijdens een veldonderzoek, waarbij ze ook probeerden te achterhalen hoe vleesetende planten van de soort Nepenthes Elongata  aan voldoende stikstof komen om te overleven.  De bekerplanten vangen gemiddeld minder insecten dan andere vleesetende planten, maar komen toch aan voldoende voeding. Per toeval ontdekten de onderzoekers dat bekerplanten stikstof halen uit de ontlasting die vleermuizen achterlaten in hun bekers.

    “De vleesetende plant heeft er voordeel aan om een vleermuis aan te trekken, omdat vleermuizen ook toiletteren in de beker….De vleermuis profiteert op zijn beurt ook van het feit dat hij een veilige slaapplaats heeft die vrij is van de bloedzuigende parasieten die vaak voorkomen in gebieden waar vleermuizen normaal gesproken slapen”, aldus Grafe.

    (Hoofdonderzoeker Ulmar Grafe van de Universiteit van Brunei in het wetenschappelijk tijdschrift Biology Letters.)

    Uiteraard zijn er nog vele andere unieke  soorten ( zowel gewervelden als ongewervelden ) als huurders  aanwezig . Sommige  bekerplanten vormen komplete unieke biotopen  en leefgemeenschappen  in hun kelken 

    zie bijvoorbeeld  de  fotoreeks( en uiteraard ook het artikel )http://blogs.discovermagazine.com/notrocketscience/2011/01/25/flesh-eating-plant-doubles-as-bat-cave/#more-3688

    Daaronder zitten er  kleine  arthropoden  ;  profiterende  kapers  en voedsel parasieten die in de  gevaarlijke sappen  ,aanwezig binnen  de  kelk, duiken en daar  op zoek gaan  naar dode (vaak halfverteerde )insekten-prooien van de plant 

    Camponotus schmitzi          http://en.wikipedia.org/wiki/Camponotus_schmitzi 

     

    Nepenthes krabspin

    http://www.youtube.com/watch?v=VmYIFJHzUBE

    en het meest onverwachte van allemaal   :  een kleine  rode  landkrab

    http://en.wikipedia.org/wiki/Geosesarma_malayanum

     

    Meer over plant -dier relaties 

    Bumpy petals help bees get a grip on flowers                                                                             By eating fruit, birds protect Serengeti forests from beetles

    Over  symbiose  =

    symbiosis

    symbiose (biologische associaties)

    (1) dat planten ook een “ziel “zouden  bezitten , is helemaal van de pot gerukt ( om in de stijl van het bericht te blijven ) , nog afgezien van het feit of er uberhaupt   wel zoiets als een “ziel” ( = een essentie  , een “anima “, een platonische  entiteit…etc  ) bestaat

    (2) Ik heb een  beetje  een  zwak voor schimmels : ik eet erg graag paddestoelen( het liefst van al nog wilde: ik ga in de  nazomer  en herfst zelfs op zoek naar die  delicatessen in het Europese Eldoroda voor die  lieverdjes  ; de Franse Perigord    ) en zwammen en schimmelkazen   … ik hou van  gezondere  omgevingen  die zonder  mankeren worden  duidelijk gemaakt door de  aanwezigheid van ( hangende) korstmossen ( eigenlijk een  symbiose van een schimmel en een alg ) ….  Omdat ik sinds een paar jaren veel  medische verstuivers en onstekingswerende  middelen  gebruik   wegens een  chronische  longaandoening krijg ik regelmatig af te rekenen met  beginnende  schimmel invasies die profiteren van de moeilijke  tijden die ik bacterieen aandoe  ….  ik ben echt geintrigeerd door het gedane   genetisch onderzoek ( en de ontdekkingen die zijn mogelijk gemaakt )  met het  schimmel-model … Het was tevens   lange tijd  een  levensvorm die ik een beetje heb verwaarloosd  en me erg nieuwsgierig maakt … ik hou van de  esthetische   pracht van veel microscopische beelden over schimmels  (kijk maar eens naar de achtergrond  waarop dit blogje  verschijnt .  Het volledige plaatje  kan trouwens hier bewonderd worden :

         <klik voor vergroting

    5 EVODISKU ZOEKMACHINES
    http://www.bloggen.be/tsjokfoto/archief.php?ID=458587
    5 sites

    About these ads

    Over Tsjok De Clercq
    Gepensioneerd . Improviserend jazzmuzikant . Instant composer. Jamsession fanaat Gentenaar in hart en nieren

    One Response to SYMBIOSIS en co-evolutie

    1. “Ik heb een beetje een zwak voor schimmels..” schrijf je hierboven. Je hebt ze echter wel in soorten natuurlijk. En er zitten er tussen die wellicht effect hebben op de luchtwegen.
      Vandaar deze link.

      http://www.scientias.nl/schimmels-zijn-vaste-bewoners-van-afwasmachine/33569

      groet,

    Geef een reactie

    Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

    WordPress.com logo

    Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

    Twitter-afbeelding

    Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

    Facebook foto

    Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

    Google+ photo

    Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

    Verbinden met %s

    Volg

    Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

    Doe mee met 279 andere volgers

    %d bloggers like this: